Chưa bao lâu, thì mọi người ho khù khụ, những cột khói đen xì xuất hiên. Dường như quen thuộc, binh linh xung quanh nhanh chóng cầm lấy rẻ ướt đưa lên bịt, tráng ngạt khói. Chỉ tội mấy người Nguyễn Huệ ho sặc sụa, người đen nhèm.

Trong làn khói đen nghịt, Nguyễn Toản uể oải: " Lại thất bại, lại thất bại. Dù sao Edison thất bại ngàn lần, ta mới mấy lần không sao."

Mấy người thơi xung quanh gật đầu, tất bật thu dọn, chuẩn bị lần tiếp.

Làn khó đen dần dịu, Nguyễn Toản tựa mình trên nghế, nói:

" Nguyễn Long, Nguyễn Long đâu, vừa có việc gì mà hớt ha hớt hải vậy."

Nguyễn Long phủi tay, xua tạm màn khói đen dầy đặc, thưa:

" Công tử, công tử là Nguyễn Huệ đến, có cả phu nhân nữa."

" Nói hươu, nói vượn gì đó, phu nhân nào,..."

Chưa nói xong, bỗng bên tai đau nhức, Nguyễn Toản ngoái sang, thì nhìn thấy bóng hình quen thuộc, vội cầu xin:

" Là ta nói sai, là ta nói sai."

Đoàn Thị Điểm hừ lạnh, rồi bỏ đi.

Nguyễn Toản quan sát được đoàn người Nguyễn Huệ, cười trừ:

" Mọi người thông cảm. " rồi nhìn Nguyễn Long:

" Ngươi mang mọi người vào nhà tiếp đãi, lát nữa ta quay lại." Rồi vội vã đuổi theo.

........

Thật lâu, khi Nguyễn Toản nắm tay Đoàn Thị Điểm vêd, Nguyễn Huệ cùng mọi người đã thay đổi, không còn bụi bặm, đang nghe Phạm Hổ kể về sự biến hoá và những điều Nguyễn Toản đang làm.

Nhìn thấy hai người, hai đôi mắt u ám, muốn ăn tươi nuốt sống nhìn chằm chằm. những người còn lại ngoái nhìn chút rồi lại bắt đầu câu chuyện.

Không hiểu sao, Nguyển Toản có chút lạnh mình, Đoàn Thị Điểm e thẹn, nắm tay Nguyễn Toản đi đến trước mặt Trác Luân nhỏ giọng thưa:

" Thưa huynh, đây là lang quân của muội."

Nghe chuyện nẫy giờ, Trâc Luân cũng hiểu rõ Nguyễn Toản là kẻ tài giỏi, ưng bụng lắm, cảm thấy em gâi mình ánh mắt vô cùng sắc, nhưng trên mặt lạnh tanh nói:

" Hừ. Xem ngươi cũng không đến nỗi nào. Nhưng em gái ta cũng không phải là kẻ vô năng mà lấy được. Nếu ngươi đối được lại câu sau, coi như sau ta không làm khó dễ, nếu không được, thì hãy trânh xa xa em gái ta ra. Không ta đánh gẫy chân nhà ngươi."

Đoàn Thị Điểm khẽ thoáng lo lắng, Nguyễn Toản khẽ xoa nhẹ bàn tay nàng, mỉm cười, khiến Dôafn Thị Điểm an lòng không ít, nhìn Trâc Luân:

" Cẩn tuân lời huynh trưởng. Đệ xin dùng chút taci hèn mà đối. Mong huynh trưởng giơ cao đânh khẽ."

Trác Luân hừ lạnh, ngâm:

" Tiếng gà bên gối tẻ tè te, Bóng ác trông lên hé hẻ hè, Cây một chồi cao von vót vót, Hoa năm sắc nở lóe lòe loe, Chim tình bè lứa kia kìa kịa, Ong nghĩa vui tôi nhé nhẻ nhè, Danh lợi mặc người ti tí tị, Ngủ trưa chưa dậy khỏe khòe khoe"

Nguyễn Toản không ngâcm nghĩ, đáp luôn:

" Mây rồng trên núi tủa tùa tua, Chốn Phật nom xa chúa chũa chùa, Trăng mỗi miệng cười tinh tĩnh tịnh, Cổng ba gian mở thủa thùa thua, Kệ non tiếng trúc vèo veo vẻo, Kinh nước hương sen lúa lũa lùa, Phúc đức dù duyên mon mỏn mọn, Làm lành hơn thỉnh bủa bùa bua."

Trác Luân:

" Chân đi hài Hán, tay bán bánh Đường, miệng hát líu Lường, ngây Ngô ngấy ngố."

Nguyễn Toản:

" Ðầu để da Trần, đuôi đeo cành Lý, miệng hí hố Hồ, bò Lê bò la."

.....

Liên tục làm khó dễ, nhưng Nguyễn Toản liên tục đối lại vô cùng nhanh chóng, khiến Nguyễn Thiếp cùng Trương Văn Hiến ngồi xem cũng không khỏi tấm tắc khen hay. Biết không làm khó được, Trâc Luân nói:

" Hừ, coi như ngươi là kẻ có tài. Nhueng sau này, nếu em gái ta mà bị uất ức thì đừng trách."

" Vâng, vâng. Đệ sẽ không bao giờ phun bạc nàng."

" Nhớ đó." Trác Luân nhìn chằm chằm.

Giải quyết xong anh vợ, Nguyễn Toản quay sang nhìn Nguyễn Quỳnh đang hậm hực nhìn mình, nói:

" Hình như ta cùng huynh đài chưa bao giờ gặp mặt nha, không biết khi nào đắc tội với huynh đài."

Nguyễn Quỳnh hừ lạnh không đáp, nhưng Đoàn Thị Điểm nghé vào nói, Nguyễn Toản giật mình, thốt lên:

" Không phải hắn đã chết rồi ư."

Nhận ra mình lỡ lời, Nguyễn Toản cười trừ, nhìn Nguyễn Quỳnh nói:

" Ta biết huynh đài không phục. Vậy như thê này đi. Ta ra một vế đối, nếu huynh đài thua thì mọi chuyện bỏ qua, còn huynh đài thắng thì sau này gặp, ta cùng Đoàn Thị Điểm sẽ tránh đi, không biết huynh đài thế nào."

" Được." Tuy biết dù cố ép thì cũng không chiếm được lòng giai nhân, nhưng tính hiếu thắng đã kích thích, dù sao, ai ai cũng khen Nguyễn Toản tài giỏi, Nguyễn Quỳnh cũng muốn thử xem.

Nghe Nguyễn Quỳnh đồng ý. Nguyễn Toản ngâm:

" Hai cha con ông thầy thuốc về quê, gánh một gánh hồi hương, phụ tử."

Nghe xong, sắc mặt Nguyễn Quỳnh tái nhợt. Bởi trong câu đối miêu tả hai cha con đã về quê lại còn hồi hương (tên thuốc), đã cha con lại còn phụ tử (cũng tên thuốc), tuyệt! Tuyệt hơn nữa là đã có đối ngay trong một vế đối giữa hai nhóm từ thuần Việt và Hán Việt: cha con về quê/hồi hương phụ tử. Thật là “đối trung hữu đối”, trong đối có đối!

Một tuần trà trôi qua, Nguyễn Quỳnh lắc đầu, chắp hai tay, nói:

" Huynh đài thật tài cao,ta cam bái hạ phong. Tâm phục khẩu phục."

" Haha. Biển học vô bờ, không ai có thể nói biết hết được. Có thể huynh đài hơn ta những mặt khác, Nguyễn Toản chỉ may mắn thôi."

" Haha. Huynh đài khiêm tốn."

Giải quyết chút mâu thuẫn, bầu không khí trở lên thoải mái hơn, Nguyễn Toản dẫn mọi người đi thăm quan quanh làng.

Dân chúng nhìn thấy Nguyễn Toản cười nói, chào hỏi, Nguyễn Toản cũng chào lại, hỏi thăm việc từng ra đình, bước trên đường gạch đỏ au, thẳng tắp, Nguyễn Toản nói:

" Con đường này là đệ( ta) dốc hết vốn liếng cây dựng. Trước đây chỉ là con đường đất lầy lội, rất ít ai đi, giao thông bất tiện. Từ khi xây lên, nơi đây cũng trở thành điểm dừng chân cho những thương lái lấy hàng ở Phố Hiến, Thăng Long, toả đi mọi nơi. Có giao thông thuận tiện thì kinh tế mới phái triển được."

" Đúng, như Thăng Long ở vị trí đắc địa, rất hần Phố Hiến, đồng thời có hệ thống giao thông thuận tiện do là nơi đóng đô của nhiều triều đại, lên kinh tế phât triển. Thứ nhất Kinh Kì, thứ nhì Phố Hiến." Nguyễn Huệ đồng tình.

Nhớ lại chuyện lúc sáng, về màn khói mù mịt, Nguyễn Thiếp hỏi:

" Không rõ, Vương gia( chỉ Nguyễn Toản) đang thử nghiệm thứ gì mà mà kinh khủng vậy. Hình như cũng không phải lần đầu."

Nguyễn Toản cười:

" Ta đang thử nghiệm lò VN, để luyện thép, dùng để cải thiện nòng súng thần công cũng như phục vụ sau này nhưng mà.... haxxzx."

Lò VN là cách Nguyễn Toản dùng để chỉ lò nung mà Nguyễn Toản chế tạo dựa trên chí nhớ về lò Besemer.

Lò Bessemer la một phát minh mang tính lịch sử của một khoa học gia người Anh vào cuối thế kỉ 17 đầu 18 nó hoàn toàn thay đổi nền công nghiệp sắt thép, nếu thành công thì sản phẩm thép của nó gần như đạt đến sản xuất công nghiệp. Vì mỗi mẻ luyện thép sẽ cho ra một số lượng lớn thép với chất lượng đồng đều. Nó là một bước tiến quan trọng vì đúc Pháo thần công hay súng điểu lúc bấy giờ đều dùng đồng. Thép bấy giờ luyện thủ công từ quặng chất lượng rất thấp dễ bị nổ thang súng và pháo.

Nguyễn Toản biết chỉ hoàn thành nó thì mới có đủ tư bản để đuổi kịp bước tiến xa hơn 100 năm của thực dân Châu Âu, cũng như sánh ngang. Nhưng mà từ lí thuyết đến thực hành là cả một quá trình .

Tuy Nguyêcn Toản đung đủ mọi câch từ chính thức gia cao mời chào, cũng như bắt cóc những thợ thủ công từ Thăng Long về để nghiên cứu, nhưng ngoài lần hỏng thì không thu hoạc được gì. Nghĩ vậy, Nguyễn Toản không khỏi nhìn về hướng đông, mong chờ một người, đã hơn 2 tháng. Có lẽ lên trở lại rồi.

Nghe Nguyễn Toản nói, Nguyễn Huệ cũng nhanh nhậy hiểu được tầm quan trọng của vấn đề, trinnh trọng nói:

" Đệ cần gì cứ nói, huynh sẽ huy động tất cả nhân lực, vật lực phối hợp cùnh."

" Được. Huynh nói thế thì đệ không khâch sáo. Nhưng có lẽ lên chờ chút gió đông. Mà kế hoạch đánh quân Lê bao giờ bắt đầu huynh."

Tuy vấn để nhạy cảm, nhưng ở đây, đều là thân tín, Nguyễn Huệ đáp:

" Có lẽ sau chuyến này về. Bởi ta đã giao cho Lý Văn Bưu sắp xếp 10 vạn quân. Cũng đã ổn, đánh nhanh thắng nhanh."

Nguyễn Thiếp gật đầu:

" Có lẽ lên, số vận nhà Lê cũng đã hết. Ta ngắm nhìn chiêm tinh đã thấy chòm sao lụi tàn."

Nguyễn Toản nghĩ nghĩ, chút, biết tiếp tục cũng vô ích, hứng thú nói:

" Đệ cũng chưa bao giờ cầm binh. Huynh có thể bảo Lý Văn Bưu cho đệ 1000 quân, đệ thử phương pháp huấn luyện đang làm ở đây, xem thực tiễn ra sao."

Nghe Nguyễn Toản nói vậy, Nguyễn Huệ khẽ cau mày, dù sao, Nguyễn Toản chưa điều quân, giao cho khách nào nướng quân đùa nghịch, tuy không ảnh hưởng kết cục nhưng sẽ gây ra rất nhiều bất macn trong quân, Nguyễn Huệ có chút do dự, nhưng giật mình nhớ đến đội quân lúc sáng trước phủ, khí thế có thể sânh ngang tinh binh dù mới đào tạo, Nguyễn Huệ cũng muốn xem sao, do dự gật đầu:

" Được, miễn là đệ không làm loạn là được. Đu sao binh lính là xương sống quốc gia."

" Haha. Đệ biết, huynh yên tâm." Nguyễn Toản cười lớn.

......

Dạo xong, Nguyễn Toản mời mọi người một bữa cơm đạm bạc.