“Có những việc em phải thấy tận mắt, Ginger.”
David thường nhắc đi nhắc lại câu đó mỗi khi giữa họ nổ ra tranh luận về tính nguy hiểm của công việc anh làm. Với Sandra, máy ảnh là một chỗ trú ẩn cần thiết để không phải đương đầu với tác động của bạo lực đang diễn ra hàng ngày. Với anh, nó chỉ là một công cụ.
Sự phân biệt đó hiện lên trong đầu Sandra lúc cô đang chuẩn bị phòng tối khẩn cấp trong nhà vệ sinh phụ của gia đình, như cô đã nhiều lần chứng kiến David làm.
Cô đã khóa chặt cửa sổ và cửa ra vào, thay bóng đèn ở gương soi bằng một loại không phát tia quang hóa và có ánh sáng màu đỏ. Cô lấy từ phòng áp mái máy rọi ảnh và hộp tráng phim để rửa và hãm phim âm bản. Những thứ còn lại, cô tự ứng biến. Ba cái khay để xử lý ảnh là ba cái cô thường dùng để giũ quần áo lót. Cô lấy trong bếp kẹp quần áo, kéo và một cái muôi. Giấy ảnh và hóa chất cô dự trữ chưa hết hạn nên vẫn sử dụng được.
Chiếc Leica I có lắp một cuốn phim cỡ 135-35 milimet. Sandra tua phim về và tháo nó ra khỏi máy.
Thao tác cô sắp tiến hành đòi hỏi môi trường tối như bưng. Sau khi đeo găng tay, cô mở hộp phim và kéo phim ra khỏi lõi. Theo trí nhớ, Sandra dùng kéo cắt bỏ phần đầu, tỉa tròn các góc rồi lắp nó vào rêu xoắn ốc của hộp tráng phim. Cô đổ dung dịch hiện hình đã chuẩn bị trước và bắt đầu tính thời gian. Cô lặp lại thao tác đó với thuốc định hình, rồi tráng tất cả qua nước lã, nhỏ vào hộp tráng phim vài giọt dầu gội đầu trung tính vì cô không có dung dịch thẩm thấu, cuối cùng cô treo phim lên hong khô trên bồn tắm.
Sandra bật chức năng hẹn giờ ở đồng hồ đeo tay và tựa lưng vào tường đá ốp. Thở dài. Sự chờ đợi trong bóng tối thật căng thẳng. Cô tự hỏi tại sao David lại dùng chiếc máy ảnh đó để chụp. Một phần trong cô hy vọng sẽ chẳng tìm thấy cái gì có ích và rằng nỗi ám ảnh đó bắt nguồn từ việc cô không thể cam chịu một cái chết vô nghĩa.
Sandra muốn thấy mình ngu ngốc.
David đã dùng chiếc Leica chỉ để thử máy, cô tự nhủ. Cho dù nhiếp ảnh là niềm đam mê và công việc của cả hai nhưng họ chưa bao giờ có ảnh chụp chung. Thi thoảng cô có nghĩ đến chuyện đó. Chuyện không có vẻ gì lạ lùng khi chồng cô còn sống. Chúng ta không cần đến nó, [^cô nhắc lại. Khi thực tại n]ồng nhiệt đến thế, người ta không cần một quá khứ. Cô không tưởng tượng nổi mình sẽ phải dành dụm những ký ức vì một ngày cô sẽ cần đến chúng để tồn tại. Nhưng càng sống tiếp, kho dự trữ của cô càng vơi cạn. Về mặt con số, thời gian vợ chồng cô bên nhau là quá ít so với thời gian cô còn lại để sống. Cô sẽ làm gì với những ngày tháng này đây? Liệu cô có thể cảm nhận tình cảm nào tương tự như thứ cô đã dành cho anh ấy?
Chuông hẹn giờ làm cô bừng tỉnh. Cuối cùng cô có thể bật đèn màu đỏ. Trước tiên, cô lấy cuộn phim vừa treo và soi nó ngược sáng.
Có năm bức ảnh đã được chụp bằng chiếc Leica.
Nội dung của mỗi bức ảnh giờ vẫn còn chưa rõ ràng. Sandra vội vã rọi ảnh. Cô chuẩn bị ba cái khay. Khay đầu tiên có thuốc hiện hình, khay thứ hai với nước và dung dịch acid acetic để ngưng hình, khay thứ ba là thuốc hãm cũng được hòa tan với nước.
Bằng máy rọi ảnh, cô bắt đầu chiếu phim âm bản lên tờ giấy ảnh cho đến khi chúng lộ sáng. Rồi cô ngâm tờ đầu tiên trong khay thuốc hiện. Cô lắc nhẹ tấm ảnh, từng chút từng chút một, hình ảnh hiện ra trong dung dịch.
Nó tối thui.
Cô nghĩ là ảnh bị lỗi nhưng cô vẫn thả nó vào ngâm trong hai khay kia và treo nó trên bồn tắm với một cái kẹp quần áo. Cô tiếp tục thao tác với những tấm phim âm bản khác.
Trong bức ảnh thứ hai có hình David ngực trần phản chiếu qua một tấm gương. Một tay anh cầm máy ảnh trước mặt, tay kia đang vẫy chào. Nhưng anh không cười. Trái lại, rất nghiêm nghị. Sau vai anh có một quyển lịch, đúng ngày tháng anh chết. Sandra cho rằng có thể đó là hình ảnh hiện hữu cuối cùng của David khi anh còn sống.
Lời từ biệt sầu thảm của một bóng ma.
Bức ảnh thứ ba là một công trường. Có thể nhận ra những cây cột trần trụi của một tòa nhà đang trong quá trình xây dựng. Thiếu tường và xung quanh trống trơn. Sandra đoán rằng nó được chụp tại tòa nhà nơi David đã ngã xuống. Nhưng, tất nhiên rồi, anh ấy đã đến đó trước.
Tại sao anh ấy lại tới đó với chiếc Leica?
Vụ tai nạn của David xảy ra trong đêm. Hình ảnh đó lại được chụp vào ban ngày. Có thể anh đã đi khảo sát thực địa.
Bức ảnh thứ tư rất kỳ lạ. Nó chụp một bức họa hình như ở thế kỷ thứ mười bảy. Nhưng Sandra chắc chắn rằng tấm ảnh chỉ muốn tập trung vào một chi tiết duy nhất trong bức tranh. Nó khắc họa một cậu bé, ba phần tư thân người đang ngoái lại, trong tư thế chạy trốn. Nhưng với khuôn mặt vẫn còn quay lại phía sau, không rời mắt nổi một thứ gì đó vừa làm nó kinh sợ vừa cuốn hút nó. Nét mặt của cô sửng sốt và bàng hoàng, miệng cô há hốc vì kinh ngạc.
Sandra tin chắc đã từng thấy cảnh ấy. Nhưng cô không rõ đó là bức tranh nào. Cô chợt nhớ đến niềm đam mê nghệ thuật và hội họa của thanh tra De Michelis. Cô sẽ nhờ cậy ông.
Có một điều cô chắc chắn: Bức tranh đó ở Roma. Và đó cũng là nơi mà cô phải đến.
Phiên trực của cô đáng lẽ bắt đầu vào lúc 14 giờ nhưng cô sẽ xin phép nghỉ vài ngày. Xét cho cùng, sau cái chết của David, cô vẫn chưa sử dụng ngày nghỉ phép vì lý do gia đình. Cô có thể bắt một chuyến tàu tốc hành và sẽ tới nơi trong vòng chưa đầy ba tiếng. Cô muốn trông thấy tận mắt, như David vẫn thường nói. Cô cần hiểu, vì giờ cô chắc chắn sẽ có một lời giải thích.
Cô vừa lên kế hoạch trong đầu về chuyến hành trình, vừa tập trung in tấm ảnh cuối cùng của cuộn phim. Bốn bức ảnh đầu tiên ẩn chứa toàn những băn khoăn bổ sung cho tất cả những nghi ngờ vẫn chưa có lời giải mà cô tích tụ cho đến lúc đó.
Trong bức ảnh thứ năm, có lẽ sẽ có ít nhất một câu trả lời.
Cô xử lý nó hết sức cẩn thận khi hình ảnh hiện lên trên giấy. Một vệt xám trên một nền sáng. Rồi nó bắt đầu định hình, từng chi tiết một. Giống như một sinh vật cổ còn sót lại đang từ từ vươn mình khỏi vực thẳm sau hàng thế kỷ sống hoàn toàn trong bóng tối.
Đó là một khuôn mặt.
Được chụp nghiêng, bị chớp một cách bất ngờ, hắn ta không hay biết ai đó đang chụp mình. Hắn có liên quan đến công việc của David ở Roma, hay thậm chí dính dáng cả tới cái chết của anh? Sandra hiểu rằng mình phải tìm ra kẻ đó.
Tóc hắn đen như bộ quần áo đang mặc, đôi mắt mơ hồ và u sầu. Và hắn có một vết sẹo trên thái dương.
