Sahara trải dài đến hút tầm mắt bên dưới chiếc Falcon 900. Bóng của chiếc máy bay nhảy nhót trên những đụn cát.
– Hoshi, Andie đọc, hải đăng Jeddah, Ả Rập Xê Út. Thật kỳ quặc, phải không? Một cái tên Nhật Bản, Hoshi, và một địa chỉ ở Ả Rập?
– Tôi chỉ hy vọng ông ta vẫn đang sống ở đó! Đây là cái tên cuối cùng trong bản danh sách. Sau đó, trò chơi tìm kho báu chấm dứt. Chúng ta không có bất cứ thông tin gì về thành viên thứ sáu của Câu lạc bộ 612… Nhà địa lý trứ danh kia.
Chiếc Falcon 900 khẽ chệch khỏi quỹ đạo. Một cú lạng không đáng ngại. Andie quan sát tôi điều chỉnh máy bay với vẻ thản nhiên.
– Tôi thì hy vọng nhất là anh sẽ không bày trò sự cố với tôi!
– Trên sa mạc… Như thế sẽ rất giống với Saint-Exupéry, không phải sao? (Tôi lại chế ngự một cơn rung lắc khác.) Vả lại, tôi đang tự đặt cho mình một câu hỏi, cô nàng bất khả chiến bại ạ, tại sao sa mạc lại là yếu tố không thể thiếu với cả Saint-Ex lẫn Hoàng tử bé của ông?
Andie ngắm nhìn đại dương cát, ta không thấy bất cứ dấu hiệu nào của sự sống, dù chỉ là một bông hoa ba cánh nhỏ nhoi.
– Thứ cát ngăn cách bạn với ốc đảo chính là thảm cỏ trong truyện cổ tích.
Ánh mắt Andie nhảy nhót trên các đụn cát.
– Hay lắm! Một trích dẫn khác trong Hoàng tử bị lãng quên chăng?
Andie quay sang phía tôi, như vừa thoát khỏi một thoáng suy tư ngắn ngủi.
– Không, câu ấy trích trong Thư gửi một con tin nổi tiếng, câu chuyện song sinh với Hoàng tử bé , được viết và xuất bản gần như cùng một thời gian. Và để trả lời cho câu hỏi của anh, ngài phi công của tôi, câu chuyện Hoàng tử bé được lấy cảm hứng trực tiếp từ một vụ tai nạn có thật, đã được kể trong Xứ con người : Saint-Ex đã thực sự gặp sự cố, bị rơi giữa sa mạc và suýt chết ở đó…
Cát, cát, cát trải vô tận.
– Nhưng tình yêu ông dành cho sa mạc có từ trước đó rất lâu, Andie nói tiếp. Khi còn là một phi công trẻ tuổi, Saint-Ex được bổ đến mũi Juby, ở phía nam Maroc, khu vực Sahara thuộc Tây Ban Nha, đối diện quần đảo Canaria. Ông phục vụ ở đó trong mười tám tháng và khoảng thời gian ấy ghi lại dấu ấn trong ông suốt đời! Kể từ đó, ông không ngừng nói về sa mạc, về con người và về công cuộc tìm kiếm đẹp đẽ nhất về mặt tinh thần: hành trình chậm rãi của cái khát.
Bên dưới chúng tôi, không một ốc đảo, không một giếng nước, không một sự sống. Saint-Ex nói đúng, hành tinh này hoang vắng, nhân loại chen chúc nhau trong vài thành phố. Nếu một người ngoài Trái đất quan sát chúng ta từ nơi tận cùng thiên hà, có lẽ anh ta sẽ tưởng Trái đất không có người ở, giống như Hoàng tử bé từ trên trời rơi xuống và tự hỏi con người, vì không có rễ, sẽ bị gió thổi bạt đi đâu.
– Không có mống nào ở phía chân trời, tôi nói. Chúng ta đang cách xa nơi có người ở cả ngàn dặm!
Một ký ức xưa cũ. Andie hưởng ứng:
– Anh nhìn nhận tốt đấy! Anh có biết Saint-Ex đã sử dụng cách diễn đạt này năm lần trong Hoàng tử bé không? Cách xa nơi có người ở cả ngàn dặm. Lại thêm một bí ẩn khác nữa. Tại sao Saint-Ex lại nhấn mạnh cách diễn đạt này đến thế, trong khi ông đọc lại những gì ông viết ra đến cả vài chục lần, gạch bỏ, truy tìm tỉ mỉ mọi chỗ lặp lại?
Một khoảng im lặng.
Andie tôn trọng sự im lặng ấy trong vài giây, rồi lại phá vỡ nó.
– Sa mạc đẹp thật, cô nói.
– …
– Saint-Ex đã viết điều này trong Hoàng tử bé. Sa mạc đẹp thật. Ta ngồi trên một cồn cát. Ta chẳng nhìn thấy gì. Ta chẳng nghe thấy gì. Ấy thế mà một cái gì đó cứ rạng ngời trong yên lặng. Neven này, anh có biết rằng với Saint-Ex, không có khoảng im lặng nào giống khoảng im lặng nào không? Thậm chí ông còn lập ra một danh sách những khoảng im lặng ưa thích của ông.
Tôi cứu được một khoảng im lặng, trong vài giây, rồi làm hỏng nó.
– Còn cô? Khoảng im lặng ưa thích của cô là gì?
Andie trả lời không chút lưỡng lự.
– Khoảng im lặng u sầu, thứ mà ta nghe thấy, nếu ta nhớ đến người mà ta yêu.
Cô đặt một nụ hôn lên cổ tôi. Nó làm tôi rùng mình. Tôi nghĩ đến chiếc điện thoại trong túi. Chúng tôi đang cách xa nơi có kết nối cả ngàn dặm.
– Cho tôi biết đi, Andie, theo ý cô thì Saint-Ex tìm kiếm điều gì trong sa mạc? Một sự thật ư? Một câu trả lời?… Chúa?
Andie tặng cho tôi một nụ cười như của thiên thần.
– Chàng thanh niên Antoine đã được nuôi dạy trong một gia đình Cơ đốc giáo rất ngoan đạo, nhưng ông quá tự do để có thể giam mình trong giáo lý của một tôn giáo. Ông tìm kiếm giáo lý của riêng mình, con đường của riêng mình, đức tin của riêng mình. Saint-Ex thường xuyên viết rằng trong sự cô độc của sa mạc, hoặc một mình khi điều khiển máy bay, ông tìm kiếm đức tin… nhưng ông chưa gặp được nó.
– Chưa bao giờ ư?
– Có lẽ là vào cuối đời thì có. Ít lâu trước khi ông mất tích, Saint-Ex đã nói về cái mà ông gọi là ý định Solesmes , trở thành tu sĩ, rút lui khỏi mọi thứ… Cuốn sách xuất bản sau khi ông qua đời, Đô thành, chứa đựng đầy những lời cầu nguyện, những tham chiếu nhắc đến Chúa, cho dù ông chỉ nhìn thấy Chúa của mình trong các quang cảnh, các kiệt tác của con người hoặc nước mắt của trẻ em. Saint-Ex là một á thần thế tục kỳ lạ… (Andie để cho một thoáng im lặng nên thơ lướt qua.) Cũng giống như Hoàng tử bé là một cuốn Kinh Thánh thế tục kỳ lạ.
Thế tục ư?
Ôi chà…
Tôi bĩu môi. Saint-Ex, hãy cầu nguyện cho chúng tôi.
– Hoàng tử bé chết nhưng không hẳn là chết để lên trời, có chút đạo ý tưởng từ câu chuyện về Chúa Jesus, không phải sao?
Andie không phật ý. Mà ngược lại.
– À, chuyện đó thì đúng, Hoàng tử bé không thiếu những tham chiếu tôn giáo… Ngôi sao… Con cừu… Sa mạc…
– Và con rắn!
– Đúng thế! Con trăn đầu tiên mà Saint-Ex vẽ giống đến đáng ngờ với con rắn trong vườn Địa đàng mà Michelangelo vẽ trong nhà nguyện Sistine. Đấy là chưa kể đến bông hoa hồng, đương nhiên, biểu tượng bí ẩn đến tuyệt vời, biểu tượng của thiên đường đối với các con chiên.
– Nếu bông hoa hồng là thiên đường, chẳng phải là thật kỳ lạ khi yêu cầu một con rắn đưa mình quay trở lại đó hay sao?
Andie trưng ra nụ cười đắc thắng mà tôi vừa yêu lại vừa ghét.
– Chỉ có điều trong bản thảo gốc do Saint-Ex viết ra, bản thảo chưa từng được xuất bản, Hoàng tử bé nói với con rắn là nó giống với một cái vòng bằng vàng. Ê ê, con rắn đáp, tôi là một chiếc nhẫn cưới. Cưới ai? Hoàng tử bé hỏi. Cưới các vì sao! con rắn trả lời.
Tôi vẫn thấy cái cách những phiên bản không xuất bản của Hoàng tử bé làm thay đổi câu chuyện ấy thật lạ lùng. Tôi tự hỏi mình.
Kết hôn với những ngôi sao có nghĩa là gì? Tình yêu ư? Cái chết ư?
Thế còn kết hôn với một bông hồng?
Tôi để cho một thoáng im lặng lãng mạn lướt qua… trước khi phá vỡ nó.
– Xét cho cùng, chỉ có một yếu tố phi tôn giáo duy nhất trong Hoàng tử bé … Con cáo!
Andie làm điệu. Cô đặt một bàn tay lên chân tôi.
– Không có liên hệ gì với Chúa, tôi đồng ý với anh. Nhưng nó gắn bó rất chặt chẽ với sa mạc! Trong Xứ con người , Saint-Ex nói về một con cáo tai to châu Phi mà ông đã thuần hóa ở mũi Juby, mà ông gọi là con cáo nhỏ của tôi… Mọi người đều thừa nhận rằng cảm hứng của ông bắt nguồn từ đó.
Bàn tay cô ve vuốt chân tôi mạnh hơn, gần như sắp cấu vào đó.
– Thế nên thưa ngài phi công, ngài có thể gói ghém những nghi ngờ của ngài về lũ cáo-hồ ly dối trá, mưu mẹo và thông minh quá mức rồi đấy!
Rốt cuộc, cô cũng cấu tôi. Máy bay nẩy lên.
Con cáo tai to châu Phi rất đỗi xinh đẹp của tôi phá lên cười, trước khi đặt lên chóp mũi tôi một nụ hôn.
