Phân chia ruộng đất cho dân, trao cho họ một tia hy vọng, nghe thì dễ nhưng làm mới khó!
Hiện nay, mảnh đất nào mà chẳng có chủ? Tuy trải qua chiến loạn, nhưng dù sao triều đại vẫn chưa thay đổi, lẽ nào ngươi lại có thể tùy tiện cướp đoạt ruộng đất của địa chủ bản địa?
Tần Mục lấy đâu ra đất để chia cho dân?
Dương Đình Lân lắc đầu nói: "Ý tưởng của hiền chất, lão phu đại khái cũng đoán được, chỉ sợ kế này không thông. Cám Châu tuy có năm huyện từng bị quân phản loạn tàn phá, các bậc sĩ thân đại hộ ở địa phương phần nhiều đã thiệt mạng trong loạn lạc, nhưng phàm là nhà giàu có, sĩ thân, thường thì gia tộc đều cành lá xum xuê, gốc rễ thâm sâu. Ngay cả khi người thân trực hệ đều gặp nạn, thì các chi nhánh phụ vẫn còn đó. Muốn chia chác số ruộng đất này sẽ gặp phải sự kháng cự cực lớn. Nếu xử lý không khéo, họ sẽ lại kích động nổi loạn. Huống hồ, không ít sĩ thân đại hộ vẫn luôn có một hai người sống sót sau loạn lạc, số ruộng đất này làm sao chia đây?"
Tần Mục tự tin đáp: "Việc này nói khó cũng không khó. Trước tiên, sau khi đứng vững trên chữ "Lý", quan phủ cần phải có một thái độ cứng rắn mới được."
"Ồ, hiền chất có cao kiến gì, mau nói cho ta nghe xem."
"Dương thúc, chúng ta làm thế này: Phủ nha hãy nhanh chóng dán một bản thông cáo, tuyên bố rằng hồ sơ điền tịch của các châu huyện đã bị thiêu hủy hoặc thất lạc do chiến loạn. Yêu cầu bách tính các huyện trong vòng mười ngày mang khế ước ruộng đất của nhà mình đến huyện nha để đăng ký lập sổ lại."
"Người nào không đưa ra được khế ước, không có bằng chứng, quan phủ sẽ không thừa nhận quyền sở hữu ruộng đất đó. Người nào đưa ra được khế ước thì cứ theo số mẫu ghi trên đó mà đo đạc cho đủ. Nếu có dư ra, thì lấy số dư đó chia cho dân tị nạn. Như vậy, chúng ta đã đứng vững trên chữ "Lý". Nếu sau đó còn có kẻ giở trò cản trở, thì không cần phải khách khí nữa."
Chiêu này của Tần Mục nhìn thì đơn giản, nhưng thực chất lại ẩn chứa cơ huyền. Nó khiến Dương Đình Lân bỗng chốc cảm thấy như được khai sáng. Cách làm này là công sự công biện, tuy có chút không nể tình, nhưng lại giữ được chữ "Lý".
Việc không thừa nhận quyền sở hữu đất đai nếu không có văn tự khế ước làm bằng chứng thực ra chỉ là thứ yếu, số đất đai quan phủ thu được từ việc này cũng chẳng là bao.
Bởi lẽ, địa khế thường là thứ mà một gia đình cất giữ kín đáo nhất, mà thứ này đối với quân phản loạn chỉ là tờ giấy vụn, chẳng ai rảnh rỗi đi lục soát. Chỉ cần người còn sống, khả năng làm mất địa khế là không cao.
Trọng tâm thực sự nằm ở chỗ: Nếu có địa khế, thì trả lại đất cho địa chủ theo đúng số lượng thực tế ghi trên đó. Đây mới là tinh túy trong kế sách của Tần Mục.
Từ giữa thời Minh, sĩ thân phú hộ địa phương đã thâu tóm ruộng đất ồ ạt. Để trốn tránh thuế khóa, các thủ đoạn như gửi gắm đất đai, khai khống số liệu xuất hiện nhan nhản. Số ruộng đất đóng thuế trong sổ sách của quan phủ ngày càng ít đi, phần lớn đất đai đã biến mất một cách khó hiểu sau những lần sang tên đổi chủ mờ ám.
Tất nhiên, những mảnh đất này không thể thực sự biến mất, chỉ là không tìm thấy ghi chép trong sổ sách của quan phủ mà thôi. Sổ quan không ghi chép, thì chủ nhân cũ chắc chắn cũng không thể đưa ra được địa khế hợp lệ.
Chiêu này của Tần Mục tung ra, chẳng khác nào thực hiện một cuộc đo đạc ruộng đất mới. Nhưng nó lại đơn giản hơn nhiều so với việc đo đạc thông thường, bởi chỉ cần đo đạc phần nhỏ có địa khế, còn phần lớn "hắc điền" (đất đen) không có địa khế sẽ trực tiếp bị quy thành đất vô chủ.
Những "đất vô chủ" này chỉ cần quan viên đứng ra chủ trì và giám sát, giao cho dân tị nạn đã được tổ chức theo mô hình bảo giáp phân chia theo đầu người là xong.
Chiêu này vừa tung ra, những địa chủ trước đây khai khống nhiều nhất, gây thiệt hại lớn nhất cho lợi ích quốc gia, nay sẽ chịu tổn thất nặng nề nhất, chẳng khác nào tự bê đá đập chân mình.
Trước đây khi thế lực sĩ thân phú hộ còn mạnh, chiêu này rất khó thực hiện trót lọt. Nhưng hiện nay, sau khi bị quân phản loạn tàn phá, thế lực của họ đã bị suy yếu nghiêm trọng, chính là lúc họ suy yếu nhất, sự kháng cự khi thực hiện kế sách này gần như có thể bỏ qua.
Nghĩ thông suốt điểm này, Dương Đình Lân lộ vẻ hài lòng, từ tốn nói: "Được, cứ làm như vậy! Hiền chất chỉnh đốn quân đội, quản lý dân chúng, đều là nhân tài hiếm có. Tấu chương báo công ta đã gửi lên rồi. Hội Xương chỉ là một huyện nhỏ, thật sự là quá lãng phí tài năng của hiền chất, hy vọng triều đình có thể tinh tường nhìn ra nhân tài."
Năm xưa Viên Sùng Hoán cũng xuất thân từ một vị tri huyện nhỏ bé, chỉ trong nửa năm ngắn ngủi đã nhảy vọt nhiều cấp, thăng làm Đốc quân, tổng lĩnh quân chính Liêu Đông, trở thành đại thần nắm giữ huyết mạch của đế quốc.
Dương Đình Lân cảm thấy với tài năng của Tần Mục, trong lúc quốc gia nguy nan, chưa chắc đã không có khả năng được phá cách thăng tiến. Ít nhất, bản thân ông cũng đặt kỳ vọng rất lớn vào Tần Mục.
"Có thể bình định phản loạn, đều là công lao của Dương thúc và các vị đại nhân, tiểu chất không dám nhận công tự mãn. Trước mắt, chỉ mong có thể quản lý tốt một huyện là đã mãn nguyện rồi, những chuyện khác để sau hãy nói. Tiểu chất với tư cách là tri huyện Hội Xương, đến nay vẫn chưa đến Hội Xương nhậm chức, thật sự không thỏa đáng, nếu như..."
"Chuyện đã đến nước này, cũng không vội trong chốc lát. Hiền chất cứ an tọa, lão phu còn có lời muốn nói."
"Dương thúc chịu chỉ giáo, tiểu chất đương nhiên là cầu còn không được."
"Tần hiền chất à, nay con đã là cha mẹ của một huyện, mà đến cả gia thất cũng chưa có, thì ra thể thống gì?"
"Chuyện này, Dương thúc minh giám, từ nay về sau Hội Xương chính là nhà của con, bách tính Hội Xương chính là con cái của con. Con nguyện đem thanh xuân của mình hiến dâng vô tư cho Hội Xương, cho Đại Minh, cho..."
"Hồ đồ! Lão phu đang nói chuyện chính sự với con, con nói nhảm cái gì thế?" Dương Đình Lân có chút tức giận. Theo lẽ thường, những lời trước đó của ông là để dạo đầu, tiếp theo Tần Mục nên khiêm tốn vài câu, hoặc nói đôi lời về việc khó tìm được ý trung nhân, tóm lại không nên nói năng lộn xộn như vậy. Điều này khiến vị tri phủ đại nhân biết để đâu cho hết mặt mũi? Những lời định nói tiếp theo biết mở lời thế nào đây?
Đã không còn mặt mũi nào nữa, Dương tri phủ quyết định chơi tới bến. Ông ho khan hai tiếng rồi nghiêm mặt nói: "Hiền chất à, lệnh tôn lệnh đường qua đời sớm, ta coi như là thế thúc của con, chuyện hôn sự của con đương nhiên không thể không quan tâm, hừ hừ..."
"Hừ hừ!" Tần Mục bỗng nhiên như một cậu bé thẹn thùng, cổ họng hơi khô, không tự chủ được mà ho khan theo hai tiếng. Cảnh tượng này nhìn thế nào cũng thấy gượng gạo.
"Hừ hừ!" Dương Đình Lân như sợ mình chịu thiệt, lại ho thêm hai tiếng nữa, mới nghiêm sắc mặt tiếp lời: "Hiền chất à, chuyện này... con gái ta năm nay vừa tròn mười bảy, người con cũng đã gặp rồi, tuy không dám nói là tài mạo song toàn, nhưng cũng coi là đoan trang hiền thục. Lão phu chỉ có một mụn con gái này, vẫn luôn coi như hòn ngọc quý trên tay. Nay lão phu làm chủ gả nó cho con, con thấy thế nào?"
Con thấy thế nào? Mẹ kiếp, Dương Đình Lân nhìn không giống tri phủ nữa, mà giống Diêm Vương gả con gái, một bộ dạng "ngươi đồng ý cũng phải đồng ý, không đồng ý thì ta cầm bút gạch tên ngươi khỏi sổ sinh tử".
"Hừ hừ! Chuyện này..." Tần Mục vốn dĩ miệng lưỡi trơn tru, nhưng lúc này không biết làm sao, cứ như bị ai dán miếng cao chó lên miệng.
Ừm, Dương đại tiểu thư còn trẻ trung xinh đẹp hơn cả Ngọc Thấu công chúa, quả thực rất tốt. Nhưng dù sao cũng chỉ mới gặp vài lần, lời còn chưa nói quá mười câu, chứ đừng nói đến chuyện "thử yêu trước hôn nhân". Cứ thế định đoạt liệu có quá vội vàng không?
Tần Mục dường như quên mất việc mình từng nhờ Xảo Nhi gửi thơ tình, khiến người ta sáng sớm đã đâm tay vào bụi hoa tường vi. Lúc này Dương Đình Lân chủ động kết thân, hắn lại có chút do dự.
Con người mà! Có lẽ ai cũng có chút "hèn", thường là rượu mời không uống lại thích uống rượu phạt, thứ gì dễ dàng có được là lập tức cảm thấy mất hứng.
Dương Đình Lân mặt tím tái hừ một tiếng: "Sao nào, con gái ta gả cho con còn ủy khuất con sao? Nếu đã như vậy, coi như lão phu chưa nói..."
"Khoan đã, khoan đã, Dương thúc à, tiểu chất không có ý đó. Tiểu chất chỉ cảm thấy mình thân cô thế cô, lại chỉ là một quan nhỏ thất phẩm xuất thân từ cử nhân, tiền đồ mờ mịt. Lệnh ái xinh đẹp như tiên, hiền lương thục đức, tiểu chất chỉ sợ mình làm ủy khuất lệnh ái, nỗi khổ tâm này mong Dương thúc thấu hiểu."
"Lão phu quan sát cách con làm việc, luôn quả quyết dứt khoát, nên mới trực tiếp tìm con bàn chuyện hôn nhân đại sự này. Không ngờ con lại dây dưa lôi thôi như vậy. Lão phu bây giờ muốn một câu trả lời thật lòng của con. Nếu con thấy con gái lão phu không xứng với con, thì cứ nói thẳng. Nếu không chê, thì chuyện này cứ để lão phu làm chủ, cứ quyết định vậy đi."
Tần Mục liếm liếm đôi môi khô khốc, cái kiểu "thử yêu trước hôn nhân" vào thời đại này dường như phải bị dìm lồng heo, đừng hòng mà nghĩ tới. Vậy thì định hay không định đây?
---❊ ❖ ❊---
PS: Điều chỉnh lại một chút, an tâm viết sách thôi. Mọi thứ ngoài cửa sổ, hãy cứ để nó nhạt dần giữa những áng mây trắng. Cuối cùng, sự ủng hộ của các độc giả mới là điều duy nhất đối với ta.