Rời đi hoàng thành, Henri nhớ lại buổi gặp mặt với hoàng đế, quay sang bảo với Charles: “Vị bệ hạ này nhân từ mà lại uy nghiêm, thật là người vĩ đại nhất trần gian.”
Charles hiện giờ tuy chỉ là đội viên trong đội súng kiếp nhưng vẫn là người thừa kế của bá tước D’artangan, lại leo lên Mazarin, tốt hơn là bá tước nhỏ không có lãnh địa như Henri.
Hai người ở trên biển phiêu bạt hơn một năm, sớm đã thành bạn chí cốt.
Charles nói: "Vua Trung Quốc thật sự giàu, người Trung Quốc cũng đều rất giàu có và đông đúc. Nghe nói những cung điện này chỉ mới xây xong, phương Bắc có cung điện tương tự như vậy.”
Henri cảm thán rằng: “Đúng rồi, người Trung Quốc thật sự giàu.”
Trong quý tộc cũng có người nghèo, loại quý tộc như Henri nhắc tới thì là bá tước này nọ, nhưng không có đất phong của riêng mình, tương đương hoàn toàn không có thu nhập, nghèo rớt mồng tơi. Henri có đất phong trên danh nghĩa, nhưng tồn tại tranh luận, không thể khống chế ở trong tay.
Bách tính Trung Quốc, đặc biệt là bách tính ở thành Nam Kinh thì Henri cảm thấy rất nhiều người sống còn sướng hơn mình.
So sánh thì bách tính ở Pháp khổ không nói nổi.
Richelieu đúng là danh tướng của Pháp, phụ tá quốc vương thực hiện quân chủ độc tài. Nhưng ông ta cực kỳ tàn ác với dân chúng, mặc kệ sự sống chết của họ, khởi nghĩa nông dân liên tiếp, trước khi chết đã thu thuế trước ba năm với bách tính toàn quốc.
Dường như đám sứ giả nước ngoài đến Nam Kinh đều thích dạo phố.
Henri và Charles sau khi ra hoàng cung liền chạy đi dạo phố, xem đủ loại thương phẩm đến hoa mắt. Thành Nam Kinh quá lớn, đủ cho bọn họ đi dạo nửa tháng.
“Hộp bát âm, đây là thứ mới mẻ từ trong cung truyền ra! Đây là bệ hạ cùng Lưu nương nương lệnh cho công tượng chế tạo, vừa truyền ra hoàng cung chưa đầy một tháng . . .”
Trong một cửa hàng đồng hồ, tiểu nhị đứng ở cửa rao hàng.
Tiểu nhị này cầm một cái hộp tinh mỹ, vặn dây cót liền phát ra âm nhạc trong trẻo êm tai.
Người đi đường qua lại lần lượt dừng chân, đứng lắng nghe.
Hai sứ giả Pháp cũng chạy tới vây xem, cảm thấy đó là một hộp nhạc ma pháp.
Một người qua đường hỏi: “Tại sao hộp này gọi là hộp bát âm? Nó có thể phát ra tám bài hát à?”
Bên cạnh có người cười nói: “Bào thổ cách, mộc thạch kim. Ti và trúc là bát âm* ngươi chưa từng học Tam Tự Kinh à?”
(*) Là tám loại nhạc cụ hình thành âm nhạc.
Người kia đỏ mặt, mọi người cười phá lên.
Charles nói nhỏ: “Hộp nhạc ma pháp như vậy có thể mua về hiến cho quốc vương."
Mắt Henri sáng rực: “Đúng rồi, chắc chắn quốc vương sẽ vui vẻ!”
Hai người cảm thấy lần này đến Trung Quốc là điểm bắt đầu thay đổi số phận của họ, có nhiều thứ mới mẻ ở Châu u không có, chẳng những có thể hiến cho quốc vương đạt được thưởng thức, còn có thể mua về qua tay kiếm một số tiền lớn.
Henri nghèo mạt rệp, nhưng Charles có tiền, phụ mẫu đều là quý tộc địa phương, sau này có thể kế thừa hai mảnh đất phong.
D’artangan ở trong tiểu thuyết ghét ác như thù, nhưng trong hiện thực đặc biệt giỏi luồn cúi. Về sau D’artangan bồi dưỡng hai người em họ của mình một người thành nguyên soái nước Pháp, một người thành đội trưởng súng kíp. Hai nhi tử thì một người làm đội trưởng bộ binh cận vệ, một người làm trưởng kỵ binh vệ đội, tương đương bao trọn vệ đội hoàng gia Pháp và quân đội!
Hai người nghĩ ra cách nịnh hót quốc vương, thế là vơ vét thứ mới lạ của cả thành, chắc hẳn mốt Trung Quốc ở Pháp sẽ càng trở nên nhiệt liệt.
…
Cẩn Thân điện.
Giữa trưa Triệu Hãn thích tới đây nghỉ ngơi, hoặc là ngủ trưa một lúc, hoặc đọc sách giải trí.
Triệu Hãn hôm nay đọc “Sử ký Cơ Đốc giáo viễn chinh Trung Quốc”, bản gốc là chữ Latin, bị mấy nhà truyền giáo Giulio Aleni phiên dịch thành tiếng Trung. Đây là nhiệm vụ của quan viên Châu u ở viện Hàn Lâm, viện Khâm Thiên, khiến công ty Đông Ấn Độ gửi sách phương Tây đến, rồi giao cho đám quan viên truyền giáo dịch lại.
Quyển sách này kỳ thực là báo cáo công tác của Matteo Ricci, lấy về La Mã hiến cho giáo hoàng đọc, Matteo Ricci không đưa ra tiêu đề nào.
Một nhà truyền giáo khác Nicolas bổ sung, hiệu đính và chú thích cho phần báo cáo này, ghi chữ lên bìa: Cha sứ Matteo Ricci của Dòng Tên* sử ký Cơ Đốc giáo viễn chinh Trung Quốc, - hội nghị ghi lại năm quyển – gửi đến giáo hoàng Paulus V . . .
(*) Là một dòng tu của Giáo hội Công giáo có trụ sở ở Toma.
Triệu Hãn đọc cuốn sách này là muốn từ góc độ của người Châu u xem ưu điểm và khuyết điểm của Trung Quốc.
Nhìn tên sách là biết lòng muông dạ thú của Châu u. Khúc dạo đầu Nicolas kể về viễn chinh quy mô lớn và hành động vĩ đại oanh liệt, sau khi các loại điều kiện chín muồi, những sự tình mới bắt đầu làm đều nhỏ bé nhưng nhiều năm sau sẽ phát triển thành việc quan trọng.
Có ý gì?
Là truyền giáo Dòng Tên ở Trung Quốc xem như là điểm khởi đầu nhỏ bé nhưng cần thiết cho cuộc chinh phục Trung Quốc.
Cùng lúc đó, Nicolas lại vô cùng kính sợ Trung Quốc, đánh giá Trung Quốc là “Dân tộc cao thượng”.
Nội dung chính của Matteo Ricci rất hệ thống hóa, khúc dạo đầu kể về lịch sử và địa lý của Trung Quốc, kết hợp sách cổ xưa của Châu u, ghi lại diễn biến tên gọi của Trung Quốc. Một số nội dung bao hàm thành phần thổi phồng, thí dụ như người Trung Quốc vô luận giàu nghèo đều mặc tơ lụa.
Có một số nội dung rất buồn cười, Triệu Hãn đọc mà cười thành tiếng.