Gã mù nhận rõ từng âm thanh của tất cả các loại máy khác nhau trong quán rượu. Tôi không biết gã phải mất bao nhiêu thời gian để phân biệt các âm thanh ấy nhưng chắc hẳn là không lâu bởi lẽ mỗi lúc gã chỉ kiếm ăn ở một quán. Gã kiếm sống ở hai khu phố và chỉ rời khỏi Flat vào lúc trời tối, mát mẻ để đi đến Jessup. Gã thường đứng cạnh lề đường khi nghe tiếng xe đang đến. Ánh đèn sáng sẽ soi thấy và dù chiếc xe có dừng lại để cho gã đi nhờ hay không thì rồi nó cũng tiếp tục lăn bánh trên mặt đường băng giá. Vận may của gã phụ thuộc vào xe của họ có chở nặng hay có phụ nữ mà đặc biệt là vào lúc này, trong mùa đông, khứu giác cực nhạy của gã mù sẽ nhận ra ngay lập tức. Song người ta thường đỗ lại để gã đi nhờ bởi vì gã là một người mù.

Mọi người đều biết gã và gọi gã là Blindy. Đấy là tên gọi thân mật đối với gã mù ở miền ấy. Quán rượu, nơi gã làm việc là Pilot. Ngay cạnh nó, còn có một quán nữa, cũng với mấy cái máy đánh bạc và một phòng ăn tối. Quán rượu đó có tên là Index. Cả hai lấy tên từ những ngọn núi và đều là những quán hấp dẫn với các quầy hàng cũ kỹ, trò đỏ đen và chẳng có chút gì khác biệt ngoại trừ thức ăn ở Piiot ngon hơn và món bít tết rán ở Index thì hấp dẫn hơn. Về sau Index mở cửa suốt đêm để có thể đón khách vào lúc sáng sớm và ngay từ lúc mặt trời mọc cho đến mười giờ sáng các bợm nhậu đã có mặt ở nhà hàng. Jessup chỉ có hai quán này và chúng không hoạt động theo kiểu quán rượu bình thường. Song đấy là lý do để chúng tồn tại.

Blindy hẳn thích quán Pilot bởi vì khi bạn bước vào, những chiếc máy được đặt đối diện với quầy, dọc theo tường bên trái. Cách bầy bố ở đây khiến gã kiểm soát tốt hơn so với khi kiếm ăn ở Index nơi các nhà máy được bố trí rải rác trong phạm vi rộng với nhiều phòng. Vào đêm nay, bên ngoài trời rất lạnh. Gã bước vào quán với những vụn băng trên chòm râu và mấy vết mủ nhỏ đã đóng băng trong hai hốc mắt. Trông gã không thực sự khỏe khoắn. Thậm chí cả mùi toát ra từ gã cũng đã bị đóng băng nhưng trạng thái ấy không kéo dài. Gã điềm tĩnh trở lại ngay khi cánh cửa được khép sau lưng. Thường ngày, tôi chẳng để ý nhiều đến gã song bây giờ tôi đang quan sát gã kỹ lưỡng bởi tôi biết gã luôn được cho đi nhờ và đã không hiểu tạo sao gã mù ấy lại bị cóng lạnh quá đỗi. Cuối cùng tôi hỏi:

“Anh đã cuốc bộ từ đâu, Blindy?”

“Wille Sawyer thả tôi ở bên dưới cầu xe lửa. Chẳng còn xe nào cả nên tôi đi bộ đến đây”.

“Chuyện gì đã khiến y để bác đi bộ?” ai đó lên tiếng.

“Bảo tôi quá hôi”.

Có người kéo tay cầm của chiếc máy, Blindy bắt đầu nghe tiếng quay. Nó khó xác định. “Quý ông nào chơi hả?” gã hỏi tôi.

“Anh không nghe thấy sao?”

“Không”.

“Chẳng ai chơi cả. Blindy, hôm nay là thứ Tư”.

“Tôi biết tối nay là thứ mấy. Đừng nói với tôi về điều đó”.

Blindy đi dọc theo dãy máy, sờ vào máng của chúng thử xem có vật gì ai đó để quên. Rõ ràng, chẳng có gì, nhưng đó là việc đầu tiên của gã. Lát sau gã quay lại quầy rượu, nơi chúng tôi đang ngồi và Al Chaney mời gã uống.

“Không”, Blindy đáp. “Tôi phải thận trọng trên các con đường ấy”.

“Ông muốn nói đến những con đường nào?” một người hỏi gã. “Ông chỉ đi trên một con đường. Nối nơi này và phố Flat”.

“Tôi đã đi trên rất nhiều tuyến đường”, Blindy nói. “Và cứ mỗi lần, tôi đều có thể bị đuổi ra khỏi xe mà đi bộ”.

Có người đụng vào máy nhưng không quá mạnh Blindy nhẹ nhàng bước về phía ấy. Đó là chiếc máy đánh mỗi lần 25 xu và tay thanh niên, người đang chơi, miễn cưỡng chìa cho gã một phần tư dollar. Blindy sờ qua trước khi đút vào túi.

“Cảm ơn”, gã nói. “Bạn sẽ được”.

Tay thanh niên đáp “Thật dễ chịu khi nghe điều ấy”. Hắn đút 25 xu vào máy rồi kéo tay quay lần nữa.

Hắn đánh tiếp và lần này vận may đã đến, hẳn được rất nhiều tiền và đưa cho Blindy 25 xu.

“Cảm ơn”, Blindy nói. “Số anh đang đỏ”.

‘Tối nay là của tôi”, tay đang chơi đáp.

“Vận may của anh cũng là vận may của tôi”, Blindy nói. Con bạc đánh tiếp rồi nhưng vận đỏ đã bỏ hắn. Blindy kiên nhẫn đứng bên cạnh. Điệu bộ hắn không còn vẻ hứng khởi như trước. Cuối cùng hắn ngừng chơi rồi đi đến quầy rượu. Blindy lạc mất hắn nhưng mà gã chẳng còn cách nào nhận ra bởi tay thanh niên chẳng nói lời nào. Như thế, Blindy lại kiểm tra những chiếc máy lần nữa, rồi đứng đấy đợi xem có ai đến chơi.

Không có ai ở cạnh những cái máy cũng như ở bàn đánh xúc xắc. Còn bên gian chơi bài xì, mấy con bạc đang ngồi sát phạt nhau. Một buổi tối yên tĩnh trong tuần ở thị trấn. Chẳng huyên náo. Mọi góc lặng im không một tiếng động ngoại trừ ở quầy rượu. Nhưng ở đấy không khí rất dễ chịu. Tất cả suôn sẻ cho đến khi Blindy bước vào. Bấy giờ mọi người đang tính xem nên dời quán Index bên cạnh hay trở về nhà.

“Tôi mời anh một ly được chứ, Tom?”

Frank - người phục vụ - hỏi tôi. “Uống nhé?”

“Tôi đi tắm’'.

“Vậy thì hãy nhấp một chút gì đã”.

“Như mọi khi”, tôi nói. Frank hỏi chàng trai, người vận bộ đồ Oregon Cities nặng nề, đội cái mũ màu đen, có khuôn mặt rám nắng và bộ râu được cạo sạch, rằng anh ta muốn dùng gì. Anh ta chọn loại rượu tương tự, một cốc Whisky Old Forester.

Tôi gật đầu với anh ta, nâng cốc. Cả hai cùng nhấp một ngụm. Blindy đi về phía xa tận cuối dãy bàn máy. Tôi đoán gã ý thức được rằng sẽ chẳng có ai vào quán khi gã đứng ở cửa. Gã làm điều ấy hoàn toàn có tính toán.

“Sao ông ta bị mù?” chàng trai hỏi.

“Tôi không biết?” tôi trả lời.

“Trong trận ấu đả”, Frank đáp.

“Ông ta! Đánh nhau?” người lạ mặt ngạc nhiên. Y lắc đầu.

“Ừ”, Frank tiếp lời. “Giọng của gã cũng bắt đầu the thé từ đó. Kể Cho anh ta nghe đi Tom”.

“Tôi chưa bao giờ được nghe vụ ấy”.

“Ừ, anh đã không nghe”. Frank lên tiếng. “Dĩ nhiên là không. Anh không có mặt ở đây”, Tôi biết “Thưa ông, bữa ấy là một đêm tối trời, lạnh như hôm nay. Có thể lạnh hơn. Trận ẩu đả diễn ra rất nhanh. Tôi không chứng kiến được lúc bắt đầu. Khi thấy thì họ đã ở bên ngoài quán Index, Blackie, là Blindy bây giờ và một gã khác Willie Sawyer; đang quấn lấy nhau, khuỵu xuống, cấu xé và cắn nhau; tôi thấy một con mắt của Blackie treo lủng lẳng trên gò má. Hai người quần nhau trên mặt đường phủ băng, tuyết đồn đống lại trong ánh đèn của quán Index và quán này. Hollis Sands đứng ngay sau Wille Sawyer, người đang móc được một con mắt của đối thủ, và hét toáng lên “Cắn nó đi! Cắn nó nát như thể cắn một quả nho!” Blackie đang ngoặm vào mặt Wille Sawyer rồi với một cú giật mạnh, tình địch của y bị một lỗ trên mặt, tiếp tục, Blackie đớp miếng khác, cả hai gã lăn trên mặt băng, rồi Wille Sawyer cấu vào con mắt còn lại để khiến Blackie chịu thua và rồi Blackie cất lên một tiếng thét mà cả đời, bạn có lẽ chưa bao giờ nghe thấy. Kinh hoàng hơn ngay cả khi ta cắt một tiết con lợn”.

Blindy đang đứng đối điện với chúng tôi. Chúng tôi vội quay đi khi ngửi phải mùi hôi toát ra từ gã.

“Cắn nát nó như thể cắn một trái nho”, gã nói bằng giọng the thé, rồi nhìn chúng tôi, gật gật đầu. “Đấy là con mắt trái. Hắn móc con mắt còn lại, không cần một lời khuyên nào. Sau đó hắn tiếp tục tẩn khi tôi chẳng còn trông thấy gì nữa. Đó là hành vi tồi tệ”, gã tự nhận xét.

“Lúc ấy tôi vẫn còn có thể đánh nhau được”, gã nói. “Nhưng hắn đã tước đi đôi mắt trước lúc tôi kịp hiểu điều gì xảy ra. Hắn làm điều ấy với một cú móc điệu nghệ”. Ừ, Blindy nói mà không có chút thù hằn nào, “Điều đó đã làm tiêu tan đi những tháng ngày oanh liệt của tôi”.

“Mang cho Blackie một cốc”, tôi bảo Frank.

“Tên tôi là Blindy, Tom. Tôi đã kiếm được cái tên đó. Anh biết rằng tôi đã kiếm được nó từ cái thằng mà tối nay đã thả tôi xuống dọc đường. Hắn cắn con mắt. Chúng tôi không phải không từng là bạn của nhau”.

“Ông đã làm gì với y?” người lạ mặt hỏi.

“Ồ, anh sẽ thấy ngay thôi mà”, Blindy nói. “Anh sẽ nhận ra ngay bất cứ lúc nào anh gặp hắn. Tôi sẽ để điều ấy đến bất ngờ”.

“Anh ấy không muốn miêu tả”, tôi nói với người lạ mặt.

“Anh biết đấy, đó là một trong những lý do mà thỉnh thoảng tôi muốn biết”, Blindy tiếp tục. “Tôi chỉ muốn nhìn hắn bằng chính đôi mắt của mình”.

“Anh đã biết hắn trông ra sao rồi”, Frank bảo gã. “Anh đã một lần sờ tay lên mặt hắn”.

“Đã lặp lại điều ấy một lần nữa vào tối nay”, Blindy hạnh phúc nói. “Đó là nguyên nhân tại sao hắn đuổi tôi ra khỏi xe. Hắn ta không phải là người không có khiếu khôi hài tí nào. Tôi đã từng bảo hắn trong một đêm lạnh như đêm nay rằng hắn nên bịt kín lại toàn bộ như thế những gì bên trong khuôn mặt của hắn sẽ không bị lạnh. Hắn thậm chí đã không nghĩ rằng đấy là trò đùa. Anh biết đó, Wille Sawyer sẽ chẳng bao giờ là con người của thế giới”.

“Blackie, tôi đã đãi anh một chầu rồi đó”, Frank nói. “Tôi không thể đưa anh về, bởi nhà tôi chỉ ở xế bên kia đường. Nhưng anh có thể ngủ lại phía sau quán”.

“Anh thật tốt, Frank. Duy chỉ đừng gọi tôi là Blackie. Tôi chẳng còn là Blackie nữa. Blindy là tên tôi”.

“Uống chứ, Blindy”.

“Vâng thưa ông”, Blindy đáp. Gã đưa tay ra tìm chiếc cốc rồi điềm tĩnh nâng lên, hướng về phía ba chúng tôi.

“Wille Sawyer ấy mà”, gã nói, “có lẽ bây giờ đang nằm chòng queo ở nhà. Wille Sawyer, hắn không biết thế nào là cuộc chơi”.

Lê Huy Bắc dịch