Chiếc giỏ treo lao vun vút giữa đất trời, xuyên qua không gian với tốc độ chóng mặt. Những cơn gió lạnh lẽo thổi tới, chiếc giỏ treo lơ lửng trên mặt sông cuồn cuộn, tựa như một cánh chim đang bay cao giữa không trung. Những dãy núi xa xa dần chuyển từ màu xanh thẳm sang sắc vàng nhạt, núi rừng dần chìm vào trạng thái tĩnh lặng của tiết trời thu đông, cây cối bắt đầu chìm vào giấc ngủ. Vài đứa trẻ trong giỏ mở to mắt nhìn ra núi rừng, ngước nhìn bầu trời khi đang lướt đi trong gió.
"Đừng nhìn xuống dưới." Bảo Bảo vừa liếc nhìn mặt sông đã sợ hãi nhắm tịt mắt lại. Nếu không trực tiếp trải nghiệm, thật khó mà hình dung được nỗi sợ hãi, kinh hoàng khi đu dây cáp băng qua con sông lớn, cúi đầu nhìn dòng nước cuộn chảy bên dưới. Bảo Bảo vốn cũng khá gan dạ, một lát sau cô bé mở mắt ra. Tốc độ dây cáp rất nhanh, chẳng mấy chốc, bốn người gồm một lớn ba nhỏ đã đến nơi. Lý Phong bước xuống trước rồi giúp đỡ ba đứa trẻ gỡ dây bảo hộ.
"Đi thôi." Lý Phong trả tiền rồi dắt mấy đứa trẻ tiếp tục lên đường. Ai ngờ Bảo Bảo lại níu lấy anh, chỉ vào sợi dây cáp: "Ba ơi, cái kia là cái gì thế ạ?"
"À, để ba xem nào. Ngựa ư? Không phải, chắc là lừa đấy." Lý Phong từng thấy người ta dùng cáp treo để vận chuyển trâu già, chẳng có gì lạ, nhưng lần này thấy con lừa cứ kêu "ao ao" không ngớt, Bảo Bảo chưa thấy bao giờ nên cảm thấy tò mò. Kỳ Kỳ cũng giống như em gái Bảo Bảo, mở to mắt nhìn con lừa đang chậm rãi tiến lại gần, tiếng kêu ngày càng lớn.
"Bà chị ơi, những người này làm gì mà nhiều lừa thế ạ?" Lý Phong thấy hơi lạ, ban đầu tưởng chỉ có một hai con, giờ nhìn lại thấy hơn chục con lừa. Anh khá thắc mắc, còn Bảo Bảo, Kỳ Kỳ và Linh Đang đã chạy tót sang bên cạnh xem lừa đá chân, kêu gào vì bị mắc kẹt.
"Đây là cánh thu mua lâm sản đấy. Cậu nhìn trên lưng lừa đầy những túi vải là biết, xem ra chuyến này họ không thu được mấy thứ. Cũng tại bây giờ bên ngoài gần chợ, đi về trong ngày là xong, người ta tội gì phải bán cho họ, chỉ có trong rừng sâu đi lại bất tiện mới cần thôi. Những người này kiếm chút tiền công, ăn gió nằm sương, cực khổ lắm. Hai năm nay đội lừa cũng bớt đi nhiều rồi." Người phụ nữ trung niên này đã ở đây nhiều năm nên rất rành rọt về những đội lừa qua đường, bình thường cũng nhờ những người này mà có cái ăn. Dân làng ít khi ra khỏi núi, nhưng người vào núi thu mua lâm sản thì năm nào cũng nhiều.
"Ra là vậy, những người này thật vất vả." Lý Phong bồi thêm một câu, thấy lũ lừa còn vất vả hơn, cứ bị treo lơ lửng thế kia nhìn mà xót xa. Cuộc sống ai cũng chẳng dễ dàng gì, mình vẫn còn may mắn chán. Lý Phong nhìn thời gian đã hơn chín giờ, nếu không nhanh chân thì trước mười rưỡi không kịp đến nhà bà ngoại.
"Thật vui quá! Lừa lớn, ngựa nhỏ." Lưng lừa màu nâu xám, bụng trắng, những cái móng nhỏ cứ đá loạn xạ, tiếng lừa kêu "ao ao" nghe rất khó chịu. Người trong núi thường ví tiếng người nói khó nghe như tiếng lừa kêu. Tuy nhiên, ngoại hình con lừa khá giống ngựa, đa phần màu nâu xám, không oai phong hùng dũng, đầu to tai dài, ngực hơi hẹp, bốn chi gầy yếu, thân hình ngắn, tổng thể trông vuông vức. Da cổ mỏng, móng nhỏ rắn chắc, thể chất khỏe mạnh, sức đề kháng rất tốt. Lừa rất bền bỉ, chịu khó, ít bệnh tật, lại có ưu điểm là tính tình thuần phục, chịu thương chịu khó, biết nghe lời. Người trong núi làm đậu phụ thích nhất là mấy con lừa nhỏ này.
"Lừa nhỏ ơi, ba ơi, chúng mình đi cưỡi lừa nhỏ được không?" Lý Bảo Bảo thấy con lừa nhỏ tai dài thì không muốn nhấc chân đi nữa. Sau một hồi ngồi xe bò, giờ cô bé lại chuyển hướng sang con lừa.
"Bảo Bảo, lừa là để các chú ấy chở đồ, không cưỡi được đâu, chúng ta đi thôi." Phía trước là con đường rải sỏi, đi lại dễ dàng, dọc đường là những ngôi nhà trong thôn bản, có người ở nên không thấy cô quạnh. Những ý tưởng kỳ lạ của cô bé lúc này không thể thực hiện được. Người ta dựa vào lừa để kiếm cơm, sao có thể tùy tiện cho cưỡi được chứ.
"Vâng ạ." Cô bé hơi thất vọng, ba bước lại ngoái đầu nhìn một lần, cho đến khi không còn thấy bóng dáng con lừa nữa mới cúi đầu bước tiếp. Nhưng chẳng bao lâu sau, sự chú ý của cô bé lại bị những ngôi nhà tường trắng ngói đen bên đường thu hút. Những ngôi nhà xây bằng đá trông rất thú vị, đặc biệt là trong những khe hở của bức tường đá xanh, những đóa cúc nhỏ màu vàng, đỏ mọc lên từ lớp đất tích tụ. Bảo Bảo lén hái một nắm, đưa lên mũi ngửi rồi hít một hơi thật sâu: "Thơm quá, ba ơi, ba ngửi xem, thơm lắm ạ."
"Đúng đúng đúng, thơm lắm, con gái của ba là thơm nhất." Lý Phong thỉnh thoảng lại trêu chọc mấy đứa trẻ, vừa đi vừa nghỉ, phía sau truyền đến tiếng chuông lục lạc.
Lý Phong biết đây là đội lừa đã đuổi kịp, vội vàng kéo mấy đứa trẻ nép sang một bên. Đường núi không rộng, Lý Phong sợ va chạm vào cái gì đó.
Từng con lừa đi ngang qua, phía trước có hai ba người đang lùa. Trong túi vải ít nhiều đều có chút đồ khô: hạt óc chó, nấm, mộc nhĩ, nấm hầu thủ, hoàng tinh, nhân sâm, nấm tai đỏ, mộc nhĩ trắng, thịt hoẵng, gà rừng, thỏ rừng, da thú... những người này không bỏ sót thứ gì, cứ thứ gì có giá trị trong núi là họ thu mua hết. Họ thu mua rồi mang ra ngoài bán giá cao, nói là cao chứ cũng chẳng hơn bao nhiêu. Người trong núi giờ không còn khờ khạo như trước những năm chín mươi, chẳng biết gì nữa. Giờ giá cả đại khái họ đều hiểu, chỉ là không rõ biến động thị trường, đa phần là lấy giá năm ngoái để áp cho đồ năm nay. Kiếm chút chênh lệch, những người này thực sự rất vất vả. Trong rừng sâu đường sá gập ghềnh, đôi khi đi cả một quãng đường, nếu thu mua chậm chân hơn người khác thì chuyến này coi như lỗ vốn.
"Ơ, chú Lý!" Lý Phong sững sờ, người trước mặt là ai nhỉ? À, đúng rồi, là người bán lâm sản từng bán chân gà, thịt lợn cho Manh Manh và Linh Đang lần trước. "Ôi, là anh Lưu à, thật là... anh đang làm gì thế này?" Lý Phong thấy người quen thì rất vui, vội vàng mời thuốc. Dọc đường không có ai nói chuyện, mấy đứa trẻ cứ chạy nhảy lung tung làm anh bận tối mắt tối mũi.
"Chuyện là tôi lập đội lừa, năm nay muốn thu mua thêm ít lâm sản. Thế còn các cậu đang đi đâu đấy?" Lý Phong đeo chiếc ba lô leo núi to tướng, đầy ắp đồ, tay còn xách theo không ít thứ.
"Tôi đi thăm ông bà ngoại, mấy đứa nhỏ này chưa tới bao giờ, tiện thể cho hai cụ xem mặt các cháu luôn." Lý Phong xoa đầu Bảo Bảo và Kỳ Kỳ. Hai đứa trẻ không hề nhút nhát, nhất là Bảo Bảo, cứ chớp chớp đôi mắt to tròn nhìn người đàn ông có nước da ngăm đen này: "Chú ơi, Bảo Bảo có thể sờ vào lừa nhỏ không ạ?"
"Ha ha, cô bé này là con gái cậu à, đáng yêu thật đấy." Lưu Thiên Minh cười lớn, cô bé này thật thú vị, nhưng hình như không phải cô bé lần trước.
"Vâng, con bé nghịch lắm. Anh Lưu, anh đi đâu thế?" Lý Phong vừa dắt mấy đứa nhỏ vừa trò chuyện. "Đi phía trước tới Trương Lĩnh, chỗ đó năm nào chả có nhiều hạt óc chó, nấm hầu thủ. Năm nay lâm sản ít hơn mọi năm, mấy hôm trước ít mưa, nấm các loại năm nay chẳng có mấy, lần này thu được chưa đầy ba trăm cân. Thật chứ không thu được cả ngàn cân thì không đủ bù vốn." Lưu Thiên Minh lắc đầu cười khổ. Đây là lần thứ hai anh tổ chức đội lừa, năm ngoái kiếm được khá, một chuyến thu hai ba ngàn cân, trừ tiền nhân công, tiền thuê lừa, mình cũng bỏ túi hơn mười ngàn. Năm nay thì sắp vào đông rồi. Mùa thu đồ rừng nhiều, thịt béo ngậy, lúc này dù là thỏ rừng, gà rừng, hoẵng, lợn rừng, gà tre, chim trĩ, chim cu, vịt trời, ngỗng trời... chỉ cần là đồ rừng, họ đều sẵn sàng thu mua. Lúc này, các ông chủ, nhà hàng bên ngoài thu mua với giá cao hơn bình thường một hai phần, thu mua đồ rừng lúc này là kiếm nhất.
Giá lâm sản trong núi mấy năm nay luôn tăng, chỉ cần thu mua được là không lo không bán được. "Trương Lĩnh ư? Thật là khéo, chúng tôi cũng đang đi đến nhà ông ngoại ở Trương Lĩnh đây."
"Ông ngoại cậu là...?" Lưu Thiên Minh rất quen thuộc khu vực Trương Lĩnh. Dù khu đó rộng mười mấy dặm nhưng thực tế chỉ có hơn một trăm hộ dân, đa phần Lưu Thiên Minh đều đã từng giao dịch.
"Ha ha, ông ngoại tôi là Trương Cao, không biết anh Lưu đã nghe danh chưa?" Ông ngoại của Lý Phong ở Trương Lĩnh rất có uy tín, nếu không thì không thể làm người đứng đầu (hành đầu) được. Việc này không phải ai cũng làm được, anh nói người ta phải nghe, nếu không có uy tín thì không thể làm tiếp.
"À, cụ Trương ạ, thật ư? Ha ha, lần này chúng tôi qua đó phải làm phiền cụ rồi." Lưu Thiên Minh mừng rỡ, nếu có thể nhờ được Trương Cao thì chuyến thu mua này sẽ dễ dàng hơn nhiều. Lưu Thiên Minh đảo mắt, đã có tính toán. Một lát sau, trên đường núi xuất hiện những tiếng cười nói vui vẻ. Mấy đứa trẻ được cưỡi trên lưng lừa nhỏ, có người dắt, lừa không cao nên cũng không sợ ngã. Lý Phong không hề hay biết Lưu Thiên Minh đang nhắm vào ông ngoại mình. Thực ra những chuyện này cũng chẳng có gì, với phẩm chất của ông ngoại, chắc chắn sẽ không để dân làng chịu thiệt. Lâm sản bán cho ai mà chẳng được. Lý Phong lắc đầu, chú ý đến mấy đứa trẻ trên lưng lừa đang đi chậm rãi: "Bảo Bảo, Kỳ Kỳ, Linh Đang, đừng nghịch, ôm chặt vào nhé."
Đội lừa tuy không nhanh nhưng so với việc Lý Phong dẫn mấy đứa nhỏ thì nhanh hơn nhiều. Khoảng mười giờ mười lăm, đội lừa đã đến Trương Lĩnh. Linh Đang đã chạy tót về nhà bà ngoại từ sớm. Một lát sau, hai cụ già chạy ra đón: "Tiểu Bảo đến rồi à, đây là Bảo Bảo đúng không? Còn đây là Kỳ Kỳ, hai đứa nhỏ đều kháu khỉnh, bụ bẫm quá."
"Con chào cụ, chào cụ ạ." Bảo Bảo rất lễ phép, những cách xưng hô này hôm qua Trương Lan đã dạy. Hai cụ già cười hớn hở, chắt của mình đã biết gọi người rồi.
"Anh xem, ngại quá anh Lưu, ông ngoại, đây là anh Lưu. Lần này thật may mắn gặp được anh ấy, dọc đường mấy đứa nhỏ toàn ngồi lừa của anh ấy đấy." Lý Phong giới thiệu, hai người hóa ra cũng quen biết nhau. Lưu Thiên Minh vội tiến lên: "Cụ ơi, năm nay lại phải làm phiền cụ rồi, đây là hai thùng rượu, hai cây thuốc lá." Lưu Thiên Minh đã chuẩn bị quà từ trước. Ông ngoại không từ chối, năm nào cũng vậy, quà cáp xong xuôi, xem hàng tính tiền. Tất nhiên người thu mua luôn mong muốn thu được nhiều hàng, mình thu được nhiều thì kiếm được nhiều. "Bà nó, nhận lấy đi. Người trong thôn cả mà, các anh cứ đi xem hàng đi, cứ bảo là tôi nói, giá cả đừng có mà giở trò." Trương Cao trong lòng hiểu rõ, những người này cũng vậy, nhưng Lưu Thiên Minh này vẫn khá ổn, cái giá đưa ra không hề thấp. Mang ra ngoài bán nhiều lắm cũng chỉ kiếm thêm chút đỉnh, chi bằng thu gom nhiều lâm sản hơn, kiếm tiền vẫn tốt hơn. "Cụ cứ yên tâm, giá của cháu tuyệt đối công bằng. Chú Lý, anh đi làm việc trước đây."