Nam sơn hữu đài là bài hát vui trong “Tiểu Nhã”, ca tụng đạo đức phẩm chất và chúc thọ.
Mặt trời mỏng và vàng như đất, cuối cùng cũng đã lặn hẳn.
Phố huyện hình như cũng hoàn toàn biến mất trong lờ mờ xa xa. Hoàng hôn lặng lẽ đến trải dài và chim muông líu ríu rộn rã trong tĩnh mịch. Đây là giờ phút tĩnh mịch nhất trong một ngày cuối thu, dãy núi và đồng ruộng đều bình tĩnh hít thở và thủ thỉ trong hoàng hôn, đặc biệt là trong nghĩa trang công cộng dưới chân núi, tĩnh lặng như rừng già mênh mông, sâu thẳm và hun hút, rõ ràng còn có thể nhìn thấy cây trước mặt, cỏ dưới chân. Nhưng bởi vì tĩnh lặng, bạn cảm thấy tất cả đều mờ nhoè, hư vô, không thể nắm bắt.
Người đứng tuổi trông coi nghĩa trang ngồi ở cổng nói với tôi, Ngô Đức Quí đúng là tu nhân tích đức lớn, nửa cuộc đời sống độc thân, nghèo tới mức không trả nổi tiền điện, tiền nước hàng tháng. Nhưng đến năm sáu mươi tuổi, đã lấy được một người vợ trẻ, xinh đẹp mà thảo hiền, đã nhanh chóng giúp ông ấy buôn bán, phất lên, trở thành người sẵn tiền. Khi chết người vợ ấy còn hàng tháng đến viếng mộ, thắp hương, đốt giấy tiền thăm ông ấy một lần, mùa đông đốt áo bông cho ông ấy, mùa hè đốt áo mỏng và áo mặc ngoài cho ông ấy, lại còn năm nào cũng đốt quạt điện và máy điều hoà bằng giấy cho ông ấy. Thưa giáo sư Dương, anh là người đọc rất nhiều sách, theo anh có thể tìm đâu ra người đàn bà như thế?
Bởi vì yên tĩnh mà hoàng hôn trở nên mênh mang và hỗn độn. Nhưng trước khi trời tối, giây lát ấy đến đã không có mặt trời chiếu rọi, cũng không có ánh trăng bao phủ, nhưng trong yên tĩnh bạn có thể nhìn thấy mọi thứ. Đàn chim sẻ trở về rừng trong nghĩa trang, tiếng kêu về tổ cuối cùng sáng láng và giòn tan, hình như ánh sáng trên trái đất giờ phút đó do tiếng kêu ríu rít như mưa dội mà ửng lên, giữa cây cỏ cũng có lời thủ thỉ và âu yếm của chúng, chúng cọ xát vuốt ve nhau khẽ khàng và tế nhị, y như đầu ngón tay của con người vuốt lên mái tóc, còn bởi vì chim kêu và chim đậu, những lá bách lá tùng như dằm mạch, vỏ mạch đã khô vàng từ lâu bị rung động đã nhao nhao lìa khỏi cành rơi rào rào như mưa. Trong cảnh tĩnh mịch tràn đầy âm thanh, người trông coi nghĩa trang vuốt ve con chó của ông, bàn tay như chiếc lược chải trên đầu con chó, ông nói, hàng tháng lần nào nhìn thấy người đàn bà có tên là Linh Trân đến cúng mộ Ngô Đức Quí, tôi cũng nghĩ một ngày nào đó nếu mình qua đời ước gì tìm đâu ra được một người đàn bà tháng nào, năm nào cũng đến cúng mộ mình như thế nhỉ?
Nói rồi ông thở dài thườn thượt.
Tiếng thở dài của ông mạnh mẽ mà sâu lắng. Sau khi thở dài, hoàng hôn bỗng ập xuống. Ánh sáng trong nghĩa trang và trên trái đất qua lại hối hả, vụt tắt trong nháy mắt, khiến con người, con chó, bia mộ, cánh rừng và dãy núi cũng bất chợt mờ nhòe thành bóng tối mênh mông.
