Lần đầu tiên anh có mặt tại một hiện trường vụ án cùng với Clemente chính là ở Roma, trong khu Triển lãm thế giới. Nạn nhân đầu tiên anh tận mắt chứng kiến là một cô gái bán hoa được vớt từ hồ lên. Sau đó là những xác chết khác, tất cả chúng đều có chung cái nhìn ấy. Nó ẩn chứa một câu hỏi.
Tại sao lại là tôi?
Tất cả đều có cùng sự bất ngờ, cùng sự kinh ngạc. Tất cả đều mang vẻ khó tin đi kèm khát khao vô vọng được tua lại băng, quay ngược thời gian, có thêm một cơ hội thứ hai.
Marcus chắc chắn rằng điều bất ngờ không phải là cái chết mà là suy luận chớp nhoáng rằng mọi sự không thể đảo ngược. Những nạn nhân đó không bao giờ nghĩ rằng: Chúa ơi, tôi đang chết. Mà là: Chúa ơi, tôi đang chết và không thể làm gì được…
Có lẽ ý nghĩ đó cũng sượt qua đầu anh khi anh bị bắn trong phòng khách sạn ở Praha. Anh đã thấy sợ hãi hay có cảm giác an ủi về việc không thể tránh khỏi? Chứng mất trí nhớ đã bắt đầu xóa sạch mọi thứ trước đây, kể từ ký ức cuối cùng đó. Hình ảnh đầu tiên ghi dấu trong bộ nhớ mới của anh là cây thánh giá bằng gỗ trên bức tường trắng phía trước giường bệnh. Anh đã lặng ngắm nó trong nhiều ngày, tự hỏi điều gì đang xảy ra xung quanh mình. Viên đạn đã không phá hủy phần não bộ điều khiển chức năng ngôn ngữ và vận động. Vì vậy, anh vẫn có thể nói và đi lại. Nhưng anh không biết nói gì và đi đâu. Rồi nụ cười của Clemente xuất hiện. Khuôn mặt trẻ trung và nhẵn nhụi, mái tóc sậm màu rẽ ngôi lệch, đôi mắt hiền hậu đó.
“Tôi đã tìm thấy anh, Marcus,” đó là những lời đầu tiên của cậu ấy. Một tia hy vọng, và tên của anh.
Clemente không nhận ra anh từ diện mạo vì cậu ấy chưa từng gặp anh trước đây. Chỉ có Devok biết danh tính của anh, đó là nguyên tắc. Clemente chỉ đơn giản lần theo dấu vết của ông ấy tới tận Praha. Đó là người bạn, người thầy huấn luyện đã cứu sống anh ngay cả khi đã chết. Đó là tin cay đắng nhất với Marcus. Anh không nhớ gì về Devok, cũng như mọi thứ khác. Nhưng giờ anh biết ông đã bị giết hại. Vào hoàn cảnh ấy, Marcus đã hiểu rằng nỗi đau là cảm xúc duy nhất của con người không cần phải gắn với một ký ức. Một đứa con sẽ luôn phải chịu tổn thương khi một trong hai bố mẹ ra đi, cho dù điều đó có xảy ra trước khi anh ta chào đời hay khi còn quá nhỏ để có thể hiểu được thế nào là cái chết. Raffaele Altieri là một ví dụ.
Chúng ta cần trí nhớ chỉ để cảm thấy hạnh phúc, Marcus đã nghĩ vậy.
Clemente đã rất kiên trì với anh. Cậu ấy đã chờ đợi đến khi anh bình phục và đưa anh quay trở lại Roma. Trong những tháng sau đó, cậu ấy đã huấn luyện anh dựa trên những điều ít ỏi mình biết về quá khứ của anh. Về quê hương của anh, Agentina. Về cha mẹ anh, giờ đã không còn nữa. Về lý do anh ở Ý và cuối cùng là về nhiệm vụ của anh. Clemente không định nghĩa đó là một công việc.
Cậu ấy đã huấn luyện anh, như Devok đã từng làm nhiều năm trước đây. Việc đó không quá khó, chỉ cần để anh hiểu rằng có những khả năng tiềm ẩn trong con người mình và chỉ việc đánh thức chúng dậy.
“Đó là năng khiếu của anh,” cậu ấy vẫn thường nói.
Đôi lúc Marcus không muốn mình như trước đây. Đôi lúc anh muốn mình là người bình thường. Nhưng chỉ cần nhìn mình trong gương anh hiểu rằng điều đó là không thể, vì vậy anh tránh làm việc đó. Vết sẹo là một lời cảnh cáo hùng hồn. Kẻ tìm cách giết hại anh đã để lại kỷ vật đó trên thái dương và cái chết là thứ duy nhất người ta không bao giờ có thể quên được. Mỗi lần Marcus nhìn thấy một nạn nhân, anh biết mình đã ở trong tình cảnh tượng tự. Anh thấy mình giống họ, anh đã bị trừng phạt phải cảm nhận cùng sự cô đơn của họ.
Cô gái bán hoa được vớt từ dưới hồ lên giống như một tấm gương soi mà anh tìm cách lảng tránh.
Nó làm anh nhớ ngay đến bức họa của Caravaggio. Cái chết của Đức mẹ đồng trinh. Bức tranh khắc họa hình ảnh Đức mẹ thiếu sinh khí, nằm dài trên một thứ trông có vẻ như giường trong nhà đại thể. Không có những biểu tượng tôn giáo xung quanh Đức mẹ, và Người cũng không có vòng hào quang thần thánh. Khác xa so với những tạo hình khi Người thường hiện lên như một tạo vật giữa thánh thần và con người, ở đây Đức mẹ Maria chỉ là một thi thể bị bỏ rơi, xanh xao với cái bụng trương phình. Họ nói rằng họa sĩ đã lấy cảm hứng từ thi thể của một cô gái bán hoa được vớt từ sông lên, vì thế bức họa đã bị người đặt hàng khước từ.
Caravaggio đã dùng một cảnh tượng kinh hoàng trong cuộc sống thường ngày và gán cho nó một ý nghĩa linh thiêng. Trao cho các nhân vật một vai trò khác, ông đã biến họ thành những vị thánh hay trinh nữ đang hấp hối.
Khi lần đầu tiên Clemente đưa Marcus tới nhà thờ Thánh Luigi dei Francesi, cậu ta đã bảo anh quan sát bức Cuộc tử đạo của Thánh Matteo. Rồi cậu ta bảo anh rũ bỏ sự thần thánh trong mỗi nhân vật như thể họ chỉ là những con người bình thường có liên quan tới một hiện trường vụ án.
“Giờ anh thấy gì?” Cậu ấy hỏi.
“Một vụ giết người.” Anh trả lời.
Đó là bài học đầu tiên của anh. Việc huấn luyện cho những người như anh luôn bắt đầu từ bức tranh đó.
“Những chú chó bị mù màu,” người thầy mới của anh nói. “Chúng ta, ngược lại, nhìn thấy quá nhiều màu sắc. Anh hãy bỏ chúng ra, chỉ để lại mỗi trắng và đen. Điều thiện và cái ác.”
Nhưng Marcus nhanh chóng nhận ra mình còn có thể nhìn thấy cả những sắc thái khác. Những tông màu mà cả chó và con người đều không thể tri nhận. Đó là tài năng thực sự của anh.
Giờ nghĩ lại, anh chợt thấy nhung nhớ. Thực tế, anh không biết vì lý do gì. Nhưng đôi khi anh có những cảm nhận mà chẳng rõ nguyên nhân.
Đã muộn nhưng anh không muốn trở về nhà. Anh không muốn thiếp đi để rồi lại phải đối mặt với giấc mơ đưa anh về quá khứ, ở Praha, vào thời điểm anh chết.
Vì mình chết hàng đêm, anh tự nhủ.
Anh muốn ở lại đó, trong cái nhà thờ đã trở thành chỗ trú ẩn bí mật của anh. Nơi anh vẫn thường trở lại.
Tối hôm đó, anh không ở một mình. Anh cùng một nhóm người chờ cho bên ngoài tạnh mưa. Buổi biểu diễn nhạc cụ đàn dây đã kết thúc được một lúc nhưng các thầy tu và người gác cổng không nỡ xua đuổi số ít khán giả còn nán lại. Thế là những nhạc công bắt đầu ngân nga những giai điệu mới, kéo dài một cách bất ngờ sự ngọt ngào của buổi tối hôm đó. Trong khi cơn bão đang cố truy lùng họ, những nốt nhạc đối chọi với tiếng sấm đùng đoàng, làm lan tỏa niềm vui giữa những người hiện diện.
Như mọi khi, Marcus đứng riêng một chỗ. Với anh, nhà thờ Thánh Luigi dei Francesi còn có thêm một màn trình diễn nằm trong tuyệt tác của Caravaggio. Cuộc tử đạo của Thánh Matteo. Lần đầu tiên, anh tự cho phép mình ngắm bức họa bằng đôi mắt của một người bình thường. Trong bóng tối của gian thờ bên cạnh, anh nhận ra rằng ánh sáng chiếu rọi cảnh tượng đã có sẵn bên trong bức họa. Anh ghen tỵ với tài năng của Caravaggio: Ông phát hiện ra ánh sáng ở nơi mà người khác chỉ thấy bóng tối. Nó hoàn toàn đối lập với những gì xảy ra với anh.
Nhưng đúng lúc đang tận hưởng hiệu quả của phát hiện đó, anh tình cờ liếc mắt sang trái.
Ở phía cuối gian chính của giáo đường, có một phụ nữ trẻ ướt sũng nước mưa đang quan sát anh.
Đúng giây phút ấy, trong anh có thứ gì đó bỗng sụp đổ. Lần đầu tiên có kẻ xâm phạm sự vô hình của anh.
Anh rời mắt và vội vã bước về phía gian để đồ thờ. Cô ta di chuyển để bám theo anh. Anh sẽ phải cắt đuôi cô ta. Anh nhớ rằng phía đó có một lối ra thứ hai. Anh rảo bước về hướng đó nhưng có thể nghe thấy tiếng giày cao su của cô ta nện trên sàn nhà bằng đá cẩm thạch trong lúc đuổi theo anh. Một tiếng sấm vang lên trên đầu làm anh đánh mất điểm tham chiếu âm thanh đó. Người phụ nữ ấy muốn gì ở anh cơ chứ? Anh bước vào hành lang dẫn tới phía sau nhà thờ và nhìn thấy cánh cửa. Anh lại gần, mở cửa và đã sẵn sàng lao mình vào màn mưa, thì cô ta lên tiếng.
“Dừng lại.” Cô ta nói mà không hề gào thét. Trái lại, chất giọng khá lạnh lùng.
Marcus dừng lại.
“Giờ hãy quay lại đây.”
Anh làm theo. Ánh sáng duy nhất là ánh vàng lợt lạt của những ngọn đèn đường hắt đúng tới gờ bậu cửa. Nhưng ảnh phản chiếu cũng đủ để thấy cô ta đang chĩa súng.
“Anh biết tôi chứ? Biết tôi là ai không?”
Marcus suy nghĩ trước khi trả lời. “Không”
“Thế còn chồng tôi, anh biết chứ?” Trong những lời nói của cô ta không có sự giận dữ, “Anh đã giết anh ấy phải không?” Có sự thất vọng trong giọng nói đó. “Nếu biết điều gì anh phải nói cho tôi. Hoặc tôi thề là sẽ giết anh.” Cô ta nói thật.
Marcus lặng thinh. Anh đứng bất động với hai cánh tay duỗi dài ở hai bên hông. Anh nhìn lại cô ta nhưng không sợ hãi. Đúng hơn, anh thấy thông cảm.
Đôi mắt người phụ nữ lóe lên. “Anh là ai?”
Đúng lúc đó quầng sáng của một tia chớp rất gần báo hiệu một tiếng sấm to nhất, chói tai. Ánh đèn đường run rẩy trong giây lát rồi phụt tắt. Đường phố và gian để đồ thờ chìm trong bóng tối.
Nhưng Marcus không bỏ đi ngay lập tức.
“Tôi là một thầy tu.”
Khi đèn đường bật sáng trở lại, Sandra nhận ra anh ta không còn ở đó nữa.
