Giờ đây khi tôi kể ra những sự việc này, được tái hiện theo trình tự gần như đúng với trình tự mà chúng đã diễn ra, tôi nhận thức được rằng có một thứ gì đó tựa một âm mưu xuất hiện, như được viết bằng mực bảo mật, ở đó, qua những kẽ hở, người ta thoáng nhận thấy sự tiến triển chậm rãi và chắc chắn của L., người mỗi ngày lại củng cố thêm ảnh hưởng của mình. Vì những lẽ đã rõ: tôi viết câu chuyện này dựa vào các thông tin có được từ thứ mà mối quan hệ này đã trở thành và từ những thiệt hại mà nó đã gây ra. Tôi biết nỗi kinh hãi mà cô đã nhấn tôi vào và kết cục bạo lực đối với cô.

Ngày hôm nay, khi lại có thể ngồi đối diện màn hình (ở trạng thái nào thì đó lại là một câu chuyện khác) và ngay cả khi việc ấy vẫn còn mong manh nhưng tôi vẫn cố gắng để hiểu. Tôi cố thiết lập các mối liên kết, những sự kết nối, các giả thiết. Tôi nhận thức rõ rằng định kiến này khiến độc giả nảy sinh một sự ngờ vực nhất định đối với L. Một sự ngờ vực mà tôi không cảm thấy. Ngạc nhiên, vui vẻ, bối rối thì có. Nhưng ngờ vực thì không. Sự ngờ vực nảy sinh rất lâu sau đó. Khi đã quá muộn.

François lại ra nước ngoài để hoàn thành bộ phim tài liệu của mình và tôi bước vào một thời kỳ hoàn toàn cô độc.

Thời kỳ ấy kéo dài nhiều tháng và giờ đây tôi khó có thể phân định các giới hạn của nó.

Tôi phải nói rằng các điểm mốc trộn lẫn, hòa quyện vào nhau, đặc biệt là khi cuốn lịch làm việc của tôi không cho tôi biết điều gì: giờ đây tôi đang lật giở những trang sổ trắng. Trong đó chỉ thấy có những lần về thăm nhà của Louise và Paul, với chữ cái đầu tên chúng được viết bằng bút màu xanh, và vài kỳ cuối tuần tôi rời Paris tới thăm chúng, một luồng khí tươi mát kéo tôi ra khỏi tình trạng đờ đẫn.

Sau khi lời tựa được viết và gửi đi, tôi đồng ý cho L. đến sắp xếp lại chút ít ở nhà tôi. Cô nhận thấy rằng thư và hóa đơn chất đống trên bàn tôi, đôi khi còn chưa được mở và lo lắng về những thời hạn thanh toán.

L. đã ký thay tôi một số tấm séc, phiếu thanh toán liên ngân hàng, trả lời nhiều thư khác nhau (bảo hiểm, ủy thác, ngân hàng...), rồi phân loại các hóa đơn tôi chưa thanh toán.

L. lo việc trả lời những thư đề nghị vẫn tiếp tục được gửi đến cho tôi, phần lớn là thông qua đại diện báo chí của tôi.

Tôi nhìn L. bật máy tính, mở một tập giấy viết thư, chọn một phong bì cỡ này hoặc cỡ nọ, phân loại mail của tôi, tóm lại là sinh hoạt ở nhà tôi như ở nhà cô, và mọi thứ có vẻ đơn giản. Nói thật, cô lại sử dụng tay trái của mình, một cách hết sức dễ dàng mà tôi thấy dường như khó có thể là giả vờ được, đó là lý do tại sao cuối cùng tôi đã tin rằng ngày tôi nhìn thấy cô viết bằng tay phải, tôi đã nhầm.

– Hiện cậu đang ở vào một thời điểm trong đời mà việc cậu trao gửi lòng tin đã trở nên thật nguy hiểm, cô nói với tôi vào một sáng khi vừa dành gần một giờ bên máy tính của tôi.

– Sao cậu lại nói thế?

– Bởi tớ đang ở vào vị trí thuận lợi để có thể thấy những cái bẫy được giăng ra với cậu. Tớ đang ở vào vị trí thuận lợi để biết được nhà xuất bản của cậu, bạn bè cậu, gia đình cậu, các mối quen biết của cậu, hiện đang chờ đợi điều gì ở cậu. Và họ làm thế nào để dẫn dắt cậu tới đó, mà vẫn có vẻ như không hề chạm tới đó.

– Nhưng những người ấy chẳng hề liên quan đến nhau, và chắc chắn họ mong đợi ở tớ những điều rất khác nhau, thậm chí trái ngược nhau.

– Về điều ấy thì tớ không chắc lắm, Delphine ạ. Tất cả đều đang khuyến khích cậu theo đuổi cái cuộc sống không rủi ro vốn là của cậu. Quay trở lại với công việc của cậu, trong một chừng mực nào đó, quay trở lại với sự thấu cảm và lòng khoan dung ít nhiều đã trở thành thương hiệu văn chương của cậu.

– Tớ không hiểu cậu đang nói về chuyện gì.

– Tớ chỉ muốn cảnh báo cậu. Đã đến lúc thể hiện một chút khả năng suy xét trong cách cậu tiếp cận với bên ngoài. Không một ai trong số những người cậu coi là thân thiết có ý tưởng nhỏ nhất về cuộc sống của cậu. Không một ai trong số những người cậu nghĩ rằng cậu đã chọn làm bạn biết được vào thời điểm này cậu đang phải đương đầu với thử thách nào. Ai bận tâm đến điều đó chứ? Ý tớ là, ai thực sự bận tâm chứ?

Tôi vẫn không hiểu cô định nói đến chuyện gì, nhưng tôi không thể để cô thích nói gì thì nói.

– Nhưng những người yêu tớ đều bận tâm đến điều đó, ít ra là họ quan tâm đến điều đó bởi điều đó khiến tớ bận tâm. Họ quan tâm trong chừng mực hợp lý, giống như ta quan tâm đến cuộc sống của một người mà ta yêu và muốn người ấy được hạnh phúc.

– Ồ được thôi... nếu cậu đã nói vậy. Đó không phải là ấn tượng tớ có, thế thôi. Rất ít người biết xuất hiện nếu chúng ta không gọi cho họ. Rất ít người biết vượt qua các rào cản mà chúng ta dựng lên trên mặt đất tơi xốp và lầy lội nơi chiến hào của chúng ta. Rất ít người có thể đến tìm chúng ta ở đúng nơi chúng ta đang thực sự có mặt. Bởi vì cậu cũng như tớ, Delphine ạ, cậu không phải là kiểu người chịu kêu cứu. Cùng lắm thì cậu cũng nói được rằng cậu vừa trải qua một giai đoạn khó khăn, nhưng đó là sau khi sự việc đã xảy ra và nếu có thể thì cũng là vòng vo trong một cuộc trò chuyện. Nhưng yêu cầu sự giúp đỡ trong hiện tại, vào thời điểm cậu xuống dốc, cậu chết đuối, tớ chắc chắn rằng cậu chưa bao giờ làm chuyện đó.

– Có chứ, chuyện đó đã xảy ra với tớ. Hôm nay, nó đã xảy ra với tớ. Đối với những việc cụ thể mà tớ biết rằng người này hay người kia có thể giúp tớ. Đó là một trong những điều mà cuối cùng tớ cũng nhận ra.

– Nhưng những người bạn thực sự là những người không cần phải gọi, cậu có nghĩ vậy không?

– Tớ không biết những người bạn thực sự là thế nào, người ta hoặc là bạn bè của nhau hoặc không phải. Khi là bạn, có những lúc người ta có thể phá bỏ các rào cản, phải, và rồi có những lúc thì khó khăn hơn.

– Nhưng bạn bè cậu đã khi nào có thể phá bỏ các rào cản, xuất hiện đúng lúc mà không cần được cho phép chưa?

– Có, tất nhiên. Điều đó đã xảy ra nhiều lần.

– Ví dụ?

– Tớ có nhiều ví dụ lắm...

– Kể tớ nghe chỉ một ví dụ thôi.

– Thì, chẳng hạn, khi bố bọn trẻ và tớ chia tay nhau, cách đây rất lâu rồi, tớ đã trải qua một thời kỳ khó khăn. Mọi chuyện diễn ra từ từ, mà tớ không hề nhận thấy, sau khi tớ chuyển nhà. Dần dần, tớ ngừng gọi điện cho bạn bè, hỏi han tin tức của họ, tớ đã để cho ngày tháng trôi đi, tớ co cuộn trong nỗi đau của mình, tớ ngủ đông, tớ ẩn mình để lột xác, tớ không biết nữa, đó là một kiểu dửng dưng mà tớ chưa từng cảm thấy, như thể chẳng còn gì là quan trọng ngoài các con tớ. Tớ không còn sức lực nữa. Chuyện đó kéo dài vài tháng. Hầu hết bạn bè vẫn tiếp tục ra dấu với tớ, gọi cho tớ, thể hiện sự hiện diện của họ, thậm chí từ xa. Rồi vào một tối thứ Sáu tháng Ba, khoảng 8 giờ, khi Louise và Paul vừa đi nghỉ cuối tuần ở nhà bố, có người bấm chuông nhà tớ. Tớ ra mở cửa. Chloé và Julie đang ở đó, trên thềm nghỉ, với một chiếc bánh sinh nhật lung linh ánh nến. Họ bắt đầu hát trong cầu thang, tớ thấy nụ cười của họ sáng lên cùng ánh lửa, một nụ cười muốn nói rằng dù thế nào chúng tớ cũng đến, bất kể tâm trạng của cậu đang ra sao. Dù không khóc nhưng tớ rất xúc động. Cậu biết không, điều khiến tớ xao lòng, và vẫn còn xao lòng khi kể lại chuyện này với cậu, chính là chiếc bánh sinh nhật. Bởi lẽ ra họ có thể mua một chiếc bánh kem mứt ở hãng Picard hay bất kỳ tiệm bánh nào trên phố nhà tớ. Nhưng không, từ cách đó hàng trăm ki lô mét, họ đã làm một chiếc bánh ngọt nhân hạnh nhân phủ kem đường không chê vào đâu được, họ cho nó vào hộp rồi vận chuyển một cách hết sức cẩn thận, họ còn chuẩn bị sẵn cả nến và bật lửa (cả hai đều không hút thuốc), họ đã thu xếp để gặp nhau trên cùng một toa của cùng một chuyến tàu tốc hành (một người đến từ Nantes, một người từ Angers), rồi sau đó họ đi tàu điện ngầm, leo lên các tầng nhà với chỗ hành lý nhỏ gọn của mình. Khi lên đến thềm nghỉ, họ đặt bánh xuống, thắp nến rồi bấm chuông. Phải, tớ đã xao lòng khi thấy hai người họ bấm chuông cửa đúng vào ngày sinh nhật tớ, với chiếc bánh tự làm trên tay, đó là lời hứa về một cuộc sống luôn luôn có chỗ cho lòng khoan dung và sự ngọt ngào, đó là lời hứa về những niềm vui lớn.

Vài năm sau, khi mẹ tớ qua đời, Tad và Sandra, những người bạn thời thơ ấu mà tớ từng kể với cậu, mỗi người sống ở một nơi, đã bắt tàu đến Paris. Họ đã dành ngày phép của mình để tới viếng mẹ tớ, để giúp đỡ tớ, để ở bên tớ.

L. chăm chú lắng nghe tôi, không nói một lời. Cô mỉm cười.

– Thật là những câu chuyện đẹp. Nhưng chúng có từ trước rồi.

– Trước cái gì?

– Trước tất cả những chuyện này.

Cô nhìn khắp xung quanh nhưng không nhằm vào cái gì đặc biệt, tôi không bảo cô nói rõ hơn, cô làm ra vẻ không hiểu.

– Bây giờ, điều thú vị là xem ai có thể đến bấm chuông cửa nhà cậu vào một tối thứ Sáu trong khi cậu không hề yêu cầu. Theo cậu, ai trong số bạn bè cậu sẽ bất ngờ ghé qua đây?

– Bây giờ thì khác. Bây giờ đã có François.

– Ở đâu?

Tôi làm ra vẻ không nhận thấy sự mỉa mai.

– Trong cuộc sống của tớ. Bạn bè tớ biết anh ấy, họ biết tớ có thể tin tưởng vào anh ấy.

– Tốt. Vậy mà tớ lại tưởng mọi thứ khác cơ. Nói giữa chúng ta với nhau thôi nhé, tớ không chắc có ai đó có thể bảo vệ cậu khỏi chính cậu đâu. Nhưng thôi. Thật vậy, điều này có thể giải thích tại sao cuối cùng thì chẳng ai quá lo lắng về sự im lặng của cậu nữa.

Tôi không hề muốn tiếp tục cuộc trò chuyện mà tôi cho là không công bằng và tàn nhẫn này. Liệu tôi có được phép nhắc L. rằng bạn bè cô không chỉ không gọi cho cô vào ngày sinh nhật mà còn không đến khi cô mời họ? Liệu tôi có được phép nói với L. rằng cô có vẻ là một người rất cô đơn, một người tạo ra một khoảng trống lớn quanh mình?

Tôi nghĩ rằng sự cay đắng của L. đến từ nỗi cô đơn của chính cô, và điều đó làm tôi buồn. Tôi không thể giận cô. L. đã mất chồng. Một điều gì đó nghiêm trọng đã xảy ra trong cuộc đời cô, đã chia cắt cô khỏi hầu hết bạn bè. L. dự kiến cho tôi những thứ không thuộc về tôi. Nhưng cô muốn giúp tôi, theo cách của mình.

Đã gần mười hai giờ trưa và L. bảo tôi là cô có hẹn ăn trưa.

Cô rời đi sau khi khuyên tôi ra ngoài một chút, trông tôi rất nhợt nhạt và mệt mỏi.

Chỉ vài ngày sau, tôi đã buộc phải đi đến nhận định này: L. có lý. Ngoài François và các con tôi, đã lâu lắm rồi không có ai viết thư hay gọi điện cho tôi nữa.

Đây hẳn là cách mà L. đi vào cuộc sống của tôi, với sự đồng thuận của tôi, bằng một kiểu mê hoặc dần dần. Tôi thường tìm kiếm xem khe nứt nào đã khiến tôi dễ bị tổn thương đến thế. Dễ thẩm thấu đến thế.

Tôi nhận được những bức thư nặc danh ngày càng bạo lực.

Các con tôi đã rời khỏi nhà và bắt đầu xây dựng ở nơi khác một cuộc sống sẽ là của chúng.

Người đàn ông tôi yêu bận rộn với công việc, với những chuyến đi và hàng ngàn dự án mà tôi khuyến khích anh chấp nhận. Chúng tôi đã chọn cách sống này nhường chỗ cho những nỗi ám ảnh khác, những khát khao khác. Do ngây thơ hay quá tin tưởng, chúng tôi cứ tưởng rằng mình tránh được mọi cám dỗ chinh phục.

Ở tuổi trưởng thành, tình bạn được xây dựng dựa trên một kiểu công nhận, đồng thuận: một lãnh thổ chung. Nhưng tôi cũng thấy dường như chúng ta tìm kiếm ở người khác một thứ gì đó chỉ tồn tại trong bản thân mình ở dạng thứ yếu, phôi thai hay bị ngăn trở. Vì vậy, chúng ta có xu hướng gắn kết với những người đã biết xây dựng một lối sống mà chúng ta phấn đấu đạt tới nhưng không thành.

Tôi biết tôi ngưỡng mộ điều gì ở mỗi người bạn của mình. Với mỗi người trong số họ, tôi có thể gọi tên những gì họ có mà tôi không có, hoặc có với số lượng quá ít.

Chắc hẳn trong mắt tôi L. là hiện thân của một kiểu vững vàng, khôn ngoan, tự tin, mà tôi cảm thấy mình không có.

L. trở lại vào hầu hết các buổi chiều.

Hơn bất cứ ai, L. đoán được tâm trạng của tôi, những mối bận tâm của tôi, dường như biết trước về các sự kiện liên quan đến tôi. Cô có ảnh hưởng đến tôi mà không ai trong số bạn bè tôi từng có.

L. nhớ tất cả mọi thứ. Ngay từ lần đầu tiên, cô đã ghi nhớ giai thoại nhỏ nhất, chi tiết nhỏ nhất, ngày tháng, địa điểm, những cái tên được đề cập trong một cuộc trò chuyện. Tôi đã đi đến chỗ tự hỏi liệu cô có ghi chép sau mỗi lần chúng tôi gặp nhau hay không. Giờ thì tôi biết rằng ở cô đó là bản chất thứ hai, một dạng tăng trí nhớ có chọn lọc.

Quả thực, với tôi, L. dường như là người duy nhất ý thức được về cuộc chiến mà tôi đang tiến hành, với những cái được mất hẳn là chẳng nghĩa lý gì – việc tôi có viết một cuốn sách hay không cũng không thay đổi tiến trình phát triển của thế giới – nhưng L. hiểu rằng đó là điều cốt yếu với tôi.

L. trở nên cần thiết, không thể thiếu với tôi. Cô ở đó. Và có lẽ tôi cần điều này: ai đó quan tâm đến tôi một cách đặc biệt. Chẳng phải tất cả chúng ta đều che giấu khao khát điên rồ này sao? Một khao khát từ thời thơ ấu mà chúng ta đã phải từ bỏ, đôi khi là một cách quá nhanh chóng. Một khao khát mà khi đến tuổi trưởng thành, chúng ta biết rằng nó là thói cho mình là trung tâm, rằng nó cực đoan và nguy hiểm. Tuy nhiên, đôi khi chúng ta phải nhượng bộ trước nó.

Chắc hẳn L. đã lấp đầy một thứ gì đó giống như khoảng trống mà tôi không ý thức được, cô đến để xoa dịu một nỗi sợ hãi mà tôi không biết cách gọi tên.

L. khiến cho những gì tôi vẫn nghĩ mình đã chôn sâu, đã sửa chữa, lại nổi lên.

Dường như L. thỏa mãn cái nhu cầu vô độ là được an ủi vốn vẫn tồn tại trong mỗi chúng ta.

Tôi không hề cần một người bạn mới. Nhưng qua những lần trò chuyện giữa chúng tôi, và trước sự quan tâm liên tục mà cô dành cho tôi, cuối cùng tôi cũng tin rằng chỉ mình L. có thể hiểu tôi.

Một sáng, L. gọi điện cho tôi từ rất sớm. Giọng cô không được bình tĩnh như mọi khi, có vẻ như cô đang thở hổn hển. Vì tôi lo lắng nên cô thừa nhận rằng cô có chút bận lòng, không có gì nghiêm trọng, nhưng cô muốn nhờ tôi một việc: liệu tôi có thể cho cô tá túc trong hai hoặc ba tuần không, trong thời gian cô tìm thuê một căn hộ mới?