An Nhân phường, Nguyên trạch.
Nguyên Tái sớm đã dậy, sai người chuẩn bị một món quà nhỏ, rồi thay y phục mới, sửa soạn ra ngoài.
Vương Uẩn Tú thấy vậy, không khỏi hỏi: "Lang quân trịnh trọng như vậy, chẳng lẽ đi bái kiến vị đại thần nào sao?"
"Đi thăm Tiết lang một chuyến." Nguyên Tái chỉnh lại cổ áo, chợt hỏi: "Có vẻ nịnh hót quá không?"
"Không."
Vương Uẩn Tú do dự một lát, lại nói: "Không nịnh hót, nhưng cũng hơi tỏ ra xu nịnh. Vốn là bạn tốt, tâm đầu ý hợp, thỉnh thoảng gặp chuyện khó giúp đỡ cũng không sao. Nhưng nếu cứ vụ lợi mà cầu cạnh, khó tránh bị người ta coi thường."
"Làm gì có?" Nguyên Tái cười: "Hắn còn chưa có chức vị, ta đến gặp là để giúp hắn mưu quan."
"Vậy thì tốt."
Vương Uẩn Tú đáp lại, đứng ở sân tiễn chân, nhưng thấy Nguyên Tái ra cửa vẫn mang theo món quà được tỉ mỉ chuẩn bị, chính là《 Tây Du Ký 》do Nguyên Tái xuất tiền khắc bản, bề ngoài không đắt giá, nhưng cực kỳ hoa tâm tư.
---❊ ❖ ❊---
"Nguyên huynh quá phí tâm, không cần như vậy đâu."
"Hành động này, ta không chỉ vì danh tiếng của Tiết lang, mà còn góp chút sức lực nhỏ bé để mở mang trí tuệ cho dân thường. Nhiều sách truyện như vậy, mới khiến nhiều người có hướng học chi tâm."
Lời Nguyên Tái tuy thế, nhưng Tiết Bạch có tin hay không lại là chuyện khác, đáp: "Tấm lòng này, ta ghi nhận."
Hai người ngồi xuống trong sảnh, không thể tránh khỏi vẫn là chuyện giấy trúc trước đó.
"Tiết lang cũng biết, trước đây Lý Đàm muốn kiểm soát kỹ thuật giấy trúc nên định mang công tượng đi, ta kiên quyết phản đối, may mà Tiết lang tâu rõ với Thánh nhân, khiến Hữu tướng ra mặt răn đe. Sau đó ta mới phát hiện, Lý Đàm đã gửi một ngàn quan tiền hậu hĩnh đến phủ của ta, ta liền dùng số tiền này để khắc bản tập chú, giúp đỡ những học tử có xuất thân nghèo khó như ta."
"Nhờ có ngươi ra sức." Tiết Bạch nói: "Không sợ bọn họ làm giấy, chỉ cần kỹ thuật không bị phong tỏa, càng nhiều người có thể đọc sách chính là xu thế tất yếu."
"Đây chính là điều người làm quan như chúng ta nên làm cho đời." Nguyên Tái đanh thép nói.
Như vậy, quan hệ giữa hai người lại thân thiết hơn.
"Tiết lang gần đây luôn ở đầu gió đỉnh sóng?" Nguyên Tái quan tâm, cười nói: "Trạng nguyên niên khinh anh tuấn như thế, nếu không có chỗ dựa, chẳng khác nào đứa trẻ ôm vàng qua chợ, khó tránh người khác nhòm ngó."
"Nguyên huynh hôm nay đến, có chỉ giáo gì chăng?"
"Ta không phải vì ai làm thuyết khách, ngươi ta là bạn tốt, bởi vậy ta thay ngươi ra một chủ ý, được không?"
"Nguyện lắng tai nghe."
"Nghe nói viết hí từ cho ngươi còn có một vị hồng nhan tri kỷ, là nữ quan ở Ngọc Chân Quan, sao ngươi không cưới nàng? Thân phận nàng siêu thoát khỏi hồng trần, lại có tình có nghĩa với ngươi, như vậy vừa có thể từ chối sự lôi kéo của người khác, ngươi cũng không phải trái lòng."
Tiết Bạch hỏi: "Không biết Nguyên huynh nghe chuyện này từ đâu?"
"Thỉnh thoảng nghe người ta nhắc đến."
Tiết Bạch biết Nguyên Tái vẫn là đến làm người thuyết khách, nói gần nói xa tuy không nhắc đến Lý Hoa, nhưng thực ra Lý Hoa xuất thân từ Nam Tổ phòng của Triệu Quận Lý Thị, cốt vẫn là để Tiết Bạch cùng Lý Thị thỏa hiệp.
Dĩ nhiên, trong triều đều là con cháu thế gia, chọn ai cũng như nhau, chỉ là tạo một chút áp lực, để thuyết phục Tiết Bạch sớm hòa vào dòng chảy.
Làm gì có tiến sĩ xuất thân nghèo khó, không nhờ cao môn đại hộ giúp đỡ mà qua được Lại bộ thí?
Ngay cả Nguyên Tái, sau khi đỗ tiến sĩ, mưu quan cũng phải nhờ Vương gia.
Tiết Bạch lại nói: "Chủ ý của Nguyên huynh, ta sẽ cân nhắc, không vội, ta chuẩn bị Lại bộ thí trước."
Nguyên Tái thở dài, không khuyên nữa, đứng dậy cáo từ, ra Tiết Trạch, lại gặp Đỗ Ngũ Lang.
So với Tiết Bạch suốt ngày gây rắc rối, Đỗ Ngũ Lang trông rất ung dung thoải mái.
"Ngũ Lang cũng sắp thụ quan rồi?"
"Nào có?" Đỗ Ngũ Lang cười vui vẻ: "Đỗ Minh Kinh rồi còn có thời gian thủ tuyển. Thủ tuyển xong, ta mới có thể đến Lại bộ tham gia thuyên tuyển."
Nguyên Tái nói: "Cũng đúng, vậy Ngũ Lang gần đây đang bận gì?"
"Tiết Bạch bận mưu quan, ta bận hôn sự."
"Sao lại phải tự mình lo liệu?"
"Ai." Đỗ Ngũ Lang thở dài: "Nhạc phụ tương lai của ta không phải đã về rồi sao? Nhiều việc lẽ ra nên do hắn lo, nhưng hắn làm sao làm được? Trông chừng hắn còn không xong, ta lại sợ nhà biết chuyện không vui, đành phải làm luôn phần việc của hắn."
Nguyên Tái không thể lý giải, hỏi: "Ngũ Lang hà tất tìm môn hộ thế này?"
Đỗ Ngũ Lang không trả lời, chỉ ngây ngô cười hai tiếng.
Nguyên Tái không khỏi lại thở dài, nghĩ bụng, Tiết Bạch và Đỗ Đằng cả hai đều không hiểu thế đạo gian nan như nào.
---❊ ❖ ❊---
Ngày 16 tháng 3, Lại Bộ, Bác Học Hồng Từ thí.
Tiết Bạch dậy từ sớm, hướng về Hoàng thành, thẳng đến Thượng Thư Tỉnh.
Nơi đây, Hình bộ và Lễ bộ hắn đều từng đến, Lại bộ thì ít khi lui tới.
Nha thự nằm ở phía đông nam Thượng Thư Tỉnh, bước vào Tào viện ở mặt nam nha thự, chỉ thấy đang đứng chờ bên trong phần lớn đều là quan viên.
Bởi vì làm quan ở Đường triều, hết nhiệm kỳ là bị bãi chức, về nhà chờ thủ tuyển. Nếu không muốn thủ tuyển, chỉ có thể tham gia Lại bộ thí, hoặc đến biên trấn nhập mạc phủ.
Ngoài những quan viên đang thủ tuyển, còn có một số lão tiến sĩ, đều là những người đỗ từ nhiều năm trước nhưng chưa từng làm quan, đa phần trên mặt mỗi người đều mang vẻ u ám.
Chỉ có Tiết Bạch là tân tiến sĩ, lại rất trẻ, đứng giữa đám đông, càng thêm nổi bật.
Đến giờ, mấy tên tiểu lại mặt lạnh như tiền từ vũ phòng bước ra, nói: "Xếp hàng, thi Bác Học Hồng Từ sang trái, thi Thư Phán Bạt Tụy sang phải."
Mọi người bèn xếp thành hai hàng, lần lượt lên kiểm tra văn thư.
Người đứng trước Tiết Bạch là một quan viên ngoài bốn mươi, nhìn quan bào khoảng bát phẩm, nhưng trên bào vá chằng vá đụp, giày cũng thủng lỗ, mặt mày vàng vọt xanh xao.
Hắn quay lại thấy Tiết Bạch, kinh ngạc nói: "Trẻ như vậy?"
"Vận khí tốt."
"Ai, ta thì không tốt."
Vị quan này cũng không để ý Tiết Bạch là ai, tự than thở chuyện của mình.
"Ta bãi chức rồi thủ tuyển sáu năm, không có bổng lộc, năm nào cũng đến Trường An tham gia Lại bộ thí, tốn kém vô cùng. Nhưng không đến, biết năm nào mới có chức vị?"
Đúng lúc này, phía trước có người bị các tiểu lại khiêng ra, không cam lòng gào thét.
"Ta chính là Lưu Thừa Tự! Các ngươi dựa vào cái gì nói ta không phải?!"
"Ai." Vị quan đứng trước Tiết Bạch lộ vẻ ủ rũ, lẩm bẩm: "Nghiệm danh chính thân này cũng cần đút lót, vì khoản tiền này, năm nay nếu ta không được nhậm chức, chỉ còn nước đi ăn xin mà sống thôi."
Một lúc sau, đến lượt người này.
Tiết Bạch đứng sau, nhìn thấy tiểu lại nhận văn điệp, mắt liếc hai cái, hỏi: "Bùi Phong, có phải là bản nhân không?"
"Chính là bản nhân."
"Lấy gì làm chứng?"
Vị quan sa sút tên Bùi Phong này lén đưa túi vải, tiểu lại mở ra xem, lóe lên chút ánh vàng, thầm ước lượng, rồi cho Bùi Phong vào.
Sau đó đến lượt Tiết Bạch.
Một tờ văn trạng đưa qua, tên tiểu lại liếc thấy tên Tiết Bạch, lập tức ngẩng đầu nhìn, miệng cười nịnh nọt: "Trạng nguyên lang mời."
---❊ ❖ ❊---
Lại bộ thí chú trọng "thân ngôn thư phán", thân là tướng mạo thân hình, ngôn là khí độ ăn nói, thư là thư pháp chữ viết, phán là khả năng xử lý công vụ.
Tiết Bạch đi đến vũ phòng chờ, thấy Bùi Phong đang đối đáp với một tiểu lại.
"Vậy là bị bác bỏ rồi sao?"
"Không thì? Năm nay Đạt Hề Thị lang đích thân chủ khảo, ngươi đút lót nổi không? Về chờ Đông tập đi."
Bùi Phong sắc mặt tái nhợt, thân thể run rẩy, cuối cùng chán nản rời đi.
Khi đi ngang qua, Tiết Bạch cảm nhận rõ ràng sự tuyệt vọng, uất ức trên người vị quan này.
Lúc này, hắn cũng chẳng giúp được gì. Trong quan trường Đại Đường, những người năm nào cũng đến Lại bộ tham gia thuyên tuyển, tiêu hết tiền hết của tích lũy, nhưng vì đủ mọi lý do mà bị bác bỏ, nhiều vô số kể.
Ngay cả con cháu thế gia bàng chi cũng khó lòng chịu nổi chi phí đút lót lâu năm, huống hồ là những người xuất thân nghèo khó?
Tiết Bạch thực hiểu vì sao Nguyên Tái dễ dàng dao động như vậy, trở thành thuyết khách đến khuyên hắn.
Nguyên Tái nếu không cưới Vương Uẩn Tú làm vợ, sao có thể làm quan như thế? Chính vì quá hiểu sự gian khổ của sĩ đồ, chỉ có dựa vào cao môn đại hộ mới có lối thoát, nên mới cho rằng cách làm này đương nhiên là đúng.
Bởi vậy, khi Nguyên Tái, Trần Hi Liệt nói những lời khuyên kia, bọn họ đều cảm thấy đó là tốt cho Tiết Bạch.
Hôm nay, Tiết Bạch đứng ở Lại bộ, càng thấm thía, nhiều khi không phải bản thân có năng lực, mà là quá may mắn, may mắn phá vỡ những xiềng xích này.
Song chính vì lẽ đó, hắn càng phải kiên định, phải thay đổi cái thế đạo này.
Nếu chỉ cầu hòa vào dòng chảy, cần gì đến một phần may mắn này?
"Trạng nguyên lang mời."
Tiểu lại trong vũ phòng không làm khó Tiết Bạch, giơ tay mời hắn qua cửa khác.
Xuyên qua hành lang, trong một gian công phòng khác, Đỗ Hữu Lân, cả người khoác hồng bào, đang ngồi đó.
"Đến rồi." Đỗ Hữu Lân đứng dậy, nói: "Như ngươi nói, Tả tướng không có bản lĩnh, không ngăn được tiền đồ của ngươi. Ngươi đến trường thi, ngồi ở ngoài cùng bên phải, gần cửa sổ và bàn sách nhất, tự nhiên sẽ thông qua."
Tiết Bạch hỏi: "Ta không cần đút lót?"
"Một màn đại hí ở Tử Vân Lâu mới qua mấy ngày, ai dám nhận đút lót của ngươi?"
Đỗ Hữu Lân nói xong, nhìn ra ngoài, thở dài: "Còn những người kia, cũng đành bất đắc dĩ. Ngươi xem, chỉ có mấy chỗ khuyết, mà bao nhiêu người chờ."
Hắn đưa tờ giấy nhỏ, trên đó ghi những chỗ khuyết hiện có, hầu hết đều là quan bát cửu phẩm. Tốt một chút là Binh tào Tham quân ở ngay trong kinh, kém hơn chính là Hạ huyện Huyện úy ở ngoại thành xa xôi.
Dương đảng tuy có chỗ khuyết quan muối, nhưng không tuyển người từ Lại bộ thí.
Tiết Bạch thì muốn đi chính đồ, những chức quan này đều là để tích lũy kinh nghiệm... nhưng đến hạ huyện vẫn bất tiện. Tốt nhất là mưu một chức kinh quan, mới có thể nhờ Thánh quyến, trong thời gian ngắn nhất khoác hồng bào, trực tiếp ngoại phóng làm Thứ sử một phương.
Xem qua tờ giấy, trả lại cho Đỗ Hữu Lân, hắn quay người đi đến trường thi, ngồi vào vị trí chỉ định.
Đây là chỗ ngồi cạnh cửa sổ, quay sang có thể thấy hàng liễu trong sân đang đâm chồi non biếc, khiến người ta nhớ đến cảnh đọc sách thuở thiếu thời.
Sau đó, thấy Đạt Hề Tuần dẫn tiểu lại đến phát đề thi, một bài phán văn, một bài thơ phú.
Thú vị là, dưới đề thi của Tiết Bạch còn có một tờ giấy, đã điền sẵn nội dung đáp án. Tiết Bạch nhìn Đạt Hề Tuần, vị Lại bộ Thị lang này khẽ gật đầu, ra hiệu hắn chỉ cần chép lại là được.
Đây chính là cốt khí của Tả tướng kiêm Lại bộ Thượng thư Trần Hi Liệt.
Đề phú là《 Kỳ Ký Phú 》. Tiết Bạch chép xong, nhìn sang phán văn, nói về một kiện thời sự.
"Vũ Lâm tướng quân Vương Sướng mất, không có đích tử, điệt nam thừa kế tước vị, thứ tử cáo trạng, không hợp chế."
Mà bài phán văn muốn Tiết Bạch sao chép rất dài, lại là văn biền ngẫu, viết như thơ phú, phần đầu dài dòng toàn là lời vô nghĩa.
Phụ mẫu sinh con, trời đất sinh dưỡng, lẽ nào lại thay đổi? Kế thừa tổ tông, vạn đời nối dõi tông đường. Nếu cốt nhục không hòa thuận, thì con cháu nuôi dưỡng cũng khó lòng giữ gìn. Huyết thống không tương đồng, thì linh hồn người đã khuất biết về đâu?
Đã Lại bộ chủ quan là loại nhu nhược như Trần Hi Liệt, Tiết Bạch chẳng thèm chép nữa, tự tay đề bút viết phán văn, thậm chí sửa cả phán phạt.
"Theo Đường luật, công hầu bá tử nam, không đích tử thì lập đích tôn, không đích tôn thì lập thứ tử, thân vong mà không có người thừa kế tước vị thì bỏ tước, tước không truyền huynh đệ. Vương Sướng chi điệt phạm tội 'giả mạo' không phải tử tôn mà dám tập tước, nên lưu đày hai ngàn dặm, người kế tục buộc phải cải chính."
Đã chỉ cần hắn viết phán văn, đương nhiên cứ dựa theo Đường luật đương thời mà phán, nào để ý ai khác nghĩ gì!
---❊ ❖ ❊---
Trong Lại bộ viện vang lên tiếng chiêng, các tiểu lại bắt đầu thu bài, sau đó ôm bài thi theo Đạt Hề Tuần đến đại sảnh.
Trên đường, bọn họ nhìn xem tiêu ký trên bài thi, lọc ra những của người gia thế bất phàm, hoặc đã đút lót đầy đủ. Khi vào sảnh, đem những bài này đặt lên trên cùng.
Duy chỉ có bài của Tiết Bạch là không ai dám động, để nguyên vị trí.
"Ai."
Trần Hi Liệt cũng đến, xem qua một bài thi, than thở: "Tên tiểu tử này, một chút mặt mũi cũng không cho lão phu a."
Đạt Hề Tuần nói: "Nhưng hắn thông thạo Đường luật, vụ án này đúng là nên phán lưu đày hai ngàn dặm, chứ không phải giam hai năm."
"Phán tốt có tác dụng gì?" Trần Hi Liệt nói: "Lời phán viết đến không chút văn thải, xấu hổ thay cho Trạng nguyên lang... chuẩn bị bút nghiêng."
Đạt Hề Tuần sửng sốt, cảm thấy chua xót cho vị Tả tướng này, nói: "Lại bộ vẫn có thư lại giỏi thư pháp."
Trần Hi Liệt cười khổ: "Lão phu tự làm, Nhan giai này khó bắt chước."
"Tả tướng vất vả."
Giấy mực trải ra, Trần Hi Liệt cầm bút, bắt đầu chép lại bài phán văn cho Tiết Bạch.
Không thì sao? Hữu tướng đã nói rồi, phải để tiểu tử này qua Lại bộ thí. Dù không vui, cũng phải nhịn, không thể làm hỏng việc.
"Đừng nhìn lão phu nữa."
Trần Hi Liệt vừa chép vừa nói: "Cho tiểu tử này chức gì, đã nghĩ ra chưa?"
Đạt Hề Tuần nói: "Hữu tướng vốn định cho hắn cơ hội, nhưng hắn không chịu mềm mỏng chút nào, đành chọn một chức Giang Nam Đông, Tây đạo Vọng huyện Huyện úy, đuổi ra khỏi kinh là thích hợp nhất."
Huyện thời Đường chia làm mười loại, là Xích, Thứ Xích, Kỵ, Thứ Kỵ, Vọng, Khẩn, Thượng, Trung, Trung Hạ, Hạ, quan huyện cũng có phẩm trật khác nhau, như Huyện úy, từ chánh bát phẩm thượng đến tòng cửu phẩm hạ.
Đạt Hề Tuần nghĩ, cho Tiết Bạch chức Vọng huyện Huyện úy chánh cửu phẩm thượng, cũng xứng với danh hiệu Trạng nguyên, đồng thời đem hắn đuổi ra kinh, dẹp bỏ những phiền phức kia.
Hắn nhìn chỗ khuyết, cuối cùng nói: "Đông Dương huyện úy, thế nào? Vọng huyện của Vụ Châu, chức vị mà tiến sĩ bình thường muốn cầu cũng không được."
Câu hỏi "thế nào" cũng thừa, việc Hữu tướng phủ đã định, Trần Hi Liệt không nói gì, lặng lẽ chép xong bài phán văn, nói: "Khả, uổng công lão phu khuyên tên tiểu tử này, thật không biết hảo nhân tâm."
Thế là, bọn họ liền viết xuống "Đề xuất bổ nhiệm Tiết Bạch nhậm chức Đông Dương huyện úy", cùng với các đề xuất bổ nhiệm khác đưa đến nội sảnh Trung thư tỉnh, rồi gom chung với văn thư khác chuyển đến Hữu tướng phủ, để Lý Lâm Phủ phê duyệt.
Phải nói, hiệu suất Lý Lâm Phủ xử lý thứ vụ rất nhanh, chưa đầy một canh giờ, tất cả văn thư đã trở lại Trung thư tỉnh.
Mấy vị quan viên phân loại, sắp đem đề xuất bổ nhiệm của Lại bộ về, thì bỗng nghe có người quát một câu.
"Khoan đã."
Bọn họ quay lại, thấy Dương Tiêm đến, đều kinh ngạc.
Dương Tiêm khoác tử bào, thẳng đến ngồi lên ghế chủ tọa, vuốt tay áo, nói: "Có phải đề xuất bổ nhiệm của Lại bộ không? Đưa cho bản tướng xem."
Nghe đến hai chữ "bản tướng", mọi người mới nhớ ra, vị quốc cữu này là "đồng Trung thư môn hạ bình chương sự", dù chưa từng tham gia việc Trung thư tỉnh, nhưng thực sự có quyền này.
Lập tức có quan viên ra hiệu cho tiểu lại ở xa, báo cho Hữu tướng.
Dương Tiêm thấy hết trong mắt, nhưng không quan tâm, nói: "Bảo ngươi đưa đây."
"Dạ."
Đề xuất bổ nhiệm được mở ra, Dương Tiêm nhìn thấy Lý Lâm Phủ đã đóng dấu.
Lần đầu xử lý công văn Trung thư tỉnh, hắn không có kinh nghiệm, trực tiếp gạch bỏ "Đông Dương huyện úy", viết bên cạnh "Bí thư tỉnh Giáo thư lang".
Bởi vì trong các chức khởi gia, đây là một trong những chức tốt nhất, tuy chỉ có tòng cửu phẩm thượng, nhưng là quan trung ương, thích hợp làm bàn đạp thăng tiến.
Tiết Bạch nếu ngoại phóng, sau khi làm Giáo thư lang rồi mới ngoại phóng, phẩm trật và nơi đến sẽ khác xa.
Nhưng động tác này của Dương Tiêm đều khiến các quan viên xung quanh trợn mắt há mồm.
"Quốc cữu, làm vậy không được..."
Dương Tiêm không thèm nghe, nói: "Sao? Ta là đồng Trung thư môn hạ bình chương sự không có quyền này sao? Có cần hỏi thử Thánh nhân một chút không?"
"Dạ... hạ quan nói là, phải chăng nên sao chép lại bản đề xuất bổ nhiệm này lần nữa?"
"Cũng tốt."
Dương Tiêm liền sao chép lại một lần, cũng không cần tìm Lý Lâm Phủ đóng dấu, mà lấy ấn của mình, chấm vào hồng mực, hà hơi cho ấm, rồi "bụp" một tiếng đóng xuống.