Chiếc Falcon 900 bay bên trên nước Mỹ, nhằm thẳng hướng nam, tiến về phía Salvador! Chúng tôi bay dọc Florida. Tôi cố gắng nhận biết, trong chuỗi thành phố và bãi biển, những Palm Beach, mũi Canaveral, Miami, Key West… Nhưng không thể…
– Anh có biết, Andie hỏi, ai là người đầu tiên mua bản quyền Hoàng tử bé để chuyển thể thành phim không?
Tôi tập trung vào tấm bản đồ bay.
– Cô sẽ nói cho tôi biết thông tin đó!
– Orson Welles! Chưa đầy một tuần sau khi cuốn sách được phát hành! Ông ấy đem lòng yêu tác phẩm, lập tức mua bản quyền và xông đến Walt Disney để đề nghị hợp tác… Hai thiên tài vĩ đại nhất Hollywood kết hợp với nhau. Nhưng hai thiên tài thì sẽ thừa một… Walt và Orson không thống nhất được với nhau và kế hoạch bị bỏ dở.
Tôi không đáp lại. Nói đúng ra, tôi cũng không biết Orson Welles là ai. Andie đoán được điều đó nhưng không nói gì. Cô lấy mảnh giấy ra khỏi túi, rồi cẩn thận gạch đi ba chữ.
Chính viên phi công đã giết Hoàng tử bé.
Để thay thế bằng hai chữ khác:
Chính bông hồng đã giết Hoàng tử bé.
Chiếc Falcon bay qua vịnh Mexico và đến gần Cuba.
– Ít ra anh cũng biết Che Guevara là ai chứ? Andie bình luận.
Cô thực sự coi tôi là một kẻ gà mờ sao?
– Cả ông ta cũng là người hâm mộ Hoàng tử bé chăng?
– Chính xác, thưa ngài phi công! Người ta kể rằng ông ấy đã giam mình trong nhà vệ sinh, ngốn một mạch hết cuốn sách, đến mức người của ông ấy đâm lo lắng. Khi ra ngoài, ông ấy đã nói câu gì đó đại loại như “tôi đã đọc kiệt tác này chỉ trong một lần đi cầu”!
– Thật tinh tế quá!
Tôi im lặng trong một thoáng, khoảng thời gian để nghiền ngẫm về thi ca của Che, rồi quay sang phía Andie.
– Chúng ta đến Salvador làm gì? Đó là đất nước nhỏ nhất ở châu Mỹ! (Tôi giỏi địa lý hơn là điện ảnh.) Chẳng có gì ở đó cả!
– Tìm gặp cái ông Moïsès này, trên đảo Conchagüita. Chắc chắn có mối liên hệ gì đó với Consuelo… Vợ của Saint-Exupéry là người gốc Salvador, con chim nhỏ của những hòn đảo giống như cái biệt danh ông đặt cho bà ta. Theo những gì tôi thấy, thì Conchagüita là một trong ba hòn đảo ở Salvador, cả ba đều gần như không có người ở. Những thiên đường nhỏ ở Thái Bình Dương hẳn sẽ nhanh chóng trở thành những địa điểm thu hút rất nhiều khách du lịch.
Ngay cả trong môn địa lý, Andie cũng tiến xa hơn tôi rất nhiều! Quay trở lại chủ đề chính của chúng ta chứ?
– Consuelo là vợ của Saint-Ex, vậy ra chính bà ấy là bông hồng? Và cũng có nghĩa là kẻ sát nhân của chúng ta?
– Ôi chà, Andie nói, đó là một câu hỏi quan trọng! Saint-Exupéry chưa bao giờ chính thức thú nhận người nào là bông hồng của ông.
– Vậy là một ai khác không phải Consuelo? Một trong số các tình nhân của ông? Cô có thể lập giúp tôi danh sách các nghi phạm tiềm năng không?
Andie mỉm cười. Càng ngày tôi càng ưa thích những khoảnh khắc chúng tôi suy đoán giống hai cảnh sát điều tra trước một chồng vật chứng như thế này.
– Được rồi, bắt đầu thôi! Tôi hy vọng là Salvador còn xa, bởi vì bản danh sách rất dài. Những bông hồng tiềm năng này, người ta biết được về họ chủ yếu là nhờ những bức thư nồng cháy mà Saint-Exupéry viết cho họ, mặc dù vẫn khó mà đoán được liệu họ là bạn gái, người tình, hay chỉ là những tri âm đơn thuần. Nhất là tại New York, những tháng cuối cùng, khi mà những bông hoa mới có xu hướng nở rộ. Những bông hồng gần như lúc nào cũng cao lớn, tóc vàng, thuộc giới quý tộc, ưa thống trị… hoàn toàn trái ngược với Consuelo bé nhỏ! Anh sẵn sàng chưa? Tôi thiết lập danh sách nghi phạm cho anh nhé?
Andie khiến tôi rất ấn tượng, cô không hề tra cứu bất cứ tài liệu ghi chép nào.
– Chuỗi cái tên này còn chưa đầy đủ… Anh ghi âm nhé? Nadia Boulanger, một nữ nhạc trưởng người Pháp mà ông gặp tại Mỹ, trong lúc bà ấy đang chỉ huy dàn nhạc ở New York, Annabella, một nữ diễn viên ông gặp khi đang nằm trên giường bệnh tại Los Angeles và sẽ đến tận Central Park để gặp lại ông, Natalie Paley, một người mẫu, công chúa Nga ngông cuồng có số phận bi thảm, Louise de Vilmorin, mối tình đầu của ông, vị hôn thê mà vì bà ông suýt thì từ bỏ ngành hàng không, Yvonne de Lestrange, người bảo trợ của Saint-Ex trước khi ông trở thành một nhà văn nổi tiếng, ngoài ra còn một nữ y tá nào đó mà ông từng viết tặng những bài thơ rất hay tại Algeria… Đấy là còn chưa kể tất cả những người khác, những bông hồng giống nhau như ông từng thú nhận với em gái Didi của mình, những Colette, Paulette, Suzy, Daisy, Gaby, mà ông từng tán tỉnh và được chế tạo hàng loạt. Những phòng chờ, ông từng viết thế.
– Chờ điều gì?
Andie không trả lời tôi. Cô suy nghĩ một lát, rồi nói tiếp.
– Nhưng trong số tất cả những bông hồng mà tôi vừa nhắc với anh, không người nào đủ ảnh hưởng đối với Tonio để có thể đóng vai bông hồng duy nhất. Ngoài Consuelo, chúng ta chỉ còn lại hai nghi phạm tiềm năng. Đầu tiên là Nelly de Vogüé, tình nhân của ông ở Paris, người đã kết hôn với một nhà công nghiệp giàu có, đồng minh chung thủy nhất của ông, người luôn hỗ trợ ông về mặt tài chính và nghệ thuật, người sẽ đến tận Algiers để gặp ông vào năm 1943 trên một máy bay Mỹ, người được ông viết cho bức thư cuối cùng vào ngày ông mất tích, và được thừa kế những ghi chép chưa được xuất bản của ông, Đô thành cùng toàn bộ những thứ khác. Và, đương nhiên, Sylvia Hamilton, nữ phóng viên trẻ tuổi người New York, đầy tình thương yêu như một người mẹ…
– Người được thừa kế bản thảo trứ danh! Được rồi, thế là đủ cho một bó hồng lớn rồi đấy!
Andie quan sát phản ứng của tôi. Tôi tự hỏi một cô gái bé nhỏ như cô có thể nghĩ gì về người đàn ông viết ra những bài học đạo đức hay ho về tình yêu, về lòng chung thủy và trách nhiệm… đồng thời vẫn sưu tập phụ nữ.
– Một bó hồng tàn úa, Andie khẳng định. Từ nhiều năm rồi! Bởi vì trong vòng hơn năm mươi năm, vấn đề hoa hồng không còn được đặt ra nữa, vấn đề hoa hồng đã được giải quyết. Hoa hồng không phải là bất kỳ đối tượng chinh phục nào của ông, cho dù Saint-Exupéry có vẽ cho tất cả bọn họ những Hoàng tử bé u sầu, những ngôi sao băng và những lời hứa khiến họ khuynh đảo. Saint-Ex thích xóa dấu vết và nghiền nát những trái tim. Khiến họ buồn bã. Cũng như ghen ghét… một danh sách dài.
Andie cũng khiến tôi bối rối.
– Nếu hoa hồng không phải là bất cứ đối tượng chinh phục nào của ông, vậy thì người đó là ai?
– Mẹ ông ấy!
Suýt thì tôi khiến máy bay lộn một vòng bên trên Yucatán.
– Mẹ ông ấy? Người đã nhận được một bức thư của con trai sau ngày ông mất tích một năm… Người chưa bao giờ tin rằng con trai bà đã chết? Ái chà! Kể cho tôi nghe chuyện này đi!
– Saint-Exupéry rất gắn bó với mẹ, bà Marie, một phụ nữ nhân văn, đầy tình mẫu tử. Cha của Antoine qua đời sau một cơn đột quỵ, khi Tonio mới bốn tuổi. François, em trai ông, chết ở tuổi mười lăm, khi đó Tonio mười bảy. Bà Marie không hề tái hôn lần nào, Saint-Ex được mẹ và ba chị em gái nuôi nấng.
Tôi nhận thấy trong giọng của Andie có chút xúc động, tình cảm ấy khiến tôi giận dữ.
– Tôi thấy rồi… Saint-Exupéry, cục cưng tội nghiệp, không có người đàn ông nào xung quanh khi ông còn nhỏ… Giống như tất cả những thiên tài bé nhỏ được mẹ bao bọc.
Phản ứng của tôi khiến Andie mỉm cười.
– Nói một cách nghiêm túc hơn, cô tiếp tục, các nhà tâm lý học từng nghiên cứu về câu chuyện cổ tích này đã không ngần ngại mà phát biểu rằng bông hoa hồng chính là mẹ Saint-Exupéry. Con voi trong bụng con trăn, ngay từ những trang đầu tiên của cuốn sách, chính là đứa trẻ trong bụng mẹ. Hoàng tử bé là một đứa trẻ, cậu được thể hiện như thế trong cuốn sách, vậy bông hoa hồng chỉ có thể là mẹ cậu…
– Giả thuyết này rất tiện cho gia đình Saint-Exupéry, đúng không?
– Chính xác!
– Chỉ có điều, với chúng ta, thưa điều tra viên của hãng Fox, nó lại không thuận tiện cho chúng ta! Nếu bông hoa hồng là mẹ của Hoàng tử bé, bà ấy không thể giết cậu! Một người mẹ không giết con mình!
Tôi thích thú trước ánh mắt ngưỡng mộ mà Andie ném về phía tôi. Chúng tôi đang bay trên phía nam Mexico. Đằng xa, chúng tôi nhìn thấy Trung Mỹ, thanh mảnh như một sợi dây rốn.
– Nhưng, thưa điều tra viên Le Faou, không cần ngoại suy đâu. Ngày nay, không còn chút nghi ngờ nào nữa. Bông hoa hồng của Hoàng tử bé chính là Consuelo.
– Ôi, ôi, ôi, đừng nhanh quá thế chứ. Bằng chứng, thưa đồng nghiệp thân mến, phải có các bằng chứng!
Andie giả vờ thở dài.
– Consuelo de Saint-Exupéry là một phụ nữ nhỏ bé mong manh và mắc bệnh hen… còn bông hoa hồng của Hoàng tử bé thì không ngừng ho. Bông hoa sống trên một hành tinh nhỏ xíu với những núi lửa mà nó phải leo và Consuelo đến từ Salvador, đất nước nhỏ xíu đầy núi lửa. Năm 1934, Saint-Exupéry cho vẽ một bức chân dung vợ ông, giống hệt như Hoàng tử bé… Cũng như Consuelo, bông hoa hồng rất bốc đồng, đỏng đảnh…
Tôi thả một tay khỏi cần điều khiển và đặt nó lên vai Andie.
– Từ từ, từ từ thôi. Nếu cô muốn tôi theo kịp, trước hết hãy giới thiệu với tôi về chú chim nhỏ của các hòn đảo đã.
Andie đưa mắt ra xa, nhìn theo đường chỉ ngoằn ngoèo giữa hai lục địa: một cái hồ, cả ngàn hòn đảo và một vết đứt như dao cắt khía ngang khúc uốn của Panama.
– À… Consuelo… Cô nàng tóc nâu nhỏ bé ngông cuồng và không kiểu cách, nóng nảy và nói nhiều, giọng nói có âm sắc Tây Ban Nha, không hề phù hợp với gia cảnh quý tộc của nhà văn. Chỉ có mẹ của Saint-Exupéry tỏ ra thân thiết với vợ của con trai. Consuelo đã lánh khỏi giới thượng lưu. Sau khi Saint-Exupéry qua đời, bà gần như phá sản, trầm lặng, góa chồng lần thứ ba (tôi nhướng một bên lông mày khi nghe lời ám chỉ đó, tôi không quên là chúng tôi đang tìm kiếm một kẻ giết người.) Bà thích nói rằng bà dành cả cuộc đời để chờ Tonio… cả sau khi ông đã chết cũng vẫn thế! Bà sắp xếp tất cả các kỷ vật của ông trong những cái rương lớn, thư từ, đồ vật cá nhân, những bí mật, những bức ảnh, mà bà không bao giờ muốn mở ra, để huyền thoại về Saint-Exupéry được viết lại mà không có bà. Bà qua đời năm 1979, gần như trong sự thờ ơ của mọi người. Phải chờ thêm hai mươi năm nữa để câu chuyện có thể kể khác đi… Năm 2000, thư ký của bà, người được thừa kế những chiếc rương của bà, đã quyết định tiết lộ với thế giới tất cả các hồ sơ đó, cũng như nhật ký của Consuelo, Hồi ức của bông hồng . Một câu chuyện khiến người ta sửng sốt và xúc động…
– Có đáng tin cậy không?
– Ai mà biết được? Hai tiểu sử cụ thể nhất về Saint-Exupéry đã được tình nhân và vợ ông viết lại. Chúng ta chỉ có thể biết về ông thông qua những gì hai người phụ nữ ông từng yêu kể lại, hoặc qua những bức thư ông viết cho họ. Dối trá ư? Tưởng tượng ư? Bề ngoài giả dối ư?
– Thế còn các hồ sơ lưu trong những cái rương trứ danh ấy?
– Chúng khẳng định rằng Consuelo đúng là bông hoa hồng! Chúng đã trở thành chủ đề của nhiều cuốn sách. Sau Hồi ức của bông hồng , không còn bất cứ thứ gì như trước nữa! Chấm hết hình ảnh hướng đạo sinh lý tưởng mà Saint-Exupéry vẫn mang theo, con người dịu dàng theo chủ nghĩa yêu hòa bình, người kể chuyện ngây thơ, vị thần ái quốc, vầng hào quang của ông đã bị phá vỡ. Bản di chúc của ông, Hoàng tử bé, là một tác phẩm nên thơ, đầy mâu thuẫn, đen tối. Và nhất là, Tonio cùng Consuelo trở thành một cặp vợ chồng vĩnh viễn được ghi vào huyền thoại, cặp tình nhân mặt trời, cặp tình nhân ánh sáng, những người yêu nhau và giày vò nhau, gắn kết với nhau và giải phóng nhau, thống nhất với nhau và phản bội nhau… Cho đến cái kết cục định mệnh. Consuelo đã chờ đợi trong một thời gian dài, nhưng cuối cùng bà đã giành được vị trí của mình trong điện thờ của các nàng thơ.
Tôi nháy mắt với Andie.
– Một kết cục như thế có thể là một động cơ hợp lý để gây ra một tội ác, phải không?
Andie vẫn trầm ngâm.
Tôi nói thêm:
– Với điều kiện Consuelo thực sự là bông hoa hồng! Bởi vì các chỉ dẫn của cô, bệnh hen, núi lửa, tính đỏng đảnh, chúng hơi nhẹ kí, không phải sao?
Lần này, Andie phản ứng.
– Trong những cái rương đó cũng có vài bằng chứng. Chủ yếu là những bức thư. Tonio đã viết cho Consuelo em biết rằng bông hoa hồng chính là em. Có thể không phải lúc nào anh cũng biết cách chăm sóc em, nhưng anh luôn thấy em xinh đẹp. Saint-Ex thường xuyên thú nhận rằng ông cảm thấy phải chịu trách nhiệm về vợ, giống như Hoàng tử bé nói về bông hoa hồng của cậu. Và nhất là, Consuelo khẳng định rằng Hoàng tử bé lẽ ra đã được đề tặng cho bà, trước khi Saint-Exupéry đổi ý và đề tặng nó cho người bạn Do Thái đói và lạnh của ông, Léon Werth. Tuy nhiên, Consuelo kể rằng, cái ngày ông lên đường đi châu Phi, Saint-Exupéry đã khẳng định với bà rằng ông hối tiếc và rằng sau chiến tranh, ông sẽ viết phần tiếp theo của Hoàng tử bé , nhất định thế, để đề tặng cho bà.
– Phần tiếp theo của Hoàng tử bé ư? Thật không?
– Ai mà biết… Saint-Exupéry chưa từng công khai khẳng định chuyện đó. Ông chưa bao giờ chính thức ca ngợi bông hoa hồng của mình. Đó có lẽ là nỗi nuối tiếc lớn nhất của Consuelo.
– Có thể bà ấy đã lý tưởng hóa những tình cảm mà Saint-Exupéry dành cho bà ấy… và của Hoàng tử bé dành cho bông hoa hồng?
Andie gật đầu.
– Có thể… Có một câu chuyện khiến người ta sửng sốt, là chuyện về một phụ nữ Pháp lưu vong ở Algeria thường xuyên ăn tối với Saint-Exupéry trong những tháng trước khi ông qua đời. Bà ấy nhớ là Saint-Ex có kể về cuốn sách của ông được xuất bản ở Mỹ, nhắc đến một Hoàng tử bé vỡ mộng, một Hoàng tử bé đem lòng yêu bông hoa hồng của cậu, bông hoa hồng duy nhất, cậu chỉ có mình nàng, cậu phải chịu trách nhiệm về nàng, ấy thế rồi cậu phát hiện ra những bông hoa hồng khác, cả một cánh đồng, vậy ra có nhiều hoa hồng đến thế sao? Nhiều bông hoa hồng khác đến thế sao?
Tôi hả hê.
– Và Hoàng tử bé bỏ rơi bông hoa hồng của mình để khám phá những bông hồng khác, giống như Saint-Exupéry bỏ mặc vợ mình vì những phụ nữ khác… Vài câu phỉnh phờ về cảm giác tội lỗi và trách nhiệm, thế là vụ việc được khép lại! Bông hoa hồng bị bỏ mặc liền nổi ghen, bà ấy viết hồi ký để tự tạo cho mình một bằng chứng ngoại phạm dưới dạng di cảo, nhưng lại không thể tha thứ…
Tôi suy nghĩ một lát. Chúng tôi đang bay bên trên Guatemala, một dãy tiếp nối của những núi lửa nhỏ nhọn hoắt dường như đang chờ đợi người ta bay qua để khạc dung nham vào họ. Tôi tiếp tục lập luận của mình.
– Bông hoa hồng không có bằng chứng ngoại phạm. Có thể nó đã yêu cầu con rắn cắn Hoàng tử bé… Nhưng Saint-Exupéry, làm sao Consuelo có thể giết chết ông?
Đến lượt Andie nhìn xuống những núi lửa ở Guatemala bên dưới máy bay.
– Bà ấy không giết ông ấy! Ông ấy đã suýt chết ở đây. Bà ấy đã cứu ông ấy!
