Người đàn ông hít sâu, hết nhìn quả bóng gôn rồi lại nhìn lộ trình trên sân cỏ, hai ba lần liền. Ông ta rướn vai, một kiểu như nhún vai kéo theo một cái xoay nhẹ hai bả vai về phía sau. Michael cố nén cười. Mỗi lần John Dale chuẩn bị quất bóng, ông ta đều thực hiện cùng một cái tật bồn chồn như vậy. Lố bịch hơn chút nữa, là bạn nghẻo đấy!
Một tiếng động trầm đục cất lên và quả bóng bay vút lên rất cao, phác một đường cong dài trước khi lại rơi xuống và nhanh chóng nằm bất động trên nền đất.
- Không tồi chút nào, - Michael nói với một nụ cười xun xoe. Quả lốp được đánh rất khéo.
Hai người đàn ông bắt đầu bước đi, làn sương mù buổi sáng đã tan sạch trước một vầng mặt trời rạng rỡ tưới đẫm toàn khu sân gôn Golden Gate Park Golf Course trong một thứ ánh sáng sống động. Mùi cỏ mới xén bốc lên ngai ngái. Phía xa xa, đại dương hình như yên bình. Lớp bọt hình thành trên những con sóng, ngoài khơi xa xa.
- Thế nào, anh đàm phán với các cộng sự đến đâu rồi?
- Tiến đều, - Michael đáp lại. - Tôi rất tin tưởng.
- Ba tháng trước, anh đã nói thế với tôi rồi, nhưng chẳng có gì to tát diễn ra cả…
- Tôi đã dự báo trước với ông rằng tiến trình sẽ kéo dài. Công ty này cũng giống như đứa con của họ vậy. Người ta không dễ dàng phá bỏ thành quả của những khúc ruột của mình.
- Với những gì tôi đề xuất, họ sẽ có thể sinh chừng nào những đứa con mà họ muốn mà.
- Điều ấy không còn tính thời sự lắm đâu…
John Dale dừng sững lại và sửng sốt nhìn Michael.
- Thế nếu tự tôi đi nói chuyện trực tiếp với họ thì sao nhỉ?
- Dứt khoát không được! Tôi thì còn biết lựa theo ý họ để mà nói. Tôi làm việc cùng với họ từ 5 năm nay…
- Thế thì tại sao lại quá lâu như vậy chứ? Với cái giá mà tôi đưa ra, theo tôi thì hình như người ta sẽ bị thuyết phục thôi mà.
- Khi liên quan đến sự quyến luyến gắn bó, tiền không phải là tất cả đâu. Họ sẽ chẳng bao giờ bán cho người ngoài. Chuyện phải qua tay tôi. Tôi “xoay” họ thật lực, nhưng sẽ lâu. Phải làm việc thì mới đạt được mục tiêu chứ.
John Dale bĩu môi, vẻ nghi ngờ.
- Hãy tin ở tôi, - Michael nói thêm. - Đang đi đúng hướng mà.
Họ tiếp tục bước về phía lỗ gôn trên thảm cỏ xanh. Xa xa, trên mặt đại dương, nhiều thuyền buồm đã ra khơi, bất chấp sóng lừng, để tận dụng lúc gió thổi. Ta mường tượng rằng chúng sẽ bị những con sóng đánh cho chao đảo.
Michael hít sâu. Hắn chắc không thể cứ bắt John phải đợi lâu như vậy, hắn đã biết rõ như thế. Do cứ muốn ăn cả, hắn có nguy cơ về tay không mất. Nhưng mà thôi… hắn dẫu sao cũng không đành lòng chấp nhận giá thặng dư bán lại các cổ phiếu duy nhất của hắn đâu, và để các cộng sự cũng kiếm được khoản tương tự trong khi họ chẳng làm gì ư, thậm chí còn chẳng thèm tham gia đàm phán. Vả lại, không tham gia thì càng tốt. Họ là những kẻ kiếm ăn mọn, mọn đến mức mà có lẽ sẽ chỉ bán cổ phần với giá tầm bốn hoặc năm trăm đô la, trong khi đó thì John sẵn sàng trả giá hai ngàn.
☆ ☆ ☆
“… Trong khu xưởng sản xuất và chế biến sữa khổng lồ này, Dan thân mến, chúng tôi chứng kiến hàng trăm con bò cái đứng xếp hàng sát cạnh nhau, chỗ đứng hết sức chật chội đến nỗi mà chúng không thể quay ngang quay dọc được. Ta tự hỏi liệu chúng có thể nằm để ngủ không. Và điều đáng chú ý, anh thấy không, đó là chúng đều mang trên mình hậu quả của việc nuôi nhốt. Chuyện khó có thể tin nổi, nhưng hãy hình dung rằng bộ móng của chúng đã mọc dài do chẳng bao giờ sử dụng đến. Có thể nói đó là những bộ móng khổng lồ mọc xoay quanh và xoáy tròn trên chính mình. Những hình ảnh khá quái dị, ta có thể nói thế, và anh thấy đấy, Dan thân mến, khi nhìn chúng, ta không thể ngăn mình nghĩ rằng tới lúc cuộc đời sản xuất sữa của chúng chấm dứt, chúng hẳn sẽ cất được gánh nặng khi đi tới lò mổ để rồi kết thúc cuộc đời trong bữa ăn của chúng ta”.
“Cám ơn Tiffany, phóng viên biệt phái của chúng tôi có mặt trong một trang trại gần thành phố Denver, Colorado. Chúng ta vẫn tiếp tục về trang Môi trường: chúng ta sẽ gặp lại và cùng nghe trực tiếp Jeremy Stenson, có mặt tại thành phố Doha thuộc quốc gia Qatar. Jeremy thân mến, đại diện của một trăm chín mươi quốc gia đã nhóm họp để thảo luận về vấn đề khí hậu toàn cầu nóng lên. Rốt cuộc thì đã có giải pháp chung nào được thông qua chưa?”
“Chào Dan. Người phát ngôn vừa rời khỏi phòng họp báo mới đây thôi. Các đại diện của từng quốc gia đã chính thức ghi nhận các báo cáo của các chuyên gia, tại đây ở Doha. Hầu như tất cả các nhà khoa học đều cùng đi đến những kết luận tương tự: trong trường hợp khả quan nhất, người ta dự báo từ đây đến cuối thế kỷ, nhiệt độ sẽ nóng lên ít nhất là 4 o C. Trong khi đó thì 4 o C, Dan thân mến, điều này với chúng ta mà nói thì hình như ít, đó là với chúng ta, những công dân vốn thích sự ấm áp, nhưng như các nhà khoa học trong phái đoàn Pháp đã nhắc lại rằng trong quá khứ đã từng có một thời kỳ mà nhiệt độ của trái đất đã đạt tới dưới 4 o C so với nhiệt độ hiện tại. Thế thì, Dan hãy tưởng tượng rằng đó là kỷ sông băng… Đúng thế, anh đã nghe rõ tôi nói rồi đấy, 4 o C, trên thực tế đó là con số khủng trên nấc thang toàn cầu đấy, và các nhà khoa học đã dự đoán rằng vào cuối thế kỷ, con số 4 o C nóng thêm này sẽ khiến các khối băng đá trên đỉnh dãy núi Alpes ở châu Âu tan chảy hoàn toàn, điều đó có nghĩa là sẽ không còn giọt nước nào trong thung lũng sông Rhone, một thung lũng lớn của nước Pháp và nhất là sẽ biến cả vùng Provence thành sa mạc. Đó là một hình ảnh mà hình như nó đã ghi dấu ấn trong tinh thần những người tham dự, ấy thế nhưng, Dan thân mến, hội nghị kết thúc nhưng đã không đưa ra được bất kỳ kết luận nào. Các nguyên thủ quốc gia đã chỉ đơn giản quyết định sẽ nhóm họp trong hai năm nữa, ở Paris, để thảo luận về những biện pháp có thể và…”.
Jonathan tắt radio và lại đến thả người vào chiếc phô tơi mây trước cửa sổ để ngỏ trong phòng mình trên lầu hai căn nhà. Anh ngắm nhìn đại dương và hít sâu. Tìm kiếm trong nội tâm, bác Margie đã nói thế. Anh thở hắt ra. Chẳng dễ dàng tìm thấy hạnh phúc tận sâu trong tâm khảm mình khi mà vũ trụ quay lệch pha. Khó mà bỏ qua những gì không ổn.
Anh cố gắng để xua đuổi khỏi tâm trí mình những tin xấu này. Tại sao xã hội lại tiến triển theo hướng quá tồi như thế? Anh cảm nhận trong mình một sự pha trộn giữa giận dữ và bất lực. Anh lẽ ra nên nghe hết toàn bộ chương trình thời sự. Có thể nhà báo sẽ nói có một bản kiến nghị trực tuyến để ký, hoặc một dự án về một buổi đi biểu tình. Anh sẽ tìm trên mạng internet vậy.
Tìm kiếm trong nội tâm. Anh nhắm mắt trong vài khắc, cố gắng trút bỏ hết khỏi tâm trí mình. Khi mở mắt ra, anh thoáng thấy mặt trăng, quá nhợt nhạt trên nền trời xanh lơ buổi sáng. Trăng… Angela… những đêm dài mùa hè trong khu vườn của họ, trước khi bé Chloé chào đời. Họ đã ngồi cùng nhau tranh luận hàng nhiều giờ liền dưới những vì sao, cùng nhau tái tạo cả thế giới. Angela… Khó thú nhận điều này lắm, nhưng anh nhớ cô ấy. Dẫu anh dồn vào cô ấy tất cả mọi oán hận, anh oán hận sự chia tay bất công dựa trên những trách cứ vô lý. Anh sẽ có thể làm được gì trong chuyện đó nếu như anh đã tiếp một cô baby-sitter vướng chứng cuồng dâm? Nhưng Angela đã chẳng muốn biết gì hết. Cố chấp, khăng khăng không chịu thay đổi. Hệt như trước đây, khi cô trách anh làm việc quá nhiều, rằng anh không có mặt thường xuyên cùng với gia đình. Em chẳng là cái gì đối với anh cả, - cô ấy đã dám nói như thế. Mà không hề nhận ra rằng anh đã làm tất cả vì cô ấy. Vì cô ấy và vì Chloé.
Anh đứng lên đi tìm chiếc ví trong túi áo vét. Nhiều năm qua anh đã không xem lại bức ảnh ấy. Dẫu anh biết nó vẫn ở đấy, nằm ẩn ở một chỗ nào đó. Rồi anh cũng tìm thấy, một cách mỉa mai là nó nằm giữa hai loại giấy tờ bảo hiểm của anh. Anh kẹp nó giữa những ngón tay mình và cảm thấy tim hơi se lại. Ở thời kỳ đó, anh chỉ chụp ảnh Angela bằng phim đen trắng. Chân thực hơn. Dễ khiến mủi lòng hơn. Trong tấm ảnh này, cô ấy mặc một chiếc xu-chiêng bằng đăng-ten trắng, và máy ảnh đã ghi được một sắc thái tuyệt vời, một nụ cười như tức tối trước một niềm vui bực mình trong lúc cô phản đối, không muốn bị chụp ảnh khi đang mặc quần áo. Hai hàng mày nhíu lại trên một cặp mắt đang cười, cô ấy thực sự khiến người ta không thể kháng cự.
Bất thình lình có tiếng gõ cửa và bà Tatie Margie bước vào, tay bê một khay đầy. Jonathan hấp tấp giấu bức ảnh vào ống tay áo.
- Cà phê tại gia nào!
- Bác Magie, bác tuyệt vời quá đấy.
Trong khay có một bình cà phê bằng sứ, hai chiếc tách và một bình nhỏ whisky. Rõ ràng là bác cũng chuẩn bị cho cả bác nữa. Bác tiến lại gần, đặt khay trên mặt bàn nhỏ cạnh cửa sổ, nhưng với một cử chỉ hấp tấp, thiếu chút nữa thì bác làm đổ tất cả. Jonathan vội đưa tay ra đỡ để giúp bác lấy lại thăng bằng. Bức ảnh trườn khỏi tay áo anh và rơi xuống đất. Anh vội vàng nhặt lên, và hối hả mở miệng nói về một chuyện khác thì bác anh cất tiếng bằng một giọng nói hết sức nhẹ nhàng.
- Cháu vẫn chưa kết thúc được chuyện ấy, đúng không?
Anh không đáp lại.
Bác rót cà phê vào các tách và đẩy một tách về hướng đứa cháu trai.
- Dùng đi, cháu yêu của bác!
Jonathan đỡ tách cà phê bốc hơi nghi ngút. Cà phê khuếch tán một mùi thơm dễ chịu.
- Thế nếu cháu thổ lộ cho cô ấy nghe những gì cháu cảm nhận thì sao nhỉ? - bác thân mật nói.
Jonathan thấy hơi căng thẳng, nhưng cố nín thinh vài khắc trước khi phá vỡ bầu im lặng ấy.
- Chỉ mất công thôi. Chúng cháu đã trao đổi nhiều lần rồi. Cháu đã làm mọi chuyện để chứng tỏ cho cô ấy biết rằng những khiển trách của cô ấy là không có cơ sở. Chẳng ăn thua gì.
- Bác không đề nghị giải thích, chỉ là nói cho cô ấy nghe những gì cháu cảm nhận thôi.
- Như nhau cả thôi, đúng không ạ?
Bác thở dài.
- Jonathan đáng thương của bác, chừng ấy năm sống với cô ấy rồi mà cháu vẫn không hiểu phụ nữ gì cả.
Jonathan nhìn sững bác, nín thinh.
- Trước một tình trạng như vậy, một người đàn bà chẳng thèm quan tâm đến những lời giải thích hợp lý hay không hợp lý của cháu đâu. Giải thích, lúc nào cũng giải thích… Như thể phải bằng mọi giá chứng minh là mình đúng vậy. A… đám đàn ông chẳng hiểu gì hết… Cái mà cô ấy muốn, đó là cảm thấy rằng cháu yêu cô ấy, cảm thấy rằng cô ấy chính là người mà cháu yêu…
- Nhưng thật không lô-gic nếu…
- Sự lô-gic ấy mà, trong đời sống đôi lứa, người ta cóc cần đâu! Ở đây vấn đề là tình cảm, chứ không phải là toán học!
Jonathan im lặng một hồi lâu. Không, anh không hình dung ra cảnh mình nói chuyện với Angela và lại đề cập đến vấn đề này. Cô ấy hoàn toàn lại có thể xạc cho anh một trận tơi bời. Anh không muốn bị trở thành lố bịch. Không thể có chuyện đó. Nhanh thôi, đổi chủ đề đi nào.
- Cháu đã nghe một phóng sự ở radio, thật khiến người ta phẫn nộ. Về nuôi nhốt gia súc theo dạng batterie*. Một vụ xì-căng-đan thực sự.
☆ ☆ ☆
Kiểu chăn nuôi gia súc nhốt kín, từ lúc nuôi đến lúc giết thịt, con vật chỉ sống trong nhà và hầu như không có không gian để đi lại.
- A…
Anh ngồi xuống phô tơi của mình và ngả người ra phía sau.
- Thật khó tìm thấy sự bình an trong nội tâm khi ta sống trong một thế giới ích kỷ và bạo lực và ta cứ phải chiến đấu với chúng không ngừng.
Bác Margie ghé ngồi lên gờ cửa sổ, đưa mắt nhìn đứa cháu trai của mình, rồi lại nhìn ra bên ngoài, phía xa xa.
- Đúng thế thật, - cuối cùng bác lên tiếng. - Bác cũng vậy, dạng thông tin này khiến bác buồn.
Cả khuôn mặt bác chìm trong thứ ánh sáng mờ mờ của buổi ban mai, trong một màu nhàn nhạt êm dịu hệt như gam màu hơi cổ xưa trên chiếc váy bác mặc. Những nếp nhăn trang nhã của bác hình như tương xứng với lớp sơn cửa sổ đã hơi bị rạn.
- Ấy thế nhưng, - bác tiếp tục nói, - phẫn nộ chống lại những điều mà ta không kiểm soát được, thì đó chẳng phải là một công thức của sự trầm cảm chăng?
Nhận xét ấy đánh trúng tâm Jonathan, như thể một tấm gương chỉ cho anh thấy một thực tế phiền nhiễu. Anh nhìn bác mình mà không nói gì. Đúng là anh đã cảm thấy bất lực khủng khiếp trước tình trạng này, và điều ấy khiến anh suy sụp, đến tận sâu trong tâm khảm.
- Rất cần có ai đó đứng lên chống sự thoái hóa của xã hội. Ta không thể đứng buông tay thương xót cho những gì đang diễn ra, và tiếp tục cuộc sống nhỏ nhoi của mình như thể chẳng có gì xảy ra hết.
Bác Marie nhìn anh với ánh mắt đầy cảm thông.
- Trong những năm 1930, một nhà thần học Tin lành đã đại chúng hóa một lời cầu nguyện rất hợp thời. Một số nói rằng ông ấy đã phỏng theo Marc Aurèle. Một số khác khẳng định rằng lời cầu nguyện ấy đến từ thánh François d’Assise, nhưng điều ấy có quan trọng gì đâu.
- Thế lời cầu nguyện ấy nói gì?
- “Hãy cho con lòng can đảm để thay đổi những gì có thể, chấp nhận một cách thoải mái những gì mà con không thể thay đổi, và trí tuệ để phân biệt rõ hai điều ấy với nhau”.
Jonathan đăm đăm nhìn bác hồi lâu.
- Cháu không thể ngồi im mà không làm gì. Trong cuộc sống, ta phải nhìn thấy mọi thứ tiến triển lên chứ không phải suy thoái đi.
- Đương nhiên là bác hiểu, nhưng cháu muốn làm gì hả? Và hơn nữa, cháu đang làm gì?
Jonathan ngước mắt nhìn về phía bà.
- Cháu chiến đấu chống lại tất cả những thứ đó. Cháu tố cáo chúng đến mức cháu có thể. Cháu chiến đấu…
Anh im lặng giây lát rồi buông mình ngã ngửa trên ghế phô tơi, trước khi nói thêm:
- Nhưng đôi khi cháu tự hỏi suy cho cùng thì điều ấy có ích cho cái gì…
- Có lẽ là chẳng có ích cho cái gì cả.
- Cám ơn bác, bác củng cố tinh thần cho cháu tốt đấy.
Bác Margie thở sâu.
- Khi chiến đấu, ta thường củng cố thêm cho cái mà ta đang chiến đấu chống lại nó.
Jonathan nhíu mày.
- Cháu sẽ thấy những chuyện trái ngược, - bác nói, - nhưng dẫu vậy lại là có thật trong hầu như tất cả mọi lĩnh vực.
- Cháu thực sự không hiểu tại sao ạ.
Bác Margie rót tiếp cà phê. Vẫn luôn nghi ngút khói, vẫn khuếch tán hương thơm.
- Có một lý do sâu xa trong chuyện này, nhưng bác muốn chỉ cho cháu biết điều ấy thông qua một trải nghiệm…
- Một trải nghiệm ạ?
- Bác sẽ phải tổ chức chuyện này trong Hội của bác mới được.
- Cháu ngỡ bác đã nghỉ hưu từ mười năm nay rồi kia mà.
Bác nở một nụ cười thay cho câu trả lời.
- Trong lúc chờ đợi, - bác nói, - bác có thể cho cháu vài ví dụ minh họa, nếu cháu muốn. Trên bình diện lý tính, ví dụ thế. Hãy hình dung nhé: ai đó đưa ra một ý tưởng mà cháu thấy hình như sai hoàn toàn, thậm chí gây choáng.
- Vâng ạ.
- Nếu cháu phản đối ông ta và tấn công ý tưởng của họ, thì điều gì sẽ xảy ra nào? Cháu sẽ xúc phạm họ, thế nên cháu buộc họ phải bảo vệ quan điểm của mình để tránh bị coi là một gã khờ. Điều đó sẽ tập trung củng cố vị trí của ông ta và ông ta sẽ không thể đổi ý nữa. Khi đấu tranh chống ý tưởng của ông ta, cháu đã tiếp thêm sức mạnh cho ông ta…
- Nhìn nhận câu chuyện dưới góc độ ấy thì…
- Tại Pháp ở thế kỷ 18, nền quân chủ của chế độ cũ đã chiến đấu với các triết gia của Thế kỷ Ánh sáng qua kiểm duyệt, và điều đó chỉ tiếp thêm sức mạnh cho phong trào và rốt cuộc đã dẫn đến cuộc cách mạng 1789.
Jonathan gục gặc đầu.
- Ở Nga hồi đầu thế kỷ 20, - bác Margie tiếp tục, - cảnh sát của Sa Hoàng đã truy hại tất cả những người đối lập cho dù họ theo chủ nghĩa xã hội hoặc chủ nghĩa tự do. Điều đó chỉ nuôi dưỡng sự phẫn nộ để rồi cuối cùng kết thúc bằng cách giúp ích cho các nhà cộng sản vào năm 1917.
- Cháu không biết.
- Bác có một ví dụ khác còn nổi bật hơn, - bác nói và đứng lên, - nhưng cứ ngồi yên đó nhé, bác phải đi tìm những con số.
- Bỏ đi bác, không cần đâu…
- Có đấy, cần chứ.
Bác rời căn phòng và vài phút sau quay lại, trên tay cầm một tờ giấy.
- Cháu nhớ năm 2002 chứ, chính quyền Mỹ đã tung ra cái mà họ gọi là “cuộc chiến chống khủng bố”. Năm đó, Bộ Ngoại giao Mỹ tính được 198 vụ khủng bố trên toàn thế giới, giết chết 725 người. Sau mười năm chiến đấu không ngưng nghỉ và trên diện rộng, kéo theo những phương tiện đáng kể, vào năm 2012 chính quyền Mỹ đã ghi lại con số: 6.771 vụ khủng bố và giết chết 11.000 người.
- Chuyện đó đã dịu xuống…
- Điều này cũng đúng trên bình diện sức khỏe, cháu biết đấy. Ta sẽ nói lại chuyện này vào một hôm nào đó nhé. Bác sẽ không phụ đạo cháu một course về sinh học hôm nay đâu!
- Toàn bộ các chuyện này đều thú vị, nhưng dẫu sao chúng ta cũng không thể chấp nhận tất cả. Mô hình chủ nghĩa cá nhân và hưởng thụ, vốn khiến tất cả mọi người đều bất hạnh, đã nhân rộng tỏa đều ra hầu hết trên bề mặt trái đất, ngay cả trong những ngóc ngách của trái đất có nền văn hóa rất khác. Hoàn toàn bá chủ. Nó khiến cháu phẫn nộ.
- Chính bởi là bá chủ nên mô hình này sẽ tự sụp đổ thôi. Về điểm này, lịch sử cố gắng chứng minh cho chúng ta thấy qua các thế kỷ. Napoléon đã chinh phục được một nửa châu Âu, đúng không? Thế nhưng, khi ông ta rời khỏi quyền lực, thì lãnh thổ nước Pháp còn nhỏ hơn cả khi ông ta mới lên nắm quyền… Hãy xem Đế chế Lã Mã đi, Thánh Đế chế, Đế chế Thổ Nhĩ Kỳ, các đế chế thuộc địa… Bất cứ ai, hoặc bất cứ đế chế nào mà muốn bắt buộc người khác phải thừa nhận mình thì rốt cuộc đều thất bại và tan rã.
Jonathan không hoàn toàn bị thuyết phục, dẫu những chuyện bác Margie đưa ra có tính trấn an anh. Anh nhìn ra ngoài cửa sổ phòng. Sương mù bắt đầu tan dần. Anh giữ tách cà phê nóng hổi giữa lòng bàn tay và nhấp một ngụm. Một hương vị mạnh khiến anh phấn chấn hẳn. Độ nóng khi lan tỏa khắp cơ thể đã khiến cơn giận dữ trong anh tan đi. Giọng nói nhẹ nhàng của bác Margie kéo anh ra khỏi những suy nghĩ của mình.
- Hãy tin bác đi, cuộc chiến đấu là vô ích và, như Lão Tử đã nói từ hai ngàn năm trăm năm trước: “Thà đi thắp cây nến nhỏ của mình hơn là ngồi nguyền rủa bóng đêm”.
- Thắp cây nến nhỏ lên, - Jonathan nhắc lại với một giọng ngờ vực và để mặc ánh mắt nhìn vô định qua khung cửa sổ.
Vầng trăng đã biến mất, bị khỏa lấp bởi ánh sáng của một nền trời quang khi sương mù đã tan hết.
Bác Margie tiếp tục nói bằng một giọng rất bình thản, gần như ngây thơ:
- Điều ta ghét nơi người khác thì đôi lúc là điều ta không chấp nhận nơi mình.
Jonathan điếng người. Dẫu lúc mào đầu câu chuyện đầy thiện chí thì bác Margie cũng chẳng gượng nhẹ gì với anh. Anh sẵn sàng xem lại mình, nhưng thẳng thắn mà nói, lúc này anh không hiểu vì cái gì mà anh phải chịu trách nhiệm trước những khốn cùng của xã hội. Ừ, cứ cho là anh có thể không hoàn toàn đúng luật trong khi thực thi nghề nghiệp của mình, nhưng ai là người chấp hành nghiêm chỉnh đây? Chẳng ai hoàn hảo cả. Anh đánh giá chẳng có gì để phải tự trách mình. Chỉ cần tất cả mọi người đều thiếu trung thực như anh, thì trái đất này hẳn sẽ là một thiên đường.
Bác Margie cúi về phía anh với cặp mắt sáng lấp lánh, gần như là đang cười, bác thì thầm với anh như đang tâm sự:
- Hãy cố tìm thánh thần trong cháu còn hơn là đi tìm quỷ sứ nơi người khác.
Jonathan nhìn bác đăm đăm vài giây, vẻ hơi khó chịu.
- Thánh thần trong cháu hả? Cháu ngỡ sâu thẳm trong chúng ta thì chỉ có tội lỗi…
- Đây có thể là lời suy diễn tồi tệ nhất trong cách hiểu mà người ta đã có thể làm. Khi bác nghĩ đến những hậu quả tàn phá ghê gớm mà chính điều này đã gây ra cho tâm hồn con người… Chúng ta ngày nay vẫn còn phải chịu đựng những hậu họa của nó…
- Adame và Eva tuy nhiên đã không vâng lời, - Jonathan vừa nói vừa gửi tới bác một nụ cười mỉa mai…
Bác Margie cười lại với anh.
- Cháu có muốn biết bác nghĩ thế nào không? Nếu Chúa Trời tồn tại, thì chính Người đã muốn Eva cắn quả táo hơn đấy!
- Kinh thánh nói rằng Người đã cấm Eva làm…
- Đúng thế, cấm để xúi nàng ta làm ấy mà! Trong lúc nổi loạn, Eva đã thực hiện hành động tự do đầu tiên trên đời. Đó không phải là tội tổ tông mà là tự do bản lai!
- Đoạn này, có thể là bác đi hơi nhanh quá đấy…
Bác Margie cố tạo ra vẻ bực mình.
- Chẳng có bất kỳ một tín đồ nào lại có thể hình dung, dù chỉ trong một giây đồng hồ, rằng Chúa Trời đã không có khả năng sáng tạo ra một bản thể hoàn hảo để rồi sau đó họ hoàn toàn thực hiện theo ý nguyện của Người chứ? Nếu như Người đã muốn Eva vâng lời, nàng ấy hẳn sẽ vâng lời thôi. Không có đâu, hãy tin bác đi: Chúa Trời đã muốn con người được tự do đấy!
Nói xong, bác nhấc chai whisky và rót vài giọt vào tách cà phê của mình. Jonathan nhìn bác. Đây đúng là một nhân vật hết sức đặc biệt. Anh ghen tỵ với tính lạc quan trước mọi thử thách của bác.
- Thôi được, nói như vậy tức là cháu có thánh thần trú ngụ trong sâu thẳm tâm khảm… Thế cháu phải làm sao để… tìm thấy vị thánh thần đó?
Bác tặng cho anh một nụ cười đẹp nhất.
- Đoán xem.
- Bác nói đi…
- Bác đã trả lời câu hỏi này rồi.
- A… bác sẽ lại nói với cháu: “Hãy đi kiếm nó trong nội tâm”, đúng thế không?
- Cháu học nhanh đấy.
- Điều đó chẳng nói cho cháu biết phải làm thế nào. Và hơn nữa, vị thánh thần ngụ trong cháu thực chất là gì?
Bác Margie nhìn anh bằng ánh mắt sáng ngời, chan chứa thiện tâm.
- Tìm thấy thánh thần, đó là vượt sang một cấp độ ý thức cao hơn.
- Ối… Không cụ thể lắm, bác nói thật đi.
- Một ngày nào đó, cháu sẽ thấy điều này rất rõ ràng.
- Ừmmm…
- Và cái ngày đó có thể đến nhanh hơn là cháu tưởng đấy.
- Thế… khi vượt sang cấp độ ý thức cao hơn thì chuyện đó sẽ đem đến cho ta điều gì, như bác nói ấy?
- Cháu còn nhớ hôm qua khi nói về tội lỗi, chúng ta đã nói rằng sau khi đem đến một sự thỏa mãn ngắn ngủi, thì một số thứ sẽ khiến cho chúng ta cảm nhận thấy một sự trống rỗng lớn và rốt cuộc, chúng lại kéo chúng ta xuống thấp hơn.
- Vâng.
- Thế thì ở đây, chuyện diễn ra hơi ngược lại: khi ta vượt qua được sự tìm kiếm thú vui tầm thường, khi ý thức chúng ta nhắc nhở, điều khiển những hành vi và lời nói, chứ không phải bị dục vọng sai khiến để đạt được một lợi ích cá nhân, thì ta cảm thấy bị điều gì đó… lớn hơn hẳn chúng ta cuốn đi. Điều đó cũng xảy đến khi ta tìm thấy sứ mệnh của mình, nơi ta thực hiện sứ mệnh ấy, dẫu điều đó diễn ra ngoài phạm vi công việc. Khi đó ta phát hiện ra rằng điều ấy vượt hẳn bất kỳ thứ gì có thể thỏa mãn những ham muốn thoáng qua của chúng ta.
- Sứ mệnh của chúng ta… Bác trở nên huyền bí rồi, đấy.
Bác của anh mỉm cười.
- Bác có xu hướng nghĩ rằng mỗi người trong chúng ta có một định mệnh, đúng vậy, và thật là đáng tiếc nếu ta không nắm bắt được nó.
Jonathan phá lên cười.
- Bác thực sự tin rằng có bảy tỷ con tạo trên trần gian…
- Bác không nói nhất thiết phải là một sứ mệnh cao cả hùng vĩ. Nó có thể là cái gì đó khiêm tốn hơn, nhưng đôi khi những thứ có vẻ ngoài tầm thường nhưng thực sự rất quan trọng trên thế giới, như cháu biết đấy. Ta có xu hướng nghĩ rằng chính và chỉ có các nhà lãnh đạo vĩ đại mới tạo nên dòng chảy lịch sử. Nhưng trên thực tế thì không hẳn như vậy. Qua các hành động, lời nói, tâm tư và cảm xúc của mình, mỗi người đều ảnh hưởng lên môi trường xung quanh, rồi sau đó phát tán rộng rãi hệt như những gợn sóng trên mặt nước. Nhất định là thế. Không có gì là lập lờ hay trung lập cả, cháu biết chứ. Cuối cùng mỗi chúng ta đều có một tầm ảnh hưởng lên thế giới. Và khi ta đã tìm ra sứ mệnh của mình, ta sẽ có một vai để diễn, một vai trò hữu ích cho nhân loại, cho những người đang sống, cho vũ trụ.
- Một vai để diễn…
- Đó chính là lý do mà mỗi người trong chúng ta đều có tài năng riêng biệt, tuy với đại đa số thì những tài năng ấy thường bị cất giấu tận trong sâu thẳm nơi họ, và luôn đợi để được nhú ra và vun trồng. Hơn nữa, khám phá tài năng của chúng ta cũng là một cách để hiểu sứ mệnh của chúng ta.
Jonathan bĩu môi.
- Thế thì những tài năng ấy chắc phải ẩn kỹ trong con người cháu lắm.
Anh rót tiếp cà phê.
- Đa phần mọi người đều cảm thấy bắt buộc phải làm thứ mà họ đã luôn luôn làm, dẫu chẳng hứng thú gì. Và họ tự cấm mình lắng nghe những khát khao sâu xa, tin chắc rằng chuyện ấy sẽ chẳng đi đến đâu. Trong khi đó thì thực tế diễn ra hoàn toàn ngược lại. Những khao khát sâu xa, chứ không phải những ham muốn hời hợt do xã hội đem đến, là những lối đi mà chúng ta nên theo để tiến lên trên con đường thực hành sứ mệnh của mình.
- Những lối đi à?
- Đúng. Chính tâm hồn chúng ta ra hiệu cho chúng ta thông qua những khát khao ấy, để thu hút chúng ta đi vào con đường của mình. Một tiếng gọi văng vẳng của định mệnh…
Bác nhấp vài ngụm trước khi lại tiếp tục:
- Con đường của chúng ta xuất hiện trước mặt khi những ảo tưởng, vốn khiến chúng ta lạc hướng, tan đi và ý thức của chúng ta tỉnh dậy. Và cháu biết đấy, điều khiến ta bối rối trong cuộc sống là tất cả những gì xảy đến với chúng ta, tích cực cũng như tiêu cực, trong niềm vui cũng như trong thảm cảnh, đều ngấm ngầm phục vụ cho một mục đích duy nhất: đánh thức ý thức của chúng ta, bởi chỉ đến lúc ấy thì chúng ta mới thực sự trọn vẹn trở thành chính mình.
Jonathan hít thật sâu. Gió biển thổi đến tận bên anh qua cửa sổ hé mở, trên đường đi còn đem theo mùi hương của cây, của những búi cây rậm và hoa trong vườn.
- Cháu thấy hình như rất khó phát hiện những khao khát sâu xa của cháu như bác nói… Sau cuộc trò chuyện mới đây nhất của bác cháu ta, cháu đã mất nhiều thời gian để suy nghĩ về điều có thể vượt qua những ham muốn của cháu. Cháu đã vò đầu bứt tai, mất ăn mất ngủ, nhưng chẳng có kết quả gì.
Bác Margie mỉm cười nhân hậu.
- Hãy lắng nghe con tim cháu, chứ không phải cái đầu.
Jonathan bắt đầu cười phá.
- Nghe con tim cháu… Khá ngộ khi nghe thành ngữ dân dã vô nghĩa này phát ra từ miệng một nhà nữ nghiên cứu Sinh học đấy.
- Bác biết, những thành ngữ dân dã luôn bị giới trí thức chế nhạo. Thế nhưng họ đã nhầm đấy! Dân tộc thường xuyên thông hiểu hơn các nhà tinh hoa, tầng lớp vốn tự cho rằng mình hơn tất cả mọi người.
- Có thể, nhưng ở đây và trong trường hợp cụ thể này… lắng nghe con tim mình chẳng nói lên điều gì to tát cả, bác sẽ công nhận điều ấy cho mà xem.
- Cháu nhầm rồi: chính con tim quyết định đấy. Trong xã hội ta đang sống, ta đã nhồi nhét quá nhiều vào tâm tưởng rằng mọi thứ đều diễn ra trong đầu, đến nỗi mà ta đã cắt đứt hết với các bộ phận còn lại trong cơ thể. Ta chỉ đánh giá cao bộ não, làm thế bởi vì ở đó chứa các tế bào thần kinh. Lố bịch thật! Nhất là chúng ta cũng có các tế bào thần kinh trong tim, mà chẳng ai nói về chuyện đó cả. Hơn nữa, trong ruột cũng thế!
- Bác đang đùa đấy à?
- Chừng bốn mươi ngàn tế bào thần kinh trong tim cháu đấy, và năm trăm triệu trong ruột cháu. Và hai cơ quan này đều có một hệ thống thần kinh độc lập và phát triển tốt.
- Lạ nhỉ!
- Những quyết định tốt đều đến từ trái tim, hoặc từ ruột. Chứ không phải từ đầu. Hơn nữa, trong thế giới Ai Cập cổ đại, người ta đã hiểu rõ điều này rồi.
- A… nhà khảo cổ học chẳng bao giờ đứng quá xa đằng sau nhà sinh vật học…
- Trước khi ướp xác một Pha-ra-ông, người Ai Cập cho chiết xuất tất cả các nội tạng khỏi cơ thể Ngài. Nhưng họ chỉ giữ lại những gì quan trọng, rồi lưu giữ hết sức cẩn thận trong những chiếc bình hoa mỹ và sẽ được chôn cất cùng với xác ướp. Và đó chủ yếu là quả tim và bộ ruột.
Bác dừng một lát, trước khi lại nói tiếp:
- Còn bộ não hả, họ vứt vào thùng rác.
