Bộ Chỉ Huy Tối Cao Nhật đã chọn 8 giờ sáng ngày Chủ Nhật, 8 tháng Chạp năm 1941, là giờ khởi sự tấn công Hạm đội Mỹ tại Trân châu cảng. Họ thừa biết ngày Chủ Nhật phần lớn chiến hạm sẽ có mặt tại căn cứ, và binh sĩ đều không sẵn sàng ứng chiến. Chiếu chỉ của Thiên Hoàng đã tới tay Đô Đốc Yamamoto ngày 2 tháng Chạp. Đô Đốc ra lệnh cho các lực lượng hành quân tấn công bằng mật hiệu «Trèo lên đỉnh ngọn Niitaka. 1208.» Cũng ngày đó, một làn khói bốc lên trong khuôn viên tòa Đại sứ Nhật ở Hoa thịnh đốn : Họ khởi sự đốt mấy cuốn mật mã và tài liệu.
Lúc này Nhật Hoàng quan tâm tới sự kiện Nhật chưa trả lời cho văn thơ của Ngoại trường Hull của Mỹ. Ngài muốn rằng cuộc thương thuyết phải được coi là hoàn toàn tan vỡ trước khi Nhặt mở trận tấn công. Như vậy văn thơ thông báo thương thuyết tan vỡ đó sẽ được coi như lời tuyên chiến của nước Nhật. Ngài cho triệu Thủ Tướng Tojo tới và nhắc nhở ông ta điều này. Tojo liền ra lệnh cho Tổng trường ngoại giao thi hành, gởi văn thơ chánh thức cho ngoại trường Mỹ biết, Nhật coi cuộc thương nghị tới đây là hoàn toàn tan vỡ và chấm đứt.
Nhưng mặt khác Bộ Tư Lệnh Tối cao các lực lượng hành quân lại muốn rằng văn thơ đó phải được gởi đi vào giờ chót, nghĩa là đúng lúc lực lượng hành quân khởi sự tấn công Trân châu cảng. Phải như vậy mới bảo đảm được yếu tố bất ngờ và an toàn cho lực lượng hành quân trên đường trở vể căn cứ. Vì chính Thủ Tướng Tojo cũng không biết giờ khởi sự tấn công là lúc nào, nên ông không thể trả lời được câu hỏi của Đại sứ Nơmura và Trưởng phái đoàn thương thuyết Kurusu tại Hoa thịnh đốn giờ nào thì trao văn thơ thông báo thương thuyết tan vỡ của Bộ ngoại giao Mỹ. Vì vậy mãi tới một giờ trưa ngày 7 tháng Chạp năm 1941 (tức là ngày 8 tháng Chạp tại Hawaii) Nomura mới trao văn thơ này. Nhưng lúc đó thì ngoại trưởng Mỹ không cần nữa, vì cuộc tấn công của Nhật cách đó năm tiếng đổng hồ đã cho ông biết rằng thương thuyết tan vỡ lâu rồi. Khi biết được chuyện đó. Tojo rầt lấy làm ngạc nhiên. Ông cho rằng có thể vì lý do tuyên truyền, nên Mỹ cố tình giấu điện văn trả lời của Nhật đi và chỉ công bố sau khi đã bị tấn công.
Nhận được tin Nhật đã bất thần đánh Trân châu cảng, Churchill gọi đó là một «câu trả lời tàn bạo» cho điện văn riêng của Tổng Thống Roosevelt mới gởi cho Nhật Hoàng hôm trước đó.
Mặc đầu không biết trước một cách đích xác cuộc tấn công của Nhật vào Trân châu càng, nhưng tình báo Mỹ từ nhiều ngày trước đó đã tiện liệu rằng thế nào Nhật cũng sắp đánh, không những riêng Mỹ, mà cả Anh và Hòa Lan nữa. Sự tiên liệu này trở nên chính xác khi tin tình báo nhận được cho hay lực lượng lớn của hải quân Nhật đã tập trung tại vùng biển Đông Nam Á. Tổng Thống Mỹ liền gởi cho Nhật Hoàng một điện văn, yêu cầu giải thích khẩn cấp về lý do Nhật tập trung quân đông đảo tại Đông Dương. Thực ra Tổng Thống Mỹ chỉ nhắc lại câu hỏi của Bộ trường chiến tranh Stimson đã từng hỏi Đại sứ Nomura trước đó mấy ngày.
Tại Trung Tâm điện tín ở Tokyo, một đống điện tín nằm ụ đó không được phát đi. Phòng kiểm duyệt tuân theo lệnh của Bộ Tổng Tham mưu, đã tạm giữ lại tất cả các điện tín để chờ lọc ra những gì có liên quan đến tin tức tinh báo trước khi được phát đi. Ngoại trường Togo kể lại hồi Tướng Tojo còn làm Tổng trưởng chiến tranh, mỗi buổi sáng ông thường đích thân đọc các điện tín từ ngoại quốc gởi tới, và khi thấy thiếu một số nào là hỏi ngay.
Chính vì vậy điện văn của Tổng Thống Mỹ gởi cho Nhật Hoàng cững bị nằm chung trong đống điện tín chờ phòng tình báo kiểm duyệt, và chỉ được giao cho Đại sứ Mỹ mười tiếng đồng hồ sau đó. Mở mẵ khóa xong, Đại sứ Grew hốt hoảng tới tư dinh của Thủ Tướng Tojo xin phép được yết kiến Nhật Hoàng để trao điện văn quan trọng của Tổng Thống Mỹ gởi tới. Tojo hỏi ông trong điện văn có nói tới điều nhượng bộ nào của Hoa Kỳ hay không ? Sau khi Đại sứ Mỹ trả lời không, Thủ Tướng Nhật nói, ông không phản đối việc Đại sứ Mỹ trao điện văn cho Thiên Hoàng, nhưng thêm rằng cũng may là nó tới trễ, nếu sớm hơn, ông lại mất công viết thêm một điện văn phúc đáp nữa. Ý Tojo cho là mọi việc lúc này không còn gì thay đổi được.
Khi Đạỉ sứ Mỹ trao bức điện lên cho Nhật Hoàng tại Hoàng cung thì lúc đó là ba giờ sáng ngày Chủ nhật. Lúc đó các lực lượng hành quân đã vượt qua điểm không thể trở về được nữa. Điểm đó được ấn định là một giờ sáng, tức là kỳ hạn cuối cùng cuộc tấn công còn có thể ngừng lại được. Khi Nhật Hoàng đọc điện văn của Tổng Thống Mỹ thì kỳ hạn chót đã qua được hai tiếng đổng hồ. Hạm đội tần công do Đô Đốc Nagumo chi huy không còn quay trở lại được nữa.
Trước khi trời sáng, các phi cơ trên những hàng không mẫu hạm nhộn nhịp, nổ máy ẩm ầm trong những tiếng hô của binh sĩ và phi công « Thiên Hoàng vặn tuế », « Chiến sĩ muôn năm, » Giữa những tiếng hô vang động cả mặt biển đó, và tiếng ầm ẩm của động cơ máy bay của Đại tá Puchiđa chạy vùn vụt trên phi đạo và vọt lên trời cao, Theo sau là các phi cơ trong đợt tấn công đầu tiên nối đuôi nhau cất cánh. Họ sắp thành đội hình và biến mất trên cao.
Đợt máy bay tấn công đầu tiên đo Đại tá Fuchida chỉ huy bay ngang trên đảo Oahu, trông giống như con chuồn chuồn nằm trên mặt nước, Qua những lỗ trống của mây, Đại tá Fuchida nhìn thấy các chiến hạm Mỹ nằm im lìm trong ánh nắng ban mai vừa tỏa ra từ hướng Đông, Không ghi nhận được một dấu hiệu hoạt động hay đề phòng nào của các chiến hạm địch nằm im bên dưới, Fuchida tự hỏi phải chăng người Mỹ không nhớ bài học hải cảng Arthur của Nga khi xưa bị quân đội Nhật tấn công bất ngờ hay sao ?
Sáng chủ nhật, các binh sĩ trên những chiến hạm Mỹ đậu tại căn cử phần lớn đều rời tàu lên bờ đi lễ. Một số ít còn lại lang thang trên boong, nhìn trời, nước, sắp sửa đi ăn điểm tâm. Tầt cả đều yên trí rằng một ngày im lìm nữa lại được bắt đầu, Lá quốc kỳ Mỹ hình sao sọc trên các chiến hạm đang sửa soạn để kéo lên, và đúng lúc đó thì đoàn phi cơ Nhật từ trên cao bắt đầu đâm bổ xuống.
Trái bom đầu tiên rớt xuống đúng vào hổi 7 giờ 55 phút sáng Chủ nhật, 8 tháng Chạp năm 1941, nổ tung trên sàn chứa thủy phi cơ. Đài kiểm soát đánh đi tín hiệu cầu cứu : « Chúng tôi đang bị phi cơ Nhật tấn công thật sự, chớ không phải thực tập báo động. » Lần lượt các chiếc Arizona bị trúng thủy lôi đầu tiên, rồi tới chiếc Oklahoma. ít phút sau đó, đúng tám giờ sáng, chiếc California bắt đầu chìm nghiêng về một phía, Chiếc Arizona bị trúng bom ngay hầm chứa đạn, gây ra những tiếng nổ kinh hồn. Các đợt tấn công tiếp theo của phi cơ Nhật khiến cho các chiến hạm West Virginia rồi đển chiếc Utah bị chìm, chiếc Pennsylvania bị thương cố lết ra khơi chạy trốn. Thêm hai khu trục hạm nữa ăn bom ở sườn tàu. Những tấm sắt vỏ tàu cong lại.
Cứ như vậy, các phi cơ Nhật lồng lộn nhào lên, nhào xuống tấn công căn cứ hải quân lớn nhất của Mỹ tại Thái bình dương trong suốt một tiếng rưỡi đồng hồ. Cao xạ phòng không Mỹ chỉ hoạt động lẻ tẻ một cách yếu ớt, phần lớn đã bị tiêu diệt ngay từ lúc đầu, vì không có người điều khiển. Các máy bay khu trục Zero của Nhật bay hộ tống đoàn oanh tạc cơ không gặp đối thủ, nên chúng nhào xuống bắn phá bất cứ mục tiêu nào trên đảo xuất hiện trong tầm súng. Bầu trời đầy những vệt khói ngang, dọc do các máy bay tuôn ra. Từ dưới đất những cột khói của các đám cháy cũng bốc lên cao dần. Chiềc phi cơ cuối cùng của Nhật bay khuất khỏi mục tiêu vào lúc 9 giờ 30 phút.
Tổng cộng có tất cả năm chiến hạm, hai thiết giáp hạm, ba khu trục hạm, và hai hải vận hạm bị chìm. Một thiết giáp hạm và bốn khu trục hạm khác bị thương nặng. Một trăm bảy chục phi cơ bị phá hủy tại phi trường Hickman. Nhà chứa phi cơ và các cơ sờ phụ thuộc đều bị tiêu hủy. Hai ngàn nấm trăm binh sĩ bị giết, trong đó có hơn một ngàn vừa sĩ quan và thủy thủ của chiếc Arizona bị đánh chìm. Khi lực lượng hành quân Nhật trở về hạ cánh trên các mẫu hạm của Nhật lúc 11 giờ, các phi công báo cáo : mệnh lệnh của Đô Đốc Yamamoto đã thi hành xong. Với một tồn thất nhẹ là hai mươi tám phi cơ bị hạ, không lực hạm đội hải quân Nhật đã tiêu diệt hoàn toàn Hạm đội Thái bình dương của Hoa Kỳ.
Xế trưa ngày hôm đó, tại Bộ ngoại giao Hoa Kỳ ở Hoa thịnh đốn, Đại sứ Nomura và phụ tá Kurusu trong lúc trình điện văn phúc đáp của Chánh phủ Nhật cho ngoại trưởng Mỹ, vẫn chưa hay biết quân đội Nhật đã tấn công Trân châu cảng hồi sáng. Đại sứ Nhật trịnh trọng đưa ra những lời phản đối nào là Mỹ không «thật lòng», «những nỗ lực thành khẩn của Nhật trong vấn đề Trung Hoa», và cuối cùng lên án Mỹ đang có âm mưu mở rộng chiến tranh Âu châu sang vùng Viễn Đông. Ngoại trưởng Hoa Kỳ không còn kiên nhẫn được nữa, ông trả lời ngay vào mặt Đại sứ Nhật rằng trong suốt năm chục năm trong nghề ngoại giao, ông chưa bao giờ thấy một văn kiện chứa đầy những sáo ngữ giả dối và vô giá trị như vậy. Sau đó, ông ra hiệu cho khách cáo lui ngay.
Bộ Tư Lệnh quân đội Thiên Hoàng tại Tokyo loan tin quân đội đã được đặt trong tình trạng chiến tranh với Anh và Mỹ. Đài phát thanh loan tin chiến thắng tại Trân châu cảng. Dân chúng tràn ra đường phố hát quốc ca, hô khẩu hiên «chiến sĩ vạn tuế !» và hướng về Hoàng cung lạy tạ, cầu xin Tổ Tiên phủ hộ cho con cháu. Trẻ em bán báo rung chuông, gõ mõ, chạy khắp hang cùng ngõ hẻm loan tin chiến thắng Trân châu cảng, và bán các ấn bản đặc biệt của các nhật báo Asahi, Nichi-nichi, Yomiuri.
Bà Tojo từ nhiều bữa nay vẫn lo lắng khi hay tin nhiều nhóm quá khích định ám sát chồng, bây giờ nghe được tin chiến thắng, tự nhiên bà thấy yên trí, tin tưởng tối nay chổng bà sẽ trở về nhà yên ổn. Trong lúc đó, Tojo mặc đồ đại lễ tới Quốc Miếu ở Tokyo lạy tạ Tổ Tiên và dâng lên chiến thắng đầu tiên trong cuộc chinh phục Viễn Đông của dân tộc Nhật.