“Thôn xóm hẻo lánh này, có đại địa chủ không?” Trần Mậu Sinh hỏi.
Lý Hiếu Nghĩa lắc đâu nói: “Không có đại địa chủ, bọn họ di chuyển từ Mân Việt đến, khi lập nghiệp gian khổ, đất đai cằn cỗi, khai hoang mới chỉ một trăm năm. Làm gì có thể có đại địa chủ gì? Thôn xóm hẻo lánh ở trong núi, đa số là trung nông và tiểu địa chủ, căn bản không cần chia ruộng. Hơn nữa, địa chủ chiếm hơn một trăm mẫu rất ít, hầu như có thể xem như là không đáng kể.”
Trần Mậu Sinh nói: “Ta phải phái người xin chỉ thị của Tổng trấn.”
Nói chuyện một hồi với quan tuyên giáo, Trần Mậu Sinh lại đi gặp Trâu Duy Liễn và Lưu Hoàn.
Trong thời không vốn có, Trâu Duy Liễn đã nên chết bệnh từ năm trước. Hắn lập được công lớn ở Phúc Kiến, lại bị Ôn Thể Nhân vu hãm đến bị bãi quan, đợi sau khi Ôn Thể Nhân rơi đài, Hoàng đế Sùng Trinh mới nhớ đến hắn, sau khi hỏi thăm thì phát hiện Trâu Duy Liễn đã qua đời.
Rất nhiều đại thần đều là như thế, không bãi quan thì còn sống tốt, bãi quan hồi hương thì sống một hai năm đã tức đến chết bệnh.
Bao gồm ở Ôn Thể Nhân cũng như thế, khi ở triều thì vui vẻ, mất quan năm thứ hai thì đã bệnh chết.
Ít nhất bây giờ thì, Trâu Duy Liễn không bệnh không tật, ít nhất còn có thể sống mười năm tám năm.
Trâu Lương Ích giới thiệu nói: “Phụ thân, vị này là Trần Tuyên giáo ti, tên húy là Mậu Sinh tiên sinh.”
“Trâu tiên sinh, hân hạnh!” Trần Mậu Sinh chắp tay nói.
Trâu Duy Liễn nâng tay đáp lễ, động tác có chút miễn cưỡng, cười cũng có chút miễn cưỡng.
Trần Mậu Sinh lại chắp tay nói: “Bá kiến Lưu tiên sinh.”
“Hân hạnh,” Lưu Hoàn lại rất tự nhiên, hơn nữa thái độ cũng rất mơ hồ, vẫn luôn không nói là có tình nguyện quy phục hay không.
Tri phủ Cống Châu Đại Minh Lưu Hoàn, vết tích duy nhất để lại trong lịch sử, đó là đề tên cho tấm biển chùa Không Động.
Vừa uống trà, vừa nói chuyện phiếm,Trâu Duy Liễn vẫn luôn không vui vẻ.
Cuối cùng, Trần Mậu Sinh hỏi: “Xin thỉnh giáo hai vị tiên sinh, người Hẹ ở Nam Cống này, rốt cuộc tình hình là như thế nào?”
Trâu Duy Liễn chỉ vào Lưu Hoàn: “Việc này nên hỏi hắn.”
Lưu Hoàn cười nói: “Tại hạ bất tài, nguyên quán ở Quảng Đông, chính là người Hẹ.”
Trần Mậu Sinh vội vàng nói: “Xin Lưu tiên sinh vui lòng chỉ giáo.”
Lưu Hoàn nói: “Người Hẹ di cư xuống phía nam từ thời nhà Tấn. Mà người Hẹ Nam Cống, phần nhiều là di chuyển từ Nâm Việt đến vào thời nhà Tống. Sau khi Đại Minh lập quốc, người Hẹ Nam Cống, lại trở về Mân Việt với số lượng lớn.”
“Vì sao sau gần trăm năm bọn họ lại trở về?” Trần Mậu Sinh hỏi.
Lưu Hoàn giải thích nói: “Trong năm Gia Tĩnh, giặc Oa tập kích quấy rồi, số lượng lớn bách tính ở vùng duyên hải chuyển tới đất liền, khiến cho Việt Đông, Mân Tây người nhiều đất ít. Vừa hay, Nam Cống bởi vì chiến loạn nên dân cư ly tán với số lượng lớn. Người Hẹ ở Việt Đông, Mân Tây đã liên kết thành đoàn di cư đến Nam Cống.”
Ngụy Gia Câu kia, còn có một tình hình không nói rõ ràng.
Sau khi Vương Dương Minh và các đại thần bị tiêu diệt, đặc biệt là khách binh ngoài tỉnh tàn sát bừa bãi, rất nhiều nông thôn Nam Cống đều bị tiêu hủy, tất cả địa chủ đều bỏ chạy đến định cư ở huyện thành.
Người Hẹ di chuyển từng thôn từng thôn, một bộ phận điền hộ giàu lên, hơn nữa đảo khách thành chủ, hình thành nên hào điền ngày hôm nay. Trải qua hơn trăm năm phát triển, rất nhiều hào điền đã sắp chuyển biến thành đại địa chủ, vì thế nên trong người Hẹ cũng có mâu thuẫn giữa địa chủ, điền hộ.
Người Hẹ chuyển đến từ thời kỳ giữa và cuối thời Gia Tĩnh, một bộ phận làm điền hộ, còn phần nhiều là đi khai hoang khai khẩn, trở thành tiểu địa chủ và trung nông.
Lúc này, mâu thuẫn người Hẹ, thật ra không còn tính là rất kịch liệt nữa, bởi vì mãi đến thời kỳ Càn Long, người Hẹ Mân Việt vẫn luôn di chuyển trở về Nam Cống.
Về phần thời kỳ đầu Thanh triều, vì sao lại có số lượng lớn người Hẹ di chuyển đến Cống, đương nhiên là do đánh trận tạo thành.
Dân bản xứ Nam Cống và người Hẹ, địa chủ và điền hộ, bỏ qua mâu thuẫn, nhất trí kháng Thanh. Chỉ nhìn vào huyện Thượng Do để nói, vận động kháng Thanh vẫn luôn liên tục đến năm Khang Hi, gần như bách tính nơi đây đều bị giết hết!
Căn cứ vào “Huyện Thượng Do chí” ghi lại:”Từ năm Khang Hi thứ mười ba đến Kim (Càn Long), người chết không hương khói, bốn vách tường trống không, một mảnh cô thành núi hoang.”
Vì thế, vào thời kỳ cuối thời nhà Thanh, càng ngày càng có nhiều người Hẹ di chuyển đến, khi đó mâu thuẫn người Hẹ mới đạt đến đỉnh cao.
Mà người Hẹ Nam Cống vào cuối thời nhà Thanh, rất nhiều người còn đang chăm chỉ lao động làm giàu, khai khẩn đất hoang càng ngày càng hướng về trong núi.
Hơn nữa tạo thành một loạt các vấn đề môi trường, bọn họ chặt cây trong rừng, nổ đá lấy quặng, dẫn đến đất màu bị phôi hóa nghiêm trọng.
Lưu Hoàn nhắc nhở nói: “Cống Nam núi nhiều đất ít, vẫn luôn khai khẩn núi, không trồng được bao nhiêu lương thực, ngược lại sau khi trời mưa thì núi lở. Đợi khi ngươi thống trị Nam Cống, đến mùa hãy hạ lệnh người dân trong núi gieo trồng nhiều cây thuốc lá, du trà, du dồng, và các loại cây trồng khác.”
“Xin thụ giáo.” Trần Mậu Sinh chắp tay nói.
Giang Tây cuối thời nhà Minh, người Hẹ phát triển rất nhanh, khắp nơi khai hoang trồng lương thực, khiến cho quan phủ rất đau đầu.
Nhưng quan phủ hạ lệnh cấm, người Hẹ căn bản không tuân thủ. Mãi đến khi thiên tai liên tục ập đến, bọn họ mới để ý, do đó ở Nam Cống hình thành khu kinh tế cây du trà, du đồng, cây thuốc lá, dùng rừng trồng thay thế rừng tự nhiên.
Trâu Duy Liễn không muốn làm việc cho Triệu Hãn, nhưng cũng không thể nào làm quan ở Đại Minh, nên dứt khoát đi phủ Cát An dạy học.
Mà Tri phủ Cống Châu Đại Minh Lưu Hoàn, lại đổi tên là Lưu Vũ ở lại, được Trần Mậu Sinh bổ nhiệm làm phụ tá.
Lưu Hoàn làm quan viên Đại Minh, cũng không làm được cái gì, chính sách cũng không thể nào thi hành, chỉ có thể cả ngày niệm kinh nghiên cứu Phật học.
Sau khi được Trần Mậu Sinh mời làm việc, quả thật là có được mùa xuân thứ hai, trong một tháng đã hiến hơn mười kế.
Người này còn có thể nói tiếng người Hẹ, trở thành phiên dịch bên cạnh Trần Mậu Sinh.
Bên phía Triệu Hãn cũng đưa ra câu trả lời, nếu người Hẹ ở thôn xóm hẻo lánh, thật sự đều nhờ khai hoang làm giàu, mỗi người có thể giữ lại một trăm mẫu ruộng. Nhưng mà, tuyệt đối không thể vượt qua giới hạn một trăm mẫu, hơn nữa gia đình có hơn mười người Hẹ thì phải chia tài sản ra ở riêng!
Bởi vì có Lưu Hoàn giúp đỡ, Trần Mậu Sinh lôi kéo được rất nhiều người dân nghèo bản địa vào đoàn tuyên giáo, công tác chia ruộng ở thành Cống Châu rất thuận lợi.