L. đến nhà tôi vào thứ Hai sau đó. Cô đi cùng một thanh niên chừng hai mươi tuổi. Vóc dáng cậu, hàng mi dài của cậu, vẻ uể oải thiếu niên trong cử chỉ của cậu, khiến mắt nhìn phải nán lại. Cậu rất đẹp trai.

Trước đó một chút, cậu đã tới nhà cô và giúp cô chuyển bốn chiếc va li to tướng mà cô chọn mang theo. Vừa đến nơi, cậu lại xuống để xách nốt những chiếc còn để bên dưới. Cậu để chúng ở thềm nghỉ, rồi lại chạy xuống lấy mấy cái túi trong xe của L. Tôi sống ở tầng bảy và tòa nhà không có thang máy, nhưng dường như cậu không thấy mệt.

Nhìn số hành lý, tôi nghĩ rằng L. đã lên kế hoạch dài hơi. Tôi khó có thể tưởng tượng được cô chuyển đi mà không mang theo một phần tủ quần áo và chắc hẳn cô còn mang không ít hồ sơ để làm việc.

Khi cậu thanh niên trở lên lần thứ ba, tôi mời cậu một ly cà phê. Cậu quay sang phía L., chờ đợi sự đồng ý của cô, nhưng L. giả vờ lờ đi câu hỏi trong mắt cậu. Sau vài giây, cậu từ chối.

Khi cánh cửa đóng lại, tôi hỏi L. cậu ta là ai. Cô mỉm cười. Điều đó có quan trọng không? Không, tôi trả lời, chỉ là tò mò thôi. L. bảo với tôi đó là con trai một cô bạn. Cô không gọi tên cậu, không cảm ơn cậu, và chỉ chào khẽ cậu.

Tôi định để L. ở phòng của Paul. Tôi nhớ là vào lần đầu tiên cô đến, cô đã rất thích màu tường trong phòng. Tôi để L. có thời gian dỡ đồ đạc. Tôi đã dọn sạch vài cái kệ và một phần tủ treo quần áo để cô có thể xếp quần áo của mình vào đó. Tôi cũng dọn giường và bàn làm việc, nơi cô vội vã đặt máy tính xách tay. Cô còn rất ít thời gian để hoàn thành cuốn tự truyện của nữ diễn viên đúng thời hạn nhà xuất bản yêu cầu, đó là lý do tại sao cô không thể tìm ngay một căn hộ mới. Tôi không bao giờ biết tại sao cô phải rời bỏ căn hộ của mình vội vã đến như vậy.

Không lâu sau tôi nhận ra rằng L. đã mang sang nhà tôi gần như mọi thứ cô có, ngoại trừ bốn hoặc năm thùng giấy mà cô đã đưa được xuống hầm của bà hàng xóm tầng dưới. L. không có đồ đạc gì, cô giải thích cho tôi, cô đã bán tất cả mọi thứ sau cái chết của chồng (cô nhấn mạnh nhiều lần từ tất cả , nghĩa là không có đồ vật nào thoát khỏi quyết định này). Kể từ đó, cô luôn thích thuê những căn hộ có sẵn đồ đạc. Cô không muốn làm cho mình nặng nề hơn, chứ chưa nói đến chuyện ăn sâu cắm rễ ở một chỗ. Trái lại, L. sở hữu quần áo. Nhiều, cô muốn thừa nhận điều đó.

Tôi không nhớ lắm về những tuần đầu tiên L. ở nhà tôi.

Điều này hẳn là do cô quá bận rộn với văn bản cô đang viết và ít ra khỏi phòng. Qua cánh cửa, tối nghe thấy cô nghe đi nghe lại những đoạn ghi âm phỏng vấn, cái thứ chất liệu thô mộc, do dự, đôi khi mơ hồ để từ đó cô sáng tác. Cô dừng lại trước một câu, tua lại, nghe lại. Cô có thể nghe mười lần cùng một đoạn, như thể, vượt trên lời nói, cô đang cố nắm bắt điều gì đó không thể nói ra và cô phải đoán định. Sau khi rót đầy nước nóng vào ấm trà, cô cứ thế ở lì bốn năm tiếng không rời khỏi phòng, trong bầu không khí im lặng mà không có gì làm xáo động. Tôi không nghe thấy tiếng chân ghế trượt trên sàn nhà, tôi chưa bao giờ nghe thấy cô đi lại cho chân đỡ mỏi, tôi cũng không nghe thấy cô ho hay mở cửa sổ. Khả năng tập trung của cô khiến tôi ấn tượng.

Tôi đã hy vọng rằng việc sống chung với L. sẽ giúp tôi trở lại làm việc.

Tôi thường thấy rằng sẽ dễ dàng hơn khi được làm việc cạnh nhau. Trong một nỗi cô độc tương đối.

Tôi thích cái ý nghĩ rằng, ở ngay gần mình, một ai đó cũng đang trong tư thế tương tự và cũng đang nỗ lực tập trung. Đó là lý do tại sao, khi còn là sinh viên, tôi dành rất nhiều thời gian ở thư viện.

Nhưng việc L. miệt mài ở bàn làm việc không ngăn được tôi giậm chân tại chỗ.

Đến bây giờ tôi cũng không thể nói mình đã làm gì, thời gian trôi qua nhanh và không có mối bận tâm thực sự nào, nhưng không có gì xuất hiện từ đó cả.

Buổi sáng, tôi chuẩn bị xa lát hoặc mì ống cho L. và tôi.

Khoảng 1 giờ chiều, tôi gọi cô và chúng tôi nhanh chóng ăn trưa trên bàn bếp nhỏ, ngồi đối diện nhau.

Sau đó tôi bắt đầu những buổi đi dạo dài đầy cô đơn. Tôi quấn mình trong chiếc khăn màu cam rộng mà L. đã tặng tôi vào ngày cô dọn đến, và tôi bước đi. Tôi mơ đến những cuốn sách mình không còn có thể viết được nữa. Tôi lê bước bên ngoài cho đến khi màn đêm buông xuống. Khi trở về từ những cuộc lang thang ấy, cuối cùng tôi vẫn luôn băng qua quảng trường nơi tôi thường đưa Louise và Paul tới khi chúng còn nhỏ. Vào thời điểm khu vực có các trò chơi vắng tanh, tôi đứng trước những máng cầu trượt hoặc đám thú bập bênh, tôi cố tìm lại khuôn mặt trẻ thơ của chúng, tôi tìm tiếng cười của chúng, âm thanh của lớp cát dày dưới đôi giày của chúng, tôi thấy lại màu mũ của chúng, những bước đi đầu tiên còn chưa vững vàng của chúng. Nơi đây từng diễn ra điều gì đó mà người ta không thể cầm giữ được.

Vào buổi tối, thỉnh thoảng tôi nghe thấy L. nói chuyện điện thoại. Những cuộc trò chuyện khá dài mà tôi nhận thấy âm điệu chứ không nghe rõ nội dung. Tôi cũng từng nghe thấy cô cười, rất to. Vì không bao giờ nghe thấy điện thoại di động của cô đổ chuông hay rung lên, nên tôi nhớ mình đã tự hỏi liệu có phải L. nói chuyện một mình không.

Sau khi dọn đến nhà tôi, cuối cùng thì L. cũng đảm trách mọi việc – thư từ, tờ khai, những khoản đóng góp, tóm lại là tất cả những việc cần phải bật máy tính hoặc cầm bút lên. Những gì dường như tôi không thể vượt qua lại được cô giải quyết trong vài phút.

Khi thay tôi trả lời thư từ, buổi tối cô tóm tắt ngắn gọn lại cho tôi: chúng ta đã trả lời không với việc này hoặc việc kia, chúng ta đã được gia hạn cho việc khác, chúng ta đã lùi sang năm sau việc viết một vở kịch ngắn cho liên hoan sân khấu Paris của những người phụ nữ.

L. tạm thời khắc phục được sự bất lực của tôi. Tôi không thể viết bất cứ điều gì và không thể cầm bút quá ba phút, nhưng cuối cùng thì tôi cũng xoay xở không đến nỗi quá tệ.

Chúng tôi đối mặt.

Khi L. ra ngoài mua sắm hay đến một cuộc hẹn, tôi không thể ngăn mình vào phòng cô. Trong vài giây, ánh mắt tôi quét qua mọi thứ – quần áo vắt trên ghế, giày dép xếp hàng dưới bộ tản nhiệt, công việc còn dang dở. Thực ra, đó là thứ khiến tôi quan tâm nhất, và tất nhiên cũng là thứ khiến tôi tò mò nhất: quan sát những tờ giấy nháp ấy nằm trải trên bàn, được chữa bằng bút chì, phủ đầy vụn tẩy, tôi lướt tay trên giấy mà không đọc. Và những vòng tròn màu đất son do tách trà của cô để lại trên giấy.

Tôi nhìn vào khoảng không gian mà cô chiếm hữu này, những dấu hiệu rõ ràng của công việc đang được tiến hành, những ghi chép, những mẩu giấy nhắc việc, những trang giấy được in ra và sửa chữa, tất cả những thứ đó, không những chẳng gần gũi với tôi, mà dường như còn thuộc về một thế giới tôi không biết đến, một thế giới mà tôi bị cấm đoán.

Chính vào thời kỳ ấy, L. đã bắt đầu thứ mà tôi nhanh chóng đặt tên là nghi thức thư viện. Vào buổi tối, nhiều lần một tuần, L. dành thời gian khá lâu xem xét sách trên kệ phòng khách nhà tôi. Cô không dừng ở việc lơ đễnh lướt qua gáy sách, như hầu hết mọi người vẫn làm. Cô dành thời gian xem kỹ từng hàng, đôi khi lấy ra một cuốn để chạm vào nó. Khi thì tôi thấy khuôn mặt cô giãn ra, vẻ tán thành, khi thì cô cau mày, vẻ phật ý rõ ràng. Và rồi luôn đến cái lúc cô lại hỏi tôi một lần nữa rằng có phải tôi đã đọc hết tất cả hay không. Phải, gần như tất cả sách ở đó, tôi nhắc lại với cô, ngoại trừ một vài cuốn. Vậy là L. đưa ngón tay lướt từ cuốn này sang cuốn khác, đọc to tên từng cuốn, như trong một câu duy nhất, một câu mệnh mộng và tráng lệ, mà ý nghĩa của nó vượt khỏi tôi. Tôi từng đọc hay chưa cuốn tuyên bố, nếu một đêm đông có người lữ khách, hạnh phúc hoàn hảo, bờ biển, không một ngày, người đàn bà đóng băng, căn phòng âm vang, giấc mơ của các chàng trai, cuộc đời những cánh chim, vách đá, ngày hôm qua, sau đó, hiện tại, em thấy anh thế nào, xoay mình, ân sủng và nghèo khó, phát minh của nỗi cô đơn, hãy nói với em về tình yêu, thật giống thiên đàng, hãy cầu nguyện cho chúng tôi, kỷ niệm, sóng vỗ bờ, tôi từng yêu em, mọi thứ tôi từng yêu, những tiếng kêu, cơ thể, tối thứ Sáu, những cánh diều, nguồn gốc bạo lực, mất gia đình, đi dạo, những mảnh vụn, trên bức ảnh, trong ký ức, chị em gái, giải lao, những cuộc đời bé mọn, tuần đêm, cậu bé của tôi, làn da người khác, giống hệt cha, những người từng biết, Joséphine, đêm nhục dục, lúc đầu, phần còn thiếu, nắm tay chết, mưa trước khi rơi, giữa những tiếng ồn, Đối thủ, đôi mắt khô, biên bản, lấy đà, tương lai, cuốn vở màu đỏ, người thế chân, quá nhạy cảm, độc hại, thời thơ ấu, Maria với và không có gì, ký ức xa xôi của làn da.