Tư Tề là bài thở trong “Đại Nhã”. Bài thơ này ca tụng phẩm chất khéo tu thân, tề gia, trị quốc của Chu Văn Vương.
Buổi sáng khi mặt trời chiếu đến đầu thôn tôi đi khỏi thôn Chùa trước nhà mình. Buổi chiều nắng đổ xuống Tây thành, tôi đã đến phố huyện.
Tôi không đến khách sạn Bả Lâu, chỗ ở của Linh Trân (mấy lần trước đến phố Thiên Đường tôi cũng không vào chỗ Linh Trân ở). Tôi đi qua cổng thành vào phố huyện, cứ đi thẳng xuyên qua đường Uỷ ban, bước thoăn thoắt đến phố Thiên Đường, y như đi vào hiệu giải khát khi họng khô lưỡi rát. Đây là lần thứ tư trong hai tháng tôi đến phố Thiên Đường sau khi làm xong nhà đâu vào đấy ở dãy núi Bả Lâu. Lần thứ nhất, tôi đứng ở đầu đường làm theo ý định sẵn, xem xem cửa hàng đầu tiên là cửa hàng gì? Tôi liền quyết định đi vào trong đó làm gì? Nhưng tôi không ngờ, cửa hàng đầu tiên là cửa hàng dược phẩm bán thuốc bảo vệ sức khoẻ của người lớn. Trong hiệu ngoài một số thuốc thường dùng hàng ngày, còn bán vòng tránh thai, thuốc tránh thai và một số dụng cụ tình dục nam nữ không tiện nói tên (giờ mở cửa ở phố huyện cũng giống như ở kinh thành và Thượng Hải).
Hôm ấy tôi dậy sớm quá, lại đáp một chuyến xe suôn sẻ, hơn chín giờ sáng đã đến đầu phố. Sau một đêm bận rộn, cả dãy phố Thiên Đường vẫn chìm trong giấc mộng chỉ có cửa hiệu thuốc bảo vệ sức khoẻ dành cho người lớn mở cửa. Dọc đường tôi đã suy nghĩ kế hoạch đâu vào đấy, mình phải vào cửa hàng đầu tiên của phố Thiên Đường mặc dù nó kinh doanh thứ gì, tôi cũng phải vào xem. Dọc đường đã quyết định phải vào cửa hàng đầu tiên trên phố Thiên Đường sau đó sẽ đi sâu vào từng cửa hàng, cứ thế tôi mặt trơ trán bóng vác mặt vào. Thì ra cửa hiệu đó cũng không có gì ghê gớm, một gian nhà bốn bức tường, giữa nhà là tủ thuốc, sau tủ thuốc là giá thuốc. Trong tủ thuốc, giá thuốc là những chai những lọ, loè loẹt ngợp mắt, đơn điệu vô cùng, giống như đá cuội trên bãi sông. Người bán hàng không phải cô gái lung linh nổi bật, mà là một phụ nữ đứng tuổi (tự nhiên tôi cảm thấy đáng tiếc nhưng trong lòng lại cảm thấy yên tâm). Chị đang dùng giẻ lau quầy hàng và tủ hàng. Trông thấy tôi chị ngắm nghía đôi chút, y như nhận ra tôi, lại y như không nhận ra tôi, chị nói, một đêm mệt phờ sao anh dậy sớm thế, muốn mua gì phải không?
Tim tôi hồi hộp, coi như không có việc gì, vội trả lời cho qua, không mua gì hết, chỉ đi loăng quăng xem tuỳ tiện thôi. Đứng trước quầy hàng tôi ngó nghiêng tuỳ tiện như một du khách, nhìn các loại thuốc bày trong tủ, xem bức tranh quảng cáo thuốc hồi xuân to tướng dán trên tường - "Hồi xuân có mẹo, ra sức cứu vãn tình thế rối loạn, khiến người liệt dương mềm oặt uống vào khí thế ngút trời, khiến ai ngóc được mà không cứng, sẽ cả đêm không rủ, khiến ai cứng mà chóng ra tinh, sẽ đóng van thâu đêm suốt sáng". Lời quảng cáo viết trên một tờ giấy đỏ, chữ màu vàng to bằng nắm tay, trên màu nền của chữ còn vẽ nhiều cây và hoa tươi, dưới chữ to còn có một dòng nhỏ, thuốc này được chế biến từ thảo dược, không có tác dụng phụ, không có tính chất ỷ lại, giá rẻ hàng lại đẹp. Khi tôi xem tranh quảng cáo, chị phụ nữ đứng tuổi cười hỏi tôi, anh cần không? Đàn ông đến phố Thiên Đường có đến một nửa đều mua dùng loại thuốc này.
Chị bảo anh không tin phải không? Không tin anh có thể dùng thử, không có hiệu quả không lấy của anh một xu.
Chị giục thử đi, đến phố Thiên Đường không thử anh đến làm gì. Ngoái cổ về phía sau tủ chị gọi - Quế Phần có khách, là một vị khách tử tế.
Gọi xong, cô gái có tên là Quế Phần đi ra, không xinh, cũng không xấu. Thời tiết hơi âm u, trong cửa hiệu có ánh sáng nhưng ẩm tối, đèn neon đang bật, ánh sáng từ trần nhà hắt xuống, giống như một lớp phấn trắng màu tro rắc trong nhà. Cô gái có tên gọi Quế Phần từ sau giá để thuốc đi ra, nhoẻn miệng cười với tôi và ngồi lên chiếc ghế trong quầy hàng (thấy cô gái đã ra, người đàn bà đứng tuổi liền đi vào đằng sau quầy hàng, giống như có người lên sân khấu, có người ra khỏi sân khấu). Cô nhìn sự hiếu kì trong ánh mắt của tôi một cách trìu mến và dịu ngọt, y như tôi nhìn sự hiếu kì của cô cũng nồng nàn mà thờ ơ, vừa chăm chú vừa lơ đễnh.
Tôi hỏi, em bao nhiêu tuổi?
Cô nói trông anh không giống người ở vùng này.
Tôi hỏi nhà em ở đâu?
Cô hỏi, anh là giáo sư phải không? Trời ạ, anh là giáo sư cơ đấy, vừa nghe anh nói tiếng phổ thông, em biết ngay anh không phải người thường, anh là giáo sư. Cô bảo, vào đây, vào trong nhà ở phía sau, trong nhà ấy sạch sẽ như khách sạn. Cô bảo tháng trước em đã bước sang tuổi mười tám, em có giấy chứng minh thư. Em và anh giống nhau, không hề phạm pháp một chút nào. Cô giục, anh có vào đây không? Anh còn đứng ở ngoài ấy làm gì? Anh công tác ở kinh thành. Ở kinh thành các anh lương cao, chơi một lần anh cho em hai trăm đồng là đủ. Cho em hai trăm, em nộp cho chủ nhà một trăm, thật ra em chỉ còn một trăm đồng. Một trăm đồng này em phải ăn phải ở, phải may sắm quần áo, phải mua phấn son, còn phải mua một ít thuốc bảo hiểm giữ an toàn khi trai gái chung sống với nhau, ngoài ra còn mua một vài thứ ăn vặt và đồ trang sức. Cô bảo, em mua đồ trang sức nói chung đều là đồ giả. Anh nhìn chiếc dây chuyền em đeo có đẹp không? Giả đấy, mạ một lớp vàng, giống như sơn quét trên tường gạch vỡ. Vòng khuyên tai này có đẹp không? Nhưng nó chẳng phải ngọc thạch, cũng không phải mã não mà hai cái vòng đeo tai bằng bằng nhựa đấy. Cô bảo, anh trai em học đại học, học trên tỉnh, học phí, tiền ăn đều do em cung cấp. Em không ra ngoài làm việc, anh trai em không thể đi học. Anh bảo em có nên đi ra ngoài làm việc để anh trai được đi học không? Nhưng làm việc chẳng kiếm được bao nhiêu? Em không thể không thỉnh thoảng đi làm chuyện mờ ám này.
Quế Phần nói, giáo sư Dương, anh đừng nhìn em như thế. Anh nhìn em như thế như thể em là kẻ xấu anh là người tốt. Phải, anh quay đầu nhìn ra chỗ khác, toàn thân em sẽ nhẹ nhõm. Anh không nhìn em như thế em sẽ cảm thấy anh hoà nhã đáng gần, có vẻ giống anh trai em, có vẻ giống bố em. Khách đến đây mặc dù bao nhiêu tuổi, họ đều thích em gọi họ bằng anh, không thích em gọi là chú, là bác. Gọi họ là chú là bác, khi họ sờ vào động vào, em sẽ mất tự nhiên. Gọi họ là anh, họ sẽ dám làm em đủ mọi thứ. Giáo sư Dương, anh cũng cho em gọi bằng anh được không? Em gọi là anh, anh có đồng ý không?
– Sao anh cứ im lặng thế? Tại sao anh không nói câu nào? Có người đi qua ngoài cửa hiệu thuốc, nhìn vào trong nhà rồi đi từ bắc xuống nam.
Cô bảo anh đừng sợ, anh Dương, anh từ quầy bên kia sang đây. Anh xem kìa, anh chưa đi đến mà trán đã toát mồ hôi, cứ làm như chỗ em đây là cái lồng nhốt hổ không bằng. Bên ngoài lại có người đi qua cửa hiệu thuốc, không nhìn vào đi từ hướng nam lên hướng bắc.
– Úi chà, anh chê hai trăm đồng đắt quá phải không? Thật ra không đắt đâu. Anh biết rút cuộc năm nay em bao nhiêu tuổi không? Nói thật em vừa qua tuổi mười bảy, một lần lấy anh hai trăm đồng, anh còn chê đắt phải không? Người ta bảo ở thành phố lớn, cỡ như em một lần tối thiểu cũng phải năm trăm đồng, họ bảo em xuống phương nam một lần biết đâu được những một nghìn đồng. Em hỏi tôi ở kinh thành người như em một lần kiếm được bao nhiêu tiền? Chúng em ở đây chi dùng thấp, em một lần chỉ lấy của anh hai trăm đồng.
– Hai trăm đồng anh còn kêu đắt ư?
– Một trăm năm mươi đồng được không?
– Một trăm hai mươi đồng chắc là được chứ?
– Trời, ông trời của tôi ơi! Quế Phần nguýt nhìn tôi tỏ vẻ xem thường nói, 120 còn chưa được, thấp hơn 100 đồng có đánh chết em cũng không thèm làm chuyện đó. Cô bảo anh cứ đến phố Thiên Đường hỏi xem, làm gì có giá một trăm đồng một lần, huống hồ em là một cô gái vừa qua tuổi mười bảy. Em không khoe em xinh đẹp như thế nào, nhưng hẳn không kém chi những cô gái chuyên môn bán dâm trong nhà hàng khách sạn, bảo anh một lần cho em một trăm hai mươi đồng, anh vẫn không muốn?
– Không muốn thật phải không?
– Đúng là không muốn chứ?
Tôi móc trong ví da màu đen lấy ra ba trăm đồng quay người nhìn ra ngoài cửa hàng, thấy chung quanh không có ai, chỉ có hơi mù ẩm của mùa thu cuộn trắng xoá trên phố Thiên Đường, đẩy ba trăm đồng qua tủ thuốc đến trước mặt cô gái, tôi hỏi em mới chỉ mười bảy tuổi thật sao?
– Anh trai em học đại học trên tỉnh lị thật không?
– Có thật vì anh trai mà em mới không thể không làm việc như thế này phải không?
Tôi bảo em hãy cầm lấy ba trăm đồng này, cảm ơn những lời em vừa nói với anh. Em còn nhỏ như thế này nên ở nhà chăm chỉ đi học, tại sao còn nhỏ thế đã đi làm chuyện ấy? Nói thật với em, anh là nhà trí thức của trường đại học, anh đi công tác qua đây tùy tiện xem xem thôi, có đánh chết anh cũng không làm chuyện ấy. Em hãy cầm lấy ba trăm đồng này, còn thiếu, anh lại cho em hai trăm hoặc ba trăm nữa. Tôi bảo em gửi số tiền này cho anh trai em, coi như anh cho cậu ấy một chút tiền ăn, cần nữa, từ nay về sau mỗi tháng anh sẽ gửi cho anh trai em ba trăm đồng, anh sẽ cung cấp cho anh trai em học đại học. Em còn nhỏ, anh chỉ hi vọng em không làm chuyện tiếp khách này nữa, đừng hủy hoại cả cuộc đời mình. Tôi nói, nếu em muốn học tiếp, anh cũng có thể cấp học phí hàng tháng cho em, em thi đỗ đại học, anh cũng có thể nuôi em học tốt nghiệp đại học. Em nhỏ này, nghe lời anh em hãy về nhà đi học được không? Đừng làm việc này nữa được không? Em còn nhỏ, chớ có dại đi ra ngoài làm việc này, chớ có làm việc hầu hạ cánh đàn ông.
– Em cầm tiền này đi, không đủ anh lại cho em.
– Trước khi em đi, nhất định em chỉ có bán thuốc ở cửa hàng này, không tiếp khách nữa được không?
– Em về nhà đi học tiếp có được không?
– Em về nhà chịu khó chăm nom bố mẹ có được không? Dù có chết đói cũng chỉ làm ruộng không đi buôn bán thân xác nữa được không?
Đây là địa chỉ của anh. Tôi nói, có việc em viết thư gửi cho anh, gọi anh là anh cả cũng được, xưng anh là giáo sư Dương cũng được, chỉ cần nhận được thư em, nhận được điện thoại của em, anh sẽ không bỏ mặc em. Em yên tâm, em coi anh là bố cũng được, là anh trai của em cũng được, có khó khăn cứ nói với anh.
– Anh đi nhé, Quế Phần. Tôi hỏi cô ấy, em là Quế Phần phải không? Mấy ngày tới em sửa soạn hành lí đi nhé. Hãy đi khỏi đây về nhà, có khó khăn cứ nói với anh. Em vừa qua tuổi mười bảy, chớ có dại huỷ hoại cả cuộc đời.
Đi ra khỏi cửa hiệu đầu tiên trên phố Thiên Đường, tôi thở dài một cái khoan khoái, trong lòng thư thái chưa từng có, y như được tắm một cái sảng khoái sau khi lao động quá ư mệt mỏi. Toàn thân tôi nhẹ tênh tênh, chỉ muốn bay lên trên phố Thiên Đường. Hơi mù trên phố đã tản đi. Mặt đất ướt rượt như tưới một lớp nước. Có một luồng hơi ngô đồng Pháp nhàn nhạt lan toả thơm phức trên đường phố. Lúc này mặt trời giữa không trung, trên đường phố tuy không nắng vàng tươi, nhưng cũng sáng sủa, nhìn một cái có thể trông rõ từ đầu phố đến cuối phố. Những tấm biển trước các cửa hàng đã được hơi mù rửa sạch đều nhìn rõ mồn một như treo biển mới. Trong rạp hát viết chữ to đùng "Đại Đông Phương" đang phát âm nhạc ầm ĩ. Trong nhà uống bia viết mấy chữ "Cảng đài bất dạ thành" [1] đã có tiểu thư phơi phới sắc xuân đang đứng ở cửa chào đón, mồi chài khách. Nhà ngâm chân viết mấy chữ "Nhật hành ngàn lí" (ngày đi nghìn dặm) đã có tiểu thư đang lau tấm biển gỗ ở cửa có vẽ hai chân và một nửa chậu nước thuốc. Tôi đi từ phía bắc đến phía nam phố Thiên Đường.
Ra khỏi cửa hàng dược phẩm là cửa hàng đầu tiên, tôi đi vào cửa hàng thứ hai là một cửa hiệu làm đầu có những năm cô gái tranh nhau phục vụ cho tôi. Đi vào cửa hàng thứ ba là ngôi nhà gác hai tầng nói là xoa bóp đông y nhưng khi bước vào lại bảo phục vụ đàn ông toàn phần từ A đến Z. Đến nhà thứ tư là nơi chiếu phim, chuyên chiếu phim tình yêu. Đi vào nhà thứ năm gồm mấy gian nhà chật tối om chuyên tổ chức chơi gái bán dâm. Cứ đến mỗi cửa hàng tôi đều đứng ở cửa, ho một tiếng, hoặc hắng giọng một tiếng là lập tức có người phục vụ hoặc tiểu thư phục vụ đi đến.
Họ hỏi, xoa bóp phải không?
Tôi hỏi ngoài cắt tóc ra còn làm gì khác?
Người ta cười, mời tôi đi vào trong nhà phía sau sảnh lớn hoặc dẫn tôi lên gác, gác một buôn bán nổi, gác hai phục vụ chìm.
Lên gác tôi hỏi, tuổi nhỏ nhất là mười mấy?
Người ta trả lời, nhưng giá hơi cao.
Tôi nói dù bao nhiêu tiền đi chăng nữa, tôi cũng cần tuổi nhỏ nhất.
Người dẫn tôi cũng cười bảo, thưa tiên sinh, ngài rất biết hưởng thụ, liền giúp tôi đi gọi cô bé nhỏ tuổi nhất.
Trong cửa hàng làm đầu hoặc cửa hiệu cắt tóc, người ta hỏi cắt tóc hay gội đầu?
Tôi hỏi mát-xa và tẩm quất có gì khác nhau?
Cô em đáp thư giãn gân cốt, chỉ là thư giãn bên ngoài, hay là cần thò vào bên trong? Tôi đáp cứ cắt theo kiểu tóc của tôi hiện nay là được.
Cô em ngắm nghía tôi một lát - Anh giống như một nhà trí thức.
Tôi bảo tôi đi công tác qua đây, muốn thư giãn một chút. Cô em liền gọi ra phía sau hoặc trên gác - Này có khách đến!
Liền có mấy cô gái xinh tươi như hoa mẫu đơn, rau rừng đi ra, đứng trước mặt chờ tôi chọn một trong số các cô.
Tôi hỏi các cô ở đây tuổi nhỏ nhất là mười mấy? Người ta chỉ vào một cô - đây cô này, rất nõn nà. Tôi hỏi, em mới mười sáu tuổi phải không?
Cô gái đáp hai tám mười sáu.
Tôi nói - tôi cần một cô chưa đến mười sáu tuổi.
Cửa hàng nào tôi cũng đòi tuổi nhỏ nhất, dẫn cô vào một gian buồng (do cô ấy dẫn tôi vào một gian buồng), bật điện, đóng cửa, rót một cốc nước, hoặc bảo người khác mang đến một đĩa hoa quả hoặc một đĩa hạt dưa (xưa nay tôi không gọi bia hoặc rượu vang, đồ ăn này đắt khét tiếng chẳng khác gì ăn vàng nuốt bạc). Sau đó tôi ngồi trước mặt em (em liền ngồi trước mặt tôi, trên giường hoặc trên sô pha), nhìn em một lát hỏi em bao nhiêu tuổi? Quê ở đâu? Tốt nghiệp phổ thông cơ sở hay tốt nghiệp phổ thông trung học? Em còn nhỏ tuổi thế này tại sao lại đi làm việc này? Em có hối hận không? Sau đó tôi nghe em kể hoàn cảnh khó khăn và cuộc sống thường ngày gian truân éo le khúc khuỷu của mình bằng giọng nói địa phương hoặc giọng nơi khác, để tôi tự tay mở ra một chương đen tối nhất cuộc đời em (thực ra là sáng sủa) tôi đọc, tôi thưởng thức như bác sĩ vạch xem một mụn nhọt (nhưng chỉ lộ ra một nốt đỏ). Trong số các cô, có em vừa nói vừa cười, có em vừa kể vừa khóc thật, cũng có em chỉ nói không cười cũng không khóc, bình thản như kể chuyện của người khác. Khi các em bảo các em ở nhà quê, bố mẹ ốm yếu, mình không thể không đi ra ngoài làm những việc như thế này. Kiếm đồng tiền, tôi liền móc túi lấy ra ba trăm, năm trăm đặt vào tay em, đưa cho em quả táo tàu đã gọt vỏ, đẩy đĩa hạt dưa đến trước mặt em, giống như đối xử với em gái mình (như con mình), khuyên em mau mau trở về nhà, từ nay trở đi cũng đừng bao giờ đi làm việc này, đừng để lỡ một bước hận muôn đời, khiến cả đời phải đau khổ.
Cô em lắc đầu cười đáp, không hối hận, đã làm thì không bao giờ hối hận.
Tôi chau mày nói với em, làm việc này đã dành dụm được một ít tiền, vậy em nên mau mau dừng lại, dời khỏi phố Thiên Đường, về nhà mở một quán cơm bình dân, một cửa hiệu làm đầu, buôn bán nhỏ một cách đường đường chính chính, mình làm mình hưởng, rồi tìm một chàng trai kết hôn, sống những năm tháng ái ân tốt đẹp.
Cô em có vẻ khó hiểu cứ nhìn tôi, cầm số tiền tôi đưa cho đứng lên, đưa đầu ngón tay sờ cúc áo mình, liếc mắt hỏi tôi có cởi không anh?
Tôi đáp anh không phải khách làng chơi, anh là giáo sư cơ mà.
Cô em lại cười kể, mấy hôm trước có một khách làng chơi đến đây cũng nói mình là giáo sư. Em còn kể có một người đến cũng bảo mình là chủ tịch tỉnh.
Tôi rút giấy công tác đưa cho em. Cô em cầm xem xem ngắm ngắm (giống như cảnh sát kiểm tra giấy chứng minh). Cuối cùng trả tôi giấy công tác, lại ngắm nghía tôi hồi lâu.
Tin chưa, anh là giáo sư, em tin chưa? Em về đi, còn bé bỏng thế này sao lại đi làm chuyện ấy?
– Nhà em khó khăn thật sao? Khó khăn thật, anh lại cho thêm vài trăm đồng nữa được không?
– Em cầm lấy số tiền này. Anh không sờ soạng em, cũng không động chạm em. Em còn bé bỏng lại xinh đẹp, nhạy cảm khéo tay, thái độ cởi mở, lại được học hành, đã thế em nên dời khỏi chốn này, đến nơi khác tìm việc mà làm, em có thể hoàn toàn đến một công ty nào đó làm việc trong văn phòng, nhận điện thoại, đánh máy chữ, mỗi tháng kiếm vài trăm đồng hoặc một ngàn đồng, không cần thiết phải đến đây làm ăn lén lút, phải lo ngay ngáy, không giữ nổi mình, chỉ e một ngày nào đó bị chính quyền bắt đi. Em rời khỏi đây đi đến một nơi khác, nếu đến kinh thành em sẽ tìm anh. Anh đã dạy học nửa đời người, hiện nay đào mận đầy thiên hạ, nhiều học trò đã là ông bà chủ hoặc giám đốc. Đến kinh thành anh sẽ giới thiệu đến công ty của các anh làm việc văn phòng. Nhưng em phải hứa với anh, rời ngay khỏi chỗ này, không bao giờ làm việc lén lút tiếp khách làng chơi nữa.
– Lần này anh đi công tác đến đây, vài hôm nữa anh lại đi công tác qua huyện lị này, lúc ấy anh còn đến phố Thiên Đường một lần nữa, anh phải xem xem em đã đi khỏi chốn này chưa.
Lần nào đến phố Thiên Đường, tôi cũng đi vào bảy đến tám nhà hàng khuyên bảy tám cô gái nhỏ tuổi nhất, bảo các cô về nhà hoặc đến nơi khác làm việc, không bao giờ kiếm sống bằng con đường bán thân nuôi miệng ngấm ngầm nữa. Khuyên giải cô nào tôi đều ghi vào một quyển sổ tay, viết rõ tên cô gái, tên cửa hàng, ghi cả số tiền tôi cho các cô, có lần nhiều nhất tôi cho một cô tám trăm đồng, ít nhất cũng đã cho một cô hai trăm năm mươi đồng. Trong quyển sổ tay của mình, xem từ trang đầu đến trang cuối, tôi ghi những việc bà con trong thôn gửi mua cái nọ thứ kia, xem từ trang cuối đến trang đầu tôi ghi tên cô gái tôi khuyên đi khỏi tên cửa hàng và số tiền mình cho. Trong hai tháng này tôi không làm việc gì ở thôn, chuyển đến phố Thiên Đường đã ba lần, tên các cô gái trong sổ đã ghi kín hai tờ giấy. Phố Thiên Đường rộng hẹp dài ngắn ra sao tôi thuộc như lòng bàn tay. Góc phố chỗ nào có thùng rác, chỗ nào có thùng thư bưu điện như một người đứng ở đấy suốt ngày suốt đêm. Trên đường phố lớn, chỗ nào, tấm đá xanh nào vỡ một miếng, tôi đều nhớ rất rõ,giống như nhớ trên giá sách nhà mình quyển sách nào để ở đâu, giống như nhớ bài thơ nào trong "Kinh thi" ở phần nào, là bài thứ mấy trong một phần nào, lại là bài thứ bao nhiêu theo thứ tự chung của cả bộ "Kinh thi". Tôi biết, trên phố Thiên Đường hai bên mặt phố có tất cả sáu mươi hai nhà hàng cửa hiệu. Những nhà hàng cửa hiệu ấy hầu như đều có con gái phục vụ đàn ông (nghe người ta nói trên phố này còn có mấy cửa hiệu chuyên môn để đàn ông phục vụ đàn bà).
Tôi vạch ra kế hoạch phải đến phố Thiên Đường mười lần, khuyên cô gái trẻ nhất trong mỗi cửa hàng đều về quê họ làm ăn sinh sống, hoặc khuyên các cô đến địa phương khác tìm công ăn việc làm. Tôi coi đó là sự nghiệp mình phải làm khi trở về dãy núi Bả Lâu (giống như mấy năm vừa qua tôi toàn tâm toàn ý biên soạn tác phẩm chuyên đề của mình). Nó khiến tôi sống đầy đủ mà thoả mãn, phong phú mà đa dạng trong thời gian ở thôn Chùa trước, sống những ngày đời thường, làm những việc không bình thường, khiến tôi khi sống một mình, ôn lại những việc làm đã qua cảm thấy kiêu hãnh như một vĩ nhân nhớ lại cuộc đời vĩ đại của mình.
Lần này khi đến phố Thiên Đường, đã sắp đến bữa ăn trưa, tôi ăn cơm trong một quán cơm bình dân trên phố Uỷ ban, mở quyển sổ tay của mình ra xem, biết cô bé chưa đầy mười sáu tuổi có tên là Cúc Mai ở nhà hàng thứ hai mươi tôi đã từng khuyên, tôi cần đi tiếp là cửa hàng thứ hai mươi mốt. Nhà thứ hai mươi mốt là nhà trọ Thiên Đường trên phố Thiên Đường. Tôi đã từng đến đây xem, nhà gác ba tầng hơn tám mươi buồng giống như một khách sạn ba bốn sao ở thành phố. Nhà trọ ấy nhận người ở trọ đêm cũng có bố trí nhà ca hát và tắm hơi. Trong nhà ca hát và tắm hơi đều có tiểu thư tiếp khách hát, tiếp khách nhảy, tiếp khách xoa bóp và ngủ. Thạo đường quen lối, cứ thế tôi đi. Ăn cơm trưa xong, từ phố Ủy ban tôi đi đến phố Thiên Đường. Đến đầu đường tôi gật đầu chào người đàn ông đứng tuổi ngày nào cũng chữa xe đạp ở chỗ đó, ông đáp, lại đến rồi hả? Tôi nói ông cứ làm việc đi. Ông cười bảo đi đi, nói các anh ở là thành phố lớn, đến nơi nhỏ bé này, không đến phố Thiên Đường vui chơi, cũng quả thật không có nơi nào khác.
Tôi đứng ở đầu phố. Trong khi cô gái có khuôn mặt quen quen trước một cửa hiệu khác vẫy tay mồi chài tôi, thì tôi đi vào nhà thứ hai mươi mốt - nhà trọ Thiên Đường. Đi thẳng một đoạn, tôi đến thẳng cổng lớn của nhà trọ, sau khi bước lên mấy bậc thềm, anh bảo vệ ở cửa gật đầu chào đón, giúp tôi đẩy cánh cửa quay, bước vào sảnh lớn, tôi nhìn qua một lượt, trong sảnh lớn có khách du lịch ngồi trên sô pha xem báo, có khách đang đứng trong sảnh lớn như chờ đợi ai, bước đến thẳng quầy phía trước của sảnh lớn, nhân viên phục vụ tươi cười hỏi tôi, ngài ở trọ phải không, thưa ngài?
Tôi nói nhà trọ của các chị nóng gớm, bây giờ đã mở lò sưởi kia à?
Cô ấy nói, nhiều nhất có thể chiết khấu tám phần trăm có giấy giới thiệu có thể chiết khấu sáu phần trăm.
Đưa giấy công tác cho cô xem tôi nói, ở kinh thành, khách sạn nào cũng chiết khấu cho thầy trò trường chúng tôi sáu phần trăm, đến chỗ các cô, các cô không thể không chiếu cố trí thức. Cô nhận giấy công tác của tôi xem một lát, cười với tôi, em dành cho anh một phòng chiết khấu sáu phần trăm trên gác hai. Tôi cầm thẻ phòng ở đến buồng mình, bật đèn, kéo rèm cửa sổ, sau đó mở sổ hướng dẫn nghỉ trọ bên cạnh máy điện thoại, dựa vào số điện thoại trên sổ hướng dẫn, tôi bấm đến số máy lẻ tắm hơi, hỏi có tiểu thư xoa bóp không? Đến tận buồng mát-xa được không? Tuổi nhỏ nhất là bao nhiêu? Không có yêu cầu gì khác, tôi cần cô nào nhỏ tuổi nhất, năm phút sau bảo cô ấy đến phòng tôi được không?
" Bỏ máy nghe xuống, tôi ngồi nhìn một lượt hai cái giường trong gian phòng, nhìn tấm thảm đỏ trải nền nhà vừa bẩn vừa sạch, nhìn bức tranh cắt giấy treo trên đầu giường, lau một lớp bụi trên màn hình tivi, đẩy cánh cửa sổ để khí mát đầu mùa đông ở bên ngoài ùa vào buồng. Cuối cùng nằm ngửa trên giường thở mấy hơi khoan khoái, lại ngồi dậy rót hai cốc nước, đặt lên bàn uống trà dưới cửa sổ, nôn nóng chờ đợi cô gái nhỏ tuổi nhất của nhà trọ, giống như chờ một vị khách lớn nhất. Làm xong mọi việc, tôi vào buồng vệ sinh rửa tay, rửa mặt. Lúc này có người gõ cửa.
Tim tôi bắt đầu đập thình thình (lần nào cô gái trẻ nhất gõ cửa, trái tim tôi cũng hồi hộp vô cùng, cứ đập như sấm rền. Sự hiếu kì và nỗi lo khó diễn tả như ngựa điên và thỏ rừng chạy nhảy nháo nhào trong lồng ngực). Nhưng lúc này tôi lại thường có thể hít một hơi dài rồi từ từ thở ra nén căng thẳng lại, cố sức bình tĩnh, coi như không có chuyện gì xảy ra, nhìn ra cửa một cách bình thản, nói một cách tỉnh khô, đem nước đến phải không? Vào đi!
Cô gái liền bước vào. Cô không phải nhân viên phục vụ đem nước đến (Tôi biết thừa cô không phải nhân viên phục vụ đưa nước). Cô là tiểu thư trẻ chuyên hầu hạ đàn ông với danh nghĩa xoa bóp. Trong số tất cả các tiểu thư của nhà trọ, có lẽ cô không phải xinh đẹp nhất, nhưng đúng là trẻ nhất (lần nào tôi cũng xem chứng minh thư của các cô). Tim tôi đập ghê quá, nhưng lại ra bộ tỉnh bơ chờ đợi cô em đến, lại như sợ cô em đến. Ở trong buồng vệ sinh rõ ràng tôi nghe thấy tiếng bước chân cô đi vào, nghe thấy tiếng cô đóng cửa và khoá cửa lách cách, nhưng tôi cứ cố tình coi cô là nhân viên phục vụ của nhà trọ đưa nước đến, lại từ từ rửa mặt, rửa tay một lần nữa trong nhà vệ sinh kéo sợi dây thời gian dài một tấc thành một trượng hưởng thụ sự chờ đợi tôi của cô em ở cửa một cách căng thẳng và vui sướng. Ở trong nhà vệ sinh tôi mường tượng ước đoán về cô như thế nào (rút cuộc cô bao nhiêu tuổi? Có xinh không? Là người địa phương hay người tỉnh ngoài? Nước da hồng hay trắng?) Mãi đến khi tôi thong thả (vội vội, vàng vàng) rửa tay rửa mặt một lần nữa, cứ tưởng thời gian một tấc đã kéo dài thành một trượng, mới bắt đầu bước khỏi buồng vệ sinh.
Nhưng vừa mở cửa, tôi bỗng chốc sững sờ.
Tiểu thư tiếp khách nhỏ tuổi nhất đứng trước mặt tôi lại chính là Tiểu Hạnh của khách sạn Bả Lâu. Chính là cô gái Linh Trân bố trí ngủ với tôi trong đêm tôi ở khách sạn Bả Lâu.
Trong phòng hình như vô cùng ngột ngạt.
Gió lạnh đầu đông cuối thu thổi vào qua cửa sổ, trong lành mà ẩm ướt. Ánh đèn tôi bật lên (đã trả tiền cứ việc dùng, tôi bật sáng trưng khắp nhà) chiếu vào không khí tươi mới mát mẻ, giống như ánh nắng chiếu vào một đám mây mù nhìn không rõ. Tiểu Hạnh đứng ở giữa cửa buồng vệ sinh và sau cửa ra vào, em mặc một chiếc áo len mỏng màu đỏ bó sát người và chiếc váy len dài đã sang mùa se lạnh (mặc váy để tiện cởi, có lẽ có khi tiếp khách không cởi áo, cứ tốc váy lên là được), cổ vẫn quàng một chiếc khăn lông cừu màu đỏ xen màu xanh (có lẽ một người đàn ông nào đó tặng em). Khi nhìn thấy tôi em nhẹ nhõm hơn nhiều so với tôi khi gặp em, chỉ hơi ngớ ra một lát rồi lập tức nở nụ cười tươi rói.
Anh đấy ư, giáo sư Dương? Hai tháng nay sao anh không đến khách sạn Bả Lâu? -
– Ở khách sạn Bả Lâu năm nào chúng em cũng được nghỉ mấy ngày phép. Nghỉ phép em đến nhà trọ Thiên Đường làm thuê mấy hôm. Làm mấy hôm ở đây, em kiếm được nhiều tiền hơn một tháng làm việc ở khách sạn Bả Lâu.
– Em biết anh rời khỏi kinh thành, xa vợ, các anh không gọi vợ, mà thường gọi người yêu. Anh xa vợ lâu quá mới đến đây xả hơi. Không sao đâu đàn ông không đến đây xả hơi thư giãn, bọn em biết đi đâu kiếm tiền.
– Yên tâm đi giáo sư Dương, em sẽ không kể với chị Phó việc anh đến phố Thiên Đường, nhưng anh cũng đừng nói chuyện em hễ nghỉ phép là đến phố Thiên Đường tiếp khách. Chị Phó không biết em vẫn còn làm việc này. Chị ấy cứ tưởng em đã cải tà quy chính từ lâu, cứ tưởng em không làm chuyện này từ lâu. Nghề này giống như hút thuốc uống bia, mấy chị chúng em bảo, y hệt hút thuốc phiện, một khi đã nghiện, đừng hòng cai được. Nhưng anh cứ yên tâm, giáo sư Dương, em còn nhỏ tuổi lắm, không nghiện, nói cai là cai được, nói không làm nghề này nữa là không làm.
Hai chúng tôi ngồi trên hai chiếc ghế hình tròn trước cửa sổ, giữa hai ghế là chiếc bàn trà tròn màu đỏ sẫm. Trên bàn trà có đĩa hoa quả, chiếc gạt tàn thuốc lá hai cốc nước pha bã chè. Bã chè có mùi mốc tỏa trong phòng, giống như khi tôi mở cửa sổ, trong nhà có luồng gió trong lành ùa vào. Thời tiết đã sang tháng mười âm lịch, luồng không khí nói là lạnh nhưng vẫn còn ấm, bảo là ấm đã se lạnh, chuyển động trên huyện lị, trên Bả Lâu cả trên miền bắc lẫn miền tây tỉnh Hà Nam đều báo hiệu mùa đông sắp đến, lá ngô đồng trên phố Thiên Đường đã ngả sang màu vàng như mạ vàng, lá rụng xuống xoay xoay trong không trung như cô gái mặc váy nhảy múa trên sân khấu. Hai chúng tôi ngồi trước cửa sổ nói chuyện, giống như tôi tìm học trò của mình nói chuyện ở Trường đại học Thanh Yên.
Tôi nói, Tiểu Hạnh, từ nay về sau em đừng làm việc này nữa. Mỗi tháng anh cho em vài trăm đồng, em đừng đến phố Thiên Đường nữa được không?
Em đừng đến nữa em nhé?
Tôi bảo tháng nào anh cũng cho em vài trăm đồng chính là không muốn để em đến làm việc này.
Em hỏi, anh cho thật không?
Lại bảo, vậy anh cho đi!
Tôi lấy hai trăm đồng đưa cho Hạnh.
Có hai trăm thôi à?
Tôi lại lấy ra hai trăm đưa cho em.
Hạnh lại xoè tay trước mặt tôi.
Tôi lại móc một trăm đồng để vào lòng bàn tay Hạnh. Em cầm năm trăm đồng, đếm xong, nhìn tôi nói, giáo sư Dương, em lấy tiền thật đấy.
Quả thật Hạnh đã cuốn tiền lại nhét vào trong tất ni lông dài màu da chân cô đang đi (Đúng là em đã nhét cuộn tiền vào trong tất). Được cái khi cuộn tiền, nét mặt em đỏ bừng, chẳng hiểu nghĩ thế nào, do dự một lát, em lại lấy tiền từ ống tất ra, đặt trước mặt tôi. Nói thế thôi chứ tại sao em lại lấy tiền của anh? Từ lúc vào cửa đến bây giờ, ngay đến cầm tay em một cái anh cũng chưa, em đâu dám vô duyên vô cớ lấy năm trăm đồng bạc của anh? Tôi bảo chính là vì anh muốn từ hôm nay trở đi em không đến đây tiếp khách nữa.
Em nói anh muốn em lấy tiền thật thì anh sờ em đi, chạm vào người em đi, hôn em một cái đi.
Tôi hoảng hốt co người lại, rút hai tay vào lòng mình nói. Anh không có ý nghĩ ấy em Hạnh ạ, nếu anh có ý nghĩ ấy anh đã sờ em, chạm em trong cái đêm anh ngủ ở khách sạn Bả Lâu.
Cô em cười, cười lanh lảnh.
Vừa cười em vừa nói, giáo sư Dương, anh đúng là một người cực tốt. Anh là người đàn ông tốt nhất trong những người đàn ông em đã gặp. Thảo nào đêm hôm ấy bà chủ Phó bố trí em lên gác ngủ với anh.
Khi nhắc đến chị Phó bà chủ của các cô, hình như nghĩ đến chuyện gì, bỗng dưng em thôi nói, chằm chằm nhìn tôi nét mặt vốn thanh thoát nhẹ nhõm sị hẳn ra, trong niềm hưng phấn hơi đỏ mặt vừa rồi có sự căng cứng và tím tái, ngay đến tốc độ nói chuyện cũng nhanh hơn trước. Anh và chị chủ của chúng em cùng một thôn phải không? Bệnh của chị Phó hiện giờ ngày càng quá ra anh có biết không? Không ai biết chị Phó mắc bệnh gì, chỉ thấy ngày nào chị cũng đến bệnh viện, xách về hết gói thuốc to đến gói thuốc nhỏ. Ai hỏi chị bệnh gì, chị trợn mắt nhìn người đó. Ai bảo cùng đưa chị đến bệnh viện, chị cũng trợn mắt với người đó. Nhưng thời gian này, sắc mặt chị càng ngày càng héo hon, nói chuyện cũng uể oải, không có việc cứ ngồi trong nhà không đi ra. Chuyện buôn bán kinh doanh, nghĩ đến chị, hỏi chị một tiếng, không nghĩ đến chị, ngay đến mất đồ đạc của khách sạn chị cũng mặc.
– Anh có biết chị Phó rút cuộc đã mắc bệnh gì không?
– Anh có biết trước kia chị ấy yêu ai trong thành phố này?
– Giáo sư Dương, nếu anh cho em tiền thật, anh đừng cho em năm trăm đồng. Bao giờ có dịp ngủ với anh một đêm, đừng nói anh cho em năm trăm, anh cho em một ngàn, hai ngàn em cũng nhận. Nhận tiền rồi em sẽ nói một câu cám ơn anh. Nhưng anh không để em ngủ với anh, em dựa vào đâu đòi anh tiền? Anh cũng đừng cho em hai trăm. Hai trăm đồng em phải tiếp anh làm một lần. Nhưng hôm nay tay em anh cũng chẳng buồn cầm, ngón tay em anh cũng không chạm, tại sao em lại lấy hai trăm đồng của anh? Giáo sư Dương, thế này nhé, anh cho em năm mươi hoặc một trăm đồng anh nhé. Anh cho em năm mươi hoặc một trăm đồng, cũng coi như em không mất không một lần đến đây. Anh cho em năm mươi đồng hoặc một trăm đồng, em sẽ kể cho anh nghe một việc, một việc về chị chủ của chúng em.
– Không cần nhiều, anh cho em một trăm đồng là đủ, một trăm đồng đã nhiều rồi. Cô em nói, xét cho cùng chẳng phải em đã tiếp chuyện anh một lúc?
– Đúng, em chỉ lấy một trăm đồng.
– Anh biết chị chủ của chúng em yêu ai không? Biết tại sao chị ấy phất lên không? Em kể với anh, anh chớ có quay ngoắt hắt mưa hắt gió lên người em, càng không được một hôm nào đó đột nhiên hỏi chị ấy. Giáo sư Dương, anh thử nghĩ, một người đàn bà nhà quê, tại sao ra thành phố có mấy năm lại có thể nhiều tiền đến thế? Loại trẻ hơ hớ như chúng em còn kiếm không được mấy đồng tiền, nhưng chị chủ của chúng em người già mặt xanh xao, chỉ trong có mấy năm từ một người rửa bát cho một khách sạn đã trở thành bà chủ. Anh có biết chị Phó đã trở thành bà chủ như thế nào không? Khách sạn Bả Lâu trước kia đâu có gọi là khách sạn Bả Lâu, mà gọi là Dự Tây Yến (yến là cỗ là tiệc của miền tây tỉnh Hà Nam). Ông chủ mở Dự Tây Yến, họ Ngô, nặng hơn 100kg. Đây là ông Ngô béo phị có tiếng tăm ở phố huyện, đã hơn sáu mươi tuổi, nhưng trông dáng vẫn mới hơn năm mươi. Ngôi nhà hai tầng của khách sạn Bả Lâu hiện nay và cả ngôi nhà cổ bốn mặt là nhà ở giữa là sân phía sau đều là nhà của ông chủ họ Ngô. Ông Ngô mở Dự Tây Yến buôn bán phất lên ngùn ngụt, y như nhà cháy, kiếm tiền như hót lá rụng cuối thu. Lúc đó chồng chị Phó đã chết, khám bệnh cho chồng, chị Phó đã tiêu rất nhiều tiền, nợ nần như chúa chổm. Chồng chết, chị Phó đã lên thành phố làm thuê, đến Dự Tây Yến quét nhà, rửa bát, bưng món ăn, giặt khăn trải bàn ăn cho người ta.
Nhưng về sau, ông chủ không để chị quét nhà, rửa bát, mà sai chị đi chợ mua hàng cho Dự Tây Yến.
Sau đó nữa, chị Phó không ngủ cùng với nhân viên phục vụ khác, mà chuyển lên nhà trên của ngôi nhà đằng sau, ở cùng với ông chủ, không còn đi mua hàng, chỉ hàng ngày đến sảnh trước thu tiền cho ông chủ.
Lại một năm nữa, ông chủ họ Ngô bị đột tử, Dự Tây Yến cùng nhà gác và nhà sau trở thành tài sản của chị Phó. Chị Phó đã trở thành bà chủ. Sau khi ông Ngô chết, công an còn gọi chị Phó lên Cục công an xét hỏi suốt ba ngày. Ông Ngô béo phị chết trần truồng nằm trên người chị Phó giữa ban ngày, chị Phó cởi quần áo, đang hầu hạ ông Ngô béo phị. Nhưng khi làm chuyện ấy, ông Ngô béo phị ôm trên người chị Phó, đột nhiên chết lặng, không hề động đậy. Chị Phó hỏi, ông chủ Ngô sao thế? Tại sao không động đậy? Chị Phó hỏi mấy tiếng liền, ông Ngô cứ nằm yên không nhúc nhích. Cuối cùng chị Phó đã đẩy thân ông Ngô nặng hơn một tạ xuống khỏi thân mình như đẩy một con lợn, liền phát hiện sắc mặt ông đã tím tái. Người ông còn nóng, đang đổ mồ hôi, nhưng mặt đã tím lại, không thở nữa.
Bởi khi làm tình, ông Ngô quá ư hưng phấn đã bị chết do nhồi máu cơ tim. Cục công an gọi chị Phó đi ba ngày tra hỏi không có kết quả gì. Pháp y đem xác ông Ngô đi mổ xẻ kiểm nghiệm cũng không kết quả gì.
Ba hôm sau, chị Phó ra khỏi Cục công an về nhà.
Chị Phó chôn cất ông chủ Ngô, tiếp nhận tài sản của ông Ngô, rồi sửa nhà hàng Dự Tây Yến thành khách sạn Bả Lâu và kinh doanh bình thường tại đó. Ba năm trước, sự việc này ầm ĩ cả huyện lị, y như ngài tỉnh trưởng về huyện thành thị sát công việc, người lớn, trẻ con ai ai cũng biết chuyện ông Ngô béo phị làm chuyện kia chết đột ngột trên bụng chị Phó. Ai cũng bảo chị Phó nhất định thừa biết việc làm ăn trên giường chiếu, nhất định có một bí quyết tuyệt vời mà người khác không có khi hầu hạ đàn ông. Kết quả ông Ngô đã mê tít thò lò chị Phó và chết mệt trên thân chị.
Giáo sư Dương, em kể chuyện này là để anh biết khách sạn và ngôi nhà của chị Phó từ đâu mà có, biết tại sao hôm ấy chị Phó lại sai em lên ngủ với anh một đêm. Chị Phó đối với anh rất tốt. Nhưng lại không có cái gì khác chiêu đãi anh, nên chị sai em ngủ với anh một đêm. Ba năm trước em đến thành phố này làm thuê, xưa nay chưa bao giờ em làm việc tiếp khách, chỉ có một thời gian đi theo một người chị cùng thôn đã từng làm hai ba lần. Sau đó em đã bỏ hoàn toàn, chỉ có đêm hôm ấy chị Phó khuyên em đi tiếp anh ngủ một đêm. Chị Phó nói, anh từ mãi kinh thành về, quả thực không có việc gì làm anh thích, chị đã khuyên em lên gác tiếp anh một đêm. Chị bảo em ngủ với anh một đêm, chị sẽ cho em hẳn một tháng lương. Đêm hôm ấy tuy anh không chạm vào người em một ngón tay, nhưng đến cuối tháng chị Phó vẫn phát thêm cho em một tháng lương. Hưởng không một tháng lương, thể là không nhịn nổi, lúc rỗi rãi em đã lén lút đến phố Thiên Đường tiếp khách.
Giáo sư Dương, em đã kể hết mọi chuyện với anh, em xin anh một trăm đồng không thiệt phải không? Chị Phó hiện giờ có khách sạn, có ngôi nhà. Người ta còn nói chị Phó đã xây một nhà gác hai tầng ở nhà quê trên dãy núi Bả Lâu. Có đúng chị Phó còn xây một nhà gác hai tầng ở nhà quê không anh? Giáo sư Dương, em đã nói một thôi một hồi, tại sao anh không nói với em một câu? Từ sau khi tiếp nhận tài sản của ông Ngô, chị Phó đã mắc bệnh, bệnh càng ngày càng nặng thêm. Trong thời gian này, sắc mặt chị luôn luôn vàng như sáp. Chị Phó đối với anh tốt thế, sẵn sàng bỏ tiền ra sai một cô gái nhỏ tuổi nhất của khách sạn đi tiếp anh. Anh về lâu như thế, tại sao không đến khách sạn thăm chị Phó?
Tôi không tiếp lời Tiểu Hạnh. Tôi cứ luôn luôn chăm chắm nhìn vào khuôn mặt em, y như nhìn quả táo tôi muốn ăn, nghe em nói về Linh Trân, giống như nhìn một cô bé bởi mỏng môi hay hớt mà càng tỏ ra đáng yêu, đã không cảm thấy hận việc em nói về Linh Trân, cũng không cảm thấy ớn ghét bởi cô dẻo mỏ sinh sự. Khi em nói, cũng luôn luôn nhìn tôi, cặp môi em đỏ chót cứ há ra khép vào, khiến tôi nghĩ đến đứa trẻ đang bú. Lúc này, ánh sáng lờ mờ bên ngoài cửa sổ chiếu vào một nửa khuôn mặt em, nửa khuôn mặt ấy trắng mịn hồng hào mà xinh tươi (giống như Linh Trân năm xưa), còn có một lớp lông tơ nhỏ mịn hết sức hấp dẫn như có như không chưa mất hẳn trên mặt con gái, giống như trên quả táo sắp chín còn phủ lớp phấn trắng lờ nhờ. Không nén nổi, tôi định đưa tay vuốt nửa khuôn mặt ấy. Nhưng rút cuộc tôi đã không giơ tay vuốt má cho em. Như một cậu bé say mê nghe kể truyện, tôi ngồi im tại chỗ lắng nghe, nhìn miệng cô em không nói một câu, cho mãi đến khi cô em kể hết chuyện về Linh Trân, tôi vẫn còn chìm đắm trong câu chuyện, y như một kẻ si dại vĩnh viễn không bao giờ đi ra khỏi si dại.
Trong giây lát, căn nhà yên ắng như chết. Tiểu Hạnh nhìn tôi, trên môi nở nụ cười không thành tiếng lọt vào ánh mắt tôi, như chiếc kim bạc rơi xuống đất kêu thành tiếng, làm cho cả gian buồng chỗ nào cũng có tiếng. Ánh mắt em nhìn tôi như cười mà không phải cười và tiếng yên lặng không cười mà như cười kì quặc tới mức như người ta rơi nước mắt khi cười, lại câm miệng hến khi người ta khóc. Tôi cứ tưởng Tiểu Hạnh kể cho tôi nghe chuyện của Linh Trân, tôi sẽ không hề hận Linh Trân. Bởi vì xét cho cùng Linh Trân không phải vợ tôi, cũng không phải bồ bịch của tôi. Chỉ là chúng tôi đã từng đính hôn hai mươi năm về trước, như hai mươi năm trước chúng tôi đã cùng đi trên một con đường, sau đó đã nhanh chóng chia tay, mỗi người đi một nẻo. Tôi lấy Triệu Như Bình ở Trường đại học Thanh Yên, Linh Trân lấy Tôn Lâm người thợ lò cùng thôn.
Chỉ có vậy thôi.
Khi Triệu Như Bình ngủ với ông phó hiệu trưởng bị tôi bắt quả tang trên giường, tôi vẫn tỏ ra bình tĩnh, nói với họ tôi thực tình tôi xin lỗi, trước khi về nhà nên gọi điện về trước, không biết hai người đang bận ở đây.
Nhưng Linh Trân không phải là vợ tôi, cũng không phải họ hàng ruột thịt, Tiểu Hạnh nói Linh Trân ngủ với ông chủ Ngô trên giường, tôi bề ngoài tỏ ra bình tĩnh, nhưng trong lòng có phần choáng váng, lo lắng không yên như tường xiêu nhà đổ.
Em hỏi, anh không đi thăm chị Phó ư?
Tôi mím môi mím lợi không trả lời.
Tiểu Hạnh lại hỏi, anh có đi thăm chị Phó không
? Tôi đặt cốc trà đang định uống trên tay lên bàn trà. Tiểu Hạnh lại hỏi dồn, anh có đi thăm chị Phó không? Tôi nói, Tiểu Hạnh, năm trăm đồng này em cầm lấy, cám ơn em đã tiếp chuyện anh khá dài.
Tiểu Hạnh nói, nhiều anh ạ, anh có chạm đến em đâu, cho em một trăm đồng đủ rồi.
Tôi bảo Tiểu Hạnh coi như anh xin em, từ nay về sau em đừng đến đây tiếp khách nữa được không?
Do dự mãi em đã cầm tiền đứng lên, có vẻ xấu hổ cho ba trăm đồng vào trong ống tất dài, còn hai trăm đồng cầm ở tay, chuẩn bị trao cho chủ để ăn chia. Sau đó em lại nhìn tôi tỏ vẻ cảm ơn (liếc tôi một cái, như nói anh không sờ em một cái sao?) Tôi giơ tay vuốt đầu em một cái như một người bố (tóc em đen mượt óng ả, xoa lên như sờ vào dòng nước đang chảy). Tôi nói, Tiểu Hạnh, anh xin em, nghe anh nói một câu, em còn nhỏ, từ nay trở đi em đừng đến phố Thiên Đường, không nên ra khỏi nhà đi làm việc này nữa được không?
– Coi như anh van xin em được không?