Tháng tư, tiết trời ẩm ướt, những hạt mưa bụi li ti như màn sương mờ ảo giăng mắc, khoác lên thành phố phương Nam – chốn thiên đường trần thế – một vẻ đẹp e ấp, dịu dàng, nhưng cũng phảng phất nét u hoài, khó nắm bắt. Những dãy núi xa xa uốn lượn tựa nét mày ngài, mặt nước hồ tĩnh lặng như ánh mắt đăm chiêu của ai đó, tạo nên cảnh sắc đẹp đẽ khôn tả.
Trong Niệm Phật đường của chùa Linh Ẩn, bầu không khí uy nghi, thâm trầm khác hẳn với sự ồn ã, náo nhiệt nơi tiền điện. Dường như mọi du khách khi bước chân vào đây đều bất giác bị bao phủ bởi sự thành kính, không dám tùy tiện cười đùa hay làm ồn.
Một đoàn khách du lịch, với chiếc cờ dẫn đoàn màu cam rực rỡ, đang nghỉ chân trong hành lang Phật đường, hít thở bầu không khí trong lành hiếm hoi giữa lòng phố thị phồn hoa. Sau khi ngừng giải thích về lịch sử khu vực này một lát, người hướng dẫn viên chỉ tay về phía sau Niệm Phật đường, giới thiệu đó là một nơi linh thiêng để thắp hương bái Phật. Truyền thuyết kể rằng Thiền sư Tế Công từng xuất thân từ đây; phàm là những tín đồ cầu con, hỏi vận may, hay xem bói cát hung, chỉ cần thành tâm cầu khấn, nhất định sẽ vô cùng linh nghiệm. Nghe vậy, du khách ồ lên khe khẽ, tiếng cười nói pha trộn đủ giọng nam bắc.
Dù miệng nói không tin mấy thứ mê tín, nhưng hễ nghe chuyện dị đoan, ai mà chẳng thấy lòng ngứa ngáy, tò mò. Trong lúc tạm nghỉ, vài du khách thích thú dạo bước trước sảnh đường hành lang, ngắm nhìn những khóm trúc xanh rì, thưởng ngoạn cảnh sắc nơi thắng cảnh Phật giáo này.
“A di đậu hũ.”
Một tiếng niệm Phật ngân nga kéo dài bất chợt vang lên, khiến mấy vị khách du lịch giật mình quay phắt lại. Họ ngỡ ngàng, không rõ mình vừa nghe thấy “A di đậu hũ” hay “A di đà Phật”. Dưới vòm cổng chùa râm mát, một vị hòa thượng thân hình phốp pháp ngồi khoanh chân. Gương mặt ông ta đen sạm, đôi mắt hơi lé, và giữa cái nóng oi ả mùa hè, ông vẫn khoác tấm áo cà sa kín mít từ đầu đến chân. Trên vầng trán trọc lốc bóng loáng, vài vết sẹo giới luật hằn sâu, khắc nghiệt. Nhìn qua, ông ta trông thật khờ khạo, thậm chí có phần ngốc nghếch, nhưng ẩn sâu trong đôi mắt ấy lại là một sự tĩnh lặng khó hiểu, khiến người ta bất giác rùng mình.
Có lẽ hòa thượng đã đọc nhầm câu niệm Phật rồi.
Vị hòa thượng đó chính là người bán hương. Hương ở đây chỉ có một loại duy nhất, là loại hương to dài hơn một mét. Vị hòa thượng chắp tay hỏi: “Thí chủ có muốn thắp hương không?”
“Hòa thượng không phải đang làm ăn đấy chứ?” Một vị du khách trêu ghẹo.
“Người xuất gia không nói dối.” Hòa thượng béo lại chắp tay, đáp lời: “Đúng thế.”
Tiếng cười của du khách rộ lên xung quanh. Vị hòa thượng với vẻ mặt thâm trầm, khó đoán, vẫn trang nghiêm chắp tay nói: “Từ tiền kiếp, mỗi người đã mang một số phận riêng, tìm cầu chân lý để gột rửa những ồn ào phiền muộn của thế gian. Khi bước chân lên con đường đến Thiên Thai, hãy xem ta vượt qua chiếc cầu đá kia… Thế gian chê cười ta si dại, ta cười thế gian chẳng nhìn thấu lẽ đời.”
Tên ngốc này lại đọc đúng thơ, lại còn hợp cảnh đến thế. Trong số du khách cũng có người có chút kiến thức, kinh ngạc kêu lên: “Ồ, đây là vị cao tăng!”
“Đương nhiên là cao tăng rồi, huynh ấy là đệ tử của Trường Cơ thiên sư đấy.” Hai vị sa di đội mũ nhà sư đi ngang qua, chắp tay làm lễ với sư huynh mình.
Thấy hai sa di kia chào hỏi rất trang nghiêm, có vẻ vị hòa thượng béo này đúng là một vị cao tăng thật. Có du khách thấy khói hương nghi ngút trong sân chùa, lại có người giảng kinh thuyết pháp, khi trong lòng nảy sinh ý định, một cặp tình nhân liền tiến đến hỏi thiền sư: “Thưa sư phụ, hương này bao nhiêu tiền ạ?”
Hòa thượng béo giơ ba ngón tay lên: “Ba cái một trăm… Bần tăng sẽ tự châm cho thí chủ.”
Một trăm tệ ba cây hương lớn như thế này, giá phải chăng, thậm chí có thể nói là rẻ. Chỉ thấy vị hòa thượng kia, tiền cũng không thèm nhìn, dẫn đôi tình lữ vào trong, thắp ba nén hương lớn. Đôi tình lữ thành tâm thành ý dập đầu trước tượng Phật, nhìn nhau tình tứ, chắc hẳn trong lòng đã sớm ước nguyện lời thề non hẹn biển. Vị hòa thượng béo lại bận rộn tiếp đón những du khách khác vào điện, có năm sáu người không nhịn được cũng mua vài nén hương rồi thắp lên.
Chốc lát sau, khi đôi tình lữ đi ra, hòa thượng béo kia đưa tay: “Thí chủ, tiền hương chưa trả, xin dừng bước.”
“Không phải chúng tôi đã trả sư phụ một trăm rồi sao?” Đôi tình lữ kia tâm tình tệ hẳn, sớm nghe chuyện chặt chém ở cửa chùa rồi, không ngờ hỏi trước giá vẫn dính bẫy. Chàng trai cản bạn gái lại, bước lên trước: “Còn thiếu bao nhiêu?”
“Thiếu tám trăm nữa.” Hòa thượng béo chậm rãi, thậm chí còn cẩn trọng giơ tám ngón tay lên, như thể đó là điều hiển nhiên, không thể chối cãi.
Đôi tình lữ đều không nhịn nổi, bất chấp chốn cửa Phật trang nghiêm, hét lên: “Ông định xẻo người ta đấy à? Rõ ràng ông nói một trăm!”
“Bần tăng nói thế nào?” Hòa thượng béo thái độ vẫn rất bình thản hỏi lại.
“Ông nói là ba nén hương một trăm, định chối à?” Cô gái hùng hổ sấn tới.
“Đúng vậy, thí chủ hỏi hương bao nhiêu, bần tăng nói ba cái một trăm. Một trăm nhân ba là ba trăm. Một cây ba trăm, thí chủ lấy ba cây, chẳng phải là chín trăm sao… Bây giờ cái gì cũng tăng giá hết rồi, chẳng lẽ thắp hương trước Phật lại bị giảm giá sao, ở đâu còn có giá một trăm tệ nữa?” Vị hòa thượng chống nạnh cãi lý, giọng điệu đầy vẻ trịch thượng.
Không biết từ khi nào, có mấy vị “du khách” khác vây quanh. Một người nhờ thiền sư thắp hương, sau đó ném luôn một xấp tiền vào trong hòm. Lại có vài người rút hương, rút một cái giá trị mấy nghìn rồi, nhìn đôi tình lữ kia với ánh mắt kỳ thị, có người thì thào “đi chùa tiếc mấy trăm tiền hỏa”. Ôi, làm cho đôi tình lữ kia đỏ hết cả mặt, không chịu nổi. Chàng trai vội vàng ném tiền lại, kéo bạn gái chạy thục mạng ra ngoài. “Con mẹ nó chứ, bị xẻo rồi!”
Đợt du khách này có tới năm sáu người bị hòa thượng vung đao chém. Có người trung tuổi không biết nói sao, chỉ buông một tiếng thở dài nặng nề: “Cửa Phật vốn là đất lành, hòa thượng không phải đang độ người, mà là gài bẫy, lừa lọc chúng sinh ư?”
“Sao thí chủ lại nói thế chứ? Ba cái một trăm, ba cái một trăm, giá cả rõ ràng… Bị gài thì chỉ nói lên rằng thí chủ tu luyện chưa đủ mà thôi. Bần tăng đã nhắc trước rồi, ‘ta cười thế gian chẳng nhìn thấu’, thí chủ không nhìn thấu, còn trách bần tăng sao được?”
Cao tăng thoắt một cái biến thành ác hòa thượng. Lại có một đám người ở đâu vào hùa, nói du khách không đúng. Người ta đi chùa không muốn chuốc thêm phiền toái, đành ngậm ngùi nuốt hận mà rời đi. Giống như toàn bộ chiêu trò lừa lọc khác, chỉ có thể trách anh nhìn không thấu thôi, còn trách ai được cơ chứ?
