Bản thân tôi chưa bao giờ mua xổ số, bởi tôi không hiểu nổi các loại bóng số, cũng chẳng có hứng thú đi nghiên cứu. Thế nhưng, xung quanh tôi lại có không ít bạn bè mua xổ số. Thời gian đầu, ông bạn Hoàng tổng của tôi cứ hay mua loại xổ số "Lục Hợp" lậu, rồi thường xuyên gọi điện hỏi tôi: "Câu đố 'Giống núi mà chẳng phải núi, thực ra chính là một ngọn núi' ám chỉ con vật gì?". Tôi bảo chuyện này thì liên quan gì đến xổ số? Hoàng tổng nói, thực ra mỗi kỳ xổ số Lục Hợp họ mua đều có cao nhân ra một câu đố đèn, đáp án trúng thưởng cuối cùng chính là lời giải của câu đố đó. Tôi bảo với Hoàng tổng rằng đây là lừa đảo. Nhưng ông ấy chẳng bao giờ để tâm, cứ mải mê nghiên cứu "Giống núi mà chẳng phải núi, thực ra chính là một ngọn núi", rồi đâm ra tẩu hỏa nhập ma, hỏi tôi liệu có phải là "Tọa Sơn Điêu" không?

Sau này, những loại xổ số lừa đảo do nhà cái thao túng này đã bị cấm. Bạn bè quanh tôi lại có vài người bắt đầu mua xổ số trên mạng. Tôi hỏi, liệu có phải lừa đảo không? Bạn tôi bảo không, mua đều là xổ số chính quy cả, chỉ là chuyển tiền qua để họ mua hộ thôi. Trong số bạn bè tôi có một người rất thích nghiên cứu xổ số, mỗi lần đều chi không ít tiền. Nếu đến điểm ghi số mà mua thì chẳng khác nào mang mười ngàn đồng xu một tệ ra ngân hàng gửi, người khác chỉ có nước chờ dài cổ, anh ta thấy ngại nên sau đó chuyển sang mua trên mạng. Anh ta còn một vấn đề nữa là giờ giấc sinh hoạt đảo lộn, nên chưa bao giờ thấy cảnh điểm ghi số mở cửa ra sao. Tôi bảo nếu không bị lừa thì cứ mua đi.

Sau đó, bạn tôi bảo không thể mua xổ số trên mạng được nữa, vì đã bị ba cơ quan bộ ngành đình chỉ. Tôi hỏi, ba bộ nào thế? Anh ta nói là Bộ Tài chính, Bộ Công an và Bộ Công nghiệp Thông tin. Những chuyện như vậy ở Trung Quốc rất nhiều. Nhiều người bạn trẻ xung quanh tôi đang khởi nghiệp, nghĩ ra một vài ngành nghề mới, vất vả lắm mới vượt qua được giai đoạn khó khăn, thì đùng một cái, một bộ ngành nào đó hạ xuống một văn bản, thế là mọi tâm huyết của bạn tôi đều biến thành bất hợp pháp một cách khó hiểu. Nếu cứ kiên trì khởi nghiệp, họ sẽ trở thành tội phạm. Lần cấm bán xổ số trên mạng này, ba bộ ngành ban hành văn bản còn được coi là có chút liên quan đấy.

Vì tình cờ quan tâm đến việc này nên tôi đã tìm hiểu một chút. Mục đích chính thức của lần này là nhằm ngăn chặn việc bán xổ số bất hợp pháp trên mạng. Nhưng ai cũng biết, ở nước ta, thường xuyên xảy ra chuyện pháp luật chỉ có thể trừng trị người tuân thủ pháp luật. Ví dụ như thủ đoạn hoạt động thế này: tôi là trang web bất hợp pháp, hôm nay tôi đổi tên miền, "bắn một phát rồi thay chỗ khác", vẫn kinh doanh bình thường, nhưng các trang web đại lý xổ số hợp pháp trên mạng thì đều đóng cửa hết. Kết quả là người lương thiện chết sạch, chỉ còn lại bọn cướp. Đương nhiên, cũng có thể liên quan đến lợi ích giữa các bộ ngành. Ở nước ta có chuyện nổi tiếng như thu phí hay không thu phí MV (Karaoke), kết quả là phí chẳng thu được, lại khiến tất cả các quán Karaoke đều có lý do để tăng giá, thậm chí đến cả các cô gái làm nghề cũng tăng giá, bảo rằng vì có văn bản ban hành. Ban đầu tôi còn tưởng văn bản đó ban hành để ngăn chặn học sinh mua dâm nên các cô gái phải tăng giá chứ.

Ngoài ra, vấn đề về việc có thu thuế nhiên liệu hay không cũng tranh cãi mãi, kết quả là chưa tranh cãi ra kết quả gì thì giá xăng dầu đã tăng lên mức xấp xỉ với mức thuế nhiên liệu dự định thu khi đó rồi. Lại còn vấn đề đâm chết người thì ai chịu trách nhiệm, năm nay là bất kể ai vi phạm giao thông đâm chết người thì tài xế xui xẻo, năm sau lại là người đi bộ xui xẻo, hóa ra là mỗi bên xui xẻo một năm. Năm nay bạn muốn làm người đi bộ hay làm tài xế đây?

Rất nhiều văn bản của các bộ ngành hoặc những nơi chưa thành "pháp" được ban hành xuống, mọi người luôn cảm thấy rất khó hiểu. Tư duy logic kỳ quái, cách nắm bắt lợi hại, thủ đoạn thực thi kỳ lạ đều khiến những người dân thường không làm quan hay những người trẻ muốn khởi nghiệp như chúng tôi cảm thấy rất thiếu an toàn. Cứ là một cơ quan lớn nhỏ nào đó đều có thể hạ văn bản, mà hạ văn bản xong là khiến bạn từ tấm gương lao động trở thành cặn bã xã hội. Chẳng trách Châu Tinh Trì (Stephen Chow) không quay phim hài nhảm nữa, bởi có đôi khi các cơ quan hành chính của chúng ta rất "nhảm", ông ấy chỉ còn cách chuyển mình. Chúng ta cứ nói rằng ý định ban đầu của họ là tốt, nhưng ý định ban đầu thì có ích gì chứ? Giống như bạn nhìn thấy trong phòng có muỗi, cơ quan liên quan phun thuốc cho bạn nửa ngày, kết quả là muỗi không chết con nào, mà con chó nhà bạn thì chết. Sau đó mọi người chất vấn, công thức của các vị có vấn đề à? Cơ quan liên quan liền nổi cáu, "chặt một nhát" (cắt bỏ triệt để). Mở bình ga, kết quả là chết sạch.

"Chặt một nhát" thực ra là biểu tượng của năng lực hành chính và pháp luật lạc hậu. Bởi vì "chặt một nhát" thì ai mà chẳng làm được. Thời cổ đại, chúng ta mới thường thấy trong vài người có một kẻ gian tế, kết quả là không ai nhận, thế là đem chôn sống tất cả. Bây giờ đã là thời hiện đại rồi, các vận động viên Olympic của chúng ta đều đã mặc quần áo cả rồi, những thủ đoạn hành chính lỗi thời như thế này tốt nhất đừng xuất hiện nữa. Nếu đây là một người tàn tật, chỉ mê mỗi món xổ số này, thì chỉ còn cách tìm đến các trang web đại lý bất hợp pháp mà thôi.

Ngoài ra, tôi cũng rất thiếu cảm giác an toàn. Bởi vì rất nhiều chính sách của chúng ta quá giống với những quyết định của các nghệ sĩ, tùy hứng đến mức một năm một kiểu, ba năm thay đổi lớn, mười năm trông chẳng ra làm sao. Tôi rất sợ một ngày nào đó Bộ Y tế, Tổng cục Môi trường và Bộ Nông nghiệp cùng liên kết ban hành văn bản nói rằng, vì khí thải xe đua vượt mức nghiêm trọng, dẫn đến môi trường xấu đi, gây ra trận bão tuyết năm nay, cho nên sau này Trung Quốc không còn xe đua nữa, chuyển nghề sang lái xe cho lãnh đạo đi thôi.