Mã huyện lệnh quả nhiên là người từng trải, sáng sớm đã có mặt tại kho lương để chờ quận chúa đến tuần tra.
Mọi người gặp mặt, hành lễ chào hỏi xong liền cùng nhau tiến vào kho lương.
Bên trong kho lương, đây chính là lĩnh vực chuyên môn của Văn Trúc Bố.
Văn Trúc Bố lật giở sổ sách ghi chép tồn kho, kiểm đếm từng mục, sau đó ngẫu nhiên rút vài bao lương thực để kiểm tra.
Y cẩn thận xem xét, bốc thử một nắm, nếm thử đôi chút.
Giang Thiệu Hoa đứng bên cạnh quan sát, tỏ ra hứng thú: “Những loại lương thực này phẩm chất thế nào?”
Văn Trúc Bố mỉm cười tán dương: “Đều là lương thực mới thu hoạch, phẩm chất rất tốt.”
Trên gương mặt Mã huyện lệnh thoáng hiện vẻ tự đắc.
Nhưng chợt nghe Văn Trúc Bố thở dài một tiếng: “Nếu nha môn huyện có ngân quỹ, tự nhiên có thể mua được lương thực tốt.
Như huyện Bác Vọng, huyện Diệp, hay huyện Tỉ Dương đều là như thế.
Chỉ có huyện Uyển, huyện Tây Ngạc kém hơn một bậc.
Riêng huyện Lệ lại càng nghèo khó, thậm chí chưa chắc mua nổi đủ lương thực dự trữ.”
Sự chênh lệch giữa mười bốn huyện thực sự quá lớn.
Giang Thiệu Hoa thong thả nói: “Nam đinh ở huyện Bác Vọng phần lớn đều làm việc trong các mỏ sắt.
Công cụ sắt của quận Nam Dương đều lấy từ Bác Vọng.
Quân doanh muốn rèn binh khí, áo giáp cũng phải dựa vào Bác Vọng.
Nếu huyện Bác Vọng không có bạc để mua lương, bổn quận chúa dù có phải xuất bạc riêng cũng phải bù đắp cho đủ.”
“Ngoài ra, tình hình ở huyện Diệp và huyện Tỉ Dương lại khác hẳn.”
Trần Trường Sử mỉm cười hỏi: “Khác ở chỗ nào vậy?”
Trong lòng Mã huyện lệnh bỗng chột dạ, mơ hồ cảm thấy có điều không ổn.
Quả nhiên, chỉ nghe quận chúa chậm rãi nói: “Huyện Diệp giàu nhờ dân chúng, còn sự phú quý của huyện Tỉ Dương lại không phải như vậy.
Những con ngựa tốt được nuôi dưỡng trong trại ngựa Tỉ Dương đều được cung cấp cho cấm vệ quân và quân doanh Nam Dương.
Thực tế, ngành nghề hấp thụ nhiều tài phú nhất lại là các nha hành.
Mua bán nhân khẩu là ngành siêu lợi nhuận, các nha hành ở Tỉ Dương thu hút người mua từ hàng chục quận huyện lân cận.
Lợi nhuận khổng lồ kiếm được đều chảy vào túi các nha hành, chẳng liên quan gì mấy đến bách tính.”
Trái tim Mã huyện lệnh như thắt lại, vội vàng kính cẩn đáp: “Hồi bẩm quận chúa, bốn nha hành ở huyện Tỉ Dương mỗi năm đều nộp đủ thuế, nha môn huyện cũng có đủ ngân quỹ để mua lương, tuyệt đối không cần làm khó dân chúng.”
Giang Thiệu Hoa khẽ ồ một tiếng, đôi mày hơi nhướng lên, khóe môi cong lên, ánh mắt đầy vẻ thâm thúy khó đoán.
Mã huyện lệnh trong lòng lại thêm bất an, mồ hôi lạnh chảy ròng ròng, lập tức lên tiếng: “Hạ thần cho rằng, thuế thương mại thông thường chỉ là ‘mười lăm thuế một’ ( ý nói mức thuế 1/15 ), nhưng nha hành buôn bán nhân khẩu dị tộc, lợi nhuận cực kỳ lớn.
Thuế khóa hiện tại thực sự quá thấp.
Chi bằng xin quận chúa cân nhắc, điều chỉnh tăng thuế đối với các nha hành.”
Mã Diệu Tông nghe vậy kinh ngạc ngẩng đầu.
Giang Thiệu Hoa mỉm cười liếc nhìn hắn: “Mã Xá Nhân, ngươi thấy ý kiến của Mã huyện lệnh thế nào?”
Mã huyện lệnh liên tục ra hiệu bằng ánh mắt cho cháu trai.
Tim Mã Diệu Tông đập thình thịch, vội vàng đáp: “Hạ thần cho rằng Mã huyện lệnh nói rất đúng.
Nha hành quả thực nên nộp thuế nặng hơn.”
Giang Thiệu Hoa lại quay sang hỏi Trần Trường Sử: “Việc này, Trần Trường Sử nghĩ sao?”
Trần Trác suy nghĩ chốc lát rồi đáp: “Việc điều chỉnh thuế không phải chuyện nhỏ, cần phải cẩn trọng để tránh gây ra biến động trong các nha hành.
Nếu Tỉ Dương tăng thuế, các nha hành ở những huyện khác chẳng lẽ lại không áp dụng tương tự?
Thêm vào đó, số thuế thu được sẽ nộp lên vương phủ hay để lại cho nha môn huyện?”
“Nếu chuyện này lan truyền ra ngoài, e rằng có người sẽ dị nghị, nói quận chúa mượn cớ để vơ vét tài sản.”
“Nếu tin đồn truyền tới triều đình, có khi lại kéo thêm nhiều rắc rối không đáng có.”
Giang Thiệu Hoa gật đầu: “Trần Trường Sử suy xét thấu đáo.”
Trần Trường Sử thấu đáo, vậy thì người không thấu đáo chẳng phải chính là Mã huyện lệnh sao?
Mồ hôi lạnh túa ra trên trán Mã huyện lệnh, ông ta vội vàng cúi đầu nhận tội: “Hạ thần suy nghĩ chưa chu toàn, xin quận chúa trách phạt.”
Giang Thiệu Hoa dịu dàng mỉm cười: “Chỉ là đôi lời trò chuyện thôi, Mã huyện lệnh không cần quá căng thẳng.
Thuế thương mại do triều đình quy định, bổn quận chúa không thể tự ý thay đổi.
Việc tăng thuế tuyệt đối không thể thực hiện.”
“Có điều, nếu các nha hành sẵn lòng tự nguyện quyên góp để mua lương thực, thì không có vấn đề gì cả.”
Ánh mắt Mã huyện lệnh sáng lên, lập tức đáp: “Quận chúa nói chí phải.
Huyện Tỉ Dương còn cần xây thêm sáu kho lương nữa, các nha hành quyên góp một chút lương thực cũng là điều hợp lý.”
Giang Thiệu Hoa khẽ cười: “Mã huyện lệnh không ngại triệu tập các chưởng quỹ của bốn nha hành đến hỏi thử một tiếng.
Nhất định phải để họ tự nguyện đóng góp, đừng để vì chút chuyện nhỏ mà sinh lòng oán hận.”
Mã huyện lệnh vâng dạ không ngừng.
Mã Diệu Tông ngẫm nghĩ, chợthểu ra dụng ý sâu xa bên trong, trong lòng âm thầm chấn động.
Vị quận chúa trẻ tuổi này, tâm cơ quả thật sâu không lường được.
Chỉ bằng vài câu trò chuyện nhẹ nhàng, đã khéo léo cảnh tỉnh và răn đe nhà họ Mã rồi.
Đang mải suy nghĩ, quận chúa bỗng quay đầu nhìn sang: “Mã Xá Nhân.”
“Thần có mặt.”
Mã Diệu Tông lập tức tập trung tinh thần, nghiêm cẩn đáp lời.
Quận chúa mỉm cười hỏi: “Hôm qua đến nha hành, bổn quận chúa thấy ngươi dường như khá quen thuộc với nơi đó.
Ngươi có biết bốn nha hành ở huyện Tỉ Dương chuyên mua bán nhân khẩu, trong đó có bao nhiêu phần là người ngoại tộc, bao nhiêu phần là dân Đại Lương?”
Đây lại là một câu hỏi sắc bén, chạm thẳng vào chỗ khó mà trả lời thẳng thắn.
Giả vờ không biết thì quá giả tạo, trả lời rành rọt lại không ổn.
Nói không biết sẽ thể hiện sự kém cỏi của hắn với tư cách là trưởng tôn của nhà họ Mã.
Nhưng nếu nói biết, thì câu hỏi đặt ra là: Tại sao một người ngoài như hắn lại nắm rõ tình hình kinh doanh và những bí mật trong nội bộ các nha hành?
Quan trọng hơn, buôn bán nhân khẩu vốn là một ngành nghề mờ ám, không thể hoàn toàn trong sạch…
Sau lưng Mã Diệu Tông, mồ hôi lạnh rịn ra, không dám đối diện với ánh mắt sáng quắc của quận chúa, đầu óc xoay chuyển rất nhanh rồi cẩn trọng đáp: “Hồi bẩm quận chúa, trại ngựa thường xuyên cần người làm việc, thần cũng thường đến nha hành để mua người.
Với hiểu biết của thần, người ngoại tộc chiếm ít nhất một nửa.”
Quận chúa khẽ “ừm” một tiếng, thở dài: “Bách tính nếu còn có cơm ăn áo mặc, ai lại muốn bán thân làm nô lệ?
Bổn quận chúa chỉ mong quận Nam Dương thái bình, bách tính đều có thể no ấm, không đến mức vì nặng gánh thuế má mà phải bán vợ gả con.”
Mã Diệu Tông cố kìm nén không đưa tay lau mồ hôi trên trán, dè dặt đáp lời: “Thần xin vâng.”
Quận chúa tiếp tục, giọng nói trầm xuống, mang theo chút nghiêm nghị: “Dù là người ngoại tộc, khi đã vào trại ngựa, cũng phải để họ có áo che thân, có cơm no bụng.”
Nói đến đây, ánh mắt nàng càng thêm sắc bén: “Sáng mai, bổn quận chúa sẽ đích thân đến trại ngựa xem xét.”
“Mã huyện lệnh tuổi tác đã cao, không cần vất vả đi cùng.
Để Mã Xá Nhân dẫn đường là được.”
Tổ tôn nhà họ Mã cùng đồng thanh đáp vâng, nhưng sắc mặt đều có chút cứng nhắc.
Tối hôm đó, trong thư phòng, Mã huyện lệnh nghiêm nghị dặn dò trưởng tôn: “Hôm nay ngươi cũng đã thấy rõ sự lợi hại của quận chúa rồi đấy.”
Mã Diệu Tông vẫn còn cảm giác bàng hoàng, không nhịn được dùng tay áo lau mồ hôi trên trán: “Quận chúa không nói nhiều, nhưng từng câu từng chữ đều ẩn chứa thâm ý.
Khi nhìn ta, ánh mắt sắc bén đến mức khiến ta có cảm giác nàng nhìn thấu cả suy nghĩ của mình vậy.”
“Không giấu gì tổ phụ, hôm nay thần vô cùng căng thẳng, suýt chút nữa thì mất bình tĩnh trước những câu hỏi của quận chúa, hoàn toàn không dám nhìn thẳng vào mắt nàng.”
Mã huyện lệnh thở dài: “Nhà họ Mã những năm gần đây tham lam quá mức, bước đi quá lớn, bạc kiếm được quá nhiều, lại quá phô trương.
Quận chúa hôm nay đến đây chính là để cảnh cáo chúng ta, yêu cầu phải nhả ra một phần lợi ích để bù đắp cho dân chúng.”
“Về sau việc buôn bán ở nha hành cũng phải thu hẹp dần.
Không được quá tham lam, cũng không được làm ăn quá mức đen tối.”
“Ngoài ra, ngày mai quận chúa đến trại ngựa, ngươi tuyệt đối không được che giấu bất cứ điều gì.
Quận chúa muốn xem gì thì để nàng xem rõ ràng.”
“Quận chúa đưa ra yêu cầu gì, ngươi đều phải làm theo, không được trái ý.”
Mã Diệu Tông gật đầu vâng dạ liên tục.
Do dự một lát, hắn hạ giọng hỏi: “Về chuyện trong trại ngựa có nuôi một trăm vệ binh, có cần giấu diếm đôi chút không?”
Mã huyện lệnh trầm ngâm giây lát rồi thở dài: “Không cần.
Trại ngựa có mấy trăm nô lệ, trong đó không ít kẻ là tráng hán biết cưỡi ngựa bắn tên.
Nếu không có vệ binh trấn giữ, sao có thể kiểm soát được?
Quận chúa sẽ không trách tội chúng ta vì chuyện này đâu.”