Lại đây, Stelo lại nói.
Anh ta trèo qua vài vách đá. Andie để anh ta vượt lên trước và tôi ngờ là cô làm thế để dễ bề ngắm nghía phần cơ thang trên tấm lưng vận động viên của anh ta.
– Vậy là, Andie đánh bạo hỏi, Saint-Ex đã không chết trên biển Địa Trung Hải? Ông ấy đã đến đây. Thật… khá là… khó tin…
Cảm ơn, Andie! Tôi cũng nghĩ như cô. Một tấm bia bằng đá granit có khắc tên chẳng chứng tỏ bất cứ điều gì!
Stelo ngồi xuống một trong số các vách đá và mỉm cười, khoe hàm răng trắng lóa.
– Khó tin ư? Thế nhưng Antoine thường xuyên nhắc đến mong muốn được rút lui khỏi thế giới này. Ông không nói đến cái chết, mà là việc rời đi… Biến mất… Đó là điều vô cùng hiển nhiên khi ta đọc những cuốn sách của ông.
Andie phản ứng.
– Đồng ý, cả tôi cũng từng tin như thế! Như mọi người. Đó là ảo tưởng của hàng ngàn độc giả trong suốt nhiều năm. Saint-Ex không chết! Ông chỉ ẩn náu đâu đó. Nhưng…
– Nhưng, Stelo vừa nói vừa nhìn xoáy vào mắt Andie bằng ánh mắt trong xanh chẳng khác gì mặt biển, người ta chưa bao giờ tìm thấy Saint-Exupéry. Năm tháng trôi đi, giấc mơ ấy ngày càng bị xóa nhòa. Antoine sinh ngày 29 tháng Sáu năm 1900… Ngay cả những người hâm mộ thuần chất nhất, ngay cả các thành viên của Câu lạc bộ 612, cũng đã ngừng tin vào việc ông sẽ quay trở lại khi mà thế kỷ 20 sắp kết thúc. Thế rồi sợi lắc tay nhiệm mầu kia xuất hiện, vào năm 1998 và toàn bộ hy vọng rằng ông còn sống đã bị chôn vùi vĩnh viễn.
Andie có vẻ nghi hoặc. Tôi thì không! Đến lượt tôi ngồi xuống vách đá ẩm ướt.
– Dù sao, cũng vẫn phải cung cấp cho chúng tôi những bằng chứng khác, ngoài tấm bia bằng đá granit có khắc chữ kia!
Andie gật đầu hưởng ứng, nhưng không được nhiệt tình như tôi mong muốn.
– Cô có muốn gia nhập Câu lạc bộ 612 không? Stelo đột ngột đề nghị.
Anh ta hỏi Andie, chứ không hỏi tôi. Tôi không đoán được ngón đòn đó của anh ta.
– Sao lại không chứ, con cáo của tôi tươi cười đáp lại, có lẽ phải giúp câu lạc bộ trẻ lại đôi chút!
Stelo phá lên cười.
– Cô thấy tôi già sao?
– Anh thực sự là nhà địa lý ư?
– Có vẻ là thế… Cô sẵn sàng vượt qua kỳ thi đầu vào chưa?
Andie tựa lưng và mông vào một vách đá khác. Làn da có ánh xà cừ và chiếc áo thun quá rộng. Cái vỏ ốc xinh đẹp nhất.
– Sẵn sàng! Chủ đề là gì vậy?
– Thuyết phục một người hoài nghi và tất cả những người hoài nghi trên Trái đất, rằng Saint-Ex không chết vào ngày 31 tháng Bảy năm 1944.
Tôi giật nẩy mình. Vậy ra chính tôi là người hoài nghi sao? Họ nên hỏi ý kiến tôi trước mới phải chứ!
– Xin mời anh nói trước, chàng trai trẻ ạ, Andie tuyên bố.
Stelo không chờ cô nài thêm.
– Thật là một hành tinh kỳ lạ, Antoine viết cho tình nhân của ông, Natalie Paley, có lẽ nó là ngôi sao nơi cuộc sống rất đơn giản. Cuối cùng ông đã phát hiện ra ngôi sao này, trên rạn san hô vòng này…
– Ôi chà, Andie bình luận. Nhân tình xinh đẹp người Nga chỉ là một ngôi sao băng trong cuộc đời của Saint-Exupéry. Tôi thì ưa bức thư này hơn rất nhiều, bức thư ông gửi cho Nelly de Vogüé, năm 1944. Bỏ trốn, đó là điều quan trọng. Anh muốn được rời bỏ tất cả bọn họ biết bao, cái lũ ngu ngốc này. Anh làm gì ở đây, trên hành tinh này? Người ta không muốn anh ư? Thật là đúng lúc, anh cũng không muốn họ! Anh sẽ vui lòng trả lại họ tấm áo choàng của người đương thời này. Anh muốn nghỉ ngơi biết bao nhiêu. Thế nào? Antoine không viết rằng ông muốn chết, ông chỉ muốn trả lại tấm áo choàng của người đương thời. Ông không muốn rời bỏ cuộc sống, ông muốn rời bỏ con người!
Stelo lặng lẽ phác một cử chỉ khen ngợi.
– Hay lắm, thưa quý cô, nhưng tôi còn có thứ hay hơn! Bức thư gửi bà de Rose, tháng Bảy năm 44, chưa đầy một tháng trước khi Antoine mất tích và một điều có vẻ hết sức lạ lùng chính là tên thật của người bạn gái này, bức thư cuối cùng, trong đó Antoine viết rằng ông chỉ mơ đến sự im lặng, xa khỏi nền văn minh của điện thoại mà ông không thể chịu đựng, bức biếm họa của sự hiện diện thay thế cho sự hiện diện thực thụ. Saint-Ex tội nghiệp, tôi đã nghĩ, giá mà ông biết được thế giới ngày nay đã trở thành thế nào!
Stelo im lặng một lát, ngắm nghía băng ghế đá trên bãi biển, rồi trích dẫn.
– Tôi không thể tiêu hóa nổi những cột cây số. Chúng chẳng dẫn đến đâu hết. Dù sao cũng đã đến lúc được sinh ra. Cô có nghe rõ không, thưa quý cô? Saint-Ex muốn rời khỏi chiếc máy bay, không phải để chết, mà để được sinh ra! Và để kết thúc, ông ấy tiết lộ mọi chuyện với bà de Rose, trong lúc chờ đợi lời thiên triệu từ Solesmes hoặc từ tu viện Tây Tạng, tôi lại tiếp tục kéo các cần điều khiển, với tốc độ 600 ki lô mét trên giờ. Cuối cùng, ông đã tìm thấy tu viện của mình. Ông kết thúc bức thư di chúc như thế này: Tôi chỉ đến ngồi, trong năm phút dài đến vĩnh cửu, giữa tình bằng hữu. Trên băng ghế này, ở đây… Tất cả đều được nói rõ!
Cả hai người họ cùng nhìn chăm chăm vào băng ghế đối diện với Đại Tây Dương, một phần đã bị thủy triều che lấp.
Tôi có cảm giác mình không còn tồn tại nữa.
Tôi cố tìm kiếm ánh mắt Andie, nhưng không thể nào khiến cô phân tâm được. Cô tiếp tục thách thức chàng Robinson-Apollo trẻ tuổi.
– Tôi thừa nhận với anh, Andie nhượng bộ, rằng Saint-Ex đang tìm kiếm một băng ghế, không gì khác ngoài một băng ghế đối diện với vĩnh cửu. Và băng ghế ấy, anh đã tìm thấy nó… Thế nhưng tôi còn có thứ hay hơn!
– Thật sao?
– Tháng Bảy năm 44, Saint-Ex đã viết cho mẹ ông một bức thư, nhưng điều lạ lùng là phải một năm sau bà ấy mới nhận được nó. Trong bức thư ấy ông nói…
– Antoine đã viết bức thư ấy ở đây!
Andie vẫn thản nhiên, không bộc lộ cảm xúc gì. Stelo nhắc lại, đầy tự tin.
– Antoine đã viết bức thư ấy ở đây, trên băng ghế này. Ngày hôm ấy, ông đã chuốc lấy một rủi ro rất lớn. Tiết lộ rằng ông còn sống trong một bức thư gửi sau khi đã chết, cho dù ông đã cẩn thận ghi ngày sớm hơn ngày ông mất tích vài hôm. Nhưng ông không có cách nào khác, mẹ ông đang tuyệt vọng, ông phải cho bà biết tin tức. Điều đó có nguy cơ làm bại lộ toàn bộ câu chuyện lừa bịp của ông, vả lại mẹ ông vẫn luôn khẳng định rằng bà biết con trai mình còn sống nhưng đang ẩn náu đâu đó. Ấy thế nhưng, mọi người đều nuốt được câu chuyện về bức thư bị chậm cả một năm đó!
Tôi quan sát Andie, hai nắm tay nhỏ bé của cô siết chặt đến mức tưởng như chúng đủ mạnh để làm nổ tung các vách đá. Nữ thám tử của tôi không chấp nhận việc trượt kỳ thi sát hạch.
– Hừ… Tôi đã nghi ngờ rồi mà! Rõ ràng mọi người đều biết. Đó không phải bức thư của một người sắp chết, đó là bức thư của một người mà người ta tưởng là đã chết và mong muốn giúp người thân của mình yên tâm. Ông đã bắt đầu nó như thế này: Mẹ yêu quý của con, con muốn nói để mẹ yên tâm về con và mẹ sẽ nhận được bức thư này. Con ổn. Hoàn toàn ổn. Hãy hôn con như con hôn mẹ, từ tận đáy lòng con. Đó là một bức thư rất ngắn, trong đó Saint-Ex không kể gì về mình, dù rằng bình thường ông viết những bức thư dài vô tận gửi cho mẹ, trong đó ông không hề nói gì ngoại trừ việc ông vẫn ổn! Bức thư này là một tấm bưu thiếp, một tấm bưu thiếp của người con đang ở xa, nhưng còn sống!
Andie ngừng lại, như thể bị hụt hơi, rồi tìm kiếm một lời khen ngợi trong ánh mắt màu lục lam của Stelo. Ánh mắt tôi không tồn tại nữa.
– Thế nào, tôi được chấp nhận vào Câu lạc bộ 612 chưa?
Stelo chớp mắt khen ngợi cô.
– Cô mới nôn nóng làm sao, thưa quý cô… Cô đã rất xuất sắc, nhưng chúng ta mới xong được một phần hai của thử thách.
– Sao lại thế?
Stelo quay sang phía tôi.
– Chúng tôi đã chứng tỏ với tất cả những người hoài nghi trên hành tinh này, không thể nghi ngờ chút nào nữa, rằng Antoine từng muốn tìm một băng ghế, một ngôi sao hoặc một hòn đảo để nghỉ ngơi, xa khỏi con người… Nhưng hai người đang tiến hành điều tra về hai vụ án mạng, đừng quên điều đó! Thế còn Hoàng tử bé thì sao? Chúng ta có những manh mối gì để chứng minh rằng việc cậu ấy biến mất chỉ là một dàn cảnh? Bởi vì chúng ta thống nhất với nhau rằng, một khi Antoine đã dàn dựng việc mất tích của ông, thì hẳn ông phải thông báo về nó trong câu chuyện của mình!
Andie có vẻ thích thú với thách thức mới này. Tôi thì không.
Kẻ hoài nghi vẫn tỏ ra ương bướng!
– Nào, Stelo khuyến khích. Vào cuộc đi, thưa quý cô.
– Tôi nghĩ rằng phải quay trở về với bản thảo gốc, bản thảo ở thư viện Morgan, để xác định những manh mối ấy! Ban đầu, Saint-Ex muốn bắt đầu câu chuyện của ông như thế này: Ngày xửa ngày xưa có một hoàng tử bé sống trên một hành tinh quá nhỏ bé và cậu cảm thấy rất chán nản. Sáng nào cũng vậy, cậu trở dậy và quét dọn hành tinh. Khi có quá nhiều bụi, hành tinh biến thành (chữ viết không thể đọc nổi, nhưng có hai bức tranh vẽ Hoàng tử bé đang quét, rồi nằm trong nước). Nhưng cậu đầm mình dưới biển.
– Đầm mình ư? tôi hỏi.
– Một cách diễn đạt cũ, ý muốn nói là tắm…
Tôi ghét câu trả lời cụt lủn của Andie.
– Vậy, tôi xin tóm tắt lại, con cáo nhỏ độc ác của tôi nói tiếp, ý định ban đầu của Saint-Ex không phải là kể cho chúng ta một câu chuyện tình yêu, một hoàng tử rời bỏ bông hoa hồng của cậu và muốn gặp lại nàng, mà là câu chuyện về một hoàng tử bé chán nản, ngán ngẩm với việc phải làm bổn phận của mình, quét dọn, rằng bụi bặm khiến cậu đổ bệnh và cậu mơ ước, tắm rửa, thanh tẩy bản thân, không phải trên trời hay trong sa mạc… mà dưới biển! Phiên bản này hẳn là quá dễ giải mã, Saint-Ex ranh mãnh hơn nên đã phức tạp hóa, che giấu mọi thứ! Ngay cả việc ông dùng từ trốn chạy khi Hoàng tử bé rời bỏ bông hoa hồng… Cái từ “trốn chạy” này thật là lạ, đúng không? Giống như một tù nhân vượt ngục và lẩn trốn.
Stelo tỏ vẻ ấn tượng.
– Hoan hô, quý cô! Thế cô nghĩ gì về sự thay đổi giữa phiên bản gốc và phiên bản cuối cùng? Khi Antoine nói về toàn thể nhân loại chen chúc trong một không gian nhỏ hẹp, hình ảnh tham chiếu đến Manhattan đã bị loại bỏ, để thay thế bằng một hòn đảo nhỏ giữa Thái Bình Dương…
Tôi sắp sửa xen vào, nhưng Andie đã cắt cỏ, hay đúng hơn là rút hết cát, thứ cát màu hồng, dưới chân tôi.
– Ông ấy không nói về Đại Tây Dương!
– Saint-Ex không trao cho chúng ta toàn bộ chìa khóa dễ dàng như thế đâu, Stelo phản bác, nhưng ông khẳng định rằng sẽ để toàn bộ nhân loại trụ trên một hòn đảo nhỏ xíu. Nhân loại của ông! Đó chẳng phải là một ẩn dụ tuyệt vời khi ta đã biết được sự thật sao? Và còn một đoạn văn khác chỉ tồn tại trong bản thảo ở thư viện Morgan, bị xóa bỏ một cách lạ lùng trong phiên bản cuối cùng, khi Hoàng tử bé gặp một nhà sáng chế. Cậu ấn vào cái nút màu xanh này. Cậu đã ở địa cực, nhà sáng chế nói.
– Tại sao tôi lại muốn đến địa cực? Andie trích dẫn.
Cả hai người họ đều thuộc lòng phiên bản không ai biết đến này của Hoàng tử bé . Tôi vừa khó chịu… vừa ấn tượng.
– Bởi vì nó rất xa.
– Sẽ không xa nếu ta chỉ cần ấn vào cái nút này. Để địa cực có ý nghĩa, anh phải thuần hóa nó.
– Thuần hóa nghĩa là gì?
– Nghĩa là phải dành nhiều thời gian ở địa cực. Và im lặng thật nhiều.
Cả hai người họ cùng nhìn tôi. Sự đồng điệu giữa họ khiến tôi kinh hoàng.
– Trong phiên bản đầu tiên, Andie bùng nổ, Saint-Ex không thuần hóa con cáo bạn của cậu, hay bông hồng mà cậu yêu, cậu thuần hóa địa cực! Cậu thuần hóa khoảng cách, cậu thuần hóa sự im lặng, cậu thuần hóa chính bản thân mình. Cậu thuần hóa tự do của mình!
Cô nhìn tôi. Tôi không biểu lộ bất cứ cảm xúc gì. Không gì ngoài sự suy sụp.
Andie có vẻ ngượng ngùng, Stelo không để cô nghỉ ngơi phút nào.
– Được rồi, thưa quý cô, bởi vì cô đã nói về nó, ta hãy trở lại với manh mối quan trọng nhất, bông hồng, biểu tượng của thiên đường đối với các con chiên Cơ đốc… Nhưng nó có tồn tại không, thiên đường ấy? Đó có phải là khả năng duy nhất để sống sau khi chết không? Antoine không phải là một tín đồ… Chẳng lẽ không tồn tại một khả năng khác đơn giản hơn sao? Một thiên đường thế tục? Một thiên đường trên mặt đất? Xa lánh khỏi những người đang sống, khỏi tổ mối… trên một ngôi sao, giống như Hoàng tử bé, hoặc đơn giản hơn, trên một hòn đảo.
– Đương nhiên rồi! Andie thốt lên bằng giọng chế giễu. Ngôi sao của Hoàng tử bé, chính là hòn đảo của Saint-Exupéry. Và bởi vì anh đang chìm đắm vào những sự hiển nhiên, đừng quên điều đẹp đẽ nhất, tôi sẽ có vẻ như đã chết, thế nhưng lại không phải như vậy!!! Đỉnh lắm, Tonio! Đấy là lời khẳng định mạnh mẽ nhất! Ông nói về bản thân, cũng giống như nói về Hoàng tử bé!
Stelo định đáp lại, nhưng Andie đã nói tiếp theo đà.
– Và ông còn đi xa hơn nữa trong chương cuối cùng, khi viên phi công nói về Hoàng tử bé, khi ông đã nguôi ngoai đi một chút, tôi biết chắc rằng cậu đã trở lại hành tinh của mình, bởi vì khi bình minh lên, tôi không thấy thân thể của cậu ở đâu. Đấy đâu phải một thân xác nặng nề gì lắm. Thật là một chỉ dẫn! Người ta cũng sẽ không bao giờ tìm thấy thân xác của Saint-Ex, chỉ thấy một cái vỏ sắt, chiếc máy bay của ông… Nhưng nếu ta nghe theo chỉ dẫn của Hoàng tử bé, bởi vì không có bất cứ dấu vết nào về thân xác của Saint-Ex, có nghĩa là Saint-Ex đã trở về hành tinh của riêng ông… Chúng ta có thể cảm thấy nguôi ngoai! Ông không chết! Làm sao ông có thể đoán được rằng ông sẽ bị bắn hạ mà người ta lại không tìm thấy xác ông? Một sự trùng hợp như vậy giữa hai vụ mất tích là bất khả thể, nếu ta nghĩ kỹ thì phiên bản chính thức không thể trụ vững, chắc chắn Saint-Ex đã dự tính mọi chuyện! Và câu hỏi cuối cùng của ông, ngay trước câu chốt của câu chuyện, khi đã quên đai rọ mõm, ông tự hỏi không biết con cừu có ăn bông hoa hay không… Đó là câu hỏi của một con người chạy trốn khỏi Trái đất và vẫn tự hỏi, lúc này là với tư cách khán giả, chiến tranh sẽ chấm dứt như thế nào, liệu con vật gớm ghiếc kia có ngốn mất thế giới hay không… Và liệu tổ mối có sống sót hay không.
