Người xưa có câu: "Nhà dột lại gặp mưa đêm, trống rách trăm người cùng đánh". Ngay lúc toàn quân đang bại lui, một khắc tinh khác của Chu Đệ là Bình An lại dẫn quân tới nơi, hợp binh cùng Thịnh Dung, đuổi theo gót chân Chu Đệ. Chu Đệ – người cả đời hầu như chưa từng nếm mùi thất bại – cứ thế mà bại dưới tay một kẻ vô danh tiểu tốt.

Trận Đông Xương đã làm nên danh tiếng cho Thịnh Dung. Ông không sợ cường địch, dám lấy dũng khí và ý chí của bản thân để thách thức vị tướng giỏi nhất đương thời là Chu Đệ. Xét trên một ý nghĩa nào đó, chính ông đã phá vỡ huyền thoại bất bại của Chu Đệ. Còn Chu Đệ cũng đã được lĩnh giáo sự lợi hại của kẻ vô danh tiểu tốt này. Trận chiến đó, phần lớn tinh nhuệ Bắc quân mà ông dày công gây dựng đã bị tiêu diệt, nguyên khí tổn thương nặng nề.

Trên chiến trường, đao kiếm không có mắt, chẳng ai là an toàn tuyệt đối, ngay cả thống soái của phe thắng trận là Thịnh Dung cũng có nguy cơ bị tên nỏ của Bắc quân bắn trúng. Nói ra thật nực cười, dù trong trận này Thịnh Dung sử dụng rất nhiều hỏa khí và cung nỏ, gần như tiêu diệt sạch Bắc quân của Chu Đệ, nhưng người an toàn nhất trong trận chiến lại chính là chủ soái phe bại trận – Chu Đệ. Bất kể binh sĩ Nam quân có dũng mãnh đến đâu, những hỏa khí cung nỏ kia đều không dám hướng về phía Chu Đệ mà khai hỏa. Đây cũng là lý do chính khiến Chu Đệ có thể thoát chết trong loạn quân.

Người tạo ra hiện tượng hiếm thấy này chính là kẻ đối đầu không đội trời chung với Chu Đệ: Chu Doãn Văn. Chính đạo chỉ dụ không được làm hại tính mạng Chu Đệ đã giúp ông ta thoát chết trong gang tấc nhiều lần. Mà những binh sĩ ra trận kia đâu có ngốc, họ hiểu rất rõ lợi hại trong đó.

Chu Đệ và Chu Doãn Văn là chú cháu, tuy giờ đây đang đao binh tương kiến, thuộc về mâu thuẫn địch ta, nhưng nhỡ đâu một ngày nào đó hai người quyết định ngừng đánh, mở một cuộc hội ngộ nhận thân, rồi giảng hòa, biến thành mâu thuẫn nội bộ nhân dân thì thật là bất ổn. Chu Đệ biết đâu vẫn làm vương gia, lúc nhàn rỗi viết cuốn hồi ký, ghi lại rằng năm nào tháng nào ngày nào, kẻ nào đó trong trận chiến nọ đã chém ta một đao hoặc bắn ta một mũi tên. Tuy lúc đó Chu Đệ có thể không đắc ý trên con đường làm quan, nhưng muốn trị một tiểu tốt thì vẫn quá dễ dàng.

Chính vì sự cân nhắc này của binh sĩ, Chu Đệ mới có thể thoát nạn trong loạn quân. Điều lợi hại nhất trong chỉ dụ của Chu Doãn Văn không nằm ở bản thân mệnh lệnh không được làm hại Chu Đệ, mà ở chỗ vô số tướng lĩnh và binh sĩ Nam quân nhìn thấy khả năng hòa giải giữa hai người từ mệnh lệnh này. Kẻ địch trước mắt kia biết đâu một ngày nào đó sẽ trở thành chủ nhân của mình, cho nên việc ra tay giết Chu Đệ – cái việc vừa tốn sức lại chẳng được lợi lộc gì – thật sự không mấy ai muốn làm.

Chu Doãn Văn quả thực là một chính trị gia không đủ tư cách. Trước khi đánh trận, ông ta rất chu đáo mặc cho kẻ thù một chiếc áo chống đạn dày cộm, rồi lại cổ vũ đối phương tấn công mình. Đánh trận kiểu này, làm sao mà không bại cho được!

Trời cho không lấy, ngược lại còn chịu tội vậy.

Chu Đệ mặc "áo chống đạn" trở về Bắc Bình. Tuy bản thân ông không chịu thiệt hại lớn trong trận đánh, nhưng quân tinh nhuệ Bắc quân mà ông dày công gây dựng gần như bị tiêu diệt sạch, đó mới là tổn thất lớn nhất. Lúc này, Bắc quân cũng hiểu ra rằng họ không phải là bách chiến bách thắng, tung hoành thiên hạ. Đối thủ của họ – Nam quân – cũng có thực lực rất mạnh, sự thất bại trong trận quyết chiến Đông Xương đã khiến sĩ khí của họ tụt xuống mức thấp nhất.

Chu Đệ với tâm trạng chán nản như thường lệ tìm đến mưu sĩ Đạo Diễn để bàn kế đối phó, nhưng lần này ông không còn hòa nhã, lễ độ như trước. Nhìn ông hòa thượng trước mắt, Chu Đệ giận không chỗ phát tiết. Nếu không phải tại lão hòa thượng này, mình cũng sẽ không kiên quyết dấn thân vào con đường không lối thoát này. Giờ nói gì cũng đã muộn, chỉ đành hỏi xem lão hòa thượng này bước tiếp theo nên làm thế nào.

Đạo Diễn lại không có tâm trạng sốt ruột như Chu Đệ, đối với ông ta, trò chơi mới chỉ bắt đầu.

Ông ta không nhanh không chậm bảo Chu Đệ rằng giờ đã không thể quay đầu, việc cấp bách nhất là phải chỉnh đốn sĩ khí ngay lập tức, chuẩn bị cho trận đánh tiếp theo.

Bắc quân vừa đại bại, muốn khôi phục sĩ khí đâu phải chuyện dễ? Nhưng Đạo Diễn dường như luôn có cách, ông ta cung cấp cho Chu Đệ một người có thể dùng để làm bài toán tình cảm – Trương Ngọc.

Trương Ngọc được gọi là đại tướng số một dưới trướng Chu Đệ, có uy tín rất cao. Chu Đệ vốn cũng vô cùng tiếc thương cái chết của ông, liền thuận nước đẩy thuyền, tổ chức tang lễ long trọng cho Trương Ngọc, lại ra lệnh cho tất cả bộ hạ phải tham dự. Do Trương Ngọc chết trong loạn quân, đoán chừng không tìm thấy thi thể nên cũng chẳng thể tổ chức nghi lễ tiễn biệt, nhưng Chu Đệ vẫn bỏ ra rất nhiều công sức. Ông đích thân viết bài tế, trước mặt mọi người cởi áo đốt đi để tỏ lòng thương tiếc. Tuy dựa vào gia sản của ông thì quần áo có rất nhiều, nhưng hành động này đã lay động rất nhiều người có mặt, họ thi nhau rơi lệ, bày tỏ nguyện ý tiếp tục chiến đấu để báo thù cho Trương Ngọc.

Chu Đệ dùng màn trình diễn đặc sắc của mình nói cho chúng ta một chân lý: Người chết thường dễ lợi dụng hơn người sống.

"Không còn đường lui"

Chu Đệ hoàn thành xong màn trình diễn, mệt mỏi ngồi trên ghế, nhìn Đạo Diễn đang ngồi đả tọa đối diện. Cho dù lão hòa thượng kỳ quái này đã theo ông hơn mười năm, nhưng ông vẫn cho rằng đây là một kẻ quái đản. Hòa thượng này chưa bao giờ an phận sống qua ngày, chỉ một lòng một dạ muốn tạo phản. Kỳ lạ hơn nữa là, dù gặp tình huống khẩn cấp thế nào, ông ta vẫn luôn không hoảng không loạn, ung dung tự tại.

Quả là một kẻ kỳ quái!

Chu Đệ hít sâu một hơi. Từ khi xuất binh đến nay, ông mới thực sự thấm thía sự gian nan của con đường thiên tử. Muốn có được vinh quang tột đỉnh đó, bắt buộc phải trả cái giá cực đắt. Dù bản thân có thiên phú quân sự và chính trị vô song, nhưng ông vẫn đi vô cùng chật vật. Lần thất bại này lại một lần nữa nhắc nhở ông rằng, con đường phía trước vô cùng hiểm nguy.

Chu Đệ dường như hơi chán ghét cuộc sống này, ngày nào cũng sống trong lo sợ, bao giờ mới là điểm dừng?

Ông nhìn thoáng qua Đạo Diễn đang ngồi đối diện. Kẻ khởi xướng chuyện này lúc này dường như đã trở thành người không liên quan. Ông lắc đầu, cười khổ nói với Đạo Diễn: "Tĩnh nạn lần này gian nan đến vậy, thật nằm ngoài dự tính. Nếu có thể cùng đại sư xuất gia làm sư, cũng chẳng phải là một việc vui."

Nghe thấy lời này của Chu Đệ, Đạo Diễn vốn đang nhắm mắt đả tọa đột nhiên đứng dậy, bước về phía Chu Đệ. Ông ta không hành lễ với Chu Đệ như mọi khi, mà thực hiện một hành động không ai ngờ tới.

Ông ta túm lấy tay áo Chu Đệ, dùng giọng điệu gần như gầm thét quát lên: "Điện hạ, không thể quay đầu được nữa rồi! Chúng ta đã phạm tội mưu nghịch, đã là loạn thần tặc tử, nếu thất bại, chỉ có con đường chết!"

Chu Đệ bị chấn động. Ý nghĩa những lời này không phải ông không biết, ông cũng hiểu kết cục sau khi thất bại chỉ có một chữ chết, nhưng ông vẫn không muốn đối mặt với thực tại tàn khốc này. Không làm thiên tử, thì không thể làm người được nữa.

Dưới ánh nhìn đáng sợ của Đạo Diễn, Chu Đệ cúi đầu với vẻ bất lực. Một lúc lâu sau, ông ngẩng đầu lên, trên mặt đã khôi phục lại vẻ lạnh lùng như trước.

"Phải, ngươi nói đúng, chúng ta không còn đường lui nữa rồi."

"Tái chiến Thịnh Dung"

Trận Đông Xương đã làm nên uy danh cho Thịnh Dung. Vị tướng lĩnh trưởng thành từ trong thất bại này cuối cùng đã giành được một thắng lợi thực sự. Chu Doãn Văn vui mừng khôn xiết, quyết định tế Thái miếu. Nghĩ lại nội dung tế chắc chẳng qua là báo với ông nội Chu Nguyên Chương rằng: Cháu của ông là Chu Doãn Văn đã chiến thắng con trai ông là Chu Đệ. Thật không biết nếu Chu Nguyên Chương có linh thiêng, sẽ cảm thấy thế nào.

Còn Thịnh Dung mượn trận này để xác lập địa vị thống soái của mình. Chu Doãn Văn cuối cùng đã giao quân đội cho đúng vị chỉ huy, nhưng rất tiếc, lúc này đã không còn là thời điểm thích hợp nữa. Thời cơ tốt nhất để tiêu diệt Chu Đệ đã bị Lý Cảnh Long bỏ lỡ. Chu Đệ tuy chủ lực bị tổn hại nhưng thực lực vẫn còn, cuối cùng ông vẫn sẽ gặp lại Thịnh Dung trên chiến trường, nhưng ông sẽ không còn khinh địch nữa.

Tháng 3 năm Kiến Văn thứ ba (1401), Thịnh Dung dẫn hai mươi vạn đại quân gặp lại quân đội Chu Đệ tại Giáp Hà. Ông sẽ thách thức Chu Đệ lần thứ hai tại đây.

Chu Đệ đã không dám xem thường đối thủ này nữa. Rõ ràng, Thịnh Dung đã nghiên cứu kỹ đặc điểm tấn công của mình và tìm ra một phương pháp hữu hiệu để đối phó. Ngược lại, chính ông lại không hiểu rõ Thịnh Dung. Chu Đệ hiểu rằng chỉ có biết người biết ta, mới có thể trăm trận trăm thắng, điều này đòi hỏi phải trinh sát chi tiết đội hình và cách bố trí của địch, từ đó tìm ra điểm yếu của đối phương.

Nhưng vấn đề nằm ở chỗ, thứ Thịnh Dung giỏi dùng nhất chính là hỏa khí và cung nỏ. Nếu phái kỵ binh đi trinh sát, sợ rằng chưa kịp tới gần đã bị bắn thành cái sàng. Nhưng nếu không nắm được tình hình địch, cơ hội thắng trận này càng mong manh. Chu Đệ chợt lóe lên ý nghĩ, ông quyết định tận dụng một lỗ hổng trong quy tắc chiến trường, phái đội cảm tử của mình đi trinh sát.

Phải nói rằng người thực hiện nhiệm vụ như vậy quả thực là liều mạng, vì tỷ lệ tử vong là rất cao. Nhưng đội cảm tử mà Chu Đệ phái đi lại không cần lo lắng vấn đề này, bởi người dẫn đầu đội quân này chính là ông, và trên người ông đang mặc chiếc áo chống đạn do Chu Doãn Văn chuẩn bị riêng cho mình.

Sáng hôm sau, quân Thịnh Dung vũ trang đầy đủ xếp hàng ra khỏi doanh trại. Trận thế của ông không có gì khác so với lần trước: lấy khiên chắn đặt ở phía trước và hai cánh quân để ngăn chặn Bắc quân đột kích, đồng thời trang bị lượng lớn hỏa khí và cung nỏ, sẵn sàng đả kích kỵ binh Bắc quân bất cứ lúc nào.

Thịnh Dung đang quan sát động thái của địch ở trung quân. Không lâu sau, như ông dự đoán, kỵ binh tiên phong của địch lao tới. Nhưng điều khiến ông không ngờ tới là người lao lên phía trước này lại chính là Chu Đệ!

Ông từng mơ bao lần được tự tay bắt sống Chu Đệ, rửa sạch nỗi nhục thất bại trước kia. Giờ đây kẻ này lại một mình lao tới trước mặt mình, đại công sắp thành!

Tuy nhiên, Chu Đệ không áp sát trận hình mà ông đã bày, mà lướt qua từ bên cạnh. Rõ ràng mục đích của ông là trinh sát. Lúc này Thịnh Dung mới nhận ra mình không thể làm gì Chu Đệ! Đối phó với loại kỵ binh trinh sát này, cách tốt nhất là cho hắn một phát súng, bắn hạ hắn xuống ngựa. Thế nhưng những lời giáo huấn của bệ hạ cứ văng vẳng bên tai: dù thế nào cũng không được khai hỏa hay bắn tên, vì điều đó sẽ khiến vị hoàng đế nhân từ phải gánh tiếng giết hại chú mình.

Tuy Thịnh Dung không dưới một lần nghi ngờ sự thích đáng và tính khả thi của lòng nhân từ gần như ngây ngô này của hoàng đế, tuy ông rất khó chịu đựng nỗi đau khổ và thất vọng cực độ khi nhìn thấy mà không thể ăn, nhưng ông vẫn không dám trái lệnh. Ông chỉ có thể phái kỵ binh của mình đi truy kích đối phương, kết quả tất nhiên là chẳng đi đến đâu.

Chu Đệ mặc áo chống đạn thản nhiên duyệt binh quân đội của Thịnh Dung. Mặc dù mỗi người trong hàng ngũ đều dành cho ông ánh mắt phẫn nộ và những lời chửi bới, ông vẫn bình tĩnh hoàn thành nhiệm vụ duyệt binh này. Trong hệ thống tác chiến này, Chu Đệ là kẻ gian lận lợi dụng quy tắc, và người đầu tiên ông cần cảm ơn chính là kẻ đặt ra quy tắc hệ thống ngu ngốc này: Chu Doãn Văn.

Chu Đệ hoàn thành nhiệm vụ trinh sát nhưng không có cách tấn công nào tốt hơn, vì ông phát hiện trận thế này dường như không có kẽ hở, tấn công từ bất kỳ phía nào cũng không thu được lợi lộc gì. Thịnh Dung quả nhiên không phải hư danh, người này hiểu thấu đáo diệu pháp của binh pháp. Chu Đệ nhìn thì có vẻ oai phong lẫm liệt dạo một vòng, thực chất cũng chỉ là phép thắng lợi tinh thần mà thôi. Thịnh Dung vẫn đứng đó đợi ông.

Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, Chu Đệ vẫn chọn tấn công vào cánh trái trận hình đối phương. Thực ra hành động này của Chu Đệ chẳng qua là muốn thăm dò hư thực, không có ý định tổng tấn công toàn quân, nhưng bộ hạ của ông lại không nghĩ vậy. Thế là một chuyện nằm ngoài dự liệu của Chu Đệ đã xảy ra.

Ngay khi Chu Đệ phát động tấn công thăm dò, đại tướng của Chu Đệ là Đàm Uyên thấy cánh trái giao chiến ác liệt, đoán chừng do thị lực kém cộng thêm quá phấn khích, tưởng lầm là bắt đầu tổng tấn công, không nói hai lời liền dẫn quân mình lao vào chiến đấu. Nhưng khi đến trước trận địch, ông mới phát hiện mình từ một vai phụ góp vui lại trở thành vai chính.

Thịnh Dung ở trung quân nhìn rõ tình hình, lập tức ra lệnh cho đại tướng hậu quân là Trang Đắc dẫn đại quân đi hợp công Đàm Uyên. Trang Đắc vốn nổi tiếng dũng mãnh trong Nam quân, dưới sự chỉ huy của Thịnh Dung, ông phát động thế gọng kìm tấn công Đàm Uyên. Đàm Uyên không đề phòng, bị Trang Đắc chém chết.

Đàm Uyên là tướng tài của Bắc quân chỉ sau Trương Ngọc và Chu Năng. Cái chết của ông là một đòn giáng mạnh vào Bắc quân. Nhưng Chu Đệ lại một lần nữa phát huy sở trường tận dụng người chết của mình, ông nhanh chóng chuyển bi phẫn thành sức mạnh, lợi dụng sự hỗn loạn ngắn ngủi của Nam quân do cái chết của Đàm Uyên gây ra để phát động tổng tấn công!

Thịnh Dung là vị tướng rất cẩn trọng, chiến thuật của ông chủ yếu là phòng ngự phản công, vừa vặn khắc chế chiến thuật đánh nhanh vào sườn của Chu Đệ. Trước khi chưa phán đoán được phương châm hành động chính xác của Chu Đệ, ông sẽ không phát động tấn công. Thế nhưng sự phán đoán sai lầm của kẻ thô lỗ Đàm Uyên khiến ông buộc phải điều động trung quân đi bao vây, đánh bại Bắc quân, nhưng cũng đồng thời lộ ra kẽ hở. Tuy thời gian kẽ hở xuất hiện rất ngắn.

Nếu đối thủ của ông là vị tướng bình thường thì không sao, đáng tiếc kẻ địch của ông lại là Chu Đệ.

Chu Đệ là con thú chiến tranh bẩm sinh, sự nhạy bén của ông với thời cơ cũng giống như cá mập với máu vậy. Cơ hội chiến thắng ngắn ngủi mà Đàm Uyên đánh đổi bằng tính mạng đã bị Chu Đệ nắm chặt trong tay!

Lúc này trời đã tối đen, đánh lén trong đêm tối chính là sở trường của Chu Đệ. Ông lập tức dẫn Chu Năng, Trương Vũ và những người khác đánh mạnh vào phía sau Nam quân nơi xuất hiện khoảng trống. Dưới sự xung kích bất ngờ của kỵ binh, trận thế Nam quân bị phá vỡ. Đại tướng trong quân, người vừa chém chết Đàm Uyên là Trang Đắc cũng tử trận trong loạn quân. Hắn có lẽ không ngờ rằng, vinh quang và cái chết lại gần nhau đến thế.

Nhưng Thịnh Dung thực sự rất lợi hại, ông kịp thời ổn định trận tuyến, chống đỡ được đòn tấn công của kỵ binh Chu Đệ. Chu Đệ nhạy bén phát hiện trận hình Nam quân đang hồi phục, ông lập tức nhận ra trận này không thể đánh tiếp được nữa, liền quyết định rút quân.

Chu Đệ lại chơi một vố gian lận, ông cậy mình có áo chống đạn, đích thân dẫn ít kỵ binh đoạn hậu, nghênh ngang rời đi. Loại trò này sau này ông còn dùng mãi, và coi đó là một trong những vốn liếng quan trọng để giành thắng lợi.

Chu Doãn Văn ngu ngốc không thực sự hiểu người chú Chu Đệ này của mình. Xét trên một ý nghĩa nào đó, Chu Đệ là một kẻ vô lại, ông có thể dùng bất cứ phương pháp nào mình muốn, miễn là đạt được mục đích. Mà sai lầm lớn nhất của Chu Doãn Văn chính là ông không biết rằng, đối phó với kẻ vô lại, phải dùng phương pháp của kẻ vô lại.

Trở về doanh trại, Chu Đệ triệu tập các tướng lĩnh họp quân sự, nhưng bầu không khí trong cuộc họp thật khiến người ta ngột ngạt. Những tướng lĩnh này ai nấy đều trải qua trăm trận, họ đều nhìn ra rằng muốn thắng đối thủ là rất khó, mà Thịnh Dung – bại tướng dưới tay, kẻ vô danh tiểu tốt năm nào – quả thực rất lợi hại. Nghĩ đến con đường phía trước mịt mù, biết đâu ngày mai đã rơi đầu, những võ tướng vốn mở miệng là đòi đánh đến kinh thành, quét sạch Nam quân này đều trở thành kẻ câm lặng.

Không ai nói gì, vì tất cả đều biết, vào thời khắc then chốt này, người nên nói chuyện chính là kẻ đã đưa họ lên con thuyền giặc này – Chu Đệ.

Đối mặt với sự im lặng khó chịu này, Chu Đệ cuối cùng cũng lên tiếng. Ông mỉm cười, dùng giọng điệu nhẹ nhàng nói: "Đàm Uyên tấn công thất bại là do nắm bắt thời cơ không chuẩn. Hiện nay hai quân đối垒, quân ta cơ động mạnh, chỉ cần tìm được kẽ hở của địch, dũng cảm chiến đấu, nhất định có thể đánh bại kẻ thù!"

Các tướng lĩnh nghe đến đây mới phấn chấn hơn đôi chút. Chu Đệ thừa thắng xông lên, rút bảo kiếm trong tay, quát lớn: "Năm xưa Quang Vũ Lưu Tú dám lấy ngàn người phá tan quân hàng chục vạn của Vương Tầm, chúng ta có gì phải sợ? Hai quân giao chiến, người dũng cảm tất thắng!"

Ông kết thúc bài diễn thuyết, dùng ánh mắt tự tin nhìn mỗi người. Ông tin rằng mình nhất định có thể cổ vũ dũng khí của những tướng lĩnh này.

Ông thực sự đã làm được. Những người vốn mất hy vọng vào thắng lợi lại tụ tập quanh ông, họ tin tưởng người trước mắt này giống như ba năm trước, tin rằng người này chính là chân mệnh thiên tử thực sự, có thể dẫn dắt họ giành lấy thắng lợi cuối cùng.

Nhưng vấn đề nằm ở chỗ, chính Chu Đệ có tin không?

"Sợ hãi"

Các tướng lĩnh về trại, họ phải chuẩn bị cho trận đại chiến ngày mai, rồi tận hưởng giấc mơ có thể là cuối cùng trong đời. Nhưng Chu Đệ lại rất khó chợp mắt, vì ông hiểu rõ hơn ai hết rằng bản thân không hề có nắm chắc phần thắng. Cổ động người khác thì rất dễ, những lời lẽ kích động lòng người, mê tín phong kiến, lúc cần thiết còn có thể nặn ra vài giọt nước mắt, là có thể khiến những quân cờ này liều mạng vì mình.

Nhưng ông không thể cổ động chính mình, tuyệt đối không. Ông hiểu rõ mình là loại người gì hơn ai hết. Thiên tử, thiên mệnh gì đó đều là lời nói bậy bạ. Chỉ cần thanh đao sắc bén của Thịnh Dung xoay nhẹ trên cổ mình, ông cũng sẽ như những người khác, có thêm một vết sẹo lớn và đảm bảo tuyệt đối không mọc thêm cái đầu thứ hai.

Thịnh Dung quá đáng sợ, ông ta quá hiểu mình. Trận thế của ông ta hoàn hảo đến thế, hỏa khí và tên nỏ đáng sợ kia đủ sức biến bất cứ kẻ nào tấn công họ thành con nhím. Ngoài việc liều mạng chiến đấu, xung phong hãm trận, dường như cũng chẳng có cách nào đánh bại địch tốt hơn. Mình tuy là Lưu Tú, nhưng Thịnh Dung tuyệt đối không phải là Vương Tầm ngu ngốc.

Ba năm rồi, đây quả là con đường quá đỗi gian nan. Không ngày nào được kê cao gối ngủ yên, không ngày nào tâm trí được thảnh thơi. Thứ không thấy ngày kết thúc là văn tế thảo phạt lời lẽ sắc bén của Phương Hiếu Nhụ, là từng đợt từng đợt quân thảo nghịch, là ánh mắt khinh bỉ của người đời, và danh hiệu vinh quang "phản tặc" ngày nào cũng treo trên cửa miệng.

Mà những thứ này không phải là điều Chu Đệ sợ hãi nhất. Điều ông thực sự sợ là thất bại. Dù thiên hạ đều phản đối mình, nhưng chỉ cần tạo phản thành công, tự nhiên sẽ có người đến quỳ lạy mình. Nhưng vấn đề là ông thực sự có thể thành công không? Đánh bại vô số kẻ thù, nhưng lại xuất hiện thêm nhiều đối thủ lợi hại hơn. Thắng lợi xa vời vợi, xa vời vợi! Chẳng lẽ đây là cuộc sống mình muốn sao? Sống trong sợ hãi mỗi ngày, rồi đi đối mặt với vận mệnh không thể biết trước vào ngày mai?

Chu Đệ ngồi trong bóng tối trầm tư lặng lẽ. Nhưng suy nghĩ chẳng giải quyết được vấn đề gì, sự việc đã đến nước này, sợ hãi cũng chẳng có ích gì. Cái gì đến rồi sẽ đến, hãy dũng cảm đón nhận vận mệnh sắp tới đi. Ông đứng dậy, bước ra ngoài doanh trại, nhìn chăm chú vào đêm đen vô tận.

"Trời sắp sáng rồi."

"Trúng giải lần thứ hai"

Đây lại là một ngày trời quang đãng, dòng sông trong vắt chảy cuồn cuộn theo tiếng nước. Cỏ xanh đầu xuân đã bắt đầu nảy mầm, nhưng người ở nơi này vào lúc này chẳng có tâm trạng thưởng ngoạn cảnh đẹp. Họ mặc giáp, cầm đao kiếm, sắp sửa bắt đầu cuộc chém giết lần thứ hai.

Trước khi trận chiến bắt đầu, hai bên đã bày trận. Bắc quân bày trận hướng Đông Bắc, Nam quân bày trận hướng Tây Nam. Đáng lẽ hướng bày trận này chỉ là vô tình, chẳng có gì đặc biệt, nhưng đoán chừng chính Chu Đệ cũng không ngờ tới, chính hướng bày trận lại quyết định kết cục của trận chiến này.

Trận này vẫn do Chu Đệ phát động tấn công trước. Ông thay đổi chiến thuật, dẫn kỵ binh tấn công từ cả hai cánh quân Thịnh Dung. Mục đích chẳng qua là muốn khiến Thịnh Dung rối loạn, từ đó tìm ra kẽ hở để tấn công. Chu Đệ tính toán không tồi, nhưng thương nhân tinh ranh Thịnh Dung đã khiến Chu Đệ tính toán sai lầm.

Thịnh Dung đã sớm lường trước chiêu này của Chu Đệ. Hai cánh quân của ông đều vô cùng mạnh mẽ, hoàn toàn không để lại bất kỳ cơ hội nào cho Bắc quân. Dù Bắc quân liều mạng xung kích, vẫn không thể phá vỡ trận doanh của Thịnh Dung. Hai bên ác chiến rất lâu, không phân thắng bại. Nhưng tâm trạng của hai vị chủ soái lại hoàn toàn khác nhau.

Thịnh Dung không vội, vốn dĩ ông muốn dùng pháp cố thủ để tiêu hao nhuệ khí Bắc quân rồi mới phát động tấn công, thời gian giằng co càng lâu càng có lợi cho ông. Còn Chu Đệ thì khác, ông dẫn dắt là kỵ binh cơ động, chứ không phải quân đội xe tăng cơ giới hóa. Tính cơ động của kỵ binh phụ thuộc vào người và ngựa, mà cả hai thứ này đều cần ăn, cần cỏ và nghỉ ngơi đầy đủ, uống xăng không giải quyết được vấn đề. Nếu sa vào khổ chiến, chắc chắn không thể bền lâu.

Chu Đệ tuy hiểu điểm này nhưng không thể thay đổi tình trạng. Thịnh Dung giống như con rùa rụt đầu trong mai, mặc cho Chu Đệ tấn công thế nào cũng không ló đầu ra, thỉnh thoảng còn phản công một cú. Gặp phải loại kẻ địch này, Chu Đệ cũng đành bó tay.

Hai bên cứ thế vừa công vừa thủ, tiêu hao thời gian và mạng sống con người, trận chiến hoàn toàn rơi vào bế tắc. Cả Chu Đệ và Thịnh Dung đều đang gắng sức chống đỡ, vì họ đều biết, bất kể bế tắc thế nào, cũng sẽ có lúc bị phá vỡ, chỉ xem ai có thể kiên trì đến cùng.

Họ đều không đoán sai, thời khắc phá vỡ bế tắc cuối cùng cũng đến, nhưng lại theo một cách mà họ không thể ngờ tới.

Tiếp theo đó, những chuyện kỳ quái lại xảy ra, tình tiết như sau: "Trời vốn đang quang đãng vạn dặm, bỗng nhiên thiên địa đổi sắc, cát bay đá chạy, yêu phong nổi lên bốn phía!" Đoạn văn này trông rất quen mắt phải không? Đúng vậy, đoạn mô tả này từng được sử dụng trong trận Bạch Câu Hà. Ở đây lại dùng lần nữa, thực sự là vì với khả năng của tôi, quả thực không cách nào giải thích được tại sao luồng yêu phong này cứ luôn nổi lên vào đúng thời điểm và địa điểm quan trọng như vậy. Nghĩ lại thì cả hai bên tham chiến lúc bấy giờ đều không có khả năng dự báo thời tiết, máy thổi gió cỡ lớn cũng chưa được phát minh, chiến trường cũng không phải do bất kỳ bên nào lựa chọn, nên có lẽ có thể loại trừ các yếu tố nhân tạo. Vì vậy, đối với sự xuất hiện lặp đi lặp lại của hiện tượng này, chúng ta chỉ có thể cảm thán rằng: Đây quả là một thế giới kỳ diệu.

Gió không những nổi lên mà còn đúng là gió Đông Bắc, thật đúng là quỷ dị. Binh sĩ quân Nam phải gồng mình chống chọi với gió cát, mắt còn chẳng mở ra nổi chứ đừng nói đến chuyện tác chiến. Binh sĩ quân Bắc như đuổi vịt mà đánh tan tác họ. Bản thân Thịnh Dung thấy tình thế không ổn, lập tức thu xếp quân mã bỏ chạy. Ông ta dường như đã nhận ra rằng ông trời không đứng về phía mình.

Chu Đệ nắm bắt cơ hội kịp thời, phát động tổng tấn công vào quân Nam và cuối cùng đánh bại Thịnh Dung. Đây là lần thứ hai ông ta trúng số, cả hai lần đều có gió lớn trợ giúp. Tin rằng Chu Đệ cũng sẽ cho rằng bản thân mình thực sự có thiên mệnh.

Thịnh Dung thất bại không cần phải cảm thấy xấu hổ vì thua trận, ông đã cố gắng hết sức mình. Ông cũng nên rút ra nhiều bài học từ trận chiến này, ông hoàn toàn có thể thét lên với trời rằng: "Trời muốn diệt ta, không phải tội của người!" Bởi vì sự thật vốn là như vậy. Và việc bão cát xuất hiện thường xuyên cùng ảnh hưởng của nó cũng cho chúng ta thấy rằng, bảo vệ môi trường thực sự là một vấn đề lớn, đôi khi còn diễn biến thành vấn đề chính trị quân sự nghiêm trọng.

Chiến thắng tại trận Giáp Hà đã nâng cao đáng kể sĩ khí quân đội của Chu Đệ, trong khi Ngô Kiệt và Bình An, những người vốn định tiếp ứng cho quân Thịnh Dung, sau khi nghe tin quân mình thất bại đều nghe phong phanh mà bỏ chạy, chuyển sang đóng quân tại Chân Định. Tình hình chiến tranh một lần nữa phát triển theo hướng có lợi cho Chu Đệ.

Chu Đệ phát huy tinh thần tác chiến liên tục, đồng thời quán triệt tư tưởng chiến thuật "không dùng âm mưu chính diện, chỉ chơi chiêu trò ám muội" của mình, dụ quân thủ thành Chân Định ra trận. Ngô Kiệt quả nhiên mắc mưu, lại đánh với Chu Đệ một trận nữa tại sông Hô Đà. Trong trận này, Chu Đệ vẫn phát huy triệt để tác dụng của áo chống đạn, và vào thời khắc then chốt nhất của trận chiến lại nhận được sự giúp đỡ của gió lớn, thuận gió phá địch, đánh bại quân của Ngô Kiệt.

Sở dĩ không mô tả thêm về trận này, thực sự là vì nó quá giống với các trận chiến trước đó. Cuộc chiến Tĩnh Nan vốn dĩ rất ác liệt, mưu lược quân sự và tư tưởng chiến lược thể hiện trong đó cũng đáng để chúng ta phân tích nghiêm túc. Thế nhưng, hai yếu tố không tuân theo quy luật chiến tranh thông thường xuất hiện trong cuộc chiến này lại càng khiến người ta hứng thú hơn.

Yếu tố thứ nhất là Chu Đệ, kẻ mãi không chịu chết. Nói ra thật khó tin, vị huynh đài này dường như đã trở thành siêu anh hùng bất tử trong các bộ phim bom tấn của Mỹ. Ông ta trải qua trăm trận, xông pha trận mạc nhưng chưa bao giờ bị thương nặng. Nên biết rằng đao kiếm không có mắt, xác suất bị đánh chết của một vị đại tướng dẫn đầu xung phong và một binh sĩ trên chiến trường không khác nhau là mấy. Mà Chu Đệ lợi hại như vậy không phải vì ông ta có siêu năng lực, mà là vì kẻ thù của ông ta - Chu Doãn Văn - ngu xuẩn ra lệnh cho thuộc hạ không được làm tổn hại đến tính mạng của ông ta. Cuộc thi đấu không công bằng này thực sự khiến người ta cảm thấy nhạt nhẽo.

Yếu tố thứ hai là cơn gió mãi không chịu ngừng. Miền Bắc nhiều gió cát là chuyện bình thường, vấn đề nằm ở thời gian và địa điểm nổi gió. Lần nào cũng vậy, không sớm không muộn, cứ đúng lúc hai quân giao tranh ác liệt nhất là gió bắt đầu nổi. Lãnh thổ miền Bắc rộng lớn như vậy, nhưng gió cát cứ thích ghé thăm đúng mảnh chiến trường nhỏ bé đó. Điều khó tin hơn nữa là mỗi lần nổi gió đều có lợi cho Chu Đệ, hoặc là thổi gãy soái kỳ của địch quân, hoặc là thổi mạnh vào quân Nam, khiến binh sĩ không mở nổi mắt. Tôi từng nghi ngờ liệu Chu Đệ lúc đó đã phát minh ra thứ gì đó như máy thổi gió hay chưa, nếu không thì sao ngọn gió này lại như vật nuôi trong nhà Chu Đệ, muốn thổi là thổi, muốn thổi thế nào thì thổi thế đó.

Nếu không có hai yếu tố khó hiểu này tác động, thì mộ phần của Chu Đệ e là đã có thể thu hoạch hoa màu từ lâu rồi.

Cuộc chiến Tĩnh Nan, một cuộc chiến kỳ lạ.

"TƯ DUY SÁNG TẠO"

Chu Đệ chiến thắng nhưng không hề nhẹ nhõm, bởi vì lãnh thổ của ông vẫn còn rất nhỏ, quân đội của ông vẫn không nhiều. Sau khi thắng Ngô Kiệt, ông nhiều lần xuất binh, giành được một số thắng lợi và đốt cháy lượng lớn lương thảo của quân Nam tại huyện Bái, Từ Châu, cắt đứt nguồn cung ứng hậu cần của địch. Chu Đệ vốn muốn thừa thắng truy kích, nhưng quân Nam đã sớm có chuẩn bị, các tướng lĩnh vùng Hà Bắc, Sơn Tây cũng lũ lượt xuất quân đánh vào căn cứ cũ của Chu Đệ là Bắc Bình. Để bảo vệ đại bản doanh, Chu Đệ đành phải thu quân về thành.

Lúc này, Chu Đệ cuối cùng đã cảm nhận được áp lực chưa từng có. Áp lực này không phải do thất bại trong một trận chiến nào đó gây ra, mà là vì ông đã lờ mờ cảm thấy hành động mạo hiểm lần này của mình dường như không thể thành công. Chu Doãn Văn chiếm giữ phần lớn lãnh thổ cả nước, còn lãnh thổ của ông chỉ vỏn vẹn ba quận là Bắc Bình, Bảo Định, Vĩnh Bình. Xét về nguồn nhân lực, vật tư dự trữ, ông đều thua xa Chu Doãn Văn. Dù thắng trận liên miên, nhưng rốt cuộc vẫn không thể đánh bại hoàn toàn đối thủ.

Chu Đệ đã bắt đầu tin rằng, nếu chiến tranh cứ tiếp diễn như thế này, sẽ có một ngày, ông sẽ dẫn dắt những thuộc hạ ngày càng ít ỏi bị vài tên lính nhỏ của đối phương bắt giữ đem đi lĩnh thưởng, rồi sống một cách nhục nhã hoặc chết một cách nhục nhã.

Thất bại không là gì cả, đánh mất hy vọng mới là nỗi đau lớn nhất.

Ngọn lửa hy vọng luôn nâng đỡ Chu Đệ xem ra cũng sắp lụi tàn. Còn trông cậy vào đâu nữa? Thời đó người làm bất động sản không nhiều, cũng chẳng có nhiều công trường, chẳng lẽ lại trông mong Chu Doãn Văn bị gạch từ trên trời rơi xuống đập chết? Hơn nữa, dù Chu Doãn Văn có chết, ngai vàng cũng chưa chắc đã đến lượt mình. Than ôi, than ôi!

Đúng lúc này, một tin tức đã thay đổi vận mệnh của Chu Đệ. Tin tức này do các hoạn quan nằm vùng trong cung của Chu Đệ cung cấp. Họ phái người đưa thư cho Chu Đệ, bày tỏ rằng binh lực kinh sư rất trống rỗng, nếu thừa cơ tấn công, nhất định có thể thắng trong một trận.

Đây là một tin tức vô cùng quan trọng, nhưng Chu Đệ xem xong lại giận sôi người. Tại sao? Vì người của Chu Đệ không ở Tô Hàng, đánh từ Bắc Bình đến kinh thành, nói thì dễ làm mới khó! Bản thân ông đánh trận ba năm chính là vì muốn đạt được mục đích này, nhưng vấn đề nằm ở chỗ Chu Doãn Văn tuyệt đối không bao giờ để mở một con đường cho ông đánh đến kinh thành.

Mà trên con đường dẫn đến kinh thành, chướng ngại vật lớn nhất chính là Sơn Đông. Nơi này dân phong bưu hãn, binh sĩ tác chiến dũng mãnh, hơn nữa còn có danh tướng trấn giữ, dù thế nào cũng rất khó đánh qua. Trong mắt Chu Đệ, đây là một chướng ngại vật rất khó vượt qua. Nhưng chướng ngại vật này có thực sự tồn tại không?

Chu Đệ không ngờ rằng, bản thân mình trong vô tình đã rơi vào một cái bẫy tư duy: Đến kinh thành thì nhất định phải đánh Sơn Đông sao?

Trong tư duy của chúng ta, thường xuất hiện một số điểm mù, và tư duy sáng tạo chính là chuyên để tiêu diệt những điểm mù đó. Cái gọi là tư duy sáng tạo không nhất thiết phải là đưa ra ý tưởng cao siêu gì, nhiều khi, phương pháp giải quyết mà tư duy này đưa ra là điều mà rất nhiều người đều biết và hiểu, nhưng vấn đề là họ đều không nhận ra những phương pháp đó. Chúng ta dùng một ví dụ lịch sử để giải thích vấn đề này:

Chuyện này xảy ra ở Mỹ, Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ phát hiện một linh kiện trên tàu con thoi luôn bị hỏng, không hỏng chỗ này thì hỏng chỗ kia, tốn biết bao nhân lực vật lực vẫn không thể giải quyết. Cuối cùng, một kỹ sư đề xuất rằng, liệu có thể không dùng linh kiện này nữa không. Sự thật chứng minh, linh kiện này quả thực là thừa thãi.

Sự việc dở khóc dở cười này cho chúng ta biết rằng, trong tư duy của chúng ta tồn tại một số điểm mù, và bản thân chúng ta thường rơi vào tình trạng bế tắc, đâm đầu vào ngõ cụt. Đối với Chu Đệ, Sơn Đông chính là điểm mù của ông. Do thất bại ở Tế Nam để lại ấn tượng quá sâu sắc, ông dường như cho rằng nếu không công hạ được Tế Nam thì không thể đánh hạ được kinh thành.

Nếu Chu Đệ cứ tiếp tục đâm đầu vào đó, ông sẽ không thể tránh khỏi thất bại. Nhưng vào thời khắc then chốt, một người có tư duy này đã điểm tỉnh ông, người đó chính là Đạo Diễn.

Đạo Diễn sở dĩ được coi là mưu sĩ xuất sắc nhất thời đại đó là có lý do. Ông không đọc sách chết, không chấp nhận lý lẽ cứng nhắc, giỏi biến thông, ông đã nhạy bén phát hiện ra điểm mù này trong tư duy của Chu Đệ.

Chu Đệ giống như một tên trộm cao tay, muốn lẻn vào nhà trộm cắp, tinh thông kỹ thuật cạy khóa, nhưng cái ổ khóa Tế Nam này ông làm thế nào cũng không mở được, bất kể dùng vạn năng chìa gì hay tốn bao nhiêu thời gian cũng vô ích. Lúc này, tên trộm già Đạo Diễn đến bên cạnh ông, bảo rằng: "Thực ra mục đích của ngươi không phải là mở cái ổ khóa đó, mà là vào trong cửa, hiện tại trước mắt ngươi chỉ là một cánh cửa gỗ thôi".

Thế là Chu Đệ từ bỏ ý định cạy khóa, nhấc chân đá văng cánh cửa đó.

Cánh cửa đã mở, con đường dẫn đến kinh thành đã mở, Chu Đệ cuối cùng đã nhìn thấy điểm cuối của con đường thiên tử - chiếc ngai vàng tỏa sáng lấp lánh kia.

Trên bản đồ, cánh cửa đó có tên là Từ Châu.

Tháng chạp năm Kiến Văn thứ ba (1401), Chu Đệ lại khoác lên mình bộ giáp trong hành cung, triệu tập các tướng lĩnh của mình, chuẩn bị xuất phát. Nhưng cuộc tấn công lần này không giống với trước đây, vì Chu Đệ đã hạ quyết tâm, đây sẽ là cuộc tấn công cuối cùng của ông. Ông nhìn các tướng lĩnh của mình, chinh chiến nhiều năm, những người bên cạnh cứ lần lượt ngã xuống, Trương Ngọc, Đàm Uyên, và rất nhiều người khác. Mà bản thân mình thì cứ luôn trở về cùng một điểm xuất phát. Chi bằng cứ mài mòn như thế này chờ chết, không bằng dốc sức một phen!

"Đánh trận bao nhiêu năm nay, bao giờ mới đến hồi kết! Lần xuất binh tác chiến này, coi như quyết định cuối cùng, có đi không về, có sinh không có tử!"

Không thành công thì thành nhân!

"CÚ SỐC CUỐI CÙNG"

Tháng Giêng năm Kiến Văn thứ tư (1402), Chu Đệ bắt đầu cuộc tấn công cuối cùng của mình. Những kẻ thù cũ như Thịnh Dung, Bình An, Thiết Huyễn đã nhận được tin, sửa sang thành trì chờ Chu Đệ đến công phá. Thế nhưng, sự việc diễn ra khiến họ vô cùng bất ngờ: Chu Đệ không hề đi tìm họ gây rắc rối, mà chọn đường Quán Đào vượt sông, liên tiếp đánh chiếm Đông A, Đông Bình, Đơn Huyện, mũi nhọn tiến thẳng đến Từ Châu!

Thịnh Dung và Thiết Huyễn hoảng loạn, họ hiểu rõ ý đồ của Chu Đệ. Mục tiêu của ông ta không còn là Đức Châu, Tế Nam nữa, mà là đích đến cuối cùng - kinh thành. Nếu để Chu Đệ đạt được mục đích, mọi chuyện coi như xong. Thế là họ trái với thói quen phòng thủ, bắt đầu truy kích Chu Đệ.

Người đuổi theo đầu tiên là Bình An, ông ta dẫn bốn vạn quân bám theo sát nút, tốc độ cực nhanh. Trong mắt Bình An, Chu Đệ tuy phát động tấn công bất ngờ, nhưng thành trì Từ Châu kiên cố, đủ sức chống đỡ quân Bắc, ít nhất có thể trì hoãn một thời gian, đến lúc đó có thể trong ngoài giáp công, tiêu diệt hoàn toàn quân Bắc. Thế nhưng, điều ông ta không ngờ tới là Chu Đệ lại không hề tấn công Từ Châu!

Hóa ra sau khi đánh bại quân thủ thành, quân giữ thành co cụm không dám ra, mưu đồ cố thủ. Nhưng Chu Đệ chơi một chiêu còn tuyệt hơn, ông vòng qua Từ Châu, chuyển sang tấn công Túc Châu. Bình An nhận tin thì kinh hãi, Chu Đệ lại không thèm đếm xỉa đến Từ Châu, rõ ràng mục tiêu của ông ta chỉ là kinh thành!

Chu Đệ giống như một con bò lửa, chẳng màng gì cả, chỉ tiến thẳng về phía mục tiêu của mình. Kẻ địch từ bỏ tất cả như vậy là đáng sợ nhất.

"Đuổi theo ông ta, nhất định phải đuổi theo ông ta!"

Tháng ba, Bình An nhận tin Chu Đệ đã rời Từ Châu, tiến về Túc Châu. Thấy quân Bắc hành động nhanh chóng như vậy, Bình An lệnh cho binh sĩ hành quân cấp tốc, cuối cùng cũng đuổi kịp đến sông Phì gần Túc Châu. Trong mắt ông ta, Chu Đệ nóng lòng muốn đánh đến kinh thành, tất nhiên sẽ không dừng lại lâu, chỉ cần đuổi kịp quân Bắc là thắng lợi.

Thế nhưng, điều Bình An không ngờ tới là Chu Đệ đang chạy bộ tiến về trước không hề quên ông ta. Chu Đệ đã chuẩn bị sẵn quà tặng tại sông Phì, coi như cảm ơn Bình An đã dẫn quân tiễn đưa mình.

Khi Bình An thở hồng hộc chạy đến sông Phì, lập tức bị Chu Đệ phục kích. Hóa ra để cắt bỏ cái đuôi đáng ghét này, Chu Đệ đã mai phục ở đây hai ngày, đợi quân Bình An đến là lập tức phát động tấn công. Bình An không ngờ rằng Chu Đệ, kẻ mà ông đã đuổi theo hơn một tháng trời, lại đang đợi mình ở đây. Toàn quân không hề phòng bị, dễ dàng bị đánh tan. Bình An phản ứng rất nhanh, lập tức kéo chiến mã tiếp tục chạy thục mạng, chỉ là hướng chạy hoàn toàn khác với lúc nãy. Còn tàn quân của ông cũng lũ lượt bắt chước theo. Xem ra công việc chính của Bình An trong một tháng này là liên tục chạy tới chạy lui.

Cuộc tấn công của Chu Đệ tuy đánh bại được Bình An nhưng cũng làm chậm tốc độ tiến quân của quân đội mình. Quân Nam cũng lợi dụng thời gian này hoàn thành việc bố trí truy kích, tập hợp lại quân mã đuổi theo. Chu Đệ cũng cuối cùng hiểu ra rằng, Thịnh Dung và những người khác sẽ không để ông yên ổn lên đường, chỉ có giải quyết được những mối lo hậu phương này mới có thể giành được thắng lợi cuối cùng.

Tháng năm, quân Nam và quân Bắc cuối cùng chính thức gặp nhau tại con sông nhỏ gần sông Tuy. Thống soái quân Nam vẫn là Bình An. Sự thật chứng minh, nếu đánh nhau quang minh chính đại, quân Bắc không có ưu thế gì nhiều. Hai bên giao chiến ác liệt, quân Bắc tuy hơi chiếm ưu thế nhưng nhất thời cũng không thể đánh bại được con hổ cản đường này. Lúc này đang là lúc quân Nam thiếu lương thảo, Chu Đệ nhận định đây chính là lúc quân Nam yếu nhất, nếu phát động tổng tấn công thì có thể giải quyết được vấn đề. Nhưng Chu Đệ chưa bao giờ là người ra bài quang minh chính đại, ông vẫn dùng phương pháp sở trường của mình - đánh úp.

Ông vẫn như mọi khi bày trận binh sĩ ở bờ sông bên kia, nhưng lại rút quân chủ lực trong đêm đến cách đó ba mươi dặm, thừa lúc canh ba đêm khuya vượt sông phát động tấn công quân Nam. Chu Đệ đêm không ngủ, mò mẫm ra ngoài đích thân chỉ huy cuộc đánh úp. Ông vốn tưởng rằng chuyến vượt sông đêm nay nhất định có thể tiêu diệt toàn bộ quân Nam, nhưng ông cũng không ngờ rằng ở bờ bên kia, ông lại gặp một người quen cũ từng mang lại cho ông rất nhiều phiền phức.

Sau khi Chu Đệ chỉnh đốn đội ngũ lên bờ liền phát động tấn công quân Bình An. Quân Bình An quả nhiên không phòng bị, trận thế hỗn loạn. Ngay lúc toàn quân sắp sụp đổ, một đội quân xuất hiện, đội quân này chính là viện quân của quân Nam, người dẫn đội chính là anh vợ của Chu Đệ - Từ Huy Tổ. Ông dẫn quân ngày đêm không nghỉ, gọi là đến sớm không bằng đến đúng lúc, ông lập tức ra lệnh cho quân đội lao vào tấn công.

Chu Đệ không ngờ rằng "bọ ngựa bắt ve, chim sẻ chực sẵn", trong đêm khuya lại xuất hiện thêm một đội quân. Sau khi mơ hồ ăn vài cú đòn của Từ Huy Tổ, ông nhận ra đại sự không ổn, lập tức dẫn toàn quân rút lui. Từ Huy Tổ thừa thế đánh bại quân Bắc, đồng thời chém chết đại tướng quân Bắc là Lý Bân.

Cuộc đánh úp đêm nay của Chu Đệ có thể hình dung bằng câu "trộm gà không được còn mất nắm thóc", không những không hoàn thành nhiệm vụ chiến lược mà còn mất mạng bao nhiêu binh sĩ. Và rắc rối lớn hơn vẫn còn đang chờ đợi ông.

Sau khi trở về đại doanh, sự phẫn nộ tích tụ bấy lâu của các tướng lĩnh cuối cùng đã bùng nổ. Họ luôn mang trên mình tội danh phản tặc, lấy cái đầu của mình ra để liều mạng. Dù Chu Đệ từng mang lại cho họ nhiều thắng lợi, nhưng theo sự phát triển của cuộc chiến, họ cũng đã nhìn ra thắng lợi dường như vẫn còn rất xa vời. Cuộc xuất chinh lần này có thể nói là "đánh cược tất cả", lao thẳng về phía kinh thành, nhưng giờ đây lại gặp thất bại thảm hại, ngay cả vùng ngoại ô kinh thành cũng chưa nhìn thấy. Chuyện mất đầu là chuyện tuyệt đối không thể xem thường, ít nhất cũng phải đòi một lời giải thích. Thế là họ lũ lượt tiến ngôn với Chu Đệ, yêu cầu vượt sông tìm nơi khác đóng quân (thực chất là rút lui biến tướng).

Thực ra trong lòng Chu Đệ cũng đang thấp thỏm không yên. Cái gọi là đánh thẳng vào kinh thành chẳng qua chỉ là một lời hứa mà thôi, làm sao có thể coi là thật? Huống hồ trên đường có bao nhiêu "cướp xe, bá đường", muốn vừa hát vừa vào thành e là khó hơn lên trời. Nhưng sự việc đã đến nước này, nếu rút lui thì quân tâm tất loạn, dù thế nào cũng phải kiên trì đến cùng!

Ông vẫn như mọi khi, dùng giọng điệu kiên quyết nói: "Trận này chỉ tiến không lùi!" Sau đó ông ra lệnh ai muốn ở lại đây thì đứng sang bên phải, ai muốn vượt sông thì đứng sang bên trái. Chu Đệ lại tính toán nước cờ của mình, thông thường các hoạt động tập thể kiểu như bỏ phiếu ghi tên này đều là làm cho có lệ. Ông tin rằng không ai dám công khai chống đối mình, nhưng lần này, ông đã nhầm.

Các tướng lĩnh ào ào đứng hết sang bên trái. Lần này thì Chu Đệ thực sự hết cách, ông tức giận nói: "Các ngươi tự mình liệu mà làm!" Rồi ngồi xuống một mình ôm cục tức. Trong lúc khó khăn này, Chu Năng đứng ra, ông ủng hộ Chu Đệ và lớn tiếng nói với các tướng lĩnh kia: "Xin chư vị hãy kiên trì tiếp tục đi, năm xưa Hán Cao Tổ Lưu Bang mười trận chín thua, cuối cùng chẳng phải cũng chiếm được thiên hạ đó sao? Hiện nay quân địch đã mệt mỏi, bị vây khốn tại nơi này, quân ta thắng lợi đã ở ngay trước mắt, sao có thể có ý nghĩ rút lui chứ?"

Các tướng lĩnh đều không nói gì nữa. Điều này chưa chắc là vì họ tin lời Chu Năng, mà là vì sau khi Trương Ngọc chết, Chu Năng đã trở thành đại tướng số một, vốn có uy tín, hơn nữa trong quân có nhiều thân tín, đắc tội với ông ta thì chưa chắc đã có kết cục tốt đẹp. Sau màn náo loạn này, tức thì cũng đã xả, lời cần nói cũng đã nói, đằng nào cũng đã lên thuyền giặc rồi, cứ thế mà làm thôi.

Chu Đệ nhìn Chu Năng bằng ánh mắt gần như biết ơn, nhìn người đã đứng ra ủng hộ mình trong thời khắc khó khăn này. Ông cũng từng dao động, nhưng hiện thực tàn khốc nói với ông rằng, phải kiên trì tiếp tục, cũng giống như trước đây, bất kể khó khăn thế nào, chỉ cần kiên trì tiếp tục thì nhất định sẽ có hy vọng.

Thắng bại của chiến tranh thường quyết định bởi nỗ lực "kiên trì thêm một chút nữa" đó.