Morris Philipson nói trong cuốn Ông Bá Tước Muốn Làm Người Nông Dân, trang 82:
“Anna Karenina đã được coi là tác phẩm xã hội lớn vì nó diễn tả một cách bi thảm hơn bất cứ cuốn nào khác về ảnh hưởng của “lối sống xã hội” trên hạnh phúc cá nhân con người. Sở dĩ truyện được cả thế giới yêu chuộng vì nó đã quan tâm sâu sắc tới tất cả những mối liên hệ của xã hội”
(Anna Karenina has justly been called the greatest novel of society - for it expresses more dramatically than any other single work the power that “social life” has over individual happiness. What gives the novel its great universality is its profound examination of what social relations are all about)
Chủ đề trong truyện thể hiện nhiều khía cạnh xã hội. Hoàn cảnh nước Nga giai đoạn này không văn minh bằng Tây phương (Anh, Pháp), trào lưu tân tiến đưa đến va chạm cũ - mới của thành phần bảo thủ chủ trương bảo tồn giai cấp điền chủ quý tộc và giới cấp tiến có khuynh hướng ngả về Tây phương. Phái bảo thủ muốn duy trì chế độ nông nô và chính quyền quân chủ chuyên chế, trong khi phe cấp tiến tin tưởng vào kỹ thuật hiện đại, luân lý, dân chủ. Trong truyện, Levin đưa vào canh nông những phương pháp mới, trong khi ấy nông dân bảo thủ vẫn muốn lối canh tác cổ truyền.
Mục tiêu hàng đầu của luận đề trong Anna Karenina là xã hội giả dối của một nền đạo lý lỗi thời mà Anna tiêu biểu cho con người phản kháng. Trong môi trường quyền lực, danh vọng, nàng đã can đảm từ bỏ cuộc đời giả dối không tình yêu để theo tiếng gọi của con tim. Anna thách đố xã hội, nàng đi xem hát công khai tại hí viện sau khi chung sống với người yêu Vronsky để chứng tỏ cho mọi người biết nàng không quan tâm tới những truyền thống lỗi thời giả dối.
Karenine, người chồng bị phản bội nhưng vẫn tha thứ, muốn nàng tiếp tục cuộc đời vợ chồng như xưa; ông từ chối ly dị, che giấu sự xấu xa tai tiếng trước dư luận xã hội. Anna khước từ, nàng nói: “Tôi không thể làm vợ mình được, tôi không thể kéo dài cuộc sống giả dối này mãi.”
Ernest J. Simmons trong cuốn Giới Thiệu Tác Phẩm Của Tolstoy, trang 86, nhận xét về tác giả và nhân vật Anna:
“Chính Tolstoy lại dành chút tình yêu thương cho nữ nhân vật với bản chất hào hiệp, sáng ngời. Ông đã cố chứng tỏ rằng nàng là nạn nhân của xã hội quý tộc đạo đức giả này hơn là vì đam mê. Mặc dù Anna gian díu với chàng sĩ quan dễ thương, bảnh bao, nhưng nếu nàng tỏ ra kín đáo và chấp nhận phong tục xã hội thì giới thượng lưu đã không kết án nàng, họ chấp nhận cuộc tình ấy”.
(For Tolstoy, himself in love with his heroine's large, generous, radiant nature, endeavors to show that she is as much a victim of the hypocrisy of this high society as of her own passion. If Anna had had an affair with a handsome, socially desirable army officer, high society would not have condemned her provided she was discreet and abided by conventions that were supposed to make such affairs permissible)
Nhưng Anna không che giấu sự thật, nàng không kín đáo vờ vĩnh che mắt thế gian để được xã hội tha thứ mà công khai từ bỏ cuộc sống vợ chồng không tình yêu để xây dựng cuộc sống mới chân thực. Anna thể hiện con người phản kháng và nàng đã bị xã hội khước từ; chị dâu Vronsky từ chối không nhìn nàng là người trong họ vì không thể chấp nhận cuộc hôn nhân không đạo lý, xã hội không chấp nhận cặp vợ chồng ấy và đẩy nàng vào bước đường cùng. Nếu xã hội từ bỏ lối sống đạo đức giả lỗi thời, chấp nhận cho họ kết hôn thì người đàn bà đã không chết.
Luật triều đình và luật Giáo hội không cho phép Anna ly dị, lấy chồng khác vì Karenine, chồng nàng còn sống, nhưng tập quán của xã hội quý tộc nghiệt ngã hơn thế; nàng đã bị làm nhục, bị chửi mắng là đồ hư hỏng lăng loàn khi xuất hiện trước đám đông tại rạp hát, người ta đẩy nàng ra bên lề xã hội.
Trong cuốn Ông Bá Tước Muốn Làm Người Nông Dân, trang 83, Morris Philipson nói:
“ .. Về phương diện ấy, Anna Karenina là tác phẩm phản kháng xã hội vì Tolstoy ám chỉ tình yêu giữa Vronsky và Anna tốt đẹp hơn là tập quán xã hội đã đẩy họ ra lề cuộc sống. Hôn nhân không tình yêu cũng tệ như tình yêu không hôn nhân; nhưng xã hội lại chấp nhận trường hợp trước và kết án trường hợp sau. Xã hội thích nghi với chế độ hôn nhân nhưng đã làm mất tinh thần của nó. Tinh thần phản kháng xã hội của tác phẩm nằm ở chỗ Tolstoy lên án tình cảm giả dối của xã hội, nó chỉ chuộng bề ngoài hơn là thực chất. Những giá trị giả dối khiến cho xã hội tự đánh lừa mình và họ sống giả dối, chuộng bề ngoài, chẳng khác nào từ chối sống thực với chính mình, nó khiến cho con người sống một cuộc đời tự lừa dối mình.
(..In this respect, Anna Karenina is an antisociety novel because Tolstoy implies that the love between Vronsky and Anna is better than the conventions which make them social exiles. Marriage without love is as bad as love without marriage; but society condones the former and condemns the latter. Society has made its accommodation with the institution of marriage but has lost the spirit of it. What is antisocial in the novel is Tolstoy's condemnation of society's emotional dishonesty, its willingness to prefer appearance to reality. False values make it easy for a whole society to delude itself and live dishonest, superficial lives, just as refusing to be true to oneself enables an individual to live a self-deluding life)
Anna tiêu biểu con người can đảm sống thực, chồng nàng Karenine thể hiện tinh thần của xã hội giả dối. Karenine chỉ cần có thế nhưng Anna từ chối. Xã hội đã không chấp nhận cuộc sống thực của Anna bên người yêu Vronsky khiến cả hai đã bị đẩy ra bên lề để rồi nàng lâm vào bước đường cùng.
Morris Philipson cho thấy nếu xã hội cho phép hai người lấy nhau thì Anna đã không đến nỗi chết (trang 84):
“Bi kịch của tác phẩm nằm ở chỗ Vronsky và nàng không lấy nhau được, không được “hứa hẹn một tương lai lâu dài” mà chỉ xã hội mới bảo đảm được; họ đã không tránh được sự xung khắc gia đình, tình yêu của họ không đủ để giúp họ vượt qua cơn sóng gió. Họ bị chia lìa vì lo sợ nghi kỵ lẫn nhau - vấn đề lòng ích kỷ - mà họ có thể vượt qua nếu đã được chính thức lấy nhau”
(It is Anna Karenina's tragedy that Vronsky and she are unable to marry. Without that “promise of an endless future”, which only society can pretend to guarantee, they are without protection against the conflicts threatening their harmony. Their love is not enough to protect them by itself. They are torn apart by fears for themselves — selfish concerns — that it would have been possible for them to overcome if they had been married)
Với hình ảnh đôi tình nhân sống chung bất kể nề nếp gia phong, Tolstoy cho thấy đời sống vợ chồng của giai cấp quý tộc, những cuộc hôn nhân không tình yêu nay đã lỗi thời. Trước buổi giao thời mới - cũ, hình ảnh Anna - Vronsky hay Levin - Kitty cho thấy lối sống xưa cũ đến lúc phải lùi vào dĩ vãng nhường chỗ cho trào lưu mới tân tiến hợp thời. Trang 84, 85, Morris Philipson nói:
“Được phép sống trong dòng sinh hoạt xã hội cũng quan trọng như từng trải về tình yêu để sống một cuộc đời hoàn hảo. Cuộc tình của Anna - Vronsky chắc chắn là chân chính, nhưng xã hội mà họ đang sống đã hủy hoại đời họ. Xã hội có quyền hành để nghiêm trị những kẻ phá luật lệ hôn nhân. Có thể một lý do nữa là phần nhiều những người này lại không có tình yêu chân thật, cặp tình nhân phá vỡ những tục lệ về hôn nhân nhắc nhở cho tất cả những kẻ khác thấy cuộc sống riêng tư của họ thật là giả tạo, thiếu sót và đáng xấu hổ thay.”
(Being allowed to participate in one's society is as important as the experience of love in order to live a complete life. Anna and Vronsky's love is certainly genuine, but the society they live in destroys them. Society has the power to take its revenge against those who break its rules about marriage. One reason for this may well be that because there is so little genuine love among the majority of people, lovers who break the conventions concerning marriage remind all the others of how shamefully superficial and unfulfilled their own private lives are”)