“Cha, sao cha chưa nấu cơm ạ?” Đào Đại Cường đặt hai con cá vào bếp, hô lớn về phía gian trong.
Cha của Đào Đại Cường là Đào Kiến Thiết đang tựa đầu giường rít tẩu thuốc, nghe tiếng con trai út liền tháo tẩu thuốc gõ gõ mấy cái rồi bảo:
“Nấu rồi, mày về muộn quá, cháu mày - thằng Mao Đản qua đây, nó bảo chơi đói quá nên ăn hết phần cơm để lại cho mày rồi. Nếu mày đói thì trong bếp vẫn còn khoai tây đấy, mày cứ vùi dưới bếp lò mà nướng mấy củ ăn đi.”
Đào Kiến Thiết nói bằng giọng bình thản, Đào Đại Cường nghe xong cũng thấy chẳng có gì lạ. Anh cả của Đào Đại Cường là Đào Đại Dũng đã cưới vợ sinh con, thằng bé Mao Đản chính là báu vật của cả nhà.
Nếu là trước đây, Đào Đại Cường chắc chắn sẽ vui vẻ nướng khoai ăn ngay. Từ nhỏ đến lớn, cậu vốn bị cả nhà nói là đồ ngốc, cha, anh trai và cả chị dâu đều nói thế, cậu cũng quen với việc nhẫn nhịn chịu đựng rồi.
Nhưng hôm nay, sau khi ăn gà nấu canh và húp bát canh cá ở nhà họ Lý, lại tự mình bắt được cá, cậu cảm thấy bản thân mình vẫn có ích, liền cao giọng nói:
“Cha, con bắt được cá về này, con muốn làm món cá!”
“Mày bắt được cá về? Cá gì?” Đào Kiến Thiết nghe Đào Đại Cường nói bắt được cá thì có chút ngạc nhiên, ông bò dậy từ đầu giường, quát một tiếng:
“Mang qua đây xem nào.”
Đào Đại Cường liền xách cá, vẻ tự hào bước ra từ nhà bếp.
“Chà, cá này được đấy!” Đào Kiến Thiết vốn tưởng con trai mang về cùng lắm chỉ là loại cá diếc to bằng bàn tay, dù sao loại đó cũng dễ bắt nhất, không ngờ toàn là cá to nặng hơn một hai cân, thế thì hiếm thật đấy, “Bắt ở đâu vậy?”
“Con cùng Long ca đi bắt ở tiểu hải tử ạ.” Đào Đại Cường rất tự hào nói.
“Long ca? Là ai?” Đào Kiến Thiết không hiểu.
“Là Lý Long, em trai Lý Kiến Quốc ạ.” Đào Đại Cường đáp.
“Cái thằng lưu manh đó á?” Đào Kiến Thiết khinh khỉnh nói, “Nó mà có bản lĩnh đó ư? Chắc chắn là Lý Kiến Quốc dẫn đi bắt rồi chứ gì?”
Đào Đại Cường nghĩ ngợi một chút rồi gật đầu.
“Được rồi. Mặc kệ ai dẫn đi, mày mang số cá này sang nhà anh cả mày đi.” Đào Kiến Thiết bảo, “Nhà mình hết dầu rồi, làm cá mà không có dầu thì làm sao được?”
“Con không cần dầu, con hầm canh cá!” Đào Đại Cường nhớ lại bát canh cá uống ở nhà họ Lý buổi tối, như có linh cảm mách bảo, liền nói, “Chỉ dùng nước thôi ạ!”
Đào Kiến Thiết đột nhiên nổi giận, cầm tẩu thuốc gõ mạnh lên đầu Đào Đại Cường:
“Sao mày ngu thế hả? Chỉ dùng nước? Thế chẳng phải đốt lò tốn than sao? Chỉ biết nghĩ đến bản thân mày, sau này mày tính sao? Mẹ mày mất sớm, đợi tao chết đi, mày ngu ngốc thế này, không dựa vào anh trai mày thì sống sao nổi? Giờ mày không lấy lòng anh mày, đợi đến lúc đó mày đến cơm cũng chẳng có mà ăn đâu!”
“Con ăn được!” Hôm nay Đào Đại Cường bướng bỉnh hẳn lên, nhất quyết không đưa cá, “Con theo anh trai – mùa đông này đã bao giờ được ăn no đâu. Bữa tối nay còn bị thằng Mao Đản ăn mất phần! Con đi theo Long ca còn được ăn no, được ăn gà, được ăn cá!”
“Tao bảo mày ăn gà! Tao bảo mày ăn cá!” Đào Kiến Thiết không ngờ đứa con trai vốn luôn nghe lời nay lại dám phản bác, cãi lại mình, ông giận đến mức bốc hỏa, cầm tẩu thuốc nện túi bụi xuống đầu Đào Đại Cường. Đào Đại Cường chịu đòn mấy cái, thấy cha mình không hề nương tay chút nào, tức giận đẩy cửa chạy ra ngoài, trong gió để lại câu nói đầy phẫn nộ:
“Con không ăn cá nữa, cha muốn cho ai thì cho đi!”
Đào Kiến Thiết giơ tẩu thuốc đứng ngẩn người. Một lúc lâu sau, hơi ấm trong phòng đã bị cái lạnh ngoài cửa tràn vào lùa hết, ông cảm thấy cái lạnh thấu xương mới vội vàng đóng cửa, tức tối chửi đổng:
“Cái thằng oắt con này, cánh cứng rồi, không nghe lời nữa rồi! Còn muốn tạo phản nữa!”
Nhìn số cá dưới chân, Đào Kiến Thiết thở dài, cúi người nhặt cá lên cho vào nhà bếp, dự định ngày mai Đào Đại Dũng qua đây sẽ chia cho ba con mang về.
Giờ mình còn ở đây, nể mặt mình, chắc thằng anh cả vẫn sẽ đồng ý chăm sóc thằng em út.
Lúc Lý Long từ chuồng ngựa về, thấy ngoài cổng nhà mình có một cái bóng đen to lớn đang lởn vởn. Cậu lập tức cảnh giác, nhìn ngó xung quanh, nhặt một cục đất trên tường rào phía sau rồi quát lớn:
“Ai?”
“Long ca, là em, Đại Cường đây.” Tiếng của Đào Đại Cường vọng lại.
Lý Long trút bỏ cảnh giác, thầm nghĩ bình thường không để ý, giờ tối lửa tắt đèn thế này, gã khổng lồ kia trông cũng có áp lực phết.
“Cậu tới làm gì?” Lý Long bước lại gần hỏi, “Sáng mai phải đi rồi, sao không ngủ sớm đi?”
“Em... em không ngủ được.” Đào Đại Cường ấp úng nói, “Em muốn ngủ lại nhà anh, để sáng mai... cùng đi với anh.”
“Được thôi.” Lý Long tuy thấy hơi lạ, nhưng Đào Đại Cường đã đến rồi thì không thể đuổi người về được, “Đi thôi, xe ngựa tôi mượn xong rồi, về nói với anh tôi một tiếng, chúng ta nghỉ ngơi sớm, mai đi sớm.”
Đào Đại Cường thấy Lý Long không hỏi thêm gì, liền lặng lẽ đi theo sau cậu.
Lý Long vào gian tây trước, nói với Lý Kiến Quốc chuyện mượn xe ngựa và việc Đào Đại Cường tối nay ngủ lại cùng mình.
Lý Kiến Quốc nghe Lý Long đã mượn được xe ngựa liền bảo:
“Được rồi, hôm nay vất vả cả ngày, hai đứa nghỉ ngơi sớm đi. Mai xuất phát sớm, đi sớm về sớm. À, Tiểu Long này, anh đã lột da con thú nước kia rồi, mai hai đứa mang đến trạm thu mua của huyện, xem bán được bao nhiêu tiền, trên đường mua ít đồ ăn.”
“Để mai dậy sớm em hấp ít bánh ngọt cho hai đứa mang theo.” Lương Nguyệt Mai nói, “Lấy khăn bọc kỹ, nhét vào túi đeo là được.”
“Vâng.” Lý Long gật đầu nói, “Vậy bọn em đi ngủ đây.”
“Trong lò bên kia, hai đứa đắp thêm ít than vào.” Lý Kiến Quốc dặn thêm một câu, “Kẻo nửa đêm lạnh.”
Ông không nói nhiều, hai thanh niên trai tráng đắp chung một cái chăn chắc chắn là chật, nhưng giờ nhà ai cũng chẳng có dư chăn, may là bên chỗ Lý Long còn có cái áo khoác đại cán tạm bợ được.
Lý Long cũng có ý đó, đốt lò sưởi ấm hơn một chút, cộng thêm cái áo khoác bông, một đêm cũng có thể xoay xở qua.
Sáng hôm sau, trời vừa tờ mờ sáng, Lý Long đã tỉnh giấc, cậu gọi Đào Đại Cường dậy, hai người nhanh chóng mặc quần áo rồi ra ngoài đến gian tây.
Lương Nguyệt Mai đã nấu cơm xong, Lý Quyên và Lý Cường cũng đều đã dậy. Lý Quyên đang quét nhà, Lý Cường đang rửa mặt.
Bữa sáng là canh cá còn thừa hôm qua, dưa muối xào và cháo bột ngô.
Nhìn bát canh cá trên bàn, Đào Đại Cường không kìm được cảm giác buồn bã, cậu vội vàng đi rửa mặt để che giấu đi.
Ăn sáng xong, Lý Kiến Quốc lấy da thú nước đã gói kỹ cuộn lại cho vào cái bao tải phân đạm. Lương Nguyệt Mai thì đưa túi đeo đựng bánh ngọt cho Lý Long, dặn dò cậu:
“Hai đứa trên đường đói thì ăn, đừng có tiếc.”
Từ biệt mọi người trong nhà, Lý Long dẫn Đào Đại Cường ra chuồng ngựa. Với sự giúp đỡ của lão La, hai người đánh xe ngựa, chất lên hai bó cỏ khô, rồi leo lên xe đánh xe thẳng hướng huyện thành.
Núi ở phía Nam, nhưng đường lại hướng về phía Tây, đi về phía Tây năm cây số đến công xã, rồi đi về phía Nam ba cây số là đến huyện, từ huyện đi về phía Tây Nam hơn mười cây số là công xã Thanh Thủy Hà. Đi sâu vào trong năm cây số nữa mới vào được núi – thực ra cho dù là đi xe ngựa, chỉ riêng quãng đường đi đã phải mất gần ba mươi cây số.
Mà đó còn chưa đến đích.
Không lâu sau khi Lý Long đi, nhà họ Lý có người khách đầu tiên ghé thăm, là đại tẩu nhà họ Lục ở đối diện.
Khách đến là phải tiếp, Lý Kiến Quốc đang cùng Lý Quyên và Lý Cường dọn dẹp cá ở gian đông, Lương Nguyệt Mai mời người vào, chờ người kia ngồi xuống, bà đại tẩu nhà họ Lục năm mươi mấy tuổi liền hỏi:
“Thím nhà bà, nghe nói chú út nhà bà về rồi à? Bị đuổi việc rồi? Hôm nay còn đi vào núi kéo gỗ? Cái thôn này chẳng đủ cho nó tung hoành hay sao ấy! Đúng là làm trò cười mà!”
Ở trong thôn, Lý Long, thực ra trông giống một trò cười vậy.
Khổ sở lắm mới vào được nhà máy, kết quả lại bị đuổi việc.
Khó khăn lắm mới theo đuổi được cô gái xinh đẹp trong thôn, kết quả lại bị đá.
Giờ lại làm trò cười, bỏ tiền mua công điểm của ngựa, đánh xe vào núi kéo gỗ – gỗ trong núi đó là dễ kéo lắm sao? Cái dáng vẻ đó của nó, liệu có tìm được đường vào núi không còn là vấn đề ấy chứ!