Chuồng Chó Hư. Đây là cái chuồng dành cho Chó Hư.

Cái chuồng này chứa một trăm hai bảy đứa bọn tôi. Chuồng lớn lắm lắm. Ở đây có bốn mươi ba con người làm việc. Họ sợ bọn tôi; tất cả bọn tôi đều ngửi thấy điều ấy. Ngửi được, ngửi được mà. Họ không biết bọn tôi cũng sợ họ. Họ có nhiều cách để làm đau bọn tôi, và cứ hơi chút là họ lại mang chúng ra dùng để bọn tôi khỏi quên điều ấy. Nhưng họ vẫn bị sợ đấy. Họ sợ vì họ không phải ông chủ của bọn tôi, mà chỉ là cai ngục của bọn tôi thôi.

Bên trong cái chuồng lớn, mỗi đứa bọn tôi đều có một cái chuồng nhỏ. Tường ngăn toàn là chấn song, thế nên bọn tôi có thể nhìn thấy nhau. Ở đây chẳng bao giờ im lặng cả. Lúc nào bọn tôi cũng hầm hè nhau, đớp táp và gầm gừ nhau, quát tháo và dọa nạt nhau. Toàn bộ khu chuồng vang tiếng bọn tôi. Vang vang, vang vang.

Là chó, là chó cả. Ở đây bọn tôi đều là chó. Những mẫu khác, tức những Sinh Dạng thử nghiệm, đang được xử lý theo kiểu khác, đằng sau những chấn song kiểu khác. Và còn có cả những chuồng chó khác ở nhiều nơi khác nữa, nhưng bọn tôi ở đây, chỗ này, ngay tại đây. Bọn tôi đã nghe bảo đây là nơi mọi thứ sẽ được định đoạt. Tin tức lan tràn khắp khắp, lan khắp mọi chuồng; bọn tôi giành giật từng mẩu thông tin vụn vặt.

Bọn tôi ở đây vì bọn tôi nguy hiểm. Tôi không hiểu gì cả: do họ mà, do họ chế mà. Chính con người đã chế cho bọn tôi trở thành nguy hiểm. Tôi chẳng hiểu nổi sao họ lại có thể ngạc nhiên khi bọn tôi nguy hiểm thật.

Nhiều đứa trong đám bọn tôi là chó quân sự, hệt như tôi vậy. Một số từng chiến đấu trong cùng cuộc chiến của tôi. Số còn lại chiến đấu trong các cuộc chiến khác, ở những nơi khác trên thế giới. Bọn tôi kể chuyện chiến trận cho nhau nghe. Nếu bỏ đi cái nóng cái lạnh, cảnh ẩm cảnh khô, mọi câu chuyện đều giống nhau, giống nhau cả. Có những đứa là chó bảo vệ. Bọn nó sống trong các tòa nhà và giữ an toàn cho chúng. Địch của bọn tôi là cướp của chúng nó. Tôi thích kiểu sống đấy. Nghe yên bình ghê, yên bình ghê. Nhưng biết đâu tôi sẽ lại thấy nhớ việc chiến đấu.

Không khí đặc mùi, đặc lắm lắm. Tôi chưa bao giờ được ở gần nhiều đồng loại của mình đến thế. Ai cũng phả dấu ấn bản thân lên không trung, phô ra danh tính, tình trạng sức khỏe, tâm trạng của mình. Ở đây, bọn tôi có mấy đứa bị ốm - ốm với số lượng cao hơn hẳn hồi trước. Nhiều đứa bị không vui, không vui tí nào. Đám chó ốm và không vui chẳng khi nào rời cái chuồng nhỏ của mình, dù chỉ để ra ngoài vận động.

Bọn tôi đi vận động. Bọn tôi được thả vào một bãi sân có tường dốc, thả theo từng toán, từng toán một, thả để chạy và gầm gừ và đi lại quanh quanh, quanh quanh, bên dưới họng súng gây mê và súng điện của con người. Tôi thích đi vận động. Vận động với ăn uống là những hoạt động duy nhất diễn ra ở đây, và trong đó, ăn uống thì tẻ nhạt còn đồ ăn thì tệ, tệ lắm lắm. Đồ ăn chứa lẫn những thứ xấu. Là họ, là con người, con người bỏ vào đấy. Chúng khiến nhiều chó ở đây lăn ra ốm, trở nên uể oải và chậm chạp. Phần đông các mẫu quân sự tân tiến như tôi có thể mau chóng chuyền hóa chỗ đồ ăn tệ kia, thế nên bọn tôi không bị chúng ảnh hưởng mấy.

Bọn tôi nói về nhiều chuyện. Bọn tôi nói về những gì mình từng làm hồi còn chưa bị nhốt vào đây. Bọn tôi nói về những trận đánh mình từng tham gia, hoặc những nơi mình từng sống. Đôi khi bọn tôi nói về các ông chủ, bà chủ của mình. Có chủ, có chủ chứ, có chủ cả đấy, bọn tôi có cả mà. Tất cả bọn tôi đều nhớ họ. Bọn tôi chẳng ai hiểu tại sao ông bà chủ lại tống mình vào đây. Chắc tại bọn tôi đều là Chó Hư đây mà.

Thế chưa đúng lắm. Tôi có hiểu chút chút. Tôi hiểu rằng mình là một Con Chó Hư. Tôi là một Con Chó Hư bởi vì tôi đã chọn làm một Chú Chó Ngoan theo kiểu Ông Chủ không muốn. Tôi biết mình xứng đáng vào đây. Xứng lắm, xứng lắm lắm.

Con người sợ bọn tôi nhất vào chính những lúc bọn tôi nói chuyện, chứ không phải lúc bọn tôi gào và sủa và gầm gừ. Tôi không hiểu nổi điều đó. Nói chuyện là làm người, làm người mà: tại sao bọn tôi làm người lại đáng sợ hơn làm chó vậy?

Trong những đợt đi vận động, đánh nhau hay xảy ra lắm lắm. Hôm nay, lúc tôi ra ngoài, một con chó lớn thúc mặt mình vào mặt tôi và gắng sức đè tôi xuống.

“Tại lũ chó lính chúng mày, tại chúng mày tất!” nó bảo tôi. “Tao là một Chú Chó Ngoan. Tao có một bà chủ tốt. Bà ấy đi đâu, tao theo đấy. Tao bảo vệ bà ấy. Bây giờ tao bị nhốt trong một cái chuồng vì lũ chó lính chúng mày đã làm chuyện hư đốn. Chúng mày giết con người trong mấy cuộc chiến của lũ chúng mày, và bây giờ tất cả chúng ta đều bị nhốt trong chuồng!”

Biết rồi, biết rồi mà. Nó chỉ nói toàn những điều tôi biết sẵn rồi, thế nên bọn tôi đánh nhau, và mặc dù nó to con hơn, chưa kể các vết thương của tôi vẫn còn đau, tôi lại nhanh hơn và có võ hơn. Tôi rứt đứt tai nó và cào toác lưng nó, và rồi con người lấy súng điện bắn tôi, khiến toàn thân tôi đau quá, đau quá.

Khi quay trở vào cái chuồng nhỏ của mình, tôi mở lại kênh liên lạc như hồi trước và chờ nghe giọng nói của đồng đội. Tôi nhớ Mật. Tôi nhớ cả Rồng, nhớ cả Ong nữa, nhưng họ không còn, không còn nữa rồi. Mọi suy nghĩ của tôi về họ đều bị gắn thẻ buồn bã. Tôi là một thủ lĩnh tồi, hệt như tôi là một Con Chó Hư vậy.

Bên trong cái chuồng nhỏ, tôi giở lại những ký ức về họ. Tôi nhớ cái lần Mật bảo tôi hãy tin nó. Tôi nhớ cái lần Rồng bắt cá. Tôi nhớ cái lần Ong chào tạm biệt.

Thế rồi có con người, con người xuất hiện trong hành lang giữa các chuồng. Họ đông, đông lắm lắm, và họ có súng điện, và họ dừng lại bên ngoài cái chuồng nhỏ của tôi. Họ mang theo còng tay, loại đủ khỏe để khống chế được cả tôi.

Chắc là họ muốn phạt tôi vì tội đánh nhau đấy. Cũng hợp lý, hợp lý thôi. Họ lệnh cho tôi ra ngoài, và tôi vâng lời. Họ thù ghét và khiếp sợ tôi, ghét và sợ lắm lắm, nhưng họ là ông chủ duy nhất tôi có. Mỗi họ, mỗi họ thôi mà.

Khi còng đã được đeo vào, và rọ mõm đã khóa chặt hàm tôi, một con người trở nên đủ can đảm, và anh ta vung gậy thọc tôi.

“Quà tặng đặc biệt cho mày nè, Fido[1],” anh ta bảo tôi. “Luật sư của mày muốn gặp mày.”

✽

Và bây giờ tôi đang ngồi trước Keram John Aslan. Tôi cảm thấy không vui và phải cố nghĩ, căng căng nghĩ, nghĩ xem chuyện này là thế nào.

Aslan bảo mình là “luật sư”, nhưng đó là cái gì vậy nhỉ? Cơ sở dữ liệu của tôi đưa ra toàn những câu trả lời thiếu hụt và chẳng hữu ích gì cả. Hình như đây không phải là điều tôi cần quan tâm đến. Tôi lục các tài liệu tham chiếu, lục lọi sâu, thật thật sâu: luật sư là người bảo vệ tài sản trí tuệ vốn có trong thiết kế của tôi. Trong cơ sở dữ liệu có vài phần cảnh báo rằng nếu thông tin ấy bị phát tán ra ngoài, luật sư sẽ vào cuộc. Tôi chẳng hiểu tí gì cả, nhưng thông tin này khiến luật sư nghe có vẻ đáng sợ ghê. Aslan không làm tôi thấy sợ. Không đâu, không hề đâu. Vì bị vướng tấm chắn, tôi không thể ngửi được mùi anh ta, nhưng căn cứ vào những cử động nhỏ nhỏ của cơ thể anh ta, tôi biết anh ta đang sợ tôi.

“Vậy...” Anh luật sư chọc chọc chiếc máy tính cầm tay của mình. Tôi vơ vẩn thử kết nối với nó, nhưng nó không chịu nhận liên lạc không bảo mật. “Nếu tôi hỏi cậu vài câu,” anh luật sư nói, “cậu sẽ trả lời được chúng chứ?”

Tôi dịch người, nhích tới trước, chỉ chút chút thôi, và anh ta ngả ra sau mà không hề hay biết bản thân đang làm vậy. Tôi thấy mệt mỏi lắm lắm, lắm lắm với cái cảnh bị con người sợ rồi. Khi họ sợ như thế, tôi toàn bị nghĩ họ là địch. Tôi không muốn có thêm địch nữa đâu.

Tôi chẳng biết mình muốn gì cả. Tôi nghĩ về Mật, về cái lần nó nói, Giết hại con người là hủy hoại tương lai đấy. Nhưng ngoài giết con người thì còn gì khác nữa nào?

Hoặc có thể ý con bé chính là thế này đây. Luật sư Keram John Aslan đang giấu giếm điều gì đó: một điều lớn lớn, một điều khiến anh ta thấy không vui, và điều ấy có liên quan đến tôi, và liên quan cả đến lý do anh ta có mặt ở đây nữa. Anh ta muốn hỏi tôi vài câu. Liệu tôi có được hỏi anh ta vài câu không nhị?

Tôi thử. “Tại sao anh đến đây?”

Anh ta giật nảy mình, xong rồi nói, “Tô...” và lại xem máy tính. “Thành tích chinh chiến của cậu ấn tượng thật đấy, Đại Ca à.”

Tôi im im. Khi im, tôi như đang hỏi lại đúng câu vừa rồi. Nó vẫn đang lơ lửng, lơ lửng đấy, lơ lửng như một mùi hương giữa bọn tôi vậy. Chừng nào tôi còn im im, nó sẽ không biến mất, và anh luật sư rồi sẽ phải trả lời nó.

“Tôi... Thôi được rồi, cùng bàn cho cẩn thận nhé. Cậu từng có mặt ở Mexico, cậu là một trong những tài sản tác chiến của Redmark lúc bên này được đưa vào cuộc để đối chọi với lực lượng Anarchista, đúng không?”

“Ừ.”

“Rồi nhé, tôi muốn hỏi cậu xem cuộc chiến đã diễn ra như thế nào, và lát ta sẽ bàn sang chuyện đó sau.” Anh ta đang thả lỏng người ra chút chút. “Nhưng theo nhìn nhận của phía con người, sự tình đã diễn tiến theo một chiều hướng vô cùng tệ hại. Hiện đang có cả đống người phải đối mặt với hàng loạt chất vấn liên quan đến chuyện này, và vài người trong số đó sẽ bị trừng phạt.”

Khi nghe thấy từ kia, tôi rùng mình. Không cưỡng, không cưỡng được. Theo kinh nghiệm của tôi, cứ có hình phạt là tôi sẽ phải chịu. Chính tôi, chính tôi đấy.

“Nhưng một trong những đề tài chất vấn chủ chốt là hành vi sử dụng các Sinh Dạng. Ừ thì, từng có những chất vấn tương tự được đưa ra với rôbốt chiến đấu tự động và đủ thứ trên trời dưới bể khác rồi, từ tận hồi các tác nhân hóa học mới được đưa vào sử dụng cơ... mà thực ra, cái món tác nhân hóa học hiện cũng có liên quan đấy. Tuy nhiên, cuộc chiến ở Campeche đã khơi ra vụ sử dụng Sinh Dạng. Người ta không... nghe này, cậu là một Sinh Dạng, đúng không nào? Cậu biết điều đó chứ?”

“Ừ.”

“Và cậu có hiểu tốt thí ý là gì không?”

Tôi tra cơ sở dữ liệu. “Ừ,” tôi nói.

Keram John Aslan giật cục gật đầu. Anh ta đang cố không nhìn tôi, cố lắm, cố lắm lắm, nhưng mắt anh ta cứ trôi về phía tôi. Dần dân, tôi nhận ra đây là biểu hiện của cảm giác tội lỗi. “Nhiều sự kiện trong cuộc chiến xem chừng sẽ bị lái ngược về vấn đề sử dụng Sinh Dạng đấy. Hiện giờ, phần đông những người như cậu...” Anh ta lắc đầu. “Hay là... đồng loại của cậu nhỉ? Tôi còn chẳng biết dùng từ nào để tả nữa. Phần đông Sinh Dạng trên toàn cầu đang bị giam trong các trại... trong các cơ sở giống như nơi đây. Rất nhiều người muốn tiêu diệt các cậu. Cậu hiểu không?”

“Ừ.” Hiểu đấy, hiểu đấy. Đó là điều đầu tiên anh ta nói mà tôi cảm thấy mình hiểu được hoàn toàn.

“Và tôi xin lỗi nhé. Tôi là thành viên đội chịu trách nhiệm biện luận rằng không nên làm thế với các cậu. Rằng nên trao quyền cho các cậu.”

Tôi bỏ qua từ “quyền”, không tra nghĩa của nó, bởi vì ý anh ta đang muốn bảo là, Tôi là bạn của cậu, và vậy tức là tôi có thể hỏi, “Tại sao?”

Câu hỏi lại khiến anh ta giật mình. “Tôi... Chà, có một số người nghĩ rằng các cậu... rằng các cậu là con người. Không phải con người theo nghĩa đen đâu, mà theo nghĩa thế này: thứ chúng tôi đã tạo ra, tức các Sinh Dạng như cậu ấy, là những tạo vật biết suy nghĩ và cảm nhận như con người, thế nên chúng xứng đáng được công nhận phần nào, xứng đáng được hưởng tí chút quyền cơ bản. Ý tôi là, bất kể sự tình có diễn ra suôn sẻ ra sao, tôi cũng không nghĩ các cậu sẽ được tha bổng đâu, chỉ được mỗi... quyền không bị thản nhiên tàn sát như ngóe thôi, cậu hiểu chứ?”

“Tại sao?”

Giờ thì anh ta trở nên rối rối. “Cậu... cậu phải nói rõ ý cho tôi nghe, Đại Ca à. Tại sao cái gì cơ?”

“Tại sao lại là anh?” Tôi chẳng biết làm gì với mớ “người” của anh ta, với “người” muốn cái này, “người” muốn cái nọ cả. Ở đây có một con người, một thôi, một con người ngay trước mặt tôi. Tôi không thể ngửi thấy anh ta, nhưng tôi cần phải hiểu anh ta.

“Ờm, tôi...” Anh ta xoa mặt. Mồ hôi, mồ hôi vẫn ra. Anh ta vẫn đang đổ mồ hôi, và tôi có thể thấy anh ta không thoải mái đến mức nào khi phải ngồi cùng phòng với tôi. “Đã bao lâu nay, Sinh Dạng luôn khiến tôi thấy mê mẩn. Tôi đã lường trước rằng chuyện này kiểu gì cũng sẽ xảy ra, ngay từ hồi lũ... ngay từ hồi lứa đầu tiên trong đám các cậu mới chỉ là những mẫu tin vặt, bị nhồi tít xuống cuối chương trình thời sự: chó biết nói, bạn chí cốt của loài người. Tôi tự nhủ rằng đây rõ là một bài toán pháp lý, sớm muộn gì cũng sẽ bị khơi ra thôi. Và đừng hiểu lầm ý tôi nhé, ngay từ đầu người ta đã khơi nó ra để bàn rồi. Rất nhiều người còn chẳng hề muốn các cậu tồn tại chút nào - nghịch ý Chúa, phản tự nhiên, đủ kiểu luôn. Đối lập với phe đó là những người bấy giờ đang chế tạo các cậu, và họ bảo rằng: Nó chỉ là một món công cụ, một thứ chúng ta tạo ra và sở hữu ấy mà. Ừ, đúng là nó biết nói đấy, nhưng điện thoại thì cũng thế thôi. Và ngay từ đầu, tôi đã chắc mẻm rằng rồi sẽ có ngày điều ấy được đem ra kiểm chứng trước pháp luật. Cậu là gì đây, Đại Ca? Người hay chó hay máy nào? Hay là một mối hiểm họa?”

“Tôi không biết.” Anh ta ngạc nhiên trước lời tôi; anh ta không trông đợi sẽ nhận được câu trả lời nào cả. Không hề, không hề đâu. Anh ta lại nhìn vào máy tính, dịch thứ này, dịch thứ kia. Tôi rướn người, rướn tới trước cho đến khi mũi áp vào tấm chắn, cảm thấy nó hơi oằn đi.

“Tôi đã được cấp nguyên một núi thông số kỹ thuật, các bài báo khoa học, báo cáo. Tôi vẫn đang nghiên cứu dở...” Ảnh trên màn hình phản chiếu lại trong mắt anh ta, và tôi trông thấy chúng. Biết kìa, biết kìa. Trong chỗ ảnh có một gương mặt tôi biết: một con người nữ; một người bạn.

“Bác sĩ Thea de Sejos,” tôi nói.

Anh ta giật mình và nhìn tôi chằm chằm. “Hả?”

Tôi im im. Anh ta nhíu mày và giở lại ảnh, ngược dần, ngược dần. “Đó là... bà này là nhân chứng bên nguyên trong vụ... tôi vẫn chưa đọc đến phần lời khai đó. Tôi cứ tưởng chúng sẽ chẳng hữu ích mấy với ta.” Anh ta ngưng nói, và tôi gần như có thể thấy anh ta bắt kịp mạch suy nghĩ của chính mình. Tôi hiểu như thế là sao. Hiểu mà, hiểu mà. “Cậu biết tên bà ấy kiểu gì vậy?”

“Bà ta từng ở Retorna. Tôi từng ở Retorna,” tôi giải thích.

“Thật à?” Anh ta vặn mặt méo méo, xệch xệch. “Lại một hồ sơ nữa chẳng hiểu sao không thấy tăm hơi đâu hết. Với cả, nó chắc cũng chẳng giúp được gì ta đâu.” Và lại nghĩ, anh ta lại nghĩ ngợi, nghĩ ngợi. “Nhưng cậu biết tên bà ấy kiểu gì vậy?”

Tôi không hiểu điều này có gì mà lại khiến anh ta thấy lạ đến vậy. “Bà ta kể.”

“Bà ấy đã nói chuyện với cậu. Giữa lúc đang giao chiến ấy hả?”

“Ừ. Không.” Nói ra ý của mình sao mà khó ghê, khó ghê. “Là lúc trước. Bọn tôi từng ở Retorna. Là đội, đội của tôi ấy. Đội tôi có ở đó. Bọn tôi là bạn của con người địa phương, con người có cả Bác sĩ Thea de Sejos nữa.”

Có thay đổi, thay đổi xuất hiện. Anh ta chợt bớt cởi mở, giữ người im hơn. “Đại Ca, nếu được hỏi về những gì đã xảy ra ở Retorna, liệu cậu có trả lời không?”

Tôi im im. Tôi nay đã biết cứ im im là anh ta sẽ nói thêm.

“Vấn đề chỉ là... một đồng nghiệp của tôi có thể...” Anh ta lắc đầu. Tôi nghĩ trước khi đến đây, anh ta đã chuẩn bị nhiều câu hỏi. Tôi nghĩ anh ta đã vạch sẵn một kế hoạch cho cuộc gặp này. Nhưng khi gặp tôi, kế hoạch ấy đã đổ vỡ mất rồi.

“Tôi muốn nói chuyện với Mật,” tôi bảo anh ta.

“Mật...? À, Sinh Dạng gấu trong đội của cậu hả?”

“Ừ.”

“Chắc sẽ không được đâu. Cái con... cái cô Sinh Dạng đó đang ở...” Lại nhìn máy tính, và giờ anh ta càng rối, rối hơn hơn. “Thực ra tôi không biết đâu, trong này chẳng lưu hồ sơ nào cả. Tôi sẽ hỏi thử. Nhưng ở đây chỉ có mỗi Sinh Dạng chó bình thường thôi.”

Tôi cất tiếng gọi, gọi trên kênh của mình, nhưng tiếng gọi của tôi chỉ đang vọng vào một khoảng im lặng bao la. Không có Mật, không có Rồng, không có Ong. Không có Hart và không có Ông Chủ. Không có một ai ngoại trừ anh luật sư và đội lính gác và tất thảy những con chó cáu kỉnh, khốn khổ khác. Không có, không có ai hết.

Họ muốn tiêu diệt chúng ta, tôi thầm nghĩ. Trong khoảnh khắc đó, tôi chẳng nhìn ra nổi tương lai nào khác cả.

[1]

Một chú chó nổi tiếng tại Ý, có thói quen ra bến xe buýt chờ chủ đi làm về. Ngay cả sau khi chủ của Fido thiệt mạng trong một vụ đánh bom hồi Thế Chiến II, Fido vẫn không ngừng ra bến xe chờ chủ. Nó làm vậy suốt 14 năm, không bỏ ngày nào, cho đến khi mất vào năm 1958. [N.D.]