MỸ phải trả một giá rất đắt trong lúc tiến lên từng thước đất tại Iwo Jima. Cái giá này chắc còn lên cao hơn nữa khi Mỹ bắt đầu đánh vào các đảo ở gần Nhật, vì dù sao Iwo Jima cung hãy còn cách Nhật tới 1.300 cây số. Nhưng sự kiện này đã khiến Nhật hoàng nhận thấy rằng lập luận cho là quân Mỹ không dám đổ bộ lẻn các đảo gần Nhật vì sợ tồn hại quá nhiều sinh mạng là điểu sai lầm. Từ trước tới nay nhiều chánh trị gia Nhật thường tin tưởng như vậy. Những tin tức mới nhất về chiến cuộc, và đặc biệt của trận Iwo Jima, được Hoàng thân Kiđo luôn luôn thông báo ngay cho Thiên Hoàng. Nhiều chiến lược gia Nhật đã lý luận rằng lòng chiến đấu can đảm phi thường, không kể sống chết của binh sĩ Nhật, là yếu tố đem lại cán cân thăng bằng giữa hai lực lượng, dù cho Mỹ có mạnh hơn về vũ khí và quân trang. Nhưng thực tế cho thấy lính Mỹ cũng có cái can đảm riêng của họ. Sự can đảm đó được phối hợp với óc khôn ngoan và trật tự, chớ không tự lao mình vào chỗ chết như lính Nhật. Còn về vũ khí quân trang thì lúc này Mỹ đã đạt được ưu thế tuyệt đối, tiến trước Nhật quá xa. Sự sản xuất vũ khí quân trang, với những số lượng khổng lồ và phẩm chất tinh vi, tối tân, là nguyên nhân chánh đem lại sự thất trận của Nhật. Hầu hết các mục tiêu sản xuất của Nhật đều không hoàn thành nổi. Các Tướng lãnh cũng như Đô Đốc Nhật tại mặt trận Miến điện và Thái bình dương đều chiến đấu một cách tuyệt vọng vì thiều thốn đủ mọi thứ.
Vào tháng Giêng, Nhật hoàng nhân dịp đầu năm, lần lượt cho triệu từng vị một trong số các cựu Thủ tướng vào Hoàng cung để tham khảo ý kiến về vần đề chiến lược tổng quát của Nhật trong việc theo đuổi chiến tranh. Các cuộc tiếp kiến này được giữ kín, vì sợ phe cực đoan chủ chiến của Nhật hay biết. Các vị cựu Thủ tướng đều lấy cớ nhân ngày đầu năm tới mừng tuổi Thiên Hoàng để che đậy mục đích chánh của cuộc tiếp xúc. Thiên Hoàng nói chuyện riêng rẽ với từng người vào ngày giờ khác nhau. Như vậy để tất cả đều có thể trình bày thành thực quan điềm của mình một cách tự nhiên. Tojo là người cuối cùng gặp Thiên Hoàng trong chương trình tiếp xúc này. Cuộc tiếp kiến đó diễn ra vào ngày 26 tháng Giêng.
Lủc này các phi cơ thuộc hạm đội thứ năm của Mỹ từ ngoài khơi không ngớt bay vô đánh phá Tokyo, Yokohama, và các thành phố kỹ nghệ khác của Nhật. Ngày 25 tháng Giêng, phi cơ hạm đội hợp với các pháo đài bay phát xuất từ Saipan bay tới mưa bom xuống trung tâm Thủ đô Đông kinh, tàn phá một vùng rộng lớn hàng trăm mẫu của thành phố. Năm sáu trái bom rót gần cung điện Nhật hoàng khiến Thủ tướng Koiso phải vội vã tới Hoàng cung, xin Thiên Hoàng tha thứ cho sự « chểnh mảng đáng tội » của Chánh phủ trong việc bảo vệ Hoàng cung. Đài phát thanh mô tả thái độ của Thủ Tướng Koiso là « vô cùng tức giận trước hành động hỗn xược và vô kỷ luật của giặc ». Manila lọt vào tay Mỹ. Tại Iwo Jima, TQLC Mỹ đã dựng được lá cờ sao sọc trên đinh núi Suribachi. Nhưng tình hình chiến sự bi đát đó không làm cho Tojo lo lắng như các vị cựu Thủ Tướng khác. Thái độ hoàn toàn bình thản của ông, một là do sự quyết tâm theo đuổi chiến tranh tới cùng, hai là có thể ông không quán triệt tình hình hiện tại.
Trong cuộc triều kiến Nhật hoàng, ông đã tâu rằng hiện nay Anh - Mỹ đang dốn hết nỗ lực để hạ Đức một cách nhanh chóng. Họ cho rằng sau khi Đức bị thanh toán, Nhật sẽ lấy đó làm gương và không dám chống cự nữa để đi tới chỗ xin đầu hàng. Nhưng tình hình không giản dị như vậy, Một khi đánh xong Đức, thế nào Nga sô và Mỹ cũng giữ miếng với nhau tại Âu châu. Hai dân tộc này không bao giờ tin nhau, nên cả hai sẽ phải để lại Âu châu một số quân lớn. Điều đó sẽ không cho phép Nga mở một mặt trận mới ở Viễn Đông. Mặt khác, Nhật vẫn còn những đạo quân rất lớn tại Mãn châu, Trung hoa và Triều Tiên. Hải quân Nhật thừa sức bảo vệ eo biển Triều Tiên, để giữ sự lưu thông liên tục giữa Nhật và quân ở các nơi đó. Với số quân lớn đó, nêu cần họ sẽ kéo về bảo vệ các đảo chánh của Nhật khiến Mỹ không thế nào đổ bộ nổi. Oanh tạc của phi cơ không phái là sức mạnh tuyệt đối, vì máy bay không thể nào giết hết Bộ binh. Tình hình sẽ bi đát hơn. Nhưng với sự đoàn kết chặt chẽ của toàn dân và quân đội xung quanh Thiên Hoàng như hiện nay, chắc chắn kẻ thù chưa quật ngã nổi nước Nhật. Ta cứ chiến đầu, mặc dầu không hy vọng chiến thắng, nhưng chờ một cơ hội thuận tiện xảy đến, lúc đó sẽ tìm cách điều đình, mặc cả với đối phương để kết thúc chiến tranh. Dân ta dù thiếu thốn, nhưng chưa đến nỗi chết đói; họ còn có thể chịu đựng được. Họ sợ cái nhục mất nước hơn sợ chết. Các phi công Thần phong đã chứng tỏ tinh thần quân sĩ lúc này hiện lên cao hơn bao giờ hết. Với lập luận như vậy, Tojo đã tâu xin Thiên Hoàng vững tâm theo đuổi tới cùng.
Những tính toán của Tojo về sự tan vỡ trong cuộc liên minh Nga - Mỹ rất đúng. Nhưng tiếc rằng tình trạng đối nghịch giữa Nga - Mỹ chỉ trở nên sâu xa một thời gian dài sau đó và không có ảnh hưởng gì tới việc thanh toán kẻ thù chung của họ là Nhật. Thành ra những tính toán lợi dụng tình trạng mẫu thuẫn Nga - Mỹ của Tojo bị sai lầm một cách tai hại. Sự tin tường vào chiến thuật « đánh chết thôi, đem thân đỡ đạn » của Tojo cũng không đúng lắm, Hàng chục ngàn quân Nhật đã bị tiêu diệt trên đảo Iwo Jima, thêm con số 160.000 người bị giết tại các nơi khác ở Thái bình dương, khiến Nhật không còn đủ sức để bảo vệ các đảo khác đang bị đe dọa. Sự kiện đó cho thấy chiến thuật này không hoàn toàn hữu hiệu. Để đối phó với cuộc đồ bộ đang đe dọa các đảo chánh của Nhật, chắc chắn Bộ Chỉ huy sớm muộn gì cũng phải rút đạo quân Kwangtung ở Mãn châu về. Nhưng quân số Nga tại đó hiện đã vượt cao hơn Nhật và còn đang được tăng cường thêm nữa, cả người lẫn vũ khí, khi họ dần dẩn thanh toán xong mặt trận Âu châu với sự suy sụp quá nhanh của nước Đức.
Ngày 9 tháng Ba có tin Lộ quân 14 của Tướng Slim đã vào Mandalay, đồng thời các pháo đài bay của Mỹ dội bom đại quy mô tàn phá Tokyo, khiến dân chúng từ các Đô thị lớn trong nước ùn ùn tản cư về miền quê để tránh máy bay. Shigemitsu mô tả : « Mặt sông Sumida tại Tokyo nổi lếnh bềnh đầy xác người. Ngay cả những trận động đất lớn cũng không đến nỗi bi thảm như vậy.»
Không khí đổ bộ mỗi lúc một gần hơn. Các pháo đài bay Mỹ bất đầu xử dụng các phi đạo tại Iwo Jima bay tới oanh tạc thành phố kỹ nghệ Osaka của Nhật. Tại Iwo Jima TQLC Mỹ dùng súng phun lửa, lựu đạn lân tinh và chất nổ mạnh thanh toán xong từng hầm hố ẩn núp của quân Nhật tận trong các hang núi sâu.
Lúc này Bá tước Kido, Hoàng thân Konoye và Shigeroitsu tạo được vài tiến triển trong nỗ lực kết thúc chiến tranh. Lực lượng chủ hòa lúc này gần ngang hàng với phe chủ chiến, muốn theo đuổi chiến tranh tới cùng. Trong các phiên họp Nội các, vấn đề vãn hồi hòa bình được đem ra thảo luận công khai, mặc dầu Thủ Tướng và Tổng Trưởng chiến tranh vẫn chủ trương đánh cho tới lúc chiến thắng.
Hồi đầu tháng, Thủ Tướng Koiso tán thành việc lập một mặt trận đoàn kết nhân dân thay thế cho Hiệp Hội Công dân để kết hợp sự cộng tác của toàn dân trong tỉnh, thần nhất trí, hầu vượt qua cơn khủng hoảng của đất nước hiện tại. Tại Quốc hội, Thủ tướng Nhật vẫn cao giọng tuyên bố một cách hung hãn : «Kẻ thù đang tiến dần tới đất nước chúng ta. Nếu chúng mưu toan đổ bộ, ta sẽ đẩy chúng xuống biển. Những tên đã đặt được chân lên bờ sẽ bị ta tiêu diệt với những đòn chí tử ngay trên đất nhà. Thực là trời giúp ta, nếu chúng tự ý dẫn thân tới đây để lãnh lấy cái chết. Cơ hội chiến thắng trong trận đánh quyết định đã tới với ta.»
Để trả lời cho luận điệu của Koiso, Lộ quân Mười của Mỹ được sự yểm trợ của Hạm Đội Thứ Sáu và các hàng không mẫu hạm thuộc hạm đội Anh Quốc, đã đổ bộ lên đảo Okinawa. Cuộc đổ bộ bắt đầu từ sáng sớm ngày 1 tháng Tư năm 1945, đã diễn ra một cách bất ngờ ngoài sự dự liệu của Bộ Chỉ huy Tối cao Nhật, nên hoàn toàn không gặp sức chống cự nào đáng kể ngoài một số phi Cơ Thần phong Kamikaze. Các phi công Thần phong đã gây khá nhiều khó khăn cho lực lượng đổ bộ. Có điều lạ là lực lượng phòng vệ chiến đấu lúc đầu gồm phần lớn dân quân trên đảo, kể cả phụ nữ. Và những người này đều tự tử chết chớ không chịu để rơi vào tay «Bọn Mỹ mọi rợ». Có một lúc quân Mỹ phải bước ngang qua một đống xác
chết hơn hai trăm người gồm cả đàn ông, đàn bà, trẻ con Không hiểu vì lý do gì 128.000 quân chánh quy Nhật trên đảo không ra mặt trong lúc lính Mỹ thiết lập các đầu cầu đổ bộ và tản ra chiếm các vị trí trên đảo. Sang ngày thứ Hai của cuộc hành quân, thiệt hại của Mỹ được mô tả là «có thể đếm được trên đầu ngón tay.»
Khi tin đổ bộ Okinawa tới Tokyo, Thủ Tướng Koiso chợt có một phản ứng hoàn toàn bất ngờ : Ồng đòi các Tướng lãnh để cho ông được trực tiếp tham dự vào việc điều khiển chiến cuộc. Bộ Tư lệnh Tối cao Nhật từ chối vì cho rằng ông là một Tướng lãnh đã hồi hưu, nên không có quyền chỉ huy trực tiếp như vậy. Không chịu nổi những thất vọng trước nhiều thất bại dồn dập đó, nên ngày 4 tháng Tư năm 1945, Thủ tướng Koiso và toàn thể Nội các của ông xin đệ đơn từ chức.
Trong cuộc hộp của Hội đồng các cựu Thủ Tướng để chọn người lên kế vị Koiso, Tojo một lần nữa lại đụng độ với Hoàng thân Konoye giữa hai lập trường chủ hoà và chủ chiến. Thực vậy ngay đầu buổi họp, Tojo đã yêu cầu hội nghị xác định mục đích của sự lựa chọn là tìm một người cầm đầu Chánh phủ để chiến thắng hay đầu hàng trong trận chiến này. Hoàng thân Konoye trả lời : Việc điều khiển chiến tranh là quyền của Bộ Chỉ huy Tối cao quân lực, nên sự lựa chọn không thể nào được đặt trên căn bản đó. Bá tước Kido cho rằng sự tin tưởng của quốc dân đối với quân đội đã giảm sút nhanh chóng. Nếu bây giờ lại bổ nhiệm một Thủ Tướng quân nhân nữa thì không tránh khỏi tình trạng nguy hiểm có thể xảy ra. Tojo phản đối lập luận trên đây, và cho rằng tình hình nghiêm trọng của cuộc chiến hiên tại khiến cho vai trò của quân đội trở nên quan trọng hơn bao giờ hết, và cần phải có một Thủ Tướng quân nhân để điều khiển Chánh phủ. Ông đề nghị Tướng Hata, người từng chỉ định Tojo giữ chức Tổng Trưởng chiến tranh năm 1940 trong Nội các Konoye.
Đô đốc Suzuki, người từng tham dự cuộc chiến tranh Nga - Nhật và bị đám sĩ quan nổi loạn mưu sát năm 1936, đề nghị Hoàng thân Konoye. Nhưng ông này nhất định không chịu, và sau đó chính Suzuki được hội nghị đề cử. Một lần nữa Tojo lại đứng lên phản đối. Ông cho rằng nếu không chỉ định tướng Hata, quân đội có thể sẽ không chấp nhận tân Nội các và «hành động theo đường lối riêng». Kiđo trả lời sự đe dọa của Tojo bằng cách lưu ý rằng với tình hình dân chúng hiện nay, có thể quân đội sẽ dần dần trở nên cô lập, và Chánh phủ không thể nào theo quân đội. Đô đốc Okada, người đã thoát chết trong cuộc mưu sát của nhóm quân nhân nổi loạn năm 1936, hỏi Tojo : có phải ông cho rằng quân đội sẽ không hợp tác với tân Nội các do một Thủ Tướng đã được Thiên Hoàng bổ nhiệm cầm đầu hay không ? Tojo không trả lời câu hỏi đó. Hội nghị họp mãi cho tới tối, cố thuyết phục Suzuki nhận lời thành lập nội các. Hôm sau, trong lúc Suzuki vẫn còn từ chối, viện lẽ ông đã già, tai lại nghễnh ngãng, thì Thiên Hoàng Hirohito đã có chiếu chỉ, cử ông đứng ra lập nội các.
Tại hội nghị các cựu Thủ tướng với sự cố mặt của Tojo, không ai dám tuyên bố công khai rằng sứ mạng của Suzuki là chấm dứt chiến tranh. Ngay cả trong cuộc hội kiến với Kido và Nhật Hoàng, Suzuki cũng không hề nhận được mệnh lênh nào như vậy. Nhưng vẻ ưu cư của Thiên Hoàng trước nỗi thống khổ của dân chúng vì chiến tranh và tình hình điêu đứng khắp nơi cũng đủ để bảo cho Suzuki biết nhiệm vụ của ông phải làm gì lúc này. Dẫu là một ông già nghễnh ngãng, Suzuki cũng đã cảm thấy rõ ràng điều đó.
Đúng vào ngày nhậm chức của ông, Nga thông báo cho Nhật biết hiệp ước trung lập Nga - Nhật có thể sẽ không được gia hạn trong năm tới. Việc huấn luyện phi công bị tạm ngưng vì không còn xăng để chạy máy bay. Đường tiếp liệu ngoài biển đã bị Mỹ phong tỏa trong khi kế hoạch ép rễ thông lấy dầu chỉ mới được bắt đầu. Thực phẩm càng ngày càng khan hiếm. Mầm mống bất mãn bắt đầu nổi lên.
Đạo quân hiến binh Kempeitai làm việc ráo riết để đàn áp. Trong tháng Tư, trên một trăm nhân vật bị bắt, trong đó có cả cựu Đại sứ Nhật tại Anh, ông Shigeru Yoshida và nhiều chánh khác khác;
Ngày 5 tháng Tư năm 1945, Thủ tướng Suzuki, tám mươi tuổi, lên tuyên bố trên đài phát thanh : « Mặc dầu không xứng đáng, nhưng tuân chỉ của Thiên Hoàng ông đứng ra cầm đầu Chánh phủ trước tình thế khẩn trương của đất nước. » Trong lúc đó thì tại Okinawa, quân Mỹ và Nhật đã giao tranh nhiều trận ác liệt. Trận đánh này được coi là dữ dội nhất trong chiến tranh Thái bình đương và cũng là dữ dội nhất của thể chiến II. Hải quân Nhật một lần nữa lại bị thảm bại. Chiến hạm khống lồ Yamato, 72.000 tấn, được coi là tàu chiến lớn nhất thế giới, cũng bị đánh chìm trên đường tiến tới đảo Okinawa.
Trong lúc đó, một chuyện bất ngờ xảy ra : Tổng thống Roosevelt qua đời. Đài phát thanh Tokyo ngưng mục thường lệ để loan tin này. Xướng ngôn viên gọi ông là một « Vĩ nhân ». Sau đó đài cho phát thanh một bản nhạc nghiêm trang. Thông tấn xã Domei của Chánh phủ bình luận :« Roosevelt quả là một chánh khách lỗi lạc. Điều đó không ai có thể phủ nhận. » Thủ Tướng Suzuki cũng đích thân bày tỏ lòng phân ưu với một cảm tình sâu xa » đối với nhà lãnh đạo của nhân dân Mỹ, « người chịu trách nhiệm hiện tại của thế giới». Những lời phân ưu này được tiếp theo bằng một bản tuyên ngôn nhắc lại lập trường của Nhật trong việc chiến đấu chống lại ách đô hộ của Anh - Mỹ, tạo sự thịnh vượng, hợp tác sống chung giữa các quốc gia trên thế giới.
Tại Okinawa, Lộ quân thứ Mười của Mỹ giao tranh ác liệt với quân Nhật tại thành phố Naha. Dân quân Nhật nhiều khi chi có giáo nhọn vẫn lăn xả vào trước nòng súng của địch. Trận đánh này kéo dài trong suốt 12 tuần lễ với tất cả tổn thất như sau : Mỹ bị chết 12.250 binh sĩ, Nhật có tất cả 120.000 chiến sĩ hy sinh. Trong số đó có nhiều người đã tự tử để khỏi làm tù binh của địch. Số binh sĩ Nhật bị bắt sống là 7.000.
Đài phát thanh Tokyo loan tin hiện có trên Ba trìệu người Nhật không nhà cửa do hậu quả của những trận dội bom suốt ngày của Mỹ. « Cung điện của Thiên Hoàng đứng chơ vơ giữa một biển gạch ngói đổ nát, hoang tàn ».
Tại Âu châu, ngày tàn của phát xít Đức đã tới. Quân Nga tiến tới cửa ngõ Đông Bá Linh. Adolf Hitler tự tử trong hầm chỉ huy ngày 7 tháng 5 năm 1945 (theo đúng nguyên bản. Chắc tác giả nhầm - Giangtvx). Vài ngày sau đó, tại Tokyo, mọi người nghe được tin của đài BBC loan đi về việc đầu hàng của Đức. Ờ Luân Đôn, Thủ Tướng Churchill nhắc nhở mọi người : « Tuy Đức đã đầu hàng, nhưng Nhật Bản, với những mưu mẹo gian tham, vẫn còn ngoan cố. Những tội ác ghê tởm của chúng cần phải được đem ra xét xử trước công lý ». Khi loan tin Đức đầu hàng Tổng thống Truman, người kế vị Roosevelt, không quên dằn giọng nhắc nhở dân chúng và Hoàng gia Nhật : « Chiến tranh kéo dài chừng nào, dân chúng Nhật sẻ khổ thêm chừng đó... Những cuộc tấn công của Mỹ sẽ được tiếp tục thực hiện cho tới lúc Nhật đầu hàng vô điều kiện.» Nước Nhật lúc này thực là đơn độc.