Tojo Người Hùng Thái Bình Dương

HÔM Tòa tuyên án, Bà Tojo dẫn hai con gái tới thăm ông tại khám đường Sugamo. Tinh thần Tojo vẫn bình thường, nhưng lúc đầu cả gia đình lặng lẽ nhìn nhau không ai nói nên lời. Đây là lần đầu tiên vợ chồng cha con gặp lại nhau kể từ hôm Tòa đình xử đề nghị án từ 7 tháng trước đây. Sau này Bà Tojo kể lại cuộc viếng thăm ông hôm đó : « Chúng tôi đã nói với nhau tất cả mọi chuyên bằng những ý nghĩ trong im lặng. Sau cùng không còn gì để nói, chúng tôi chỉ còn biết nhìn nhau mỉm cười». Tojo nhờ phu nhân, nói lại với Giáo sư Giichi Miura, một triết gia ông vẫn kính phục, rằng : «Tôi rất sung sướng đã bảo vệ được Thiên Hoàng. Lúc nào tôi cũng tin tưởng ở tương lai của nhân loại và dân tộc. Tôi mong Giáo sư sẽ dùng ảnh hưởng của minh để hướng dẫn công cuộc xây dựng lại đất nước. »

Sau đó Tojo phân trần với phu nhân : « Chúng ta có nhiêm vụ bảo vệ Thiên Hoàng. Nhờ đó mà dòng họ Hoàng gia Nhật mới có thể trị vì dân chúng trong suốt hai ngàn năm nay. Đây là điều kỳ diệu của nước Nhật. Trong lịch sử dân tộc chúng ta, những thế lực chống nhau không thiếu gì, nhưng không ai dám xâm phạm tới Thiên Hoàng bao giờ. Thiên Hoàng và Hoàng tộc bao giờ cũng được đặt trên hết. Đây chính là cái nguyên tắc để ổn định và tạo niềm kiêu hãnh cho dân Nhật. Nhờ đó mà Quốc gia mới được trường tồn và đoàn kết như anh em một nhà ». Tojo im lặng và một lát sau ông khuyên phu nhân nên trở về nhà đừng nên có mặt tại Tòa lúc ông bị tuyên án. Phu nhân vừa ra tới ngoài thì được một người bạn ký giả Trung Hoa báo cho biết rằng nhà bà hiện đang có rất đông nhà báo chờ đợi để phòng vấn. Bà rất cám ơn và tạm lánh mặt ờ nhà người bạn nầy. Tại đó, phu nhân đã nghe tin đài phát thanh loan báo chống bà bị tuyên án tử hình.

Ở Hoàng cung, Thiên Hoàng cũng chăm chú ngồi cạnh máy thâu thanh theo dõi tin tức của vụ xử án. Với cây viết chì trong tay, Ngài ghi kết quả các bản án vào một tờ giấy trước mặt. Người ta kể lại : « Thiên Hoàng bị xúc động mạnh ». Và đêm hôm đó tin đồn Thiên Hoàng có thể thoái vị được tung ra, sau khi quan tòa Sir William Webb người Úc tuyên bồ : « Thiên Hoàng chính là thủ phạm số một gây ra tội ác chiến tranh. Nhưng ông ta được hưởng quyền bất khả xâm phạm nên không có mặt tại Tòa đế trả lời về tội ác của ông hôm nay. »

Trong nhật ký ghi tại nhà giam, Tojo viềt : « Mãi ba giờ chiều Tòa mới tuyên án. Tôi không lạ gì bản án dành cho minh. Nhưng rất ngạc nhiên về các án tử hình khác, và tôi lấy lam tiếc cho họ. Tôi thấy Teruo và Toshio (hai con trai ông) ở hành lang trong lúc Tòa đọc bản án. Thực là điều an ủi cho một người cha khi thấy con mình, trong giờ phút cuối cùng này. »

« Tối hôm đó bảy người chúng tôi trở lại khám Sagumo. Ngoài chăn mền và chiếc áo khoác ngoài, tôi không được phép mang theo bất cứ vật dụng nào khác, kể cả cặp kiếng cận và hàm răng giả. Thật là bực mình và tức cười. Đêm hôm đó tôi được nhiều người, cả sĩ quan và binh sĩ, canh gác cẩn thận. Hôm sau thức dậy, họ nhất định không trả lại hàm răng giả cho tôi để ăn sáng. Tôi từ chối không ăn và mãi sau họ mới chịu trả lại, cả hàm răng và cặp mắt kièng luôn. Nhưng có điều an ủi là được ở phòng riêng, thay vì hai người một phòng như mọi khi. Do đó tôi tự do hơn, và sáng chiều có thể đọc kinh Sutras. (Kinh Pháp Hoa của nhà Phật).

Hôm sau, tôi ngủ trễ, họ phải đánh thức tôi dậy. Thực là một ngày nắng ấm, đẹp đẽ. Hôm qua họ không cho ra ngoài, nên tôi ngồi trong phòng viết bất cứ bài thơ nào vô tình nhớ lại được. Điều bực mình là càng ngày các biện pháp canh gác càng khắc khe, thực khó chịu vô cùng. Tôi tự hỏi, họ còn canh giữ tôi được bao lâu nữa.»

Các biện pháp an ninh được tăng cường đến mức tối đa trong việc canh giữ các tội phạm chiến tranh ở Nhật, kề từ khi Goering, một tội phạm chiên tranh tại Đức, đã tự từ bằng thuốc độc. Cai ngục lục lọt quần áo, thân thể từng ly từng tý rất khó chịu, khiến Tojo coi đó là những hành động ngược đãi tù binh. Ồng hiểu rằng người Mỹ chỉ sợ ông chết trước ngày hành quyết. Nhưng Tojo viết : «Họ không hiểu gì về tâm lý người Nhật. Một khi đã quyết định chịu đựng điều gì, chúng tôi sẽ đi tới cùng, và lo giữ gìn sức khỏe để chờ ngày cuối cùng đó».

Tojo xin một cây viết chì và mười tờ giấy để viết những nguyện vọng cuối cùng trước khi chết. Ông đã gởi tới ban giám đốc khám đường Sagumo một bản thỉnh nguyện như sau : «Trong địa vị của một tù nhân đã bị kết án tử hình, tôi xin phép được viết ra những nguyện vọng cuối cùng, Nguyện vọng của tôi là mong sao mau tới ngày hành hình để được hoàn tất bổn phận của một công dân Nhật bằng một cái chết trong danh dự. Từ nay cho tới lúc đó, tôi mong quý vị lưu ý cho những điểm sau đây :

1. Ra lịnh cho lính sửa đổi thái độ bất lịch sự của họ,

2. Chiếu theo quốc tế công pháp và với tư cách một tù nhân bị án tử hình, tôi yêu cầu được hưởng đẩy đủ các nghi thức tôn giáo trước khi chết,

3. Mặc dù từ đây tới lúc chết không còn bao nhiêu ngày giờ, tôi vẫn yêu cầu được đi dạo ngoài trời mỗi ngày một lần. Con người cần có ánh sáng mặt trời và tôi muốn giữ thân thể được khỏe mạnh cho tới lúc chết.

4. Yêu cầu cho tôi có hoàn cảnh thuận tiện để tu dưỡng tâm thần trong những ngày giờ cuối cùng.

5. Yêu cầu cho tôi được gởi thơ về gia đình và bạn bè.

Trong những ngày chờ chết, Tojo cố gắng tập làm thơ. Lúc này cũng như hồi bị mất chức Thủ Tướng năm 1944 ông ngỏ ý tiếc là hồi nhỏ ông không tập làm thơ để những lúc như vầy có việc làm tiêu khiển. Tuy nhiên, Tojo vẫn cố gắng làm mấy bài thơ loại haiku (thơ tam tuyệt của Nhật). Trong đó có một bài như sau :

Buổi chiều hoa rụng đó, người thấy chăng ?

Về sau phu nhân phê bình : «Tội nghiệp, bài thơ của ông còn quá non nớt!»

Càng ngày ông càng dành nhiều thời giờ để đàm đạo với vị tuyên úy Phật Giáo tại khám đường. Đó là Đại Đức Hanayama. Chiều thứ Tư, 17 tháng 11 năm 1948. Tojo thưa vơi sư trưởng rằng : «Bạch Thầy, hôm nay con đã giác ngộ và tự nhiên trong lòng cảm thấy bình yên, thanh tịnh. Duy chỉ còn một điều rối loạn nội tâm, đó là sự ân hận khi nhớ tới cái chết của bao sanh linh, oan hồn, uổng tử trong chiến tranh. Con cũng hối hận vì không chu tròn được trách nhiệm trong việc ngăn cản những hành động ngược đãi tù binh của binh sĩ Nhật xưa kia, cũng như bao tội ác khác đám lính đó đã gây ra. Con ao ước các nạn nhân chiến cuộc sẽ được trở về an cư lạc nghiệp với sự giúp đỡ của Chánh phủ. Bằng không họ sẽ bị dồn vào chỗ phải đi theo Cộng sản.»

Đêm hôm đó, Tojo ghi vô Nhật ký : «Tâm hồn ta hoàn toàn yên tĩnh trong niềm an ủi bao la của Phật pháp nhiệm mầu. Bến mê đã sắp vượt qua, bờ tỉnh không còn bao lâu nữa.»

Các luật sư khuyên ông chống án, nhưng Tojo từ chối. Tuy nhiên đơn chống án của Doihara và Hirota sau một thời gian xét xử cũng không có kết quả gì. Ngày hành quyết cuối cùng được ấn định là 23 tháng Chạp năm 1948. Mỗi tử tội được phép gặp năm người trước khi chết. Bà Tojo đem bốn con gái tới thăm ông lần cuối cùng. Ngồi vây quanh chiếc bàn tiếp khách của khám đường Sugamo, cả gia đình đều im lặng không biết tìm lời lẽ gì để nói lên trong lúc này. Các biện pháp an ninh thật gắt gao để tránh việc can phạm tự tử vào phút chót trước khi hành quyết. Tojo bị còng dính vào tay một sĩ quan Mỹ ngồi cạnh ông. Đàng sau còn có một quân cảnh khác đứng gác. Thấy con gái ông, cô Kinie, nhìn mãi chiếc còng, Tojo liền lên tiếng: «Không sao con đừng buồn. Họ có thể còng tay chân nhưng không thể nào còng nổi trái tim của ba.» Từ lúc đó ông nói nhiều chuyện với các con và khuyên nhủ họ : «Trong suốt đời ba, ba luôn luôn cổ gắng sống ngay thẳng. Nhưng có một điểu đáng ân hận, đó là vì quá bận rộn, nên ba ít để ý đến vấn đề Tôn giáo. Cho tới lúc này ba mới thấy rằng đó quả là một vấn đề quan trọng trong đời sống. Các con không thể nào biết trước cuộc đời mình sau này sẽ gặp những chuyện khó khăn gì. Nhưng ba khuyên các con phải có một Tôn giáo, bất cứ Tôn giáo nào mà các con cảm thấy thích hợp với mình, Phật giáo, Ki tô giáo... Như ba, thi ba tìm thấy sự an ùi trong đạo Phật nhiệm mầu của Đức Thế tôn.»

Đêm 22 tháng Chạp, Đại đức Hanayama tới tụng kinh cùng với Tojo trong phòng giam. Ông có gởi Ngài một bài thơ nhờ trao lại cho phu nhân. Trước đó ông đã bắt bà hứa không được chết theo ông, phải ở lại với con. Trong bài thơ này, Tojo diễn tả hết nỗi lòng thương cho kẻ ở lại với những ngày tháng long đong vất vả. Thơ rằng :

Thân cò một phận cô đơn

Nguồn cơn dãi dầu.

Trong thời gian hai tuần cuối cùng. Tojo đã dành phần lớn thời giờ để viết bài di chúc cuối cùng. Ông trao di chúc cho Đại đức Hanayama, nhưng sợ rằng có thể sẽ bị người Mỹ tịch thu. Quả nhiên Mỹ tịch thu thật, nên ông đọc đi đọc lại nhiều lần cho Đại đức Hanayama nghe để sau này khi tình hình lắng dịu, Đại đức có thể phổ biến cho mọi người.

Năm 1961, bản di chúc này đã được phổ biến, cho chúng ta thấy sự tiên đoán của Tojo trước tình thế biến chuyển của thế giới. Ông nói chiến tranh giữa Nga và Mỹ thế nào rồi cũng phải xảy ra tại Á châu. Đó là điểu không thể tránh được. Vì muốn tránh chiến tranh thì phải diệt được lòng tham. Nhưng không quốc gia nào có thể làm nổi điều đó. Tojo lên án chánh sách của Anh - Mỹ là nguyên nhân chánh khiến phong trào Cộng sản bành trướng mạnh tại Á Châu. Đồng thời ông phản đối việc Nhật bị giải giới. Tojo viết : «Giống như cướp đang chạy bên ngoài mà Cảnh sát lại bị tước súng.» Sau hết, ông tỏ lời tạ tội với Thiên Hoàng và nhân dân Nhật, vì đã đưa quốc gia vào vòng chiến mà không chiến thắng nổi. Ông phản đối việc Mỹ tổ chức toà án xét xử ông và các chiến hữu của ông. Tojo kết luận : «Đối với quốc gia, tôi có tội lớn. Nhưng đối với quốc tế tôi hoàn toàn vô tội. Giờ đây tôi sung sướng gánh lấy trách nhiêm cho đất nước để trở về cõi vô minh.»

Vào khoảng gần một giờ sáng ngày 25 tháng Chạp năm 1948, Quân cảnh tới phòng giam dẫn Toio đến ngôi chùa nhỏ trong khu vực khám đường. Tại đây ông và các bạn đồng số phận như Doihaha, Muto và Matsui gặp lại nhau. Trong cảnh khói hương nghi ngút, họ đứng cúi đầu trước bàn thờ Đức Phật từ bi vô lượng. Tiếng tụng kinh được Đại đức xướng lên và tất cả rập theo trong bầu không khí trang nghiêm. Tuần kinh chấm dứt, mọi người vui vẻ tiễn biệt nhau và ngỏ lời cám ơn Đại đức Hanayama. Sau đó họ đồng thanh hô lớn : «Banzai: ! Chiến sĩ muôn năm ! Thiên Hoàng vạn tuế !» và hùng dũng xếp hàng tiến ra pháp trường thiết lập ngay trong sân nhà tù.

Các sĩ quan đại diện phe thắng trận đã đứng sẵn sàng để chứng kiến việc hành quyết. Họ mở to mắt nhìn một quang cảnh lạ lùng mà họ sẽ nhớ mãi trong đời : dưới ánh đèn, các Tướng lãnh Nhật vừa tiến lên đoạn đầu đài vừa hô lớn : «Nhật Bản muôn năm ! Chiến sĩ muôn năm ! Banzai!» Chỉ còn một tuần nữa thì Tojo vừa đúng 64 tuổi. Ông tắt thở lúc một giờ rưỡi sáng ngày 23 tháng Chạp năm 1948, để lại một bài học lớn cho hậu thế.