Tolstoi trước hết là một tiểu thuyết gia trứ danh, ông cũng là nhà cách mạng tranh đấu dành tự do, dân chủ, bình đẳng cho người nghèo, chống chế độ phong kiến Nga Hoàng áp bức bóc lột, giải phóng nông dân. Ngoài sáng tác văn chương tác giả cũng viết về nhiều lãnh vực giáo dục, tôn giáo, xã hội, chính trị, đạo đức... người ta còn nói ông là nhà giáo dục, nhà tư tưởng, nhà cải cách tôn giáo...

Về phương diện tôn giáo chính trị nhà văn hào lấy bác ái, bất bạo động làm phương châm, ông có ảnh hưởng mạnh tới phong trào bất bạo động thời ấy, ảnh hưởng tới Gandhi. Đường lối bất bạo động của Tolstoi không đạt kết quả mong muốn mãi đến mấy chục năm sau, Gandhi người tự nhận đệ tử của ông mới thành công trong cuộc tranh đấu giành độc lập cho Ấn Độ. Gandhi coi Tolstoi như nhà truyền giảng bất bạo động lớn nhất của mọi thời đại.

Về phương diện xã hội Tolstoi không chấp nhận quyền tư hữu, ông lý luận nó là nguyên nhân gây ra cảnh cơ hàn nghèo khốn của nông dân Nga, ông chống quyền tư hữu đất đai, tư tưởng Tolstoi gần với Cộng Sản.

Tolstoi có đức tin Thượng Đế, sùng đạo nhưng chống lại Giáo hội cho là hình thức tế lễ, giảng đạo sai ý tưởng Chúa, ông là người ảnh hưởng tới tư tưởng Thiên Chúa Giáo vô chính phủ không bị Giáo hội lãnh đạo. Vladimir Chertkov (1854-1936), đệ tử của Tolstoi phổ biến tư tưởng của nhà văn hào chống giáo hội giả dối, nghi lễ, hợp tác với chính quyền bóc lột dân nghèo, người ta coi Tolstoi như một nhà cải cách tư tưởng, tôn giáo.

Trong bài viết về Tolstoi một nhà sư phạm: Léon Tolstoi, Le Chemin de la pédagogie của Semion Kilippovitch Egorov, tiến sĩ giáo dục. Bài này đã đăng trên tạp chí Perspectives (Léon Tolstoi, par Semione Filippovitch Egorov, docteur en sciences de l'éducation, le texte est tiré de Perspectives, Revue trimestrielle d'éducation comparée, Paris UNESCO: Bureau International d'éducation 2002 - Google France.) Egorov nói.

Sau khi Tolstoi vừa qua đời, Lénine đã ca ngợi công trình đóng góp của nhà văn hào cho nền văn hóa chung của nhân loại như sau:

-Di sản của ông để lại cho hậu thế không bị mai một đi trong quá khứ mà nó sẽ còn tồn tại mãi trong tương lai”

“II y a dans son héritage ce qui ne sombre pas dans le passé, mais appartient à lavenir”.

Vì thế sau cách mạng vô sản 1917, những sách sư phạm cũng như tác phẩm văn chương của Tolstoi đã trở thành di sản của nhân dân. Mọi sáng tác của ông được in thành khối lượng lớn bằng tất cả các thứ tiếng trong Liên Bang Sô Viết cũ, những tác phẩm văn chương của Tolstoi đã được ghi trong chương trình các trường học phổ thông, và việc học hỏi các tác phẩm sư phạm của ông được ghi trong chương trình các trường sư phạm đào tạo các giáo viên mẫu giáo, tiểu học và các giáo sư trung học, đại học. Người ta nhận thấy một ý nghĩa sâu sắc trong việc năm 1987 Hội văn nghệ sĩ sáng tác cho các trẻ em cùng với Hiệp Hội Sô Viết về văn hóa thân hữu với các quốc gia bạn đã sáng lập Huy chương vàng quốc tế Léon Tolstoi để tặng cho các nhà học giả xuất sắc cống hiến cho thiếu nhi.

Mặc dù ông được coi như nhà tranh đấu, chính trị gia bất bạo động, nhà tư tưởng, nhà cách mạng xã hội. Nhưng trên thực tế tại các nước Tây phương cũng như trên thế giới người ta chỉ biết đến Tolstoi như một nhà tiểu thuyết gia trứ danh, một nhà văn hào với những tác phẩm bất hủ vượt thời gian không gian. Chúng ta sẽ so sánh Tolstoi và các nhà văn nổi tiếng đương thời với ông thế kỷ thứ 19.