Lý Thuyên chiêu mộ một lần tới 50 ronin, 30 người coi như thủy thủ tập sự, sau đó lại chọn thêm 20 người nữa để làm binh lính cận chiến. Tiền công hậu hĩnh hơn người trong nước, hơn nữa cũng không cần cho tiền trợ cấp, chỉ cần trả trước tiền lương là đã có thể làm cho bọn họ ngoan ngoãn, thậm chí sau khi chết cũng chẳng cần trả cho họ một cắt tiền bồi thường nào.
Đúng là quá dễ xài!
Những ronin kia cũng rất biết ý, sau khi được trả trước tiền công thì lập tức mang về nhà. Sau khi thu xếp với người nhà xong xuôi, chẳng cần phái người đến đốc thúc thì tự bọn họ đã nhanh chóng chạy về lại thuyền. Lúc ăn thì như hổ đói, giống y chang như quỷ chết đói đã luân hồi mấy kiếp, lúc học cách kéo buồm với rửa boong thuyền thì cũng chịu đánh chịu mắng.
…
Lúc Lý Thuyên vẫn còn ở Thượng Hải để mua hàng hóa, bốn người Hawaii (hai trai hai gái) đã bị mang đến Nam Kinh.
Trước tiên, bọn họ ở lại Manila ít ngày, cứ ngỡ rằng Manila chính là thần quốc. Sau đó khi ở lại Thượng Hải, họ lại nghĩ Thượng Hải mới là thần quốc, cho đến khi đến Nam Kinh, bốn người Hawaii đều cảm khái: Thần quốc lớn quá!
Những người này, kèm theo đó là trang sức quần áo của họ, đều đã đưa đến Chúng Thiện tự.
Đầu tiên là hấp dẫn sự chú ý của người Pháp và Italy, những học giả châu u kia trố mắt nhìn nhau, nhất trí cho rằng người Hawaii chính là hậu duệ của người La Mã cổ lai.
Sau khi Byzantium bị tiêu diệt, phần lớn điển tịch La Mã cổ đã bị lấy mất, sau đó dẫn tới văn hóa phục hưng ở Italy.
Trong những điển tịch La Mã cổ ấy đều có tranh vẽ các binh lính La Mã cổ.
Đầu tiên là phải nói về nón sắt của chiến sĩ Hawaii, hình dáng giống y như đúc với nón sắt cao cấp của tướng lĩnh La Mã cổ, đặc biệt là một chùm “mào gà” ở trên đỉnh đầu. Tiếp đó là quần cụt, áo khoác ngoài, đoản bào, càng nhìn càng thấy giống chiến sĩ La Mã cổ.
Đứng trước chuyện này, học giả Pháp và Italy quá đỗi vui mừng, bọn họ bắt đầu viết luận văn.
Học giả Ba Tư thì lại không có cảm giác gì với chuyện này, bọn họ đã viết không ít luận văn, hơn nữa còn được hoàng đế Trung Quốc đánh giá cao.
Học giả Ba Tư hợp tác với Hàn lâm viện, luận văn viết ra cũng có liên quan đến việc trao đổi giữa hai nước.
Chẳng hạn như Trung Quốc có mười hai con giáp, Ba Tư cũng có mười hai con giáp, trừ sự khác biệt về những loài cụ thể ra thì ngay cả thứ tự của các con cáp cũng được sắp xếp giống nhau. Vì vậy, học giả ở Hàn lâm viện bắt đầu tìm kiếm manh mối từ trong các cổ tịch, suy đoán về khả năng hai nước đã từng có trao đổi ở thời cổ đại.
Chỉ riêng chuyện này, viết tùy tiện cũng có thể ra được một bài luận văn.
Ví dụ như một từ “tiến sĩ”, học giả Ba Tư đã trao đổi với Hàn lâm viện, biết được chức danh cao cấp nhất ở Hàn lâm viện chính là tiến sĩ. Chuyện này khiến bọn họ vô cùng ngạc nhiên, bởi vì học giả cao cấp ở Ba Tư gọi là “ba hợp thức”, đọc na ná với “tiến sĩ” của Trung Quốc.
Sau đó, học giả Ba Tư và Hàn lâm viện bắt đầu chứng minh giả thuyết của mình thông qua điển tịch Trung Quốc.
Mới đầu, tiến sĩ là một chức quan của Trung Quốc và khá phổ biến trong dân gian, chuyên dùng để gọi những người có kỹ năng chuyên nghiệp, chẳng hạn như người hầu trà. Sau khi người Mông Cổ đến thì cũng dùng luôn từ này, truyền tới Trung Á, Tây Á thì đổi thành “ba hợp thức”. Mà lúc truyền đến phương bắc thì lại biến thành “bả thức”.
Sau khi bài luận này ra đời, Triệu Hãn cảm thấy khá thú vị, bèn tưởng thưởng cho những người tham gia viết bài luận ấy.
Học giả Ba Tư và học giả Hàn lâm viện được việc này khích lệ, liên tiếp cho ra những bài luận tương tự.
Vậy nhưng bấy giờ Triệu Hãn đã chẳng còn rảnh rỗi để thưởng thức luận văn, năm ngoái vì tình hình tài chính, miễn cưỡng mới có thể cân bằng thu chi, bởi vì năm nay còn phải đánh giặc ở Thanh Hải Tây Tạng.
Sau khi khuếch trương địa bàn ở Thanh Hải và Tây Tạng thì còn phải tiến hành xây dựng lẫn di dân, e là năm nay sẽ lại bị thiếu hụt tài chính.
Rốt cuộc, Triệu Hãn đưa ra một quyết định đau lòng: “Từ nay về sau, trẻ em đến tuổi đi học ở các tỉnh không còn bắt buộc phải đi học. Các tỉnh phía Nam, trừ Vân Nam, Quý Châu, Quảng Tây và Quảng Nam cũng sẽ không tiếp tục xây thêm trường học.”
Dân số ở các tỉnh phía Nam đều rất đông, tỉ lệ sinh đẻ lại cao đến dọa người, mỗi năm đều tăng thêm một lượng lớn trẻ em đến tuổi đi học.
Những chi tiêu trong giáo dục đúng là không chịu nổi!
Bên phía Lễ bộ và Tài bộ cũng đã đề nghị thu phí sách vở của các học sinh tiểu học.
Sau một cuộc thảo luận kịch liệt, Triệu Hãn đồng ý thu phí sách vở. Tuy nhiên, cũng cho phép con em gia đình nghèo khó được mượn sách cũ của những khóa trước để học tập, hoặc là những nhà đông người phải giúp đỡ chép sách cho con.
Xã hội nông nghiệp, dân số lại cao nên căn bản là đừng nghĩ đến việc thực hiện bắt buộc giáo dục toàn dân, cho dù kỳ han giáo dục bắt buộc chỉ có ba năm.
Bây giờ Triệu Hãn đang đụng trúng nút thắt cổ chai, việc bắt buộc giáo dục đã kéo mọi thứ xuống. Khuếch trương cũng bị cổ chai, địa bàn càng lớn, tài chính càng xấu, trừ khi những vùng đất mới chiếm được áp dụng chế độ ràng buộc, không thì rất khó để tiếp tục mở rộng thêm.