Ngành công nghiệp hàng không Trung Quốc năm nay liên tiếp đón nhận tin vui. Sau khi máy bay vận tải hạng nặng Y-20 vừa vượt qua vòng thẩm định thiết kế chi tiết, Tổng công ty Máy bay Thương mại Trung Quốc (COMAC) lại tiếp tục đón nhận thời khắc "song hỷ lâm môn". Chỉ vài ngày nữa, chiếc ARJ21-700 đầu tiên thuộc dòng máy bay phản lực khu vực sẽ chính thức được bàn giao, dự kiến sang năm, các hãng hàng không sẽ đưa dòng máy bay này vào khai thác thương mại.
Chưa dừng lại ở đó, một tin tức chấn động hơn chính là việc mẫu máy bay phản lực thân rộng ARJ21-1000 sắp sửa xuất xưởng!
ARJ21-1000 là phiên bản có kích thước lớn nhất trong dòng ARJ21, thậm chí chiều dài thân máy bay còn vượt xa Boeing 737. Thiết kế này cho phép bố trí cấu hình 5 ghế mỗi hàng, nâng tổng sức chứa lên tới 150 hành khách.
Có thể nói, sự ra đời của ARJ21-1000 đã phá vỡ ranh giới truyền thống giữa dòng máy bay phản lực khu vực và máy bay thương mại tầm trung. Ý nghĩa chiến lược của nó thậm chí còn vượt xa mẫu ARJ21-700!
Cần phải biết rằng, thị trường máy bay 150 chỗ ngồi là phân khúc lớn nhất hiện nay. COMAC đặt mục tiêu dùng ARJ21-1000 để chiếm lĩnh thị trường này, đồng thời tạo thế đối đầu trực diện với Boeing 737 và Airbus A320.
Chính vì vậy, trình độ công nghệ của mẫu máy bay thân rộng này là không thể xem thường. Nếu không, làm sao nó có thể cạnh tranh trực tiếp với các "ông lớn" Boeing và Airbus?
Việc xuất xưởng ARJ21-1000 là một sự kiện trọng đại. COMAC đã chuẩn bị một buổi lễ hạ thủy long trọng, dù không tổ chức phát sóng trực tiếp toàn cầu như mẫu máy bay thân rộng C929 trước đó, nhưng quy mô cũng không hề kém cạnh.
Gần đây, Lâm Bằng buộc phải dồn toàn bộ tâm trí vào dự án ARJ21-1000, bởi anh chính là Phó tổng thiết kế của mẫu máy bay này, đồng thời là cánh tay phải đắc lực của Tổng thiết kế Ngô. Rất nhiều hạng mục kỹ thuật then chốt đều được hoàn thiện dưới sự chỉ đạo của Lâm Bằng.
Suy cho cùng, việc kéo dài thân từ một mẫu máy bay 90 chỗ lên 150 chỗ không phải là chuyện đơn giản, nó kéo theo hàng loạt thay đổi về cấu trúc và hệ thống.
Chỉ còn hai ngày nữa là đến lễ xuất xưởng ARJ21-1000. Lâm Bằng cùng Tổng thiết kế Ngô đã tháp tùng các lãnh đạo cấp cao và Chủ tịch COMAC Kim Hán Long đến trung tâm lắp ráp cuối cùng của công ty.
ARJ21-1000 và ARJ21-700 có thể sản xuất trên cùng một dây chuyền, tất nhiên đó là trong giai đoạn phát triển nguyên mẫu. Sau này, ARJ21-1000 sẽ được chuyển sang một dây chuyền sản xuất nhịp độ cao chuyên biệt.
Khi đoàn người bước vào xưởng lắp ráp ARJ21-700, ngoài hơn mười chiếc ARJ21-700 đang trong quá trình hoàn thiện, họ còn nhìn thấy hai chiếc máy bay có kích thước dài hơn hẳn. Đó chính là hai chiếc ARJ21-1000 đầu tiên!
Hai chiếc ARJ21-1000 này đã hoàn thiện toàn diện, phần đuôi được lắp động cơ phản lực cánh quạt đẩy "Trường Giang 1000A" nội địa. Đây là loại động cơ có lực đẩy lên tới 11 tấn, cực kỳ phù hợp với thông số kỹ thuật của ARJ21-1000.
Loại động cơ này đã vượt qua các bài kiểm tra đánh giá khắt khe, thậm chí còn đi trước một bước so với động cơ Trường Giang 3000 để được lắp đặt trên máy bay nội địa. Chỉ trong thời gian ngắn nữa, nó sẽ thực hiện chuyến bay thử nghiệm đầu tiên.
Hai chiếc ARJ21-1000 trông vô cùng ấn tượng với lớp sơn mới tinh, trên thân in dòng chữ lớn "Tổng công ty Máy bay Thương mại Trung Quốc", cùng logo của COMAC ở phần đuôi.
So với ARJ21-700, ARJ21-1000 dài hơn gần một phần ba, tạo nên một vóc dáng thon dài, uyển chuyển như một chú thiên nga trắng.
Các vị lãnh đạo đều cảm thấy mãn nhãn, họ tiến lại gần để quan sát kỹ hơn mẫu máy bay mang tính thời đại này.
Lâm Bằng nhìn "đứa con tinh thần" của mình, nở nụ cười hài lòng. Đây chính là sản phẩm định nghĩa lại phân khúc máy bay khu vực. Nếu thành công, thị trường máy bay 150 chỗ trên toàn thế giới chắc chắn sẽ có những thay đổi lớn.
Một vị lãnh đạo từ Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin cười nói: "ARJ21-1000 của chúng ta trông còn đẹp hơn cả ARJ21-700! Dáng vẻ tuyệt mỹ, thực sự rất ấn tượng!"
Kim Hán Long cười đáp: "Đúng vậy, tôi cho rằng ARJ21-1000 không chỉ đẹp hơn ARJ21-700, mà so với Boeing 737 hay Airbus A320 cũng vượt trội hơn hẳn. Nó chính là 'Kim Phượng Hoàng' của COMAC chúng ta!"
Một vị lãnh đạo cười nói: "Đúng vậy, dòng máy bay thương mại ARJ21-1000 chính là niềm tự hào của Tổng công ty Máy bay Thương mại Trung Quốc (COMAC) và ngành công nghiệp hàng không nước nhà. Hãy nhìn lại xem, giấc mơ về máy bay chở khách mà các thế hệ người làm hàng không Trung Quốc ấp ủ suốt mấy thập kỷ qua nay đã thành hiện thực. Hơn nữa, COMAC còn đang triển khai bố cục toàn diện trên thị trường máy bay thương mại, bao phủ nhiều phân khúc khác nhau. Mục tiêu trở thành một trong ba nhà sản xuất máy bay thương mại lớn nhất thế giới của chúng ta, tôi nghĩ đã ở ngay trước mắt rồi!"
Lâm Bằng nghe những lời này, trong lòng dâng trào niềm tự hào mãnh liệt. Bởi lẽ, dòng ARJ21-1000 không chỉ có thiết kế thẩm mỹ hơn nhiều so với chiếc Y-10 trước kia, mà còn tiên tiến và tinh tế hơn hẳn dòng MD-82 hợp tác sản xuất trước đây.
Dòng máy bay MD-82 từng mang trên mình giấc mơ lớn về hàng không của Trung Quốc. Tuy nhiên, dự án hợp tác này về sau không được coi là thành công, bởi công ty McDonnell Douglas đã bị Boeing thâu tóm, khiến việc hợp tác sản xuất bị đình trệ. Nhà máy chế tạo máy bay Thượng Hải lúc bấy giờ đã lắp ráp tổng cộng hơn ba mươi chiếc MD-82, qua đó tiếp thu được một phần kỹ thuật và kinh nghiệm sản xuất quý báu.
Vào thời điểm đó, nhờ vào thiết kế thân máy bay thon dài, MD-82 được mệnh danh là "mỹ nam tử trên không". Đến năm 2008, lô máy bay MD-82 cuối cùng đã nói lời chia tay với thị trường hàng không Trung Quốc, chính thức rời khỏi sân khấu lịch sử.
Thế nhưng hiện tại, sự xuất hiện của dòng máy bay ARJ21-1000 với thiết kế và chế tạo hoàn toàn tự chủ, mang vẻ ngoài ấn tượng hơn, đã đủ để an ủi những thế hệ người làm hàng không đi trước.
Lịch sử lắp ráp MD-82 tại Trung Quốc vô cùng khúc chiết. Ngay từ thời điểm chiếc Y-10 thực hiện chuyến bay đầu tiên, nhà máy chế tạo máy bay Thượng Hải đã bắt đầu hợp tác với McDonnell Douglas thông qua việc gia công sản xuất cửa khoang càng đáp chính cho dòng MD-82.
Chính chi tiết nhỏ là cửa khoang càng đáp này đã ảnh hưởng sâu sắc đến lộ trình phát triển máy bay cỡ lớn của Trung Quốc. Nó không chỉ mở màn cho việc gia công sản xuất tại nhà máy Thượng Hải, mà còn thúc đẩy quá trình hợp tác sản xuất MD-82, thậm chí là cả dự án nghiên cứu chế tạo MD-90 sau này.
Vào giữa thập niên 80, nhà máy chế tạo máy bay Thượng Hải bắt đầu hợp tác sản xuất 25 chiếc MD-82. Chiếc đầu tiên lắp ráp tại Trung Quốc đã được bàn giao cho hãng hàng không Phương Bắc vào năm 1987. Thông qua quá trình hợp tác này, nhà máy đã xây dựng được một hệ thống quản lý doanh nghiệp sản xuất máy bay hiện đại, tạo tiền đề vững chắc cho dòng máy bay ARJ21 ngày nay.
Tổng công trình sư Ngô cảm khái nói: "Đúng vậy, COMAC có được thành tựu như ngày hôm nay là điều không hề dễ dàng. Sau khi MD-82 ngừng sản xuất, nhà máy Thượng Hải gần như đứng bên bờ vực phá sản. Nếu không nhờ quốc gia phê duyệt dự án nghiên cứu chế tạo dòng ARJ21, thì sẽ không có nhà máy Thượng Hải của ngày hôm nay, cũng sẽ không có các phiên bản ARJ21-700 hay ARJ21-1000."
Một vị lãnh đạo cười nói: "Chưa kể, dòng ARJ21-1000 của chúng ta còn phát huy mạnh mẽ ưu điểm của bố cục động cơ đuôi trên dòng MD. Tất nhiên, ARJ21 tiên tiến hơn MD-82 rất nhiều, đó là hai đẳng cấp hoàn toàn khác biệt!"
Kim Hán Long cười đáp: "Đúng vậy, những điều mà trước kia chúng ta từng nghĩ là không tưởng, nay đều đã làm được. Chúng ta không chỉ có dòng máy bay ARJ21, mà còn có cả dòng thân rộng C929 – niềm kiêu hãnh của COMAC!"
Sau đó, các vị lãnh đạo với tinh thần phấn chấn đã cùng nhau bước lên khoang hành khách của một chiếc ARJ21-1000.
Khi bước vào bên trong, có thể cảm nhận rõ ràng chiều dài khoang hành khách của ARJ21-1000 lớn hơn đáng kể so với phiên bản ARJ21-700, đồng thời cũng dài và rộng hơn so với dòng Boeing 737.
Với cấu hình năm ghế mỗi hàng, khoảng cách giữa các hàng ghế rất thoải mái. Các vị lãnh đạo lần lượt ngồi xuống để trải nghiệm sự tiện nghi của ARJ21-1000.
Lãnh đạo từ Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin cười nói: "Trải nghiệm trong khoang phổ thông này rất tốt, tôi thấy còn thoải mái hơn cả cấu hình sáu ghế mỗi hàng của Boeing 737!"
Kim Hán Long cười giải thích: "Chắc chắn rồi, ARJ21-1000 được thiết kế để mang lại trải nghiệm bay thoải mái hơn so với các dòng máy bay tầm trung và ngắn như Boeing 737. Không gian rộng rãi hơn chính là chìa khóa để giành lấy thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh."
Tổng công trình sư Ngô nói thêm: "Quan trọng nhất là ARJ21-1000 đã được trang bị động cơ phản lực Trường Giang 1000A do chính chúng ta chế tạo, hoàn toàn không cần lo lắng về việc bị phụ thuộc vào bên ngoài!"
Vị lãnh đạo cười lớn: "Tốt lắm, tốt lắm! Động cơ của chính chúng ta, máy bay của chúng ta cũng mang một trái tim Trung Quốc!"
Động cơ phản lực cánh quạt Trường Giang 1000A đã hoàn thiện sớm hơn kế hoạch bàn giao. Có thể nói đây là dự án phát triển thuận lợi nhất, bởi xét cho cùng, với loại động cơ có lực đẩy mười tấn này, độ khó kỹ thuật vẫn thấp hơn nhiều so với dòng động cơ 35 tấn Trường Giang 3000.
Sau hơn mười lần thử nghiệm bay trên độ cao lớn, động cơ phản lực Trường Giang 1000A đã thể hiện hiệu suất vận hành xuất sắc. Chính vì vậy, ban lãnh đạo cấp cao của COMAC đã quyết định lắp đặt trực tiếp động cơ này lên dòng máy bay hành khách thân rộng ARJ21-1000. Kim Hán Long, Tổng công trình sư Ngô cùng đội ngũ của mình hoàn toàn tự tin vào quyết định này, bởi động cơ Trường Giang 1000A sở hữu tính năng kỹ thuật hàng đầu và đã vượt qua mọi bài kiểm tra bay thử nghiệm.
Khi máy bay ARJ21-1000 hoàn tất các chuyến bay thử nghiệm để cấp chứng chỉ, động cơ Trường Giang 1000A cũng sẽ hoàn thành quy trình tương tự. Đến lúc đó, dòng máy bay thân rộng này sẽ chính thức trở thành sản phẩm nội địa hóa hoàn toàn, xóa tan mọi nghi ngại về việc máy bay hành khách Trung Quốc thiếu đi "trái tim" tự chủ.
Lần này, COMAC quyết tâm sử dụng ARJ21-1000 để chứng minh thực lực của mình: khả năng tự thiết kế và chế tạo động cơ – điều mà ngay cả Boeing hay Airbus cũng chưa thể thực hiện hoàn toàn, vì họ vẫn phải phụ thuộc vào việc mua sắm động cơ từ các nhà cung cấp bên ngoài.
Tất nhiên, sở dĩ COMAC có thể nhanh chóng phát triển và hình thành hệ sinh thái động cơ Trường Giang, bao gồm cả dòng động cơ phản lực Trường Giang 3000 với lực đẩy lên tới 35 tấn, là nhờ sự hậu thuẫn vững chắc từ Tập đoàn Động cơ Hàng không Trung Quốc (AECC).
Các vị lãnh đạo tiếp tục di chuyển vào khoang lái của máy bay ARJ21-1000.
Tổng công trình sư Ngô giới thiệu: "Máy bay ARJ21-1000 của chúng tôi sử dụng hệ thống điện tử hàng không tiên tiến hơn, tỷ lệ nội địa hóa được nâng cao đáng kể so với dòng ARJ21-700. Về độ an toàn, chúng tôi cam kết chất lượng vượt trội hơn hẳn. Chúng tôi đã lên kế hoạch thực hiện chuyến bay đầu tiên vào đầu năm sau. Tôi tin rằng ARJ21-1000 sẽ tạo nên tiếng vang lớn trên toàn cầu, trở thành một quân bài chiến lược tiếp theo của COMAC."
Vị lãnh đạo Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin mỉm cười nói: "Khoang lái này thực sự rất ấn tượng. Thiết kế công thái học được thực hiện rất tốt, thao tác vận hành chắc chắn sẽ vô cùng thuận tiện, góp phần nâng cao đáng kể an toàn bay. Một khoang lái tiên tiến như thế này hoàn toàn không thua kém gì các sản phẩm mới nhất của Boeing hay Airbus."
Những tràng pháo tay nhiệt liệt vang lên trong khoang máy bay, mọi người đều tràn đầy niềm tin vào dự án ARJ21-1000.
Kim Hán Long còn hy vọng rằng tại Triển lãm Hàng không Châu Á sắp tới, thông qua các hoạt động quảng bá nhân dịp xuất xưởng, ARJ21-1000 sẽ có thể thu hút thêm nhiều đơn đặt hàng giá trị.