Phía tây Tào môn Đông Thị có một dãy thư phô, trong đó có một gian hiệu là "Trừng Tâm Thư Phô", chuyên bán cả thư tịch lẫn giấy mực.

Xe ngựa dừng lại trước cửa tiệm, Tiết Bạch cùng Đỗ Xuân bước vào trong. Những quyển thư tịch được cuộn tròn xếp ngay ngắn trên giá, còn một bên quầy thì trưng bày đủ loại giấy. Càng đi sâu vào trong, chất lượng giấy càng thượng hạng, sắc trắng càng tinh khôi.

Trong tiệm vắng bóng người làm, chỉ có một lão giả đang cặm cụi viết gì đó trên bàn, giữa hai hàng lông mày lộ rõ vẻ sầu muộn. Nghe tiếng động, lão ngẩng đầu lên, cất tiếng: "Khách quan muốn mua thư tịch sao?"

Giọng lão mang nặng âm sắc Xuyên Thục, khi nói đôi tay lồng vào trong tay áo, trông có vẻ hơi câu nệ.

Tiết Bạch hỏi: "Xin hỏi chủ tiệm có tại đây không?"

"Lão phu Khương Trừng, chính là chủ nhân nơi này."

"Có giấy trúc không?"

Khương Trừng thoáng ngạc nhiên, thầm nghĩ hai vị khách này ăn mặc sang trọng, khí độ bất phàm mà chỉ muốn tìm mua giấy trúc. Lão dẫn bọn họ đến quầy hàng, nói: "Có, khách quan mời xem."

Tiết Bạch cầm một tờ giấy trúc lên sờ thử. Chất lượng quả thực không bằng giấy bạch đằng mà hắn thường dùng; mặt giấy màu vàng nhạt, độ dẻo dai kém, lại dễ rách.

"Có loại giấy trúc nào thích hợp để viết hơn không?"

Khương Trừng lắc đầu, cười gượng: "Lão phu là người Giáp Giang, Xuyên Thục. Nói không ngoa, trong thành Trường An này không ai làm giấy trúc giỏi hơn lão phu. Giấy trúc của tiệm này vẫn có thể dùng để viết, nhưng chữ không được quá dày. Còn giấy trúc ở nơi khác, thì chỉ có thể làm giấy vàng mã mà thôi."

Tiết Bạch hỏi: "Có tiện dẫn tại hạ đi xem xưởng giấy của ngài không?"

Nghe vậy, Khương Trừng liền hiểu bọn họ định mua lại thư phô của mình. Lão thở dài một tiếng, đưa tay mời cả hai đi về phía hậu viện.

---❊ ❖ ❊---

Vòng qua bình phong, bọn họ đến gian phòng chính đang bày vài trác án, trên đó để sẵn bút mực giấy nghiên, có lẽ đây là nơi sao chép thư tịch. Thấy thế, Tiết Bạch không khỏi nghĩ nơi đây không dùng thuật in khắc gỗ. Hắn biết kỹ thuật này hiện đã tồn tại nhưng chưa được phổ biến.

Xưởng giấy ở hậu viện lớn hơn nhiều so với tưởng tượng của Tiết Bạch. Trên hành lang bên chất đầy nguyên liệu như sợi dâu tằm, vỏ cây chu, và cả trúc. Tiết Bạch chỉ quan tâm đến giấy trúc, nhưng nhìn qua đủ loại nguyên liệu và quy trình làm giấy, hắn nhận ra mình chẳng khác gì một kẻ ngoại đạo. Trước đó cùng Đỗ Xuân nói "chỉ rõ con đường cải tiến công nghệ" đúng là quá khoác lác.

Tuy nhiên, hắn biết giấy trúc là xu thế, bởi trúc là loại nguyên liệu sinh trưởng nhanh nhất. Như vậy, ít nhất hắn có thể giúp quá trình làm giấy phát triển đúng hướng, tránh lãng phí thời gian.

Hắn cúi xuống, nhặt lên một mẩu giấy bán thành phẩm, cầm trong tay vân vê. Ngay lập tức, một phỏng đoán hiện lên trong đầu: có lẽ vấn đề lớn nhất của giấy trúc hiện tại nằm ở việc làm thế nào để khứ trừ xơ trúc.

"Khương tiên sinh vì sao lại muốn bán thư phô này?"

Khương Trừng thở dài, chỉ tay về phía một gian nhà trống bên cạnh, nói: "Bên kia trước đây dùng để chứa vỏ đằng, nhưng giờ đằng liệu hiếm có, khó mua. Hơn nữa, lão phu đã đắc tội với người ta, mất tư cách cung cấp giấy bạch đằng cho triều đình, việc kinh doanh e rằng không thể tiếp tục."

Tiết Bạch khẽ gật đầu, hỏi: "Sao không thấy các thợ làm giấy đâu?"

"Đa số đã bị các xưởng khác thuê mất, chỉ còn lại ba thợ làm giấy trúc đồng hương, chuẩn bị theo lão phu hồi Giáp Giang."

"Ở Giáp Giang ngài còn thân hữu không?"

Khương Trừng cười khổ, lắc đầu: "Ta rời quê từ năm 13 tuổi, đến nay đã gần 40 năm, cố hương làm gì còn thân hữu? Những người còn lại cũng không khác gì ta, chẳng qua là không thể sống nổi ở Trường An nữa."

"Ngài đã đắc tội với ai?"

Khương Trừng liếc nhìn Tiết Bạch, vẻ mặt lộ nét do dự. Lão lo nếu nói ra sự thật sẽ khiến vị tiểu hậu sinh này kinh hãi, làm hỏng việc sang nhượng thư phô.

Tiết Bạch sớm nhận ra sự ngập ngừng ấy, liền lên tiếng: "Thư phô này tại hạ sẽ mua lại. Còn về những người thợ làm giấy kia, không biết bọn họ có sẵn lòng ở lại làm việc cho tại hạ hay không?"

Khương Trừng ngạc nhiên hỏi: "Nhưng lang quân còn chưa xem xét kỹ mọi thứ..."

Tiết Bạch vốn chẳng bận tâm đến chuyện buôn bán ở đây, mục tiêu của hắn chỉ là bỏ vốn để nắm giữ kỹ nghệ làm giấy mà thôi. Hắn phất tay đáp: "Hãy đến Đông Thị Thự lập khế ước đi."

---❊ ❖ ❊---

Bàn tay khô ráp, chai sần nâng lên, chuẩn bị ấn dấu vào khế ước. Khương Trừng bỗng cảm thấy một nỗi mất mát khó tả.

Năm mười tuổi, khi phụ thân còn tại thế, lão vốn ham đọc sách cầu công danh, nhưng vì khốn khó không có giấy luyện chữ, lão đã tự học cách làm giấy trúc từ dân làng. Lão dùng trúc non, cẩn thận gọt bỏ lớp vỏ xanh, nhờ vậy chất lượng giấy tốt hơn hẳn những loại thông thường. Dân làng khi ấy dựa vào nhũ danh thuở nhỏ mà gọi loại giấy này là "Hồng Nhi chỉ".

Chớp mắt bốn mươi năm trôi qua, giờ đây lão đã là một thư thương có tiếng tại Trường An, chẳng lẽ lại phải rời bỏ tất cả khi đã ngũ tuần?

"Lang quân." Khương Trừng đột ngột dừng tay, hỏi: "Ngươi có biết lão phu đã đắc tội với kẻ nào không?"

"Là ai?"

"Kinh Triệu Phủ hộ tào, cũng là nữ tế của Hữu tướng phủ, Nguyên Tổng. Hắn ỷ thế hiếp người, bóc lột lão phu suốt bao năm nay. Nếu lang quân mua lại thư phô này, e rằng cũng sẽ bị hắn bức hại, xin hãy suy nghĩ cho kỹ."

Nói đến đây, chòm râu dài của Khương Trừng khẽ run lên. Lão liếc nhìn hộp tiền đặt bên cạnh, thầm nghĩ nếu mình không nhiều lời, có lẽ giờ này đã ôm tiền rời khỏi Trường An rồi.

"Tại hạ thật sự chưa từng nghe nói 'Ca Nô' lại có một nữ tế như vậy." Tiết Bạch ấn dấu lên khế ước, đẩy hộp tiền về phía trước, nói tiếp: "Hắn không đủ tư cách để động đến sản nghiệp của tại hạ. Ngài có thể để những người thợ làm giấy lưu lại làm việc cho ta được không? Tiền công sẽ hậu hĩnh."

Khương Trừng sững sờ hồi lâu, trong đầu ngổn ngang bao điều muốn hỏi, nhưng cuối cùng chỉ thốt lên: "Lang quân định làm giấy trúc sao?"

"Khương tiên sinh cũng có hứng thú?"

Chưa đợi Khương Trừng đáp lời, Tiết Bạch đã cảm thấy Đỗ Xuân đứng sau kéo nhẹ áo mình. Cả hai bèn lùi sang một bên thì thầm.

Đỗ Xuân hạ giọng: "Nếu liên quan đến công nghệ, ngươi nên mua lại bọn họ làm gia nhân mới ổn thỏa. Hãy để ta thương thảo việc này, được không?"

Vẻ ngoài dịu dàng là thế, nhưng Đỗ Xuân làm việc lại vô cùng tính toán. Việc mua lại làm gia nhân, trong thời đại này chẳng khác nào ký kết khế ước lao động kèm theo điều khoản bảo mật.

Tiết Bạch gật đầu: "Vậy làm phiền Đỗ đại đông gia sắp xếp."

"Đừng gọi ta là Đỗ đại đông gia, nghe thật khó chịu."

Hiếm khi Đỗ Xuân làm nũng, đủ thấy trong lòng nàng vẫn thích được Tiết Bạch gọi là "Xuân nương" hơn.

---❊ ❖ ❊---

"Lang quân dường như có mùi của Xuân nương trên người."

Ngày hôm sau, khi Tiết Bạch vừa tỉnh giấc, Thanh Lam ngồi cạnh giường bất chợt nói câu này. Nàng còn ghé sát lại ngửi thử.

"Ừ." Tiết Bạch bình thản đáp: "Hôm qua ta cùng nàng nghiên cứu cách làm giấy."

Hôm nay hắn có hẹn đến thăm Nhan gia nên dậy từ rất sớm. Lúc chuẩn bị ra ngoài, hắn lấy một thỏi mực tùng hương đưa lên ngửi, rồi treo vào người, dùng mùi mực lấn át mùi phấn son, tránh để lão sư phát hiện.

---❊ ❖ ❊---

Băng qua phố lớn, bước vào Nhan trạch, hắn vừa vặn gặp Nhan Yên đang tập Thái Cực Quyền trong sân. Vừa thấy hắn, nàng liền hừ một tiếng rồi dừng động tác.

"Sao không tập tiếp? Làm phiền ngươi sao?"

"Ca ca chỉ dạy ta mấy chiêu này rồi mất tăm luôn." Nhan Yên đáp: "Ta chỉ biết chém một nhát cắt đôi mà thôi."

"Được rồi, tại hạ sẽ dạy ngươi tập."

Tiết Bạch vừa nói vừa tìm chỗ đặt mấy quyển trục đang cầm trên tay. Nhan Yên chợt phì cười, chìa tay ra nói: "Ta muốn xem 'hầu tử' trước đã."

"Vậy thì ngươi cầm lấy đi."

Bỗng nhiên, một giọng nói quen thuộc vang lên: "Suốt ngày chỉ biết hầu tử."

Nhan Yên giật mình, vội ôm lấy quyển trục xoay người bỏ chạy. Tiết Bạch lúc này mới tiến vào chính sảnh để bái kiến lão sư.

---❊ ❖ ❊---

"Trung thu ngự yến, ngươi lại gây ra một chuyện lớn nữa rồi." Nhan Chân Khanh nhìn Tiết Bạch từ đầu đến chân, giọng điệu khác hẳn ngày thường: "Ngươi cùng Quốc phu nhân vốn đã trong sạch, vậy sao dĩ vãng không chịu giải thích?"

Câu hỏi này thực khó đáp, Tiết Bạch ngẫm nghĩ một lúc rồi thưa: "Thật ra chẳng có gì cần phải giải thích cả."

Nhan Chân Khanh nhấp một ngụm trà, giọng bình thản: "Dạo gần đây không chọc phải rắc rối gì chứ?"

"Học sinh vẫn luôn an phận thủ thường, nếu có rắc rối, nhất định sẽ bẩm báo với lão sư."

"Trước khi ngoại phóng, Phòng công có đến gặp ta." Nhan Chân Khanh nói tiếp: "Lúc đó hắn bảo muốn gặp ngươi một lần."

Quả nhiên, Tiết Bạch không thể giấu giếm được Nhan Chân Khanh. Việc Phòng Quản bị giáng chức thực sự có liên quan đến hắn, việc lão sư không sắp xếp cho họ gặp nhau rõ ràng là muốn bao che. Nếu không, e rằng sẽ có thêm nhiều kẻ đoán ra Tiết Bạch đang âm thầm nhảy nhót khắp nơi.

"Đúng là học sinh đã nhờ vài bằng hữu ra tay giúp Trịnh bác sĩ, việc Phòng công bị giáng chức có lẽ cũng vì chuyện này mà ra."

"Đừng để bản thân bị kéo vào vụ đại án hiện tại."

"Vâng, học sinh gần đây cũng đã chán ngấy những chuyện tranh quyền đoạt lợi, đang một lòng nghiên cứu kỹ thuật làm giấy."

Nghe lời này, Nhan Chân Khanh không biết phải đáp lại thế nào, chỉ đành vuốt râu nói: "Theo lão phu đi gặp huynh trưởng."

"Dạ." Tiết Bạch cũng đã có ý muốn gặp mặt Nhan Cảo Khanh từ lâu.

---❊ ❖ ❊---

Nhan gia đã chuyển đến Trường An từ đầu thời nhà Đường, tổ trạch nằm tại Đôn Hóa phường thuộc Vạn Niên huyện. Xe ngựa chạy qua phường môn, Nhan Yên vén rèm nhìn ra ngoài, nói: "Nhà của a gia ta ở đó."

Nàng lớn lên tại đây, rất quen thuộc với khu vực này. Khi cánh cửa mở ra, một lão bộc của Nhan gia vui mừng kêu lên: "Thập Tam Lang đã về!"

Dù là Nhan Chân Khanh, khi về tổ trạch cũng chỉ được gọi là "Thập Tam Lang", cái tên cho thấy vị trí hậu bối của hắn trong gia tộc.

"Huynh trưởng có ở nhà không?"

"Hôm nay hiếm hoi lắm mới thấy hắn ở nhà. Từ khi trở lại Trường An trước Trung Thu, hắn vẫn liên tục bận rộn, ngày nào cũng có người mời tiệc."

Phía trước, hai thiếu niên nhanh chóng bước tới, chào Nhan Chân Khanh: "Thập Tam thúc đã về, mau mau vào trong... Tam muội, cuối cùng cũng tới, a nương ngày nào cũng nhắc ngươi."

Có thể thấy Nhan Yên rất được cưng chiều trong Nhan gia, suốt dọc đường, bất kỳ ai thấy nàng cũng vẫy tay chào hỏi.

Chưa tới đệ nhị tiến viện, Nhan Cảo Khanh cùng phu nhân Thôi thị đã ra đón. "Tam nương!" Thôi thị vội vã tiến lên ôm lấy Nhan Yên, cẩn thận quan sát cô con gái nhỏ, lẩm bẩm: "Chỉ cần ngươi khỏe mạnh hơn chút là tốt rồi, a nương lúc nào cũng lo cho ngươi."

"A nương, ta không sao nữa rồi, là nhờ ca ca tìm danh y chữa bệnh cho ta."

"Hảo, hảo, hảo."

Thôi thị nhìn sang Tiết Bạch, khuôn mặt đầy vẻ mãn nguyện, ngay lập tức gọi người trong nhà đến chào hỏi. Nhan Cảo Khanh năm nay đã năm mươi lăm tuổi, khí chất rất giống Nhan Chân Khanh, chỉ có điều làn da đen hơn, thô ráp hơn, vóc dáng cũng vạm vỡ hơn, rõ ràng những năm tháng ở phương Bắc đã tôi luyện cho hắn khí chất của một võ tướng.

Tính cả Nhan Yên, Nhan Cảo Khanh có ba người con gái và ba người con trai. Thứ tử đã mất sớm, còn lại trưởng tử Nhan Tuyền Minh và tam tử Nhan Quý Minh. Cộng thêm con rể, con dâu, cháu nội, cháu ngoại cùng các thiếp thất, cả gia đình đông tới hơn ba mươi người.

Sau khi chào hỏi xong, phụ nữ và trẻ nhỏ được dẫn ra hậu viện, chỉ còn lại sư đồ Nhan Chân Khanh cùng phụ tử Nhan Cảo Khanh ở lại sảnh đường trò chuyện.

“Từ khi trở lại Trường An, ta thường nghe người ta nhắc đến Tiết lang. Hôm nay được gặp, quả nhiên là một thiếu niên tài ba.”

“Bá phụ quá khen.” Tiết Bạch đáp: “Tại hạ cũng đã ngưỡng mộ đại danh của bá phụ từ lâu.”

Nhan Cảo Khanh xua tay, cười hiền hòa: “Chỉ là một phán quan ở Hà Bắc, có gì gọi là đại danh chứ?”

Khi nhìn Tiết Bạch, hắn luôn mang ánh mắt dò xét, nhưng thần thái lại rất gần gũi, liền hỏi: “Thập Tam đệ của ta vốn rất kiêu ngạo, sao lại chịu nhận ngươi làm đồ đệ thế?”

Câu hỏi này cho thấy hắn nhiệt tình và thẳng thắn hơn Nhan Chân Khanh nhiều.

Tiết Bạch cười đáp: “Vì tại hạ mặt dày mày dạn, lão sư hết cách đành phải nhận thôi.”

“Ha ha.”

Nhan Quý Minh đứng sau lưng Nhan Cảo Khanh, nhịn không được cười phá lên. Hắn khoảng hơn hai mươi tuổi, trong thứ hạng gia tộc được gọi là “Nhan Thập Nhị Lang”. Có lẽ do thường xuyên theo cha quản lý doanh trại Hà Bắc nên làn da của hắn đen sạm, nhưng hàm răng lại rất trắng, khi cười trông vô cùng hồn nhiên.

Thấy vậy, Tiết Bạch gật đầu chào, trong lòng thầm nghĩ mình cùng thiếu niên này có thể kết thành hảo bằng hữu. Nhan Quý Minh dường như cũng đang quan sát và đánh giá hắn, liền quay sang Nhan Tuyền Minh nói nhỏ: “Người này tính cách khá thú vị.”

Sau vài câu bông đùa, bầu không khí cũng dần cởi mở hơn. Bỗng nhiên, Tiết Bạch hỏi: “Bá phụ nghĩ thế nào về hai vụ án gần đây ở Trường An?”

Nhan Cảo Khanh hơi ngạc nhiên. Nhan Chân Khanh dùng giọng điệu mang chút than thở nói: “Đệ tử của ta có nhân mạch rất rộng trong triều, huynh có thể thương nghị đại sự với hắn.”

“Tuổi trẻ tài cao a.” Nhan Cảo Khanh cười hỏi lại: “Tiết lang nghĩ thế nào?”

Tiết Bạch đã chuẩn bị trước, liếc nhìn mọi người trong phòng rồi thẳng thắn trả lời: “Theo tại hạ, An Lộc Sơn quả thực là kẻ có lòng lang dạ sói.”

Mọi người trong Nhan gia không hề tỏ ra bất ngờ. Những năm qua, triều đình từng xử lý rất nhiều nghịch thần, “lòng lang dạ sói” sớm trở thành tội danh có thể bị quy chụp một cách dễ dàng, thậm chí trước đây đã có người đánh giá An Lộc Sơn như vậy.

Nhan Chân Khanh chỉ nhìn Nhan Cảo Khanh một cái, rồi hỏi: “Huynh ở dưới trướng An Lộc Sơn nhiều năm, nghĩ sao về chuyện này?”

Nhan Cảo Khanh trầm ngâm, chậm rãi đáp: “An Lộc Sơn trị lý Hà Bắc, quả thực rất có bản lãnh.”

Tiết Bạch không ngờ lại được nghe câu trả lời thế này, liền nói: “Xin nghe chi tiết.”

“Thế cục Hà Bắc phức tạp, có vọng tộc, trọng thuế, biên sự, Hồ hóa, người thường rất khó trấn giữ. Chỉ riêng việc Hồ hóa thôi, từ cuối thời Hán, đã có bộ phận người Hung Nô, Tiên Ti định cư ở Trung Nguyên. Khi nhà Đường diệt Đông Đột Quyết, đại lượng người Đột Quyết đã được an trí tại Hà Bắc. Thêm vào đó, các bộ tộc Khiết Đan, Túc Đặc, Hề nhân không ngừng gia nhập biên quân. Qua hàng trăm năm, Hà Bắc đã trở thành Hồ Hán tạp cư chi địa. Người Hồ có tập quán sống du mục, mang theo đất đai, dân số, binh mã. Nếu không phải là quan viên am hiểu Hồ sự, sẽ không thể quản lý được nơi này…”

Nhan Cảo Khanh là người hiểu rõ tình hình của Hà Bắc một cách sâu sắc, tiết lộ những vấn đề thực tế mà các quan chức trong triều có lẽ chưa từng thấu hiểu.

So với những vị Tiết độ sứ tiền nhiệm, An Lộc Sơn có ba điểm hơn người: hắn am tường phong tục người Hồ, biết cách an dân; dưới trướng hắn, nhân tài được trọng dụng, mọi việc đều đâu vào đấy; hơn nữa, hắn giỏi tạo quân công, không cần tiêu tốn quá nhiều quân phí mà vẫn giành được những trận đại thắng.

Khi lâm trận, An Lộc Sơn mang đậm phong thái người Hồ, thích cướp bóc các bộ lạc nhỏ yếu nơi biên thùy, rồi lấy đó làm chiến công, dâng tù binh lên triều đình. Năm nay, hắn lại dâng tám ngàn nam nữ dưới Quan Phượng lâu.

Hắn còn ưa dùng kế dụ sát, thường mở yến tiệc mời các thủ lĩnh bộ lạc đến dự. Trước đó, hắn đã cho đào sẵn hố, bỏ thuốc vào rượu, đợi khi đám người kia say mềm liền hạ lệnh chém đầu, vùi xác xuống hố. Nghe đâu, hắn đã dùng thủ đoạn này nhiều lần, lừa giết hơn một ngàn người Khiết Đan.

Tiết Bạch chẳng rõ do các thủ lĩnh Khiết Đan quá dễ mắc bẫy, hay vì An Lộc Sơn quá đỗi xảo quyệt. Chỉ biết rằng, vị Tiết độ sứ khiến cả Thánh nhân lẫn bách tính Hà Bắc đều hài lòng này, quả thực có chỗ độc đáo riêng.

Tuy không thể giải quyết tận gốc vấn đề, nhưng hắn là kẻ biết dùng mưu mẹo để giúp dân Hà Bắc đối phó với sự chèn ép từ triều đình.

"Nói như vậy, nếu An Lộc Sơn không có dã tâm, thì hắn chẳng phải là một viên quan địa phương không tệ sao?"

"Hà Bắc thuế nặng lại chẳng yên bình, dân sinh khổ cực. Thay An Lộc Sơn chưa chắc đã là điều tốt, người thường khó giữ vững cục diện, thậm chí có thể khiến mọi thứ tồi tệ hơn." Nhan Cảo Khanh thở dài: "Trong triều luôn có kẻ nghi ngờ hắn, nhưng nhiều quan lại Hà Bắc tạm thời vẫn chưa nhìn ra hắn có dị tâm."

Hiện tại mới là năm Thiên Bảo thứ sáu, Tiết Bạch cũng không thể khẳng định chắc chắn An Lộc Sơn sẽ tạo phản, bởi còn quá sớm để kết luận.

Cuộc gặp hôm nay, điều quan trọng không còn là việc nhắc nhở Nhan Cảo Khanh đề phòng, mà là hắn cần thấu hiểu ngọn ngành vấn đề từ miệng vị quan Hà Bắc này.

Toàn bộ vùng phía đông Hào Sơn đang bị buộc phải "truyền máu" để duy trì sự phồn hoa của Đại Đường. Mà người đang tạm thời xoa dịu tình hình lại chính là An Lộc Sơn.

---❊ ❖ ❊---

"Bá phụ chắc còn ở lại Trường An một hai tháng nữa? Tại hạ có thể thường xuyên đến thỉnh giáo không?"

"Tiết lang nếu có thể thường xuyên ghé thăm thì thật tốt. Hai nhi tử của ta đều là hạng tầm thường, chúng cần qua lại học hỏi từ ngươi nhiều hơn."

---❊ ❖ ❊---

Chiều tối, Tiết Bạch theo Nhan Chân Khanh cáo từ ra về, lòng nặng trĩu đôi phần.

Hắn luôn hiểu rõ, nếu muốn ngăn chặn Loạn An Sử, không đơn giản chỉ là trừ khử An Lộc Sơn. Buổi trường đàm hôm nay khiến hắn ý thức được rằng, để giải quyết tận gốc vấn đề, có lẽ cần đến hàng chục năm.

Bình định biên cương, giảm bớt thuế khóa, phát triển giáo dục và thúc đẩy hòa nhập văn hóa, tất cả đều cần sự kiên nhẫn, cẩn trọng mà làm từng chút một.

Nhưng đáng tiếc, Lý Long Cơ lại có thái độ kiêu ngạo và cố chấp.

Nói cách khác, dù hắn có dùng mọi mưu kế và thủ đoạn để giết An Lộc Sơn, thì cũng chẳng giải quyết được gì, thậm chí còn làm cho mâu thuẫn càng thêm trầm trọng, mà chính bản thân hắn vẫn chưa sẵn sàng đối diện với những hệ lụy đó.

---❊ ❖ ❊---

Sau ngày hôm đó, Tiết Bạch dường như thật sự xa rời những đấu đá nơi triều đình. Ngoài việc lắng đọng bản thân, hắn thường xuyên đến xưởng giấy cùng Khương Trừng nghiên cứu kỹ thuật làm giấy trúc.

Trải qua vô số lần thất bại, hắn vẫn kiên định với mục tiêu làm ra loại giấy trúc có thể viết được. Trong quá trình ngâm và nấu trúc, hắn thử thêm vào nhiều loại nguyên liệu nhằm làm mềm, cũng như tăng độ dẻo dai cho giấy.

Từ muối, đường, bột mì, cho đến cả nước tiểu, tất thảy đều đã được thử nghiệm qua. Mãi đến khi Khương Trừng thêm vôi sống vào, chất lượng giấy trúc mới được cải thiện rõ rệt.

Sự thay đổi nhỏ nhoi ấy khiến Tiết Bạch cảm thấy an tâm hơn về con đường phía trước.

Dẫu chỉ là tự an ủi bản thân, hắn vẫn nhìn thấy một tia hy vọng để dẫn dắt dư luận, Hán hóa người Hồ, cải biến tình cảnh của hàn môn cùng con cháu nhà nghèo.

Hắn chợt nhận ra, dù chưa chính thức nhập sĩ, nhưng nếu muốn làm những việc hữu ích, thì chẳng nhất thiết phải bước chân vào chốn quan trường đầy rẫy thị phi.

---❊ ❖ ❊---

"Oa."

Khi một tờ giấy trúc mới được trải ra, Thanh Lam không kìm được mà thốt lên kinh ngạc. Nàng quay sang nhìn biểu cảm của Tiết Bạch rồi hỏi: "Lang quân, dạo này người trầm mê việc làm giấy quá nhỉ."

"Có gì không ổn sao?"

"Thiếp thấy lang quân dường như không còn chí thượng tiến như trước nữa."

"Không." Tiết Bạch đáp, ánh mắt lộ rõ vẻ kiên định: "Tại hạ càng quyết tâm thượng tiến hơn..."