Chúng tôi đã ấn định ngày tôi đến Tours vào tháng Năm. Và tháng Năm đã tới.

Gần đến ngày đi, cảm giác lo lắng tăng dần, tôi cố không để ý đến nó. Hôm trước, vào cuối ngày, tôi bị một cơn hoảng loạn. Bỗng nhiên, tôi nhận ra rằng tôi hoàn toàn không thể gặp bốn hoặc năm lớp học sinh trung học. Điều làm tôi co cứng người lại, đó là ý nghĩ phải tỏ ra dễ thương, phải thể hiện mình tốt, trả lời các câu hỏi về công việc hiện tại của tôi trong khi tôi cảm thấy mình quá trống rỗng, quá bối rối. Tất cả chỉ là cách thể hiện. Không đâu, tôi không thấy mình, trước tám mươi thanh thiếu niên, khẳng định rằng tôi đang viết văn. Không, tôi không thấy mình trả lời câu hỏi tất yếu này: “Cô sẽ có thể viết gì sau đó ?”

Các học sinh trung học ấy đã đọc nhiều tác phẩm của tôi, đã chuẩn bị nhiều câu hỏi, một số đã làm các hoạt động bổ trợ (cắt dán, phim ngắn) mà chúng định cho tôi xem. Tôi không có lý gì để từ bỏ. Nhưng tôi không thể đến đó.

Vào buổi tối, thấy tôi quá lo lắng, L. đề xuất mạo danh tôi. Như thể đó là điều tự nhiên nhất trên đời, thế đấy, đó là một giải pháp như mọi giải pháp khác, các học sinh sẽ không thất vọng, việc đó sẽ giúp tránh phải hoãn lại cuộc gặp, tránh phải đổi vé tàu, lại phải đối mặt với vẫn nỗi e sợ ấy.

Tôi sững sờ. Thế chỗ tôi? Nhưng làm sao cô có thể hình dung rằng sẽ không ai nhận ra điều đó? Nhưng L. hoàn toàn chắc chắn về kế hoạch của mình. Những người này mới chỉ nhìn thấy tôi qua ảnh, thế nhưng, nói chung, tôi phải thừa nhận rằng hầu hết ảnh chụp đều là lừa dối và không liên quan mấy đến thực tế. Hơn nữa, theo cô, những bức ảnh chụp tôi có sẵn trên Internet đều không giống tôi. Chúng không tạo thành một bức chân dung thống nhất, mà trái lại, chúng góp phần tạo ra một hình ảnh không cố định và khó nhận ra. Các điểm mốc đã rối tung. Khi thì tôi để tóc xoăn, khi thì tôi để tóc thẳng, trong một số bức ảnh trông tôi như vừa đi nghỉ ở biển về, trong những bức khác như vừa ra tù, ba mươi lăm hoặc năm mươi lăm tuổi, như một cô tư sản ở Neuilly hay một kẻ bụi bặm đầu bù tóc rối, nói tóm lại, tất cả những điều này tạo ra một biên độ thực sự để tái tạo lại tôi , theo như cách nói của cô. Một vài chi tiết được lựa chọn cẩn thận sẽ cho phép chúng tôi chơi vố này. Cô chắc chắn mọi chuyện sẽ ổn. Rủi ro không quá lớn. Vả lại, cô đã đọc tất cả các bài trả lời phỏng vấn của tôi trên báo chí (kể từ khi mới bắt đầu, cô nói rõ), cô đã nghe tôi nói nhiều lần trên đài phát thanh, cô cảm thấy hoàn toàn có thể thay tôi trả lời những câu hỏi thường gặp về nguồn gốc những cuốn sách của tôi hoặc về công việc viết lách. Còn lại, cô sẽ ứng biến.

Tôi rất muốn cho rằng việc này có vẻ thật điên rồ, nhưng tôi đã chấp nhận.

Rạng sáng hôm sau, L. mặc quần áo của tôi (chúng tôi chọn bộ đồ tôi đã mặc trên những bức ảnh dễ thấy nhất trên Internet, xuất phát từ nguyên tắc là chúng đã để lại dấu ấn trong tiềm thức của những người đón tiếp tôi), sau đó tôi dành nửa giờ để làm tóc cho cô, nhờ máy uốn tóc mà Louise để lại trong phòng. Tóc L. dài bằng tóc tôi và chỉ hơi sáng màu hơn tóc tôi. Kết quả khiến chúng tôi bật cười, nhất là khi L. bắt đầu bắt chước cử chỉ, ngữ điệu của tôi, như thể cô đã lặp đi lặp lại bài tập này hàng chục lần, một mình trước gương. Cô có tài thực sự.

6 giờ sáng, vé tàu trong túi, cô bắt taxi đến ga Montparnasse.

Cô đã gửi cho tôi hai ba tin nhắn từ tàu tốc hành, sau đó cả ngày tôi không có tin tức gì. Chúng tôi đã thỏa thuận rằng cô sẽ chỉ gọi cho tôi khi cô bị đưa tới đồn cảnh sát vì mạo danh.

Ngoài việc nhìn vào điện thoại mười phút một lần, tôi không thể làm gì khác. Tôi để mặc mình tưởng tượng ra hai ba kịch bản thảm họa: L. bị học sinh vạch mặt rồi ném sách vào mặt cô, L. trả lời không đâu vào đâu những câu hỏi được đặt ra cho cô, L. xúc phạm một giáo viên không tôn trọng cô.

L. không muốn tôi đến nhà ga đón cô. Cô nghĩ tốt hơn là tôi nên tranh thủ khoảng thời gian chỉ có một mình. Khoảng 10 giờ tối, khi không thể chịu đựng thêm nữa, tôi nghe thấy tiếng cô đi lên cầu thang.

Trên mặt cô, tôi nhận ra vẻ mệt mỏi vốn rất quen thuộc với tôi. L. xác nhận với tôi rằng mọi chuyện cứ tuần tự đan xen mà không có thời gian chết, tàu tốc hành, bữa trưa trong căng tin, cuộc gặp với các học sinh, ký tặng sách, bữa ăn nhẹ trong phòng giáo viên, tàu tốc hành. Không có thời gian chết và không có bất cứ sự cố nào dù là nhỏ nhất. Chỉ có một khoảnh khắc do dự thoáng qua ở nhà ga thành phố Tours khi bà phụ trách tư liệu đến đón cô. Bà nhìn cô nhiều lần trước khi tiến về phía cô, và sau đó, khi đã chào nhau, bà vẫn tiếp tục liếc nhìn cô. Sau vài giây bối rối, bà xin lỗi vì đã không nhận ra cô ngay lập tức, bà hoàn toàn không hình dung ra tôi trông lại như thế. Trái lại, ở trường trung học, hai giáo viên dạy Văn không hề do dự. Họ vui mừng được gặp tôi, học sinh đang nóng lòng chờ tôi. Trong buổi gặp, một cậu bé khiến tất cả bật cười khi cậu hỏi có phải L. đã phẫu thuật thẩm mỹ không: cô trông trẻ hơn trong ảnh. Giáo viên của cậu đã trách mắng cậu. Các học sinh đặt nhiều câu hỏi về khía cạnh tự truyện trong những cuốn sách của tôi, đặc biệt là cuốn gần đây nhất. L. ấn tượng khi thấy trọng tâm các câu hỏi của học sinh liên quan đến điểm này: tại sao tôi lại coi cuốn sách của mình là một cuốn tiểu thuyết, tất cả có phải là sự thật hay không, nhân vật này hay nhân vật kia đã ra sao rồi, cuốn sách được gia đình tôi đón nhận như thế nào? Rất nhiều câu hỏi mà tôi biết rõ và tôi đã trả lời biết bao nhiêu lần.

Đứng trước mặt tôi, L. không thể che giấu niềm phấn khích cũng như tự hào của cô: cô đã khiến người ta tưởng cô là tôi và đã thành công! Tôi có nhận ra điều đó có nghĩa là thế nào không? Từ nay chúng tôi có thể hoán đổi cho nhau, ít ra là cô có thể thay thế tôi. Chắc chắn là có cách để hoàn thiện vở diễn, bởi cô có thể cải thiện, cô chắc chắn như vậy, việc đó có thể giải phóng tôi khỏi tất cả các loại nghĩa vụ nếu tôi muốn.

– Cậu biết không, tớ có thể lặp lại việc đó, Delphine ạ, bất cứ khi nào cậu cần. Và tớ chắc chắn rằng mọi việc vẫn ổn với cả những người quen biết cậu. Các chủ nhà sách, thủ thư, nhà báo. An toàn và chắc chắn. Cứ tin tớ đi, người ta không biết nhìn đâu. Họ quá bận rộn bởi chính họ rồi. Chúng ta sẽ thử nghiệm khi nào cậu muốn. L. vui như thể cô vừa giành được một giải diễn xuất lớn.

Vì quá vui, cô không nhận ra sự khó chịu mà tôi phải khó khăn lắm mới giấu đi được. Tôi xua đuổi cảm giác kỳ cục làm tôi hơi choáng váng. Lần này, cô đã giúp tôi tránh khỏi một tình huống khó.

Tôi cảm ơn cô. Thậm chí tôi nghĩ mình còn nói thêm: tớ không biết phải làm gì để đền ơn cậu.

Ngày hôm sau, L. nói với tôi rằng chúng tôi nhận được một email rất nồng nhiệt của các giáo viên. Họ đã có những phản hồi tuyệt vời, học sinh rất thích buổi gặp gỡ mà chúng cho là thật sống động, lý thú và thoải mái.

Chúng ta đã có lý khi đến đó.