Từ hôm đó, việc cô tìm kiếm căn hộ mới không còn được đề cập đến nữa. Tôi không hỏi bất kỳ câu nào, cũng không thể hiện bất kỳ dấu hiệu sốt ruột nào. Trong thời kỳ này, tôi không nghĩ rằng L. giả vờ tìm chỗ ở mới. Chúng tôi không còn đề cập đến chủ đề này, như thể sự hiện diện của cô sẽ còn kéo dài.

Ngoài chuyện cái máy xay (L. đã mua một cái mới ngay ngày hôm sau), L. bình tĩnh và có tâm trạng ổn định. Cô tỏ ra ân cần, tinh tế, không để việc gì tồn ứ lại. Cô đi mua sắm thường xuyên, thay thế những gì còn thiếu. Việc chúng tôi sống chung rất ổn và chúng tôi không bao giờ có bất kỳ tranh chấp nào về chuyện nhà cửa.

L. hòa vào khung cảnh, như thể cô vẫn luôn ở đó. Sự hiện diện của cô mang lại cho tôi một thứ giống như trợ lực, tôi không thể phủ nhận điều đó. Chúng tôi là bà con thân thuộc. Chúng tôi là đồng phạm. Với tất cả ý nghĩa của từ này. Ngoài sự thông đồng, tôi đã biến L. thành đồng phạm của một bí mật mà chỉ mình cô biết. Bởi chỉ mình cô biết rằng tôi không còn có thể viết nổi một dòng hay thậm chí là cầm bút lên. Cô không chỉ biết mà còn che đậy cho tôi. Và thay thế tôi để không khơi dậy nỗi nghi ngờ. Với những thư từ hành chính và công việc mà tôi tiếp tục nhận được, L. thay tôi trả lời.

Chúng tôi từ chối các cuộc hẹn, các đề xuất viết lách.

Chúng tôi từ chối nói về những chủ đề mà các nhà văn thường được mời nói.

Chúng tôi đang tập trung làm việc.

Giờ đây, tôi buộc phải thú nhận điều đó. Tôi ý thức được rằng những người mà tôi coi như đã viết thư trả lời vào thời kỳ ấy khi đọc những dòng này sẽ hiểu ra đó không phải là tôi. Những người này hẳn có thể tìm lại trong hộp thư điện tử hoặc hòm thư nhà mình một bức thư hoặc e-mail, có chữ ký của tôi, mà tôi không viết một từ nào.

Tôi rất mong họ tha lỗi cho tôi.

Rõ ràng là việc sống chung này đã cho phép L. tăng cường ảnh hưởng của cô và tôi không chắc là mình đã kháng cự lại một cách mạnh mẽ. Tôi những muốn có thể viết rằng tôi đã chiến đấu, đã đấu tranh, đã tìm cách thoát ra. Nhưng tôi chẳng có gì để nói ngoài nhận xét đơn giản này: tôi đã phó thác vào L. vì với tôi cô là người duy nhất có thể kéo tôi ra khỏi cái hố.

Đôi khi trong tôi xuất hiện hình ảnh có chút sai lệch về một con nhện đã kiên nhẫn dệt nên tấm mạng của nó, hay một con bạch tuộc có nhiều xúc tu, mà tôi bị cầm tù nơi đó. Nhưng đây lại là thứ khác. L. đúng ra là một con sứa, nhẹ nhàng và trong mờ, được đặt lên một phần tâm hồn tôi. Sự tiếp xúc đã để lại một vết bỏng, nhưng không thể nhìn thấy bằng mắt thường. Nhìn bề ngoài, vòng kiềm tỏa vẫn để tôi tự do hành động, nhưng gắn kết tôi với cô, nhiều hơn tôi có thể tưởng tượng.

Đối với rất ít những người mà tôi còn giữ liên lạc (các con tôi, François, biên tập viên của tôi), tôi khiến họ tin rằng tôi đã làm việc trở lại. Tôi đã bắt đầu một cái gì đó . Tôi chỉ mới ở giai đoạn đầu, nhưng tôi đang tiến lên.

Tôi đã không gọi cho bất kỳ người bạn nào để kể về sự bế tắc của mình. Tôi sợ rằng họ sẽ coi đó là thói đỏng đảnh của một đứa trẻ được nuông chiều, mà thế cũng đúng thôi. Tôi chẳng có bất kỳ cớ nào và tôi dường như không thể biện minh cho sự nhàn rỗi của mình.

Với François, tôi cũng không nói gì. Tôi sợ anh không yêu tôi nữa. Tôi không chỉ không nói gì với anh, mà khi anh trở về, tôi còn cố thu xếp để anh không gặp L. bao giờ. Bởi tôi biết rằng ngay khi nhìn thấy cô, anh sẽ hiểu ra mọi thứ: sự dối trá, những mưu mẹo, hiệp hội tội phạm mà giờ đây chúng tôi tạo thành.

Tôi có thể nói dối François và những người xung quanh, đó là điều mà giờ đây tôi phải thừa nhận. Tôi đã chìm sâu vào dối trá cùng với một hỗn hợp trộn lẫn giữa sợ hãi, ghê tởm và có lẽ là cả một chút khoái trá.

Có những buổi sáng, khi tôi cảm thấy nỗi lo lắng phồng to trong cổ họng mình như một cuộn giấy bạc, tôi bám víu lấy câu mà một ngày L. từng nói với tôi: Những bước đà sáng tạo thực sự thường đến sau đêm tối.

Buổi tối, khi cả hai chúng tôi đều đã về nhà tôi, L. quay trở lại với nghi thức quen thuộc của mình, cô lại gần kệ sách của tôi, để bàn tay lướt qua các bìa sách, dường như dừng lại một cách ngẫu nhiên.

Tôi đã từng đọc hay chưa túi xương, con bé Ả Rập, tối của chó, đêm của chó, quần lót, chỉ có tình yêu, từ bỏ, cuốn sách bất khả, tôi từ bỏ, Chủ nhật đen tối, thanh trừng, những kẻ ngây thơ, những người cứng họng, những cô gái, sự ra đời của những bóng ma, tình mẫu tử, nghệ thuật đói, lấp lánh, một cảm giác bị bỏ rơi, không ai, người đàn ông bị ngã, tai nạn, nhà thơ, hỏi bụi, điều giày vò trái tim chúng ta, thực trạng, một mình một ngựa, mùa hè anh suýt chết, ân sủng và sự thật, cuộc sống trước mắt anh, chống lại cuộc sống, ba nguồn sáng, xa, xa họ, xa Odile, câu chuyện tình yêu, những thác nước, căn phòng vọng tiếng, cuộc sống lãng mạn của chúng tôi, con gái bạn thân, quá khứ, anh hùng và lăng mộ, mọi thứ đều được chiếu sáng, sự gián đoạn của cái chết, bóng ma, thiên đường, cây liễu, đêm giao thừa chết chóc, cà phê Nỗi nhớ, giữ lửa, Sukkwan Island, những hòn đảo, lãng quên, không bao giờ quên.

Khi François trở về, hai chúng tôi đi Courseilles vài ngày. Tôi để L. ở nhà tôi một mình. Tôi không mang theo bất cứ thứ gì để làm việc (vì lẽ hiển nhiên đó). Tôi khiến François tin – anh rất ngạc nhiên khi thấy tôi rảnh rỗi đến thế, tách xa khỏi công việc đến thế – rằng tôi cho phép mình nghỉ ngơi. Và khi anh hỏi tôi về công việc thì cũng giống như mỗi lần anh lo lắng vì chuyện ấy, tôi lại nhắc lại với anh rằng vẫn còn quá sớm để nói về nó.

Khi về nhà, tôi thấy L. đang ngồi ở bàn làm việc của Paul, dáng vẻ chăm chú. Cô thông báo với tôi rằng tôi nhận được một email từ nhà xuất bản về cuộc gặp tại một trường học ở Tours mà tôi đã hứa từ nhiều tháng trước và đã bị hoãn lại nhiều lần, vì lý do gì thì tôi không còn nhớ. Người phụ trách tư liệu của trường đã nhắc lại, cần ấn định ngay một cuộc gặp mới. Một lớp mười một và ba lớp mười đã học nhiều cuốn tiểu thuyết của tôi và đang chờ tôi.

Tôi không thực sự cảm thấy sẵn sàng, nhưng tôi đã hứa. Thoạt nhìn thì chẳng có lý do gì khiến việc này diễn ra tồi tệ cả. Tôi vẫn thường tới những buổi gặp gỡ kiểu này. Chúng tôi, L. và tôi, đã cùng nhau xem xét xem có thể đề xuất hẹn vào ngày nào.

L. nói với tôi về hai hoặc ba lời đề nghị khác mà cô đã trả lời khi tôi vắng mặt. Cô thấy tôi thư thái sau vài ngày ở nông thôn. Không hỏi tôi câu nào về kỳ nghỉ của tôi.

Buổi tối, cô lo lắng muốn biết liệu cô có thể ở lại lâu hơn một chút không. Tôi nói với cô cứ thong thả.

L. không bao giờ hỏi tôi về François như cô vẫn tự cho phép mình làm thế với bạn bè của tôi. Cô không bao giờ bảo tôi kể cô nghe chúng tôi đã gặp nhau như thế nào, cũng như chúng tôi ở bên nhau từ bao lâu rồi. Khi tôi từ nhà anh hoặc từ Courseilles trở về, cô chỉ cần biết tôi có ổn không. Cô tránh các chi tiết, những giai thoại, và mọi hình thức kể chuyện. François là một phần của cuộc đời tôi, cô không thể không biết điều ấy. Cô nhìn nhận nó, một cách ngầm định, như một dữ liệu của vấn đề. Cô không che giấu một sự hoài nghi nhất định về mối quan hệ này và đôi khi bật ra một nhận xét đủ để cho thấy rằng với cô, mối quan hệ này phản tự nhiên tới chừng nào. Tôi không hề phật ý. Trong mắt L., François là một tham số thường trực trong cuộc sống của tôi mà tôi phải thích nghi. Một mạch nguồn những điều phức tạp thì đúng hơn là một yếu tố thuận lợi. Yêu một người đàn ông dành thời gian gặp gỡ và ca ngợi các nhà văn khác, điều này với cô dường như quá nguy hiểm. Một người băng eo biển Manche hoặc Đại Tây Dương để gặp các tác giả mà anh ta cho là thú vị hơn các nhà văn Pháp – bởi vì, theo cô, những chuyến đi không ngừng của anh mang nghĩa như thế -, điều đó không giúp tôi lấy lại sự tự tin. Một tối khi uống hơi quá chén, L. thậm chí còn đi đến chỗ so sánh tôi với một cô giáo chọn sống cùng một thanh tra học đường. Điều đó khiến tôi phì cười, vì vậy cô tiếp tục:

– Quả vậy, mỗi tối về nhà, gã đó đều kể cho cô ta nghe những thử nghiệm thí điểm được các giáo viên siêu hạng ở các trường trung học xuất sắc thực hiện, trong khi cô ta thậm chí không thể duy trì trật tự trong một lớp năm...

Tôi không chắc đã nắm được ý nghĩa của phép ẩn dụ. Hay đúng hơn là tất tật các ý nghĩa của nó. Với L., đôi khi vài ngày sau cuộc trò chuyện của chúng tôi, những ý nghĩa ngầm ẩn mới xuất hiện trong tôi.

Cuộc sống chung giữa chúng tôi cứ thế tiếp tục. Việc François trở về không làm thay đổi gì nhiều. Những khi qua đêm ở nhà anh, tôi trở về nhà mình vào sáng sớm hôm sau, với cái cớ phải làm việc. Tôi thấy L. trong bếp, đang uống trà.

Câu hỏi duy nhất khá trực tiếp của L. liên quan đến anh là về cuộc sống chung có thể có giữa chúng tôi, khi mà bây giờ các con tôi đã rời nhà.

Khi tôi hỏi lại cô (cô có định làm lại cuộc đời không?), cô đã chế giễu cách hỏi ngây thơ của tôi. Làm lại cuộc đời , thế nghĩa là sao, phải chăng chỉ có thể: làm, bỏ, làm lại? Như thể chúng ta chỉ có một sợi len để đan. Cô cười rồi nói thêm:

– Như thể chúng ta là những sinh vật đơn nghĩa, được làm từ một mảnh duy nhất, bằng một chất liệu duy nhất. Như thể chúng ta chỉ có một cuộc đời.