Chương 025: Ngọc Súc công chúa
Tri phủ Cám Châu là Dương Đình Lân tập hợp các bậc sĩ phu, phú hộ trong thành lại, ra sức bàn luận về cái đạo lý "da không còn thì lông bám vào đâu", ví như vùng đất trinh nguyên chưa khai phá, nếu không có lớp cỏ che phủ thì khó mà tồn tại được.
Kết quả, đám sĩ phu phú hộ Cám Châu lập tức lấy mâu của chính ông đâm vào lá chắn của chính ông, ai nấy đều nói mình đã sớm "cải lão hoàn đồng", trở về làm vùng đất trinh nguyên rồi, lấy đâu ra lông mà nhổ cho ngài!
Dương Đình Lân bận rộn suốt cả buổi chiều, miệng lưỡi khô khốc, còn phải làm gương, tự mình quyên góp ba trăm lượng tiền lương, thế nhưng cuối cùng chỉ gom được ba ngàn lượng bạc và hơn hai trăm thạch lương thực.
Số tiền lương này, nếu đem cho một gia đình ba người thì đủ để họ sống an nhàn cả đời, nhưng chia cho năm sáu vạn dân tị nạn thì chẳng khác nào muối bỏ bể, không giải quyết được vấn đề thực tế.
Hàng vạn dân tị nạn trong thành đang đói khát chờ ăn, nếu không cứu tế kịp thời tất sẽ trở thành nguồn cơn loạn lạc lớn nhất.
Ngoài thành, hai cánh quân phản loạn đã hình thành thế lực, đang kẹp từ hai phía nam bắc đánh tới, tình thế vô cùng nguy cấp.
Mà đại quân Mãn Thanh vừa mới hoành hành ở Hà Bắc, Sơn Đông, tận tháng tư mới nghênh ngang rút quân ra khỏi cửa ải. Vô số dân tị nạn trải qua cảnh đốt phá cướp bóc đang khẩn thiết chờ triều đình cứu tế. Lý Tự Thành và Trương Hiến Trung lần lượt xưng vương ở Tương Dương, Vũ Xương, thanh thế lẫy lừng. Những sự việc này chồng chất lên nhau khiến triều đình rối bời, lo trước hở sau, căn bản không thể điều động đại quân đến Cám Nam để dẹp loạn.
Không gom đủ tiền lương, Dương Đình Lân lo lắng như lửa đốt. Trở về phủ nha, ông suy đi tính lại vẫn không có cách nào, đành sai người chuẩn bị vài món ăn nhỏ ở hậu nha, rồi mời Tần Mục đến.
Tần Mục theo tiểu đồng nhà Dương Đình Lân đi vào hậu nha từ cửa hông. Trong sân có vài chậu hoa, trong sảnh có mấy chiếc ghế mộc, trên tường treo tranh chữ của Chu Chi Miện, trên bàn đặt ấm cát của Thời Đại Bân, tuy không thể gọi là xa hoa lộng lẫy nhưng nhìn chung bàn ghế sáng sủa, thanh nhã đáng thưởng thức.
“Tần đại nhân xin chờ cho, tiểu nhân đi báo với lão gia nhà con ngay đây.” Tiểu đồng dâng trà xong, cúi người hành lễ rồi lui ra ngoài.
Tần Mục ngồi trong sảnh, bên cửa có hai tiểu nha hoàn đứng hầu, trong ngoài yên tĩnh không một tiếng động. Chàng vừa thưởng thức tranh chữ trên tường vừa suy tư. Mục đích Dương Đình Lân gọi mình đến, Tần Mục có thể đoán được vài phần, vấn đề là làm sao để đạt được lợi ích tối đa?
Thứ nhất, Cám Châu không được thất thủ, nếu không Cám Châu rất có khả năng trở thành một cái vỏ rỗng, đây không phải là điều Tần Mục muốn thấy.
Thứ hai là giành được lòng tin của Dương Đình Lân, khiến ông ủng hộ loạt kế hoạch của mình.
Thứ ba là giúp Dương Đình Lân nâng cao uy vọng, cố gắng để ông nắm giữ toàn bộ quyền quân chính của phủ Cám Châu.
Dương Đình Lân không phải là người dễ bị lừa, ngày thường muốn đạt được những điều này là không thể, nhưng bây giờ, nếu biết mượn thế mà làm, thì chưa chắc đã không có cơ hội.
Tần Mục đang ngồi suy nghĩ một mình trong sảnh thì ngoài sảnh thấp thoáng truyền đến tiếng ngọc bội va chạm khẽ khàng.
“Cha con về rồi sao?” Tiếp đó, bên cửa truyền đến giọng nói của một người con gái, dịu dàng uyển chuyển như tiếng chim oanh hót, vô cùng dễ nghe.
“Thưa tiểu thư, lão gia vẫn đang xử lý công vụ ở nhị đường ạ.” Nha hoàn bên cửa khẽ cúi người hành lễ.
Từ cửa sảnh bước ra một bóng hình thướt tha, chiếc váy màu vàng nhạt đung đưa nhẹ nhàng như mây trôi khỏi núi. Điều khiến Tần Mục kinh ngạc chính là dung mạo của nàng, trông rất giống công chúa Ngọc Súc trong phim "Thần Thoại", chỉ là do tuổi còn trẻ nên trông nàng càng thanh tú kiều diễm, tựa như một đóa mẫu đơn đẫm sương, e ấp ngậm hương.
Nàng rõ ràng không ngờ trong sảnh lại có khách, giật mình một cái liền vội vàng lui xuống, lại một hồi tiếng ngọc bội va chạm vang lên.
Tuy chỉ là cái nhìn thoáng qua, nhưng bóng hình xinh đẹp kia đã in sâu vào tâm trí Tần Mục. Ừm, thật sự rất giống công chúa Ngọc Súc phiên bản trẻ tuổi.
Tần Mục đang có chút tiếc nuối thì thiếu nữ kia lại xuất hiện lần nữa ngoài cửa sảnh, nàng khẽ cúi người hành lễ với chàng: “Tiểu nữ xin tạ ơn cứu mạng của Tần đại nhân.”
Tần Mục đứng dậy đáp lễ: “Dương tiểu thư không cần khách sáo, lúc đó tuy ta có ý cứu tiểu thư, nhưng cũng thực sự là lấy tính mạng của tiểu thư ra đánh cược, nên tiểu thư không cần phải cảm ơn ta đâu.”
“Dương đại nhân quá khiêm tốn rồi. Nếu lúc đó đổi lại là người khác, tiểu nữ e khó tránh khỏi bị bọn giặc bắt đi. Chúng nhất định sẽ dùng tiểu nữ để uy hiếp cha con, để không làm cha khó xử, lúc đó tiểu nữ chỉ còn cách tự kết liễu. Ơn cứu mạng của Tần đại nhân, tiểu nữ vô cùng cảm kích.” Nói xong câu này, mặt nàng đã ửng hồng như ráng chiều. Thời nay lễ giáo nghiêm ngặt, nàng là một thiếu nữ chưa gả, nếu không phải Tần Mục từng cứu mạng, thì đáng lẽ phải sớm tránh mặt mới đúng.
Nghe phân tích của nàng ở đoạn trước thì thấy là người hiểu lý lẽ, nhưng nghe đến câu cuối, Tần Mục không khỏi thầm mỉa mai: Cái gì mà vô cùng cảm kích, ngoài miệng thì nói nhẹ tênh, cô làm cái gì đó thực tế hơn đi chứ! Một trăm thủ hạ của ta sắp đứt bữa rồi đây.
Đúng lúc này Dương Đình Lân từ tiền sảnh đi vào, từ xa đã hỏi: “Chỉ Nhi, con ở đây làm gì?”
“Cha về rồi ạ?” Thiếu nữ ở cửa nghe tiếng liền quay người, để lại cho Tần Mục một bóng lưng tuyệt mỹ, cái eo thon thả ấy, chẳng khác nào nhành liễu yếu ớt bên cửa sổ.
Tần Mục chợt nhớ ra, mình từng ôm cái eo thon mảnh khảnh ấy rồi.
“Con không ở trong khuê phòng mà chạy ra đây làm gì? Con còn chê chỗ cha chưa đủ loạn sao? Nếu con còn dám chạy ra ngoài, xem cha có đánh gãy chân con không!” Dương Đình Lân mặt mũi thanh tú, trông rất nghiêm nghị, nhưng khóe mắt vẫn không giấu được tình thương của người cha.
Thiếu nữ lại không sợ ông, bước tới khoác lấy cánh tay ông nói: “Cha, con gái biết sai rồi, sau này đều nghe lời cha, không ra ngoài nữa là được chứ gì. Cha bận rộn việc công suốt ngày, con gái lo cho sức khỏe của cha nên đã nấu chút dược thiện, chạy ra đây xem cha về chưa để bảo người bưng lên cho cha bồi bổ.”
Sắc mặt Dương Đình Lân dịu đi rất nhiều, ông vỗ vỗ mu bàn tay con gái, ôn hòa nói: “Chỉ Nhi về phòng trước đi, cha còn có việc.”
Thiếu nữ có dung mạo giống hệt công chúa Ngọc Súc ngoan ngoãn đáp lời, lại cúi người hành lễ với Tần Mục rồi lui xuống.
Dương Đình Lân nhìn theo bóng lưng con gái, rồi quét mắt nhìn Tần Mục, vẻ mặt đầy suy tư.
Sau khi chủ khách chào hỏi và ngồi xuống, Dương Đình Lân lên tiếng trước: “Lần này mời Tần tri huyện đến, trước hết là để cảm ơn ơn cứu mạng của Tần tri huyện đối với con gái ta.”
“Tri phủ đại nhân không cần khách sáo, hạ quan chỉ là may mắn thôi.”
Dương Đình Lân nghe ra Tần Mục không muốn bàn nhiều về chuyện này, mà nguy cơ của Cám Châu đã đến mức nước sôi lửa bỏng, Dương Đình Lân cũng chẳng còn tâm trí đâu để nói chuyện riêng, khách sáo vài câu rồi không nhắc lại nữa.
Ông dẫn Tần Mục sang hoa sảnh bên trái, nha hoàn trong phủ nhanh chóng bưng lên vài món rượu thức ăn. Chỉ mới uống hai chén rượu, Dương Đình Lân đã vào thẳng vấn đề: “Tần đại nhân từ Nam Xương đến đây, đã dẹp tan gần mười toán sơn tặc, bản quan đã nghe danh từ lâu. Nay quân phản loạn ở Hội Xương đang gieo rắc tai ương khắp các huyện Cám Châu, hai cánh quân phản loạn nam bắc nhìn như đã tạo thành thế gọng kìm vây lấy phủ thành, phía Nam Xương lại không có quân cứu viện, Cám Châu ta có thể nói là thế ngàn cân treo sợi tóc. Về việc này, Tần tri huyện có kế sách gì không?”
“Tri phủ đại nhân quá khen, dọc đường ta đi qua, dẹp tan chẳng qua chỉ là mấy toán dân tị nạn vì không có cơm ăn áo mặc mà bị ép phải đi làm cướp, thực sự không đáng nhắc tới.”
“Tần tri huyện không cần khiêm tốn. Nay tình thế Cám Châu bức bách, nếu có kế hay, mong ngài sớm nói ra, cũng là để bách tính bớt chịu khổ.”
Thái độ của Dương Đình Lân rất chân thành, Tần Mục cũng không làm bộ làm tịch nữa, thong thả đáp: “Tri phủ đại nhân đã hỏi, hạ quan xin nói thẳng. Thế lực của quân phản loạn đã hình thành, muốn dẹp tan thì cần phải trù tính tổng thể, cân nhắc toàn diện mới được.”
“Trước tiên, quyền hành ở Cám Châu phải tập trung cao độ, mệnh lệnh chỉ được ra từ một cửa, tránh đùn đẩy trách nhiệm không cần thiết để không lỡ mất thời cơ tác chiến. Điều này đòi hỏi tri phủ đại nhân phải dám gánh vác, dám độc đoán mới được.”
“Tần tri huyện cứ tiếp tục.” Dương Đình Lân không tỏ thái độ.
“Cám Châu nhiều núi, có câu tám phần núi, một phần nước, một phần ruộng, rất dễ để giặc ẩn náu. Thêm vào đó, nơi đây nằm ở vị trí giao giới ba tỉnh, là trọng yếu của ngũ lĩnh, lại có lợi thế vận tải đường thủy của sông Cám, nên việc di chuyển rất dễ dàng. Do đó, một khi giặc đã thành thế, muốn dẹp tan là vô cùng khó khăn.”
“Còn một điểm nữa cũng phải cân nhắc, đó là dân tình Cám Châu. Từ xưa đến nay, phong tục Cám Châu tạp nham, chất phác mà ít văn hóa. Đất đai hẻo lánh, dân cư thuần phác, thường xuất thân là võ phu, binh lính thiện chiến. Người dân khỏe mạnh, ưa dũng đấu đá.”
“Hạ quan đã tra cứu phủ chí Cám Châu, thời Tống Nguyên, phủ Cám Châu xảy ra tổng cộng 62 cuộc loạn lạc quy mô lớn. Do trong địa phận Cám Châu nhiều núi, giai đoạn đầu của loạn lạc thường khó dẹp tan, nên quy mô thường phát triển rất lớn, dễ dàng liên quan đến nhiều tỉnh, số người lên đến hàng vạn, thậm chí mười vạn.”
“Từ triều đại này đến nay, các cuộc loạn lạc lớn ảnh hưởng đến khu vực huyện Cám của phủ Cám Châu đã có 14 vụ, toàn bộ khu vực Cám Nam lên tới 102 vụ. Có thể thấy dân phong nơi đây hung hãn, ưa đấu đá đến mức nào. Đối mặt với địa hình phức tạp, dân tình ưa đấu đá như vậy, chỉ dùng thủ đoạn quân sự đơn thuần thì khó mà dẹp yên phản loạn.”
Tần Mục liệt kê những số liệu chi tiết như vậy khiến Dương Đình Lân thầm kinh ngạc, cũng khiến ông tràn đầy kỳ vọng vào chiến lược tiếp theo của Tần Mục. Ông nâng chén mời Tần Mục một chén rồi mới nói: “Tần tri huyện nói rất có lý, vậy làm thế nào để dẹp tan cuộc phản loạn trước mắt, chắc hẳn Tần đại nhân đã có kế sách trong lòng rồi chứ?”
“Tri phủ đại nhân quá khen, kế sách trong lòng thì không dám nói, chỉ có một vài ý kiến nông cạn để tri phủ đại nhân tham khảo.”
“Tần đại nhân cứ nói thẳng.”
“Về mặt quân sự, thủ lĩnh giặc Mã Vĩnh Trinh và Cố Hiến Thành có quan điểm khác nhau, chúng ta có thể chia để trị. Theo ta thấy, cánh quân phản loạn của Cố Hiến Thành tuy thanh thế lẫy lừng nhưng lại dễ đối phó.”
“Ngược lại, Mã Vĩnh Trinh này khá có mưu lược, nơi đi qua kỷ luật cũng khá nghiêm minh, không tùy tiện gieo rắc tai ương cho bách tính nên rất được lòng dân. Cánh quân này tuy số lượng không nhiều nhưng muốn dẹp tan lại không dễ. Ý của hạ quan là, đối với Mã Vĩnh Trinh tốt nhất nên lấy chiêu an làm chính.”
“Chiêu an?”
“Không sai, Cám Châu nhiều núi, những người như Mã Vĩnh Trinh một khi đã trốn vào vùng núi, dù triều đình có phái mười vạn đại quân đến cũng khó mà dẹp tan trong thời gian ngắn. Chiêu an không nghi ngờ gì là cách có lợi nhất. Theo ta được biết, Mã Vĩnh Trinh là người rất trọng nghĩa khí, lúc đầu là vì giúp bạn trả nợ lãi cao nên bị thiên hộ của sở thiên hộ Hội Xương ép đến tan cửa nát nhà mới giết quan tạo phản. Người như vậy, một khi đã chấp nhận chiêu an thì không dễ gì phản lại lần nữa. Tuy nhiên hiện nay hắn đã thành thế, muốn chiêu an thành công, nếu không có chức quan thiên hộ thì e là không được, điểm này tri phủ đại nhân cần phải chuẩn bị trước.”
Đối với việc chiêu an, Dương Đình Lân rất tán thành, dù sao hiện nay Cám Châu đang ở thế nguy cấp, có giữ được phủ thành hay không còn là vấn đề, nếu có thể chiêu an thì còn gì tốt hơn.
“Được, bản quan sẽ lập tức dâng sớ lên triều đình, nhưng đợi triều đình trả lời thì e rằng...”
“Tri phủ đại nhân, đây chính là một trong những lý do khiến ta yêu cầu ngài độc nắm quyền hành lúc đầu. Vào thời điểm này, đã không kịp đợi triều đình trả lời nữa rồi, tri phủ đại nhân phải có sự quyết đoán 'tiên trảm hậu tấu', điều kiện chiêu an cứ hứa trước đi.”
“Không có sự gật đầu của triều đình, e rằng Mã Vĩnh Trinh chưa chắc đã tin bản quan!”
“Điều này đòi hỏi tri phủ đại nhân phải thể hiện chút thành ý.”
“Thành ý?”
Tần Mục gật đầu: “Hơn nữa chỉ có thành ý thôi vẫn chưa đủ, chỉ biết ban ơn mà không có uy lực thêm vào, muốn chiêu an Mã Vĩnh Trinh e là cũng không xong.”
“Ý của Tần đại nhân là?”