KHI Hideki Tojo trở về Tokyo thì tại Trung Hoa, chiến cuộc vẫn còn dằng dai chưa chịu kết thúc nhanh chóng như mọi người mong muốn, Tưởng Giới Thạch tuy bị đánh đuổi khỏi thủ đô Nam Kinh, nhưng vẫn chưa bị tan rã. Ông ta rút về Trùng Khánh, một tỉnh nhỏ sâu trong nội địa nước Tàu để lập chiến khu.
Tại Nhật, tình hình chiến tranh lúc này rất có lợi cho phe quân nhân muốn làm mạnh. Họ lợi dụng chiến cuộc để tuyên truyền cho chủ nghĩa ái quốc cực đoan bằng cách căn cứ vào tình trạng khẩn trương của quốc gia để thiết lập những biện pháp kiếm soát quân sự, mà trước đây vẫn thường bị phản đối. Phe quân nhân còn hợp với những thành phần cực đoan và quá khích để phát động phong trào chống Tây phương. Họ cho rằng chính Anh và Mỹ đã giúp Tưởng Giới Thạch, do đó tên này còn cứng đầu chưa chịu tỏ thái độ «thành thực» với Nhật. Thái độ thành thực mà họ nói tới ở đây có nghĩa là chấp nhận mọi đề nghị do quân đội Nhật đưa ra, Với những hoạt động mạnh mẽ của phe quá khích như vậy, Thủ Tướng Konoye lại cảng tỏ ra dễ dãi trong việc nhượng bộ các Tướng lãnh ở Bộ Tổng Tham mưu.
Tuy nhiên, tình trạng trì trệ của chiến tranh không thể nào chối cãi được. Khi chiến cuộc mới bùng nổ, các Tướng lãnh bảo đảm chỉ kéo dài chừng bốn tháng. Nhưng nay thời hạn đó đã qua từ lâu mà vẫn chưa thấy có dấu hiệu nào chấm dứt. Sau khi Tướng Tojo trở về Đông Kinh, lại thêm một biến cố nữa mới xảy ra, khiến quân đội càng bị áp lực phải mau chấm dứt chiền cuộc tại Trung Hoa.
Số là vào mùa Hè năm đó, một trận chiến đã thình lình xảy ra giữa quân đội Sô viết và Nhật tại vùng biên giới Mãn châu, thuộc địa phận Ghangkufeng. Lập trường dàn xếp để chấm dứt cuộc xung đột này được đặt trên căn bản khác nhau giữa Nga và Nhật. Về phía Nga, họ tỏ ra sẵn sàng phát động một cuộc chiến tranh quy mô tại vùng này. Trong khi đó Nga lại biết chắc rằng Nhật nóng lòng muốn chấm dứt xung đột và không dám phát động chiến tranh lớn.
Sở dĩ Nga biết chắc chắn được điều đó, là nhờ một nguồn tin thân cận của Thủ Tướng Nhật Konoye. Thực là chuyện trái ngược, vì Konoye là người rất sợ cộng sản như sợ dịch vậy, thế mà không ngờ trong ban tham mưu đầu não của ông lại có một đảng viên cộng sản là Hozumt Ozaki, thường liên lạc với điệp viên Nga sô là Richard Sorge để cho các tin tức mật liên quan đến các quyết định của Thủ Tướng Nhật.
Tổng trưởng Chiến tranh là người chịu trách nhiệm về sự khinh xuất này. Ông ta và Tham mưu trưởng liên quân phải chạy đi chạy lại để trình bày nội vụ lên Thiên Hoàng. Ngài tỏ ra không hài lòng về những hành động của quân đội từ trước tới nay.
Nhưng việc quan trọng như vậy mà Nhật Hoàng cũng không trực tiếp can thiệp. Ngài chỉ âm thầm theo dõi mọi việc xảy ra. Hình như Konoye với sự đồng tình của Tổng trưởng Hải quân đã cố gắng dàn xếp nhanh chóng việc này. Ông luôn luôn sợ hãi trước cơn ác mộng là Nga sẽ phát động chiến tranh quy mô toàn diện tại miền Bắc. Riêng Itagaki, hình như trong thâm tâm, ông lại có ý mong muốn chiến tranh Nga-Nhật diễn ra. Vì theo ông cũng như một số sĩ quan khác, việc đánh Nga sớm muộn rồi cũng phải thực hiện. Những phần tử chủ trương mở rộng lãnh thổ cho rằng tình hình thế giới lúc này đã biến chuyền nhiều, khiến Nhật có thể thực hiện cuộc Nam tiến.
Anh Quốc còn đang rối rắm trước những đe đọa của Hitler. Thủ Tướng Anh hết xách dù sang Bá linh, lại vác ô đi La mã để ngoại giao, cầu thân với Đức và Ý. Đi cùng với Thủ Tướng Anh còn có Thủ Tướng Pháp. Những suy yếu tại mẫu quốc khiến Anh không còn thời giờ đâu để phản ứng tích cực trước việc Nhật bản xâm lăng Trung quốc. Hơn nữa, lúc này rõ ràng là lực lương của Anh, Pháp và Hòa Lan không còn hùng hậu như trước kia để bảo vệ các thuộc địa của họ tại Viễn Đông.
Về phần Hoa Kỳ, tuy luôn luôn bày tỏ sự phản đối, khó chịu về hành động xâm lăng của Nhật, nhưng dư luận Hoa kỳ lúc này vẫn còn chủ trương thuyết cô lập, không dính dáng vào chuyện Á châu. Vả lại, Hạm đội Thái bình dương của Mỹ cũng chưa đủ sức chế ngự Hải quân Nhật. Những sự kiện đó khiến Mỹ chỉ có những lời phản đối suông, mà Nhật nghe nhiều đã trở nên quen tai. Việc bành trướng thuộc địa về phía Nam vì vậy trở nên hứa hẹn nhiều may mắn hơn, so với những cuộc phiêu lưu đọ sức với Nga ở phía Bắc.
Các Tướng lãnh khác, khi phục vụ tại Bộ Tổng Tham mưu hay trong Chánh phủ, thường thay đổi quan điểm luôn luôn, nhưng riêng đối với Tojo, ông tỏ ra là con người đặc biệt không hề thay đổi, không có gì thêm và cũng không có gì bớt đi trong lập trường của ông. Thiếu Tướng Piggott, một sĩ quan thông dịch và sau trở thành Tùy viên quân sự tại Tokyo có nhận xét : « Tôi thường có những giao hảo thân mật với các sĩ quan Nhật. Nhưng từ khi Tojo làm Thứ Trưởng Bộ Chiến tranh, tôi cảm thấy khó lòng duy trì được những giao du thân mật đó. Tôi không thể nào gây được những cảm tình thân mật cá nhân đối với Tojo. Những tiếp xúc giữa chúng tôi lúc nào cũng diễn ra qua những nghi lễ chánh thức. Ông ta không bao giờ quên những sự kiện lịch sử, như việc Đức chiếm Tsingtao năm 1898, Nga xâm lăng Mãn châu năm 1903, việc xé bỏ hiệp ước liên minh Anh - Nhật năm 1921, và việc Mỹ ra đạo luật hạn chế người da vàng di cư vào Mỹ châu năm 1924. Ông luôn luôn nghi ngờ người Tây phương, và hình như không có cảm tình gì nhiều. Đối với Tojo, chỉ có nước Nhật và quyền lợi của Nhật là quan trọng, luôn luôn được ông chú ý tới. Ông ta khó lòng sống hòa mình với những ngươi chủng tộc khác. »
Không phải chỉ có một mình Tùy viên quân sự Anh nhận xét thấy lối sống lạnh nhạt và những nhận định hẹp hòi về các biến cố lịch sử của Tojo. Nhưng thái độ đó của Tojo đã được thể hiện công khai, và khiến cho cuộc đời chánh trị của ông bị chấm dứt một cách mau chóng.
Bất chấp mọi thái độ thay đổi của các Tướng lãnh khác, Tojo một hôm cho họp tất cả những nhân vật quan trọng trong giới kỹ nghệ lại, và cho họ biết những nguyên tắc họ phải áp dụng trong chánh sách sản xuất để đối phó hữu hiệu với tình hình hiện tại. Theo Tojo thì tình hình đó hiên nay là Nhật phải sẵn sàng đáp ứng sự chống đối của Trung Hoa, sự cạnh tranh của Anh, Mỹ, và sự rình rập, lợi dụng của Nga sô. Tojo cảnh cáo, những người nào không đi đúng đường lối do quân đội để ra trong chánh sách sản xuất, không chịu đặt quyền lợi quốc gia lên trên hết, sẽ bị coi là những phần tử ở ngoài hàng ngũ quốc gia trong tương lai.
Những phản ứng của các giới kỹ nghệ sau cuộc hội kiến này đã chấm dứt chức vụ Thứ trưởng của Tojo. Tên tuổi của ông không những xuất hiện trên báo chí quốc nội, mà cả những nhật báo thế giới cũng đều nhắc nhở tới.
Giới thạo tin tưởng là ông có ý định gây hấn với cả Tây phương lẫn Nga sô. Giới kỹ nghệ mặc dầu nhẫn nhịn cũng không chịu nổi những hậm hực về cách Tojo đối xử với họ. Tổng trưởng chiến tranh, xếp trực tiếp của Tojo, bị Thượng viện chất vấn : « Phải chăng ông có ý định khiêu khích cả Anh, Mỹ, Nga và Trung Hoa cùng một lúc ? » Các nghị sĩ mặc dầu lúc đó ngả sang ý kiến chủ chiến, nhưng viễn tượng Nhật bản bị tử bề thọ địch cũng khiến họ phải cảm thầy ớn.
Thế là ngay tháng sau — tháng Chạp năm 1938, Tojo được thuyên chuyển sang giữ một chức vụ không có dính dáng gì tới chánh trị : Tổng Thanh tra Không quân. Lúc này, Tojo có dịp suy nghĩ lại những hành động của mình, và ông nhận thấy lối hành động quân sự thường được xử dụng tại Mãn châu không thế áp dụng tại Thủ đô. Ở đây, ngay các Tướng lãnh cũng phải luôn luôn tỏ ra là người tôn trọng Hiến pháp, ít nhất là trong lời nói đầu môi. Đối với Tojo, việc thuyên chuyến này càng khiến cho ông có cơ hội bắt các nhà kỹ nghệ phải làm việc theo quan niệm của ông. Ông đấy mạnh việc sản xuất máy bay, và nhấn mạnh về điểm không quân cần phải phối hợp chặt chẽ với Lục và Hải quân.
Tháng Giêng năm 1939, Thủ Tướng Konoye tuyên bố : « Những biên cố xảy ra tại Trung Hoa đã bước vào một giai đoạn mới, và Chánh phủ này không đủ khả năng đối phó với tình hình. » Sau đó, ông xin từ chức, để Baron Hiranuma lên thay thế. Hiranuma cũng là một chánh khách ái quốc cực đoan, trước đã từng giữ chức Tổng trường Tư pháp. Ông nổi tiếng về thành tích chống các khuynh hướng tả phái trong giới sinh viên, và là người đi tiên phong trong việc thành lập các tổ chức siêu ái quốc Koknhon sha. Lập trường của ông về vấn đề xung đột giữa Nhật với Trung Hoa đã được ông trình bày rõ ràng tại Thượng viện, khi ông tỏ ý hy vọng « người Trung Hoa sẽ thông cảm lập trường của nước Nhật. Đối với những phần tử nào không chịu tim hiểu ý định của Nhật, thì không có cách gì hơn là phải bị tiêu diệt. »
Để đánh dấu một giai đoạn mới trong việc bành trướng tại vùng Đông Nam Á, Hải quân Nhật đồ bộ lên đảo Hải Nam của Trung Hoa, một hòn đảo có vị trí chiến lược đe dọa thuộc địa của Pháp tại Đông Dương. Mặc dầu hành động này có thể gây ra những hậu quả quan trọng đối với tình hình thế giới, nhưng Thủ Tưóng Hiranuma cũng như Nội các của ông không hề được tham khảo ý kiến trước.
Chánh phủ của Hỉranuma bị giáng một đòn đau khác nữa, khi Đức và Nga ký với nhau một hiệp ước bất tương xâm vào năm 1939. Hiệp ước này không bao lâu sau bị Đức xé bỏ. Giới quân sự Nhật xúc động mạnh, coi việc này là một hành động phản bội của nước Đức, vì trước đó Nhật và Đức đã gia nhập vào Liên minh chống cộng sản thế giới, và Nhật hy vọng sự đe dọa của Đức khiến Nga không dám gây hấn ở Viễn Đông. Đối với phe Tướng lãnh chủ trương đánh Nga thì hiệp ước Nga - Đức này càng làm cho họ căm hận.
Mặc dầu Nhật Hoàng đã có khuyến cáo trước đây, nhưng vào tháng Năm, chiến cuộc lại bùng nổ ở biên giới Mãn Châu giữa quân đội Nga và Nhật. Đụng độ còn xảy ra ở Ngoại Mông và tiếp tục lan rộng. Đây không phải là chuyện va chạm thường, nhưng đã trờ thành một cuộc chiến tranh nhỏ, trong đó xe tăng, đại pháo và máy bay đều được đem ra xử dụng. Kết quả là tổn thất về phía Nhật vẫn nặng nề hơn, với hơn 50.000 lính tử trận, so với số tổn thất của Nga chỉ bằng một phần năm số tổn thất đó. Hỏa lực của Nga đã tỏ ra mạnh hơn, và lực lượng đông đảo chứng tỏ họ sẵn sàng đối phó với một cuộc chiến tranh quy mô tại Viễn Đông.
Việc từ chức của Thủ Tướng Hiranuma sau khi mới cầm quyền được bảy tháng là dấu hiệu cho thấy phe cực đoan chủ trương bành trướng lãnh thổ đã tạm thời rút lui. Nói cho đúng là những sự kiện vừa xảy ra đã khiến các phần tử này trở nên bổi rối. Việc chỉ định một Tướng lãnh lên thay thế Thủ Tướng Hừanuma chỉ là hành động nhằm vớt vát thể diện cho Quân đội. Tướng Abe, sẳp sửa về hưu, được đưa lên ghế Thủ Tướng. Kinh nghiệm chánh trị của Tướng này không có gì, ngoại trừ việc ông từng làm Thống đốc cai trị xứ Triều Tiên.
Gần một tuần sau khi Tướng Abe nhậm chức, chiến Cuộc Âu Châu bùng nổ vào ngày 3 tháng 9 năm 1939 với 'CUỘC tiến quân của Hitler vào Ba lan. Hận Đức vì hành động phản bội trước đây, và tin rằng thể nào Anh cũng nhảy vô vòng chiến, nên Chánh phủ của Tướng Abe tuyên bố Nhật đứng trung lập ở ngoài vòng chiến.
Sau khi tiến quân vào Ba lan, Đức tạm ngừng, và các phe chống Đức ở Âu châu cũng chưa thấy có hành động đối phó cụ thể nào. Chánh phủ của Tướng Abe từ chức, nhường chỗ cho Nội các của Đô Đốc hồi hưu Yonai. Ông là người thận trọng đối với quan niệm truyền thống của Hải quân trong việc bành trướng quốc gia. Ngoại trưởng Hachiro Arita là một chánh khách giàu kinh nghiệm ngoại giao, ông không để mất thời giờ, vội vàng len tiếng tuyên bố lập trường của Chánh phủ ông là đứng ngoài mọi cuộc xung đột ở Âu châu. Hơn nữa, tại Thượng viện, Yonai còn tuyên bố Chánh phủ Nhật không có mưu toan nào trong việc chinh phục thuộc địa tại vùng Đông Nam Á, nhưng chỉ muốn mở mang giao thương với vùng này, và sẵn sàng ký hiệp ước bất tương xâm với mọi cường quốc có quyền lợi tại đó.
Nhưng cả Chánh phủ Yonai và chánh sách trung lập đều bị sụp đổ ngay sau đó, khi Đức xua quân đánh chiếm chớp nhoáng Đan mạch và Na Uy. Đạo quân Quốc xã của Hitler tiến như gió cuốn, chỉ trong ít tuần lễ đã tràn ngập các nước Pháp, Bỉ và Hòa lan, đẩy quân Anh ra khỏi lục địa. Thế là phe quân nhân hiếu chiến ở Nhật lại háo hức nổi lên, làm áp lực với Chánh phủ.
Lúc này, các thuộc địa của những nước bị Đức đánh như Pháp và Hòa Lan đang trở thành miếng mồi ngon cho Nhật tại Á Đông, Âu Châu chỉ còn một mình nước Anh đang chờ đợi cuộc đổ bộ của quân Đức. Thủ Tướng Anh Churchill tuyên bố thách thức quân Đức và cho biết nước ông sẽ chiến đấu tiêu diệt quân xâm lăng. Tại Đông Kinh, mọi người cảm thấy phục thái độ can đảm của Churchill, nhưng không tin tường nước Anh có thể đối phó với tình hình ở Âu Châu, huống hồ gì các thuộc địa ở Đông Á. Vào tháng Sáu, Thủ Tưởng Anh tuyên bố nước Anh từ chối lời yêu cầu của Nhật đòi đóng cửa trục giao thông Trung Hoa, Miến Điên. Ông nói : « Chúng tôi không quên là hiện tại chúng tôi đang phải đương đầu với một trận chiến một mất một còn » Hai hôm sau, quân Nhật tiến vào những vị trí xung quanh Hồng Kông, cô lập thuộc địa này của Anh, không còn đường liên lạc. Mỹ phản đối, nhưng không có hành động gì cụ thể. Thái độ của Hoa Kỳ hình như cố tránh việc Nhật nhảy vô vòng chiến. Nhưng các phần tử quá khích Nhật lại háo hức lăm le nhảy vô chiến tranh. Tất cả những ai chủ trương hòa bình đều bị gán cho nhãn hiệu phản quốc.
Kế hoạch ám sát các nhân vật chủ hòa lại được bọn cực đoan chuẩn bị. Trong số những người chúng nhắm có cả Tổng Trưởng tại Hoàng cung là hầu tước Matsudaira, và Thủ Tướng Yonai. Để chận đứng âm mưu này, cảnh sát đã bắt giữ ba mươi tám sĩ quan , nhưng người cầm đầu bị hồ nghi là Đại tá Hashimoto lại vẫn được tự do. Ông ta vẫn nhởn nhơ ở ngoài, hình như được miễn trừ mọi hình phạt. Quân đội nhận thấy việc thay Thủ Tướng Yonai chỉ còn là vấn để ngày, giờ.
Vào giữa tháng 7 năm 1940, Tướng Hata, Tổng trưởng Chiến tranh, báo cho Thủ Tướng Yonai biết : « Quân đội muốn có sự thay đối cơ cấu nội bộ để đối phó với tình hình quốc tế », và rằng ông ta cảm thấy cấn thiết phải xin từ chức để thực hiện việc thay đổi đó. Đồng thời ông cũng nói trắng ra cho Thủ Tướng Yonai hay quân đội không sẵn sàng bổ nhiệm một Tướng lãnh khác để làm việc trong Nội các của ông. Hai ngày sau đó, vì Nội các không thể nào tồn tại với ghế Tổng trưởng chiến tranh bỏ trống, nên Thủ Tướng Yonai đành phải xin từ chức cùng với toàn thể nhân viên trong chánh phủ.
Những cải tổ mà Tướng Hata nói tới hình như đã được chuẩn bị sâu rộng, chớ không phải là chuyện tình cờ vừa xảy tới. Ba tuần trước đó, Hoàng thân Konoye, với tư cách cựu Thủ Tướng và đồng thời là một hội viên trong Hội đồng Tư vấn Hoàng gia, đã loan báo ông đang chuẩn bị thành lập « một cơ cấu chánh trị mới ». Tránh dùng tới chữ Đảng phái, nhưng ông cho biết có thể cơ cấu mới đó là một sự hợp nhất các đảng phái hiện có, dưới một sự sinh hoạt được hướng dẫn bởi Phụ tá đoàn của Hoàng gia.
Rõ ràng là tổ chức mới này bắt nguồn từ phong trào Kodo ha do Tướng Araki khởi xướrg. Phong trào này chủ trương kết hợp quốc gia qua việc thể hiện Thần đạo của nước Nhật cổ truyền. Nền tảng để thực hiện tinh thần đó là việc học hỏi về các thuần phong, mỹ tục của dân tộc gọi là Shin Taisei, cũng như các nghệ thuật và dân ca cồ truyền. Những nguyên tắc sống theo Thần đạo được thể hiện trong các đơn vị căn bản của xã hội Nhật ở thành thị cũng như thôn quê là tonori gumi. Đơn vị này hiện nay được dùng làm một thứ liên gia để thông tin, tuyên truyền cho lý thuyết Thần đạo trên khắp quốc gia. Các sĩ quan, công chức đều được khuyến khích gia nhập và trở thành lực lượng nòng cốt dẫn dắt dân chúng. Công chức được học môn kiếm thuật của các hiệp sĩ Samurai cổ truyền để thêm tinh thẩn chiến đấu. Nhu đạo cũng được coi là phương tiện đế phát triền tinh thần này.
Các chánh khách lão thành trong Hội đồng tư vấn Hoàng gia rõ ràng là những người đứng đàng sau phong trào cải tổ cơ cấu chánh trị này. Vì vậy Hoàng thân Konoye lại được đưa lên ghế Thủ Tướng để thi hành đường lối tập trung quyền hành chánh trị quốc gia. Quân đội cương quyết thi hành chánh sách độc đảng. Những nội các hay Tổng Bộ trưởng nào tiếp tục chống đối đường lối đó sẽ bị lật đổ.
Ngày 18 tháng 7 năm 1940, Hoàng thân Konoye lần thứ hai ngồi ở ghế Thủ Tướng, khai mạc phiên họp Nội các và tuyên bố ông điều khiển một chánh phủ độc đảng để hợp nhất quốc gia, kết thúc cuộc chiến Hoa - Nhật, thân thiện với Đức và Ý. Bộ ngoài giao được giao cho Yosuke Matsuoka, người hai năm trước đã giúp Tướng Tojo cai trị tại Mãn châu.
Quân đội và Tướng Hata, cựu Tổng trường chiến tranh, đang thảo luận để đưa ra một Tướng lãnh khác vào chức vụ đó trong tân nội các. Hoàng thân Konoye chánh thức gởi văn thơ yêu cầu Bộ Tổng Tham mưu bổ nhiệm một Tướng lãnh, nhưng trên thực tế, ông thảo luận riêng với Hata để yêu cầu ông này chọn một người kế vị mình, và nhấn mạnh nhân vật đó phải là người có khả năng kiểm soát được quân đội. Hata và Bộ Tổng Tham mưu cho rằng ý Hoàng thân Konoye muốn có một người kiểm soát vững được kỷ luật quân đội, nhưng đồng thời các Tướng lãnh lại muốn rằng nhân vật đó là người không bao giờ chịu nhượng bộ lập trường của quân đội. Như vậy người đó chỉ có thể là : Hideki Tojo.
Trong lúc đang đi thanh tra tại Mãn châu, Tojo được lệnh trờ về gấp bằng máy bay. Vừa tới Tokyo, lập tức ông được đưa tới gặp ngay Tướng Hata, và trong cuộc hội kiến này Hata trình bày cho Tojo hay những lý do khiến Nội các Yonai bị đổ, đồng thời cho Tojo biết ông đã được chọn vào chức vụ Tổng trưởng Chiến tranh.