Luôn luôn hướng về cái ánh sáng giống như chiếc đinh ốc nhỏ bằng vàng phía trước, Xviatôxlap kiên nhẫn trườn lên độ mười thước. Anh biết con đường lại sắp rộng ra. Đúng thế, anh đã có thể đi khuỵu đầu gối được rồi. Dù dưới hầm khá lạnh, Xviatôxlap vẫn thấy ngột ngạt, mồ hôi nhễ nhại. Đầu óc anh mệt lử vì bóng tối trong lòng đất.

Và phía trước, ngọn lửa nhỏ im lìm vẫn cháy yếu ớt, có vẻ xa lắc xa lơ và bé tí, giống như một lỗ khoan qua một tảng than.

Xviatôxlap cố tưởng tượng xem những gì sẽ xảy ra nếu cái ánh sáng ấy tắt đi mà mình lại không có đèn bấm. Anh thấy lạnh toát cả người. Làm sao đi được trong hóng tối sâu thẳm này, trong cái địa ngục không ánh sáng này? Và nhất là đi đâu mới được? Không có những ngọn đèn pha, không nhìn thấy những mũi tên trên tường và những gạch chéo ở các hành lang hai bên... không ánh sáng, anh sẽ lạc đường, anh sẽ chết mất.

Xviatôxlap thấy rõ rằng nếu không có ánh sáng thì không thể nào đi được trong cái hầm tối này. Mang theo một ngọn đèn cũng không thể được. Một ánh sáng thù địch trong lãnh thổ của Secnôivanenkô sẽ là một cái bia tuyệt diệu. Trong bóng tối, người ta có thể bắn không chệch phát nào. Và do chỗ chỉ có thể đi hàng một và đi rất chậm, nên không một tên địch nào mang đèn mà có thể thoát được một viên đạn hoặc một quả lựu đạn, dù nó rất khỏe và vũ trang đầy đủ đi nữa. Chúng chỉ tổ chất xác ngập đường hầm mà thôi, chứ không thể nào qua nổi.

Có hoặc không có ánh sáng đều không thể được. Trường hợp nào cũng chết cả. Kẻ nào chiếm lĩnh được hầm đá đầu tiên là kẻ ấy thắng. Xviatôxlap trước đây còn nghi ngờ khả năng phòng thủ dưới lòng đất, nay đã hiểu cả. Thế là anh cười lên sung sướng.

Xviatôxlap chưa đến được ngọn đèn “pha“ nọ thì anh nhận thấy phía trước một ánh lửa thứ hai rồi một ánh lửa thứ ba. Hai ánh lửa mới đó lớn hơn và di động. Phía trước, một ánh đèn điện tròn lướt tới. Xviatôxlap nhìn thấy hai bóng đen. Những bóng ấy đi tới gần. Lập tức Xviatôxlap bẩm nhấp nháy chiếc đèn của anh. Hai bóng đen trả lời. Cái kiểu đó giống như những tín hiệu của hai chiếc xe gặp nhau ban đêm.

— Lêônit đấy hả? — Secnôivanenkô hỏi.

Xviatôxlap trông thấy ông tay xách đèn bão, tay cầm khẩu súng.

— Không, tôi đây.

— Tôi là ai? Mình không nhận ra.

— Chiến sĩ hồng quân Macsenkô.

— A! Xviatôxlap, cậu đã về đấy à?

Trong giọng nói của đồng chí bí thư, không có chút gì tức giận hoặc trách móc. Đồng chí bình tĩnh, chỉ hơi mệt mỏi một chút thôi.

— Trên ấy tình hình ra sao?

Xviatôxlap tập trung trí nhớ và báo cáo rất gọn, rất rõ với đồng chí bí thư thứ nhất tất cả những việc đã xảy ra.

Xviatôxlap, cũng như những người đứng cạnh, biết bà Matriôna Têrenchiepna Pêrêpêlitxkaia là bà con với Secnôivanenkô và chính bà cũng là người trong họ Secnôivanenkô.

— Như thế thì... — Secnôivanenkô hoảng hốt kêu lên, dù bản tính ông không hay bộc lộ tình cảm, nhất là sự sợ hãi. Nhưng cái tin Xviatôxlap mang lại cho ông thật quá đỗi kinh ngạc.

— Thưa đồng chí bí thư, tôi đã định dẫn thẳng họ vào đây, nhưng tôi lại nghĩ cần phải báo cáo với đồng chí trước đã.

Hai người cùng yên lặng một lúc.

— Thế cậu để họ ở đâu? — Cuối cùng Secnôivanenkô hỏi.

— Ở nghĩa địa Uxatôvô.

— Có chỗ nấp không?

— Ngồi sau những ngôi mộ.

— Rắc rối thật! — Secnôivanenkô nói, rồi lại lặng im, rõ ràng là ông đang cân nhắc mọi bề trong óc. Sau đó, ông quả quyết đi về phía cửa hang.

Xviatôxlap và Xtrenbixki yên lặng theo sau. Secnôivanenkô bước nhanh, ông không muốn tỏ vẻ vội vàng, nhưng lại đâm ra hết sức vội vàng.

— Thế cậu có báo cho Lêônit Ximban là họ ngồi chỗ nào chứ? — Ông hỏi khi ba người đã bò qua quãng đầu tiên, quãng đường hẹp nhất và đi tới ngọn đèn “pha”.

— Đồng chí Ximban không biết gì cả. Tôi không nói gì với đồng chí ấy. Tôi chỉ báo cáo với đồng chí thôi.

— Chà! — Secnôivanenkô nói có vẻ tán thành nhưng đồng thời rất lo lắng. Ông bước hết sức gấp. Ông hiểu quá rõ mối nguy hiểm đang đe dọa hai mẹ con Pêrêpêlitxki và Pêchya Batsây.

Tất nhiên Secnôivanenkô không hề có ý định cho họ xuống hầm. Một mình Môchya còn tạm được. Nhưng bà lại kèm theo hai đứa trẻ. Ông định gặp bà thật mau và giúp đỡ đến mức có thể được, nhưng không cho biết chỗ ông ở, vì đó là điều bất kỳ trường hợp nào ông cũng phải giữ cực kỳ bí mật. Nhưng sự việc lại xoay chuyển hoàn toàn ra cách khác. Họ vừa đi tới cái hang gần đó thì nghe ở phía trên có tiếng súng và tiếng Lêônit Ximban đang hét những câu gì không rõ: hình như anh đang kêu cứu thì phải. Người nọ theo sau người kia, họ vội vàng lao tới cái khe nứt và nhảy lên mặt đất.