Vào lúc sáng sớm, con đường cứng, phẳng lì, chưa có bụi. Bên dưới, những ngọn đồi phủ đầy cây sồi và cây hạt dẻ, biển thấp mãi tận dưới xa. Phía bên kia là những ngọn đồi phủ đầy tuyết.

Chúng tôi xuống đèo, chạy qua rừng. Bên đường, những bao than củi chất thành đống, nhìn qua những thân cây, chúng tôi thấy lều của mấy người đốt than. Hôm nay Chủ nhật, còn con đường, hết dốc lên lại lượn xuống, nhưng luôn giảm độ cao so với con đèo, chạy vào truông rậm rồi xuyên qua nhiều ngôi làng.

Nhiều cánh đồng nho bao quanh các khu làng. Những cánh đồng màu nâu, còn nho thì mọc chằng chịt, rậm rì. Những ngôi nhà quét vôi trắng, trên đường, cánh đàn ông trong trang phục ngày Chủ nhật đang chơi ki. Sát tường của vài ngôi nhà, mấy cây lê tỏa cành lên những bức tường trắng. Khóm lê được phun thuốc và hơi thuốc đã làm những bức tường lốm đốm nhiều vệt xanh lơ, óng ánh. Những cánh đồng rộng bao quanh các khu làng đều được trồng nho, tiếp đấy là rừng.

Tại một làng nọ cách Spezia chừng hai mươi kilômét, có một nhóm người đang đứng trên bãi đất, một người trẻ tuổi xách va-li bước đến cạnh xe và đề nghị chúng tôi đưa hắn tới Spezia.

“Chỉ còn hai chỗ nhưng đã có người ngồi rồi” tôi nói. Chúng tôi đang đi chiếc Ford cũ, loại có hai cửa.

“Tôi sẽ bám ở bên ngoài”.

“Anh sẽ không thoải mái”.

“Chuyện vặt ấy mà. Tôi phải đến Spezia”.

“Bọn mình cho hắn đi không?” tôi hỏi Guy.

“Dầu sao thì hắn cũng dường như đã sẵn sàng” Guy đáp. Gã trai trẻ đút bọc hành lý qua cửa sổ.

“Trông hộ cái này”, hắn nói. Hai người đàn ông buộc va-li của hắn vào sau xe, bên trên va-li của chúng tôi. Hắn bắt tay từng người và giải thích rằng đối với một thành viên phát xít và đối với người thường đi đó đi đây như hắn thì chẳng có gì là bất tiện, rồi hắn leo lên bậu cửa phía bên trái xe, choàng cánh tay phải qua cửa xe đã hạ kính, bám vào bên trong.

“Các anh có thể đi”, hắn nói. Nhóm người kia vẫy tay. Hắn đáp lại bằng cánh tay còn rảnh.

“Hắn nói gì vậy?” Guy hỏi tôi.

“Rằng bọn ta có thể đi”.

“Hắn nói đễ thương nhỉ?” Guy nói.

Con đường men theo dòng sông. Bên kia sông là những ngọn núi. Mặt trời làm sương đọng trên cỏ tan đi. Trời trong vắt và lạnh, gió lùa vào xe qua cửa kính đã hạ xuống.

“Mày nghĩ hắn có bất tiện khi bám ngoài đó không?” Guy đang nhìn đường. Tầm nhìn của Guy bị vị khách của chúng tôi che mất một phía bên xe. Gã trai trẻ bám chặt vào một bên xe như thể một biểu tượng hình người bằng gỗ gắn đầu mũi tàu. Hắn đã dựng cổ áo lên, kéo sụp mũ xuống nhưng cái mũi của hắn lạnh ngắt bởi những cơn gió thốc vào.

“Có lẽ hắn sẽ lãnh đủ”, Guy nói. “Bên ấy là phía lốp xe hơi xẹp”.

“Ồ hắn sẽ bỏ ta nếu xe bị nổ lốp”, tôi nói. “Hắn sẽ không chịu để bẩn bộ quần áo du lịch kia đâu”.

“Hừ, tao chẳng bận tâm đến hắn”, Guy nói, “trừ lúc hắn nghiêng người qua mỗi khúc cua”.

Rừng đã hết; con đường tách khỏi dòng sông, xe leo dốc, bộ phận tản nhiệt sôi sùng sục; gã trai trẻ trông có vẻ khó chịu và nghi hoặc khi nhìn nước rỉ và hơi nước bốc lên; tiếng động cơ rít mạnh. Cả hai chân Guy dận lên bàn ga, chiếc xe trườn lên, cứ nhích dần, tròng trành tới lui rồi bò lên, rốt cuộc cũng lên đến đỉnh dốc. Tiếng rú của động cơ không còn, trong bầu không khí yên tĩnh, tiếng vỡ của bong bóng nước sôi trong bầu tản nhiệt kêu xèo xèo. Chúng tôi đã lên đỉnh của ngọn đồi cuối cùng án ngự giữa Spezia và biển. Con đường đổ dốc với những khúc cua ngắn, khúc khuỷu. Vị khách của chúng tôi lệch người sau mỗi khúc cua khiến cho đầu xe càng nặng thêm, suýt lật nhào.

“Mày không thể bảo hắn đừng làm như thế sao”, tôi nói với Guy.

“Đấy là bản năng tự vệ của hắn”.

“Bản năng tự vệ vĩ đại của người Italy”.

“Bản năng vĩ đại nhất của dân tộc Italy”.

Chúng tôi đi xuống, qua nhiều khúc lượn, thụt xuống lớp bụi dày, bụi bốc cao, phủ đầy lên các cây ô liu. Phía dưới, Spezia trải dài dọc theo bờ biển. Bên ngoài thành phố, con đường đỡ dốc. Vị khách của chúng tôi thò dầu vào cửa.

“Tôi muốn dừng lại”.

“Dừng xe”, tôi bảo Guy.

Chúng tôi từ từ tạt xe vào mé đường. Gã trai trẻ bước xuống, đi về phía sau xe tháo cái va-li.

“Tôi xuống đây, để các anh khỏi gặp rắc rối vì chở hành khách”, hắn nói. “Cái túi của tôi”.

Tôi đưa hắn túi đồ. Hắn thò tay vào túi.

“Tôi trả các anh bao nhiêu đây?”.

“Không cần”.

“Tại sao lại không?”

“Tôi không biết”, tôi nói.

“Vậy thì cảm ơn”, gã trai trẻ nói, mà không nói theo kiểu, “xin cảm ơn các anh”, hoặc, “cảm ơn các anh rất nhiều,” hoặc “ngàn lần cảm ơn các anh,” tất cả các cụm từ này thường được người Italy trang trọng sử dụng để cảm ơn người đã đưa giúp họ băng giờ tàu hay chỉ đường cho họ. Gã trai trẻ chỉ lí nhí thốt ra từ “cám ơn” rồi nghi ngờ nhìn theo chúng tôi lúc Guy lái xe đi. Tôi vẫy tay từ biệt hắn. Hắn quá cao quý để vẫy tay chào lại. Chúng tôi đi vào Spezia.

“Thằng nhãi ấy sẽ tiến xa ở Italy này đấy”, tôi nói với Guy.

“Dẫu sao”, Guy nói, “hắn cũng đã đi cùng bọn ta hai mươi kilômét”.

BỮA ĂN Ở SPEZIA

Chúng tôi vào Spezia tìm quán ăn. Đường phố rộng rãi, nhà cửa cao vút, quét vội vàng. Chúng tôi men theo đường xe điện vào trung tâm thành phố. Trên tường của những ngôi nhà, nhiều bức chân dung của Mussolini mắt lồi được tô đậm kèm theo dòng chữ “Muôn năm” viết bằng tay với hai chữ “M” từ chữ “Muôn’' và mấy giọt sơn đen rỏ lem nhem ra cả bức tường. Mấy con phố đâm ngang dẫn xuống biển. Trời sáng sủa, mọi người đều ra khỏi nhà vào ngày Chủ nhật. Lề đường lát đá được phun nước, nhiều vệt nước còn đọng trong các kẽ đá. Chúng tôi nép sát vào lề đường để tránh tàu điện.

“Bọn ta ăn ở nơi nào đơn giản thôi”, Guy nói.

Chúng tôi dừng trước mặt hai biển hiệu nhà hàng. Chúng tôi đứng phía bên này đường. Tôi mua mấy tờ báo. Hai tiệm ăn sát vách nhau. Một người đàn bà đứng trên ngưỡng cửa của một tiệm ăn mỉm cười với chúng tôi, chúng tôi qua đường, vào quán.

Trong quán, trời tối; đằng cuối phòng, ba cô gái đang ngồi với một bà già bên cái bàn. Đối diện với chúng tôi, ở bàn kia, là tay thủy thủ. Gã chỉ ngồi, không ăn cũng không uống. Đằng xa hơn, một người đàn ông trẻ vận đồ màu xanh đang cúi viết trên bàn. Tóc y chải sáp bóng nhẫy, cách ăn mặc của y thật bảnh bao.

Ánh sáng rọi qua cửa ra vào và cửa sổ nơi rau, quả, bít tết, sườn được bày trong tủ kính. Một cô gái bước đến ghi các món gọi còn cô khác thì đứng trên ngưỡng cửa. Chúng tôi thấy thân hình cô ta tồng ngồng sau lần váy mặc trong nhà. Còn cô gái, người đang ghi các món ăn, thì choàng tay qua cổ Guy trong lúc chúng tôi đọc thực đơn. Cả thảy có ba cô, họ thay phiên nhau ra đứng trấn nơi cửa. Bà già, ngồi cạnh cái bàn đằng cuối phòng, cất tiếng gọi, mấy cô gái quay lại ngồi bên bà ta.

Căn phòng không còn cửa nào khác, trừ cửa dẫn ra bếp. Một tấm rèm treo ngang cánh cửa ấy. Cô gái ghi món ăn của chúng tôi, mang món mì ống từ bếp bước vào. Cô ta đặt xuống bàn, lấy một chai vang đỏ rồi ngồi luôn vào bàn. “Này”, tôi bảo Guy, “mày muốn ăn ở nơi đơn giản đấy”.

“Quán này chẳng đơn giản tí nào. Nó thực rắc rối!”

“Các anh nói gì vậy?” Cô gái hỏi, “Các anh là người Đức à?”

“Người Nam Đức”, tôi đáp. “Người miền Nam nước Đức rất lịch sự và đáng yêu”.

“Em không hiểu gì cả”, cô gái nói.

“Cách phục vụ của tiệm ăn này là như vầy ư?” Guy hỏi. “Tao phải để cho cô ta cứ quàng tay mãi qua cổ thế này à?”

“Chắc thế”, tôi nói. “Mussolini đã quét sạch các nhà chứa. Nhưng đây lại là nhà hàng”.

Cô gái vận chiếc váy một mảnh. Cô ta cúi người tì vào bàn, đặt tay lên vú và mỉm cười. Nụ cười của cô ta nhìn từ phía bên này đẹp hơn ở phía bên kia, cô ta quay cái phía tử tế ấy sang chúng tôi. Sức hấp dẫn của phía tử tế được tôn lên bởi chất liệu gì đó mà nó làm bẹp phía mũi bên kia của cô ta, tựa như sáp nóng, có thể nắn. Mũi của cô ta, dĩ nhiên, không giống như sáp chảy. Nó lạnh và rắn, chỉ có điều là lõm vào.

“Anh thích em chứ?” cô ta hỏi Guy.

“Anh ấy tôn thờ em đấy”, tôi nói, “nhưng không nói được tiếng Italy”.

“Thì em nói tiếng Đức vậy”, cô ta nói, rồi vuốt tóc Guy.

“Các anh từ đâu đến? Cô gái hỏi.

“Từ Potsdam”.

“Và bây giờ các anh sẽ nghỉ lại đây một lát chứ?”

“Trong thành phố Spezia thân thương này ư?” tôi hỏi.

“Bảo cô ấy bọn ta phải đi”, Guy nói. “Bảo cô ta tụi mình ốm lắm và không có tiền”.

“Anh bạn của tôi đây là người ghét đàn bà”, tôi nói, “một gã Đức già ghét đàn bà”.

“Nói với anh ấy rằng em yêu anh ấy”.

Tôi nói lại cho hắn.

“Mày có câm miệng rồi bọn ta ra khỏi đây ngay không?” Guy nói.

Cô gái quàng luôn cánh tay kia lên cổ Guy.

“Nói với anh ấy rằng anh ấy là của em”, cô gái nói. Tôi thuật lại.

“Em có tha cho bọn anh không?”

“Các anh đang cãi nhau”, cô gái nói. “Các anh chẳng yêu thương nhau”.

“Bọn anh là người Đức”, tôi tự hào nói, “những người Đức cổ ở miền Nam”.

“Nói với anh ấy, anh ấy là một chàng trai xinh xắn”, cô gái nói. Guy đã ba mươi tám và thỉnh thoảng tỏ vẻ tự hào bởi ở Pháp người ta tưởng nhầm hắn là một nhân viên giao dịch thương mại.

“Anh là một chàng trai xinh xắn”, tôi nói.

“Ai bảo thế?” Guy hỏi, “mày hay cô ta?”

“Cô ta. Tao chỉ là người phiên dịch. Đấy chẳng phải là lý do để mày gọi tao đi chuyến này à?”

“Tao lấy làm mừng bởi đấy là lời của cô ta”, Guy nói. “Tao không muốn phải bỏ mày ở lại đây”.

“Tao cũng chẳng hiểu nữa. Spezia là một thành phố đáng yêu”.

“Spezia”, cô gái nói. “Các anh đang nói về Spezia”.

“Một nơi đáng yêu”, tôi nói.

“Quê em đấy”, cô ta nói. “Spezia là nơi chôn nhau cắt rốn của em, còn Italy là tổ quốc của em”.

“Cô ta bảo Italy là tổ quốc của cô ta”.

“Nói với cô ta nó như thể là tổ quốc của cô ấy”, Guy nói.

“Em có món gì tráng miệng?” Tôi hỏi.

“Hoa quả”, cô ta nói. “Bọn em có chuối”

“Chuối được đấy,” Guy nói. “Chúng có vỏ”.

“Ôi, anh ấy gọi chuối”, cô gái nói. Cô ta ôm chầm lấy Guy.

“Cô ta bảo gì vậy?” hắn hỏi lúc ngoảnh mặt đi.

“Cô ta hài lòng bởi lẽ mày gọi chuối”.

“Bảo cô ta tao không ăn chuối đâu”.

“Quý ông đây không ăn chuối?”.

“À”, cô gái tiu nghỉu nói, “anh ấy không ăn chuối”.

“Nói với cô ta là tao sáng nào cũng tắm nước lạnh”, Guy bảo.

“Sáng nào quý ông đây cũng tắm nước lạnh”.

“Chẳng hiểu gì cả”, cô gái nói.

Trước mặt bọn tôi, tay thủy thủ cô đơn ngồi im. Không một ai trong quán chú ý đến anh ta.

“Bọn anh muốn thanh toán”, tôi nói.

“Ồ, không. Các anh phải ở lại đã”.

“Này,” người đàn ông trẻ ăn vận bảnh bao cất tiếng nói từ cái bàn nơi y đang ngồi viết, “Để họ đi. Hai vị này chẳng đáng phải bõ công đâu”.

Cô gái nắm tay tôi. “Anh sẽ không đi chứ? Anh hãy đề nghị anh ấy ở lại nhé?”

“Bọn anh phải đi”, tôi nói. “Bọn anh phải đến Pisa hoặc có thể thì sẽ đến Firenze tối nay. Vào buổi tối bọn anh mới có thể vui chơi trong những thành phố ấy, còn ban ngày, bọn anh phải đi”.

“Này”, anh chàng bảnh bao nói. “Đừng có phí thời gian kèo nài mấy vị ấy. Tao đã bảo mày họ chẳng đáng đâu, tao quá biết”.

“Mang hóa đơn cho chúng tôi”, tôi nói. Cô gái mang hóa đơn thanh toán từ bà già đến rồi quay lại ngồi xuống bàn. Cô gái khác từ bếp bước vào. Cô ta bước qua phòng, ra đứng trấn ở cửa.

“Tao bảo đừng phí nhời với mấy vị ấy”, anh chàng bảnh bao, nói với vẻ mệt mỏi. “Đi chén thôi. Chẳng nước non gì đâu”.

Chúng tôi trả tiền rồi đứng dậy. Mấy cô gái, bà già và gã bảnh bao cùng nhau ngồi vào bàn. Tay thủy thủ đưa tay ôm đầu gối ngồi im. Chẳng ai nói tới anh ta suốt cả thời gian chúng tôi ăn trưa. Cô gái mang trả chúng tôi số tiền thừa từ bà già rồi trở lại chỗ ngồi của mình bên bàn. Chúng tôi để lại ít tiền boa rồi bước ra. Lúc hai đứa đã ngồi trong xe và chuẩn bị khởi hành, một cô gái bước ra đứng trấn bên cửa. Chúng tôi rời đi, tôi vẫy tay chào tạm biệt. Cô ta không đáp lại, chỉ đứng đấy nhìn theo.

SAU CƠN MƯA

Trời mưa lớn khi chúng tôi đi qua vùng ngoại ô xứ Genoa, chiếc xe bò rất chậm sau mấy chiếc xe điện, xe tải; bùn lỏng bắn tung tóe lên lề đường nhiều đến nỗi mọi người bước ra cửa nhìn khi thấy chúng tôi đi qua. Ở San Pier d’Arena, vùng ngoại ô công nghiệp bên ngoài Genna, con lộ mở rộng với hai làn đường, chúng tôi lái xe ra giữa đường để tránh vấy bùn vào những người đang trở về nhà từ nơi làm việc. Bên trái chúng tôi là Địa Trung Hải. Mặt biển bao la đang chuyển động, sóng tung bọt và gió mang hơi nước phả vào xe. Lòng sông rộng đầy đá cuội và khô ráo khi chúng tôi băng qua để vào đất Italy này đã chuyển thành dòng sông vàng nhờ, mênh mông sắp tràn bờ. Dòng nước vàng ấy làm phai màu nước biển; khi những con sóng dồn đến, yếu dần rồi mất hẳn, ánh sáng chiếu qua làn nước màu vàng và, bọt sóng bị gió cuốn đi, đưa vào bờ, tràn qua con đường.

Một chiếc xe lớn rồ ga vượt qua, dải nước bùn tung lên rơi trúng kính chắn gió và cả bộ tản nhiệt trên xe chúng tôi. Cái gạt nước tự động gạt qua gạt lại chùi sạch chỗ bùn vấy lên kính. Chúng tôi dừng lại ăn trưa ở Sestri. Nhà hàng không có lò suởi nên hai đứa mặc nguyên áo khoác và đội mũ. Qua cửa sổ, hai đứa có thể nhìn thấy chiếc xe đỗ bên ngoài. Chiếc xe bị bùn phủ đầy, đỗ cạnh mấy chiếc thuyền được kéo lên để tránh sóng. Trong nhà hàng, người ta có thể thấy luồng hơi thở của mình.

Món pasta asciuta (canh miến) thật ngon, nhưng rượu vang có vị phèn, chúng tôi pha thêm nước. Tiếp đó, người bồi mang ra món bít tết bò và món khoai tây rán. Một người đàn ông và một người đàn bà ngồi phía cuối nhà hàng. Ông ta ở vào độ tuổi trung niên, người đàn bà còn trẻ, vận đồ đen. Suốt cả bữa ăn, chị ta cứ thở mạnh vào bầu không khí lạnh, ẩm ướt. Người đàn ông ngồi nhìn và lắc đầu. Họ không trò chuyện khi ăn rồi người đàn ông nắm tay chị ta ở dưới bàn. Chị ta trông xinh xắn, hai người có vẻ buồn. Họ mang theo một cái túi du lịch.

Chúng tôi mang báo theo, tôi đọc to bài tường thuật trận đánh ở Thượng Hải cho Guy nghe. Sau bữa ăn, Guy đi cùng người bồi tìm cái nơi mà không có trong nhà hàng, còn tôi thì dùng giẻ, lau kính chắn gió, đèn và biển số. Guy quay lại, chúng tôi lùi xe ra rồi lên đường. Người bồi đã đưa Guy băng qua đường vào một ngôi nhà cũ. Người trong nhà tỏ vẻ nghi ngờ, còn anh bồi thì cứ đứng đấy trông chừng đồ đạc kẻo sợ Guy đánh cắp.

“Tao chẳng phải là kẻ cắp và dẫu sao thì tao cũng chẳng biết đường ăn cắp mà họ lại cứ sợ tao thó mất cái gì đó”, Guy nói.

Khi chúng tôi leo lên đỉnh ngọn đồi bên ngoài thành phố, một cơn gió cuốn mạnh, suýt làm xe lật nhào.

“Nó có thể thổi phăng chúng ta xuống biển”, Guy nói.

“Ừ”, tôi đáp, “chúng làm Shelley chết đuối đâu đấy dọc đây thôi”.

“Ở dưới kia, gần Viareggio cơ”, Guy nói. “Mày còn nhớ mục đích của bọn ta đến đây là để làm gì chứ?”

“Nhớ”, tôi trả lời, “nhưng bọn ta vẫn chưa làm được?”

“Tối nay bọn ta sẽ vượt qua nơi đó”.

“Nếu ta có thể đi quá Ventimiglia”.

“Ta sẽ thử xem. Tao không thích lái xe suốt đêm dọc bờ biển như thế này đâu”. Mới đầu giờ chiều nhưng mặt trời đã khuất hẳn. Bên dưới, biển xanh sẫm, nhấp nhô những con sóng bạc đầu nối đuôi nhau trườn về hướng Savona. Bên kia mũi đất, mặt nước đen sẫm nơi hai dòng nước vàng và xanh hòa vào nhau. Tít đằng kia, một chiếc tàu chở hàng đang hướng mũi vào bờ.

“Bọn ta còn có thể nhìn thấy Genoa nữa không?” Guy hỏi.

“Ồ, thấy chứ”.

“Mỏm đất lớn kế tiếp hẳn sẽ che khuất Genoa?”

“Bọn ta sẽ còn thấy nó một lúc lâu nữa. Tao có thể trông rõ mỏm Portofino đằng sau nó”.

Lát sau, chúng tôi không nhìn thấy Genoa nữa. Tôi quay nhìn khi chúng tôi đi khuất thì chỉ thấy mặt biển, bên dưới, phía trong vịnh những chiếc thuyền câu được xếp thành hàng trên bờ, còn phía trên là thị trấn men theo sườn đồi và những mỏm đất từ bờ vươn dài ra.

“Giờ thì nó khuất hẳn rồi”, tôi nói.

“Ồ, nó đã khuất từ lâu rồi chứ”.

“Nhưng bọn ta không thể dám chắc cho đến lúc khuất hẳn”.

Có một biển hiệu mang hình chữ S và dòng chữ Svolta Pericolosa (có nghĩa: Đường vòng nguy hiểm). Con đường lượn quanh ngọn đồi, gió thổi qua khe hở cửa kính chắn gió. Phía dưới, mỏm đất bằng phẳng trải dọc theo biển. Gió thổi khô bùn, bánh xe bắt đầu tung bụi. Trên con đường bằng phẳng, chúng tôi vượt qua gã phát xít đang đi xe đạp, khẩu súng lục nặng, đút trong bao, đeo bên hông. Gã cứ đạp xe đi chính giữa đường, chúng tôi phải vòng xe tránh. Gã ngước mắt nhìn khi chúng tôi vượt qua. Phía trước là đường tàu cắt, khi chúng tôi đến, đường bị chắn lại.

Chúng tôi đợi, gã phát xít đạp xe đến. Tàu chạy qua, Guy khởi động xe.

“Đợi đã”, gã đi xe đạp hét từ phía sau. “Số xe các anh bị bẩn”.

Tôi cầm giẻ lau bước ra. Biển số đã được chùi lúc trưa.

“Ông có thể đọc được”, tôi nói.

“Anh tưởng thế sao?”

“Thì cứ đọc đi”.

“Tôi không thể nào đọc được. Nó bị bẩn”.

Tôi lấy giẻ chùi sạch.

“Giờ thì thế nào?”

“Hai mươi lăm lire”.

“Cái gì?” tôi hỏi. “Ông có thể đọc được nó cơ mà. Nó bẩn chỉ tại tình trạng đường sá”.

“Các anh không thích đường sá Italy hả?”

“Nó bẩn lắm”.

“Năm mươi lire”. Gã khạc nhổ lên đường. “Xe của các anh bẩn và bản thân các anh cũng bẩn thỉu nốt”.

“Thôi được. Cho tôi xin giấy biên lai có tên ông”.

Gã móc cuốn biên lai, gồm những tờ giấy kép có đục lỗ để có thể xé một nửa đưa cho người nhận còn nửa kia được giữ lại như cuống phiếu. Chẳng cần có giấy các-bon để ghi đúng tiêu chuẩn như yêu cầu của một tờ biên lai.

“Đưa tôi năm mươi lire”.

Gã viết bằng bút chì không thể tẩy, xé ra rồi đưa cho tôi. Tôi đọc.

“Biên lai chỉ viết hai mươi lăm lire”.

“Nhầm đấy”, gã nói, rồi chữa hai mươi lăm thành năm mưo8i.

“Còn nửa kia. Ghi đúng năm mươi lire vào phần giấy ông giữ”.

Gã nở một nụ cười Italy thật quyến rũ rồi viết gì đó lên cuống biên lai trong lúc che để tôi không thể nhìn thấy.

“Cứ đi đi”, gã nói. “Trước lúc biển số của các anh lại bẩn”.

Sau khi trời tối, chúng tôi đi thêm hai tiếng đồng hồ nữa rồi ngủ lại Menton. Thành phố dường như nhộn nhịp, sạch sẽ, vui vẻ và đáng yêu. Chúng tôi đã đi từ Ventiniglia qua Pisa đến Florence, vượt Romagna tới Rimini; rồi quay về theo lối Forli, Imola, Bologna, Parma, Piacenza đến Genoa rồi lại về Ventiniglia. Toàn bộ hành trình chỉ mất có mười ngày. Thực ra, đấy chỉ là một chuyến đi ngắn, chúng tôi không có cơ hội để tìm hiểu xem xứ ấy và con người của xứ ấy ra sao.

Lê Huy Bắc dịch