Phỉ phong - Đây là một bài thơ trong "Côi Phong" miêu tả nỗi nhớ quê nhớ nhà của kẻ đi ngao du thiên hạ.
Tôi quyết định không đi nữa.
Từ giờ phút dời khỏi phố Thiên Đường, từ giây lát ăn xong món mì sợi rau rừng của dãy núi Bả Lâu do quán ăn bên đường nấu riêng cho mình, tôi công nhiên quyết định, phải thường trú lâu dài trên dãy núi Bả Lâu một thời gian, cứ cách dăm ba hôm lại lên phố huyện, đến phố Thiên Đường dạo chơi. Chỉ cần Trường đại học Thanh Yên và vợ tôi (Cô ấy tên là gì nhỉ? Tôi bỗng dưng quên lú tên vợ mình, giống như rất nhiều người tự dưng quên số nhà và số điện thoại nhà mình. Đứng dưới một gốc cây, tôi vắt óc suy nghỉ mãi mới chợt nhớ ra cô ấy tên là Triệu Như Bình. Khi nghĩ đến tên cô ấy, tôi khẽ vả vào má mình, lẩm bẩm nói, giáo sư Dương, trí nhớ nhà ngươi ngu như lợn) không thúc, tôi sẽ ở nhà mình trên dãy núi Bả Lâu một vài năm cho đến khi không muốn ở nữa lại trở về kinh thành, lại về nhà mình ở Trường đại học Thanh Yên, trở về bên vợ tôi Triệu Như Bình.
Quyết định không đi nữa, tôi phải trao đổi với Linh Trân. Hai gian nhà Linh Trân ở vốn không xa xỉ và phô trương lắm, thông thường như quần áo dân Bả Lâu vẫn mặc. Tường quét vôi trắng, nền lát gạch men sứ màu đỏ. Gian ngoài kê sô pha, ghế, máy vô tuyến truyền hình, gian trong có giường ngủ và tủ quần áo, không có gì khác nữa, không có cây cảnh hoa mùa đông, lá mùa hè, núi cao nước chảy. Điểm khác duy nhất là trên tivi và dưới tủ tivi có để mấy lọ thuốc và gói thuốc đã uống hết và chưa uống hết (chuyện ấy cũng không có gì khác), đều là thuốc bệnh viện huyện cấp cho, giống như đào hạt, mộc nhĩ và đặc sản của dãy núi Bả Lâu. Khi tôi từ ngoài đi vào, Linh Trân đang ở trong nhà rót nước uống thuốc. Trông thấy tôi em vội nhặt những viên thuốc và gói thuốc trên bàn trà, mời tôi ngồi.
– Anh ra phố mua thuốc đánh răng và bàn chải đánh răng, vừa nói tôi vừa giơ thuốc và bàn chải đánh răng vừa mua cho em xem.
Em hỏi buổi trưa anh muốn ăn gì?
Tôi nói, anh về lần này là do nhà trường cử anh về quê nhà khảo sát một số việc trên lưu vực Hoàng Hà của dãy núi Bả Lâu chúng ta. Tôi nói trong "Kinh thi" - tổng tập thi ca số một của Trung Quốc có nhiều thơ - kì thực là ca dao đã ra đời trong đoạn lưu vực tiếp giáp dãy núi Bả Lâu và sông Hoàng hà. Anh đã viết một bộ sách chuyên đề "Phong nhã chi tụng" là cuốn sách chuyên nghiên cứu về tinh thần và sự tồn tại trong "Kinh thi" được nhà trường và nhà nước ghi vào kế hoạch nghiên cứu khoa học trọng điểm, hi vọng rằng trong tương lai bộ sách này sẽ trở thành một bộ kinh điển lí luận nổi tiếng ở Trung Quốc và trên thế giới, có lẽ sẽ trở thành một tác phẩm truyền đời như "Hồng Lâu Mộng". Trong cuốn sách này có rất nhiều phần đề cập đến việc trồng trọt, săn bắn, cúng tế và lấy vợ gả chồng ở lưu vực sông Hoàng Hà và dãy núi Bả Lâu từ hai ngàn năm trước. Cho nên anh về lần này muốn ở lại một thời gian, cần phải khảo sát thêm việc này từ hơn hai ngàn năm trước. Khảo sát xem hơn hai ngàn năm trước, những bài ca dao dân chúng hát rút cuộc đã ra đời như thế nào, từng người từng thôn bản tuyền nhau hát như thế nào, xét đến cùng đều có ý nghĩa gì? Tại sao chúng lại ra đời trong lưu vực tiếp giáp giữa sông Hoàng Hà và dãy núi Bả Lâu chúng ta?
Em nhìn tôi có vẻ ngạc nhiên (giống như các cô gái trên phố Thiên Đường nhìn tôi, xét đến cùng có khác với các cô gái trên phố Thiên Đường nhìn tôi), trong ánh mắt em ánh lên niềm trang trọng và tự hào, niềm tin tưởng chắc chắn và sự ngạc nhiên. Rõ ràng lời nói của tôi và sự thiêng liêng trong giọng nói của tôi đã dễ dàng chinh phục em, khiến sự bán tín bán nghi của em đã trở nên tin hẳn.
Em hỏi, anh trở về là để khảo sát ư?
Anh đã quên trong nhiều thôn bản trên dãy Bả Lâu đều có những hòn đá khắc chữ như thế rồi sao?
Anh cứ ở lâu dài nhé, ở nhà em một hai năm đều được.
Em đứng khỏi ghế. Trên má em dần dần có quầng ửng đỏ và hưng phấn đã lâu không thấy, giống như hai mươi năm trước lần đầu tiên tôi gặp em qua người giới thiệu. Bởi vì hưng phấn, bởi vì bất ngờ, trên trán em có một lớp sáng hồng, hình như là một lớp ửng đỏ nhàn nhạt đang lướt trên má em. Cứ thế em đứng nhìn tôi một lúc rồi đi vào buồng lấy một chùm chìa khóa trao cho tôi. Em nói, anh lên phố huyện cứ đến ở khách sạn Bả Lâu này, về thôn Chùa trước cứ ở trong nhà em. Tôn Lâm đã mất, chúng mình cũng đã bước sang độ tuổi này, trong thôn không có ai bàn tán gì đâu. Đừng nói anh ở nhà em vài tháng, cho dù anh ở vài năm, ở cả đời cũng không có ai bảo anh không nên ở đó.
Tôi nhìn chùm chìa khóa.
Em giục anh cầm lấy.
Nhưng khi tôi nhận chìa khóa, em lại lấy từ chùm chìa khóa ra một chiếc chìa khóa đồng màu vàng, (chiếc chìa khóa ấy có lẽ là để mở cửa ngôi nhà trước kia Tôn Lâm ở), thuận tay để lên máy tivi, rồi đưa chùm chìa khóa cho tôi. Em bảo, nhà nào anh cũng có thể ở. Anh cần đọc sách, anh cần sáng tác, anh cứ về xem ngôi nhà nào đầy đủ ánh sáng, anh sẽ ở nhà ấy.
Tôi cầm chùm chìa khóa trong tay (nặng trình trịch, giống như chuỗi tình yêu em dành cho tôi). Cầm chìa khóa về phòng mình, tôi liền đổi ý, trong đầu suy nghĩ lung tung, chỉ muốn đi dạo đi xem phố Thiên Đường. Hai bên phố Thiên Đường đều là nhà trọ, khách sạn, cửa hàng cắt tóc, nhà ngâm chân, nhà tắm hơi và mát-xa. Từng cô từng cậu ở đó (chủ yếu là con gái) hễ nhìn thấy tôi đều hớn hở như trời hạn gặp mưa, đều hận chẳng thể quỳ xuống mời tôi vào nhà hàng của họ, giống như anh ruột chú ruột và bố đẻ của họ mất tích lâu nay đột nhiên lại trở về bên họ. Tôi đã nói chuyện với các tiểu thư ở cửa và trước nhiều nhà hàng, các em sốt sắng nhìn tôi giống như nhìn một đứa con cùng đi với bố mẹ bị lạc lối nay trở về.
Các cô hỏi anh không đến vui chơi thì anh làm gì?
Tôi nói anh là thầy giáo phải làm gương cho người. Các em bảo, trông dáng anh vừa nho nhã, vừa đẹp trai, phong cách xét cho cùng không giống người khác.
Tôi nói quê tôi ở dãy núi Bả Lâu, nhưng hai mươi năm trước đã đến kinh thành.
Các cô cậu thốt lên, trời ơi, anh là người ở kinh thành! Anh là người ở kinh thành thật chứ?
Tôi đưa giấy công tác của mình cho các cô các cậu xem, xem xem nhìn nhìn, nét mặt có vẻ hoài nghi, không tin giáo sư của Trường đại học Thanh Yên lại đến phố Thiên Đường. Trả giấy công tác cho tôi, lại hỏi thêm một câu: Anh là giáo sư từ kinh thành đến thật không? Tôi bảo, không ngờ quê mình lại có phố Thiên Đường. Cô cậu nào nghi ngờ thì vẫn nghi ngờ, cô cậu nào không nghi ngờ thì kéo tôi vào cửa hàng của họ. Người bán cơm nói, anh là khách từ kinh thành đến, anh muốn ăn món gì, chúng em sẵn sàng phục vụ anh món ấy. Cô gái mát-xa nói, anh là giáo sư, anh thích xoa bóp chỗ nào em sẽ xoa bóp cho anh chỗ ấy. Cô gái làm đầu nói, anh đến cửa hiệu em cắt tóc, chúng em không lấy của anh một xu, chỉ cần cắt tóc xong anh kí tên mình vào quyển sổ đăng kí của cửa hàng là được. Người bán dâm nhìn bạn cười nghĩ ngợi hồi lâu không nói, cuối cùng không yên tâm hỏi, anh đúng là nhà trí thức, đúng là giáo sư cỡ bự từ kinh thành đến phải không? Đúng là đã viết rất nhiều sách, đúng là chuyên giảng bài cho sinh viên và tiến sĩ phải không? Đúng thế thì mời anh vào. Vào đây anh muốn phục vụ kiểu nào chúng em phục vụ anh kiểu ấy, đều khiến anh tận hứng hài lòng, khiến anh suốt đời khó quên, khiến anh đã đến một lần về sau ngày nào cũng muốn đến. Em nói anh là giáo sư lớn từ kinh thành về, trên giấy công tác của anh có đóng dấu nổi dấu chìm, đã như thế anh vui chơi xong, hài lòng sung sướng rồi, anh muốn trả bao nhiêu tiền thì trả, không muốn trả hoặc không mang tiền thì thôi cũng được, lần sau đến trả bù cũng không sao.
Các em dịu dàng như nước, thật thà như đất khiến tôi cảm thấy khách đến như về nhà. Hình như tôi đúng là đứa con mất tích lâu năm đột nhiên trở về nhà. Tôi rất muốn nghe theo lời cô em đi vào hiệu cắt tóc ngồi một lúc, đi vào nhà mát-xa nói chuyện với các em. Tôi biết các em đều vì buôn bán, giống như giáo sư vì học vấn, vì dạy học, nông dân vì mùa màng, vì bội thu. Tôi biết mình đi vào, chỉ cần trả tiền theo giá sẽ tuyệt nhiên không có chuyện gì. Nhưng tôi vẫn hồi hộp, tim đập thình thình, chỉ sợ đi vào, bất thình lình xảy ra chuyện gì, ví dụ vừa quay người mình đã trở thành như khách làng chơi (đúng là hễ sơ xuất là thành khách làng chơi). Tôi sợ mình hễ quay người sẽ không bao giờ còn là giáo sư, mà là khách chơi gái, nên chỉ nói nhiều chuyện có tính chất gãi ngứa với các cô gái ở trước cửa mỗi nhà hàng. Tôi cứ do dự quanh quẩn mãi trước các cửa hiệu, cuối cùng không vào cửa hàng nào, cứ đi không một lượt trên phố Thiên Đường từ bắc đến nam, giống như chưa từng đi qua phố Thiên Đường (xét đến cùng có khác).
Tôi muốn đi đến phố Thiên Đường lượt nữa. Nghĩ bụng, hễ đến phố Thiên Đường, ai mời mình, kéo mình trước, mình sẽ theo người ấy vào cửa hàng. Nếu là hiệu cắt tóc, tôi sẽ bảo họ cắt tóc cho mình, nếu là cửa hiệu ngâm chân, tôi sẽ bảo cô em ngâm chân cho mình một tiếng đồng hồ. Nếu là cô gái chuyên môn phục vụ đàn ông, tôi sẽ cho em tiền, sờ mó em, động vào em, sẽ bảo em nói chuyện với mình một lúc (tán hươu tán vượn ấy mà). Tôi đã quyết định như thế, nhưng cứ bối rối lúng túng ở trong phòng không đi ra, cứ đi đi lại lại đứng ngồi không yên, hưng phấn đến nỗi như con khỉ cuối cùng đã leo lên cây, giống như con thú rừng sau khi động đực lại bị nhốt trong lồng. Đam mê say sưa và nôn nóng đều như lửa đốt quanh thân mình. Giữa lúc này, ở trong sân dưới gác, Linh Trân cất tiếng gọi to:
– Anh Dương Khoa, còn một lúc nữa mới ăn cơm trưa, anh có muốn em dẫn anh đi dạo phố không?
Tôi vội đẩy cửa sổ đáp - Hôm nay nắng đẹp quá em ạ! Linh Trân ngẩng lên nói, ra phía quảng trường hay phố Thiên Đường đằng tây được không anh?
Anh đã từng nghe nói phố Thiên Đường, đó không phải là nơi tốt đẹp gì - Tôi nói to với em, chúng mình đến đó làm quái gì, muốn đi dạo thì chúng mình hãy ra phía quảng trường sạch sẽ dạo mát tốt hơn! -
