Một hôm, khi L. đã ra ngoài, tôi nhận được cuộc gọi từ một nữ nhà báo của đài France Culture muốn phỏng vấn tôi về một trong những cuốn tiểu thuyết cũ của tôi. Cô đang chuẩn bị một đề tài về sức chịu đựng nơi công sở và muốn biết tôi đã viết tiểu thuyết này như thế nào, tôi đã tìm tài liệu ra sao.

Tôi không biết tại sao mình lại đồng ý. Có lẽ để chứng minh với bản thân rằng tôi có thể làm cái gì đó một mình. Ở bên ngoài L. Lần này tôi không cần cô giúp trả lời, lần này việc đó đã vượt thoát khỏi cô. Tôi đã nhận ra rằng theo thời gian, hay đúng hơn là thời gian càng đưa tôi đi xa khỏi chúng, cách nói của tôi về những cuốn sách của chính bản thân tôi càng thay đổi. Như thể một cái gì đó trong nền tảng tạo nên chúng – một hình nổi, một mô típ – chỉ có thể xuất hiện trước mắt tôi khi nhìn từ xa. Tôi tò mò muốn biết hình vẽ nào có thể nổi lên trên tấm thảm là tác phẩm này và rất vui khi ai đó vẫn quan tâm đến nó. Vả lại, trước khi có thay đổi gì thì nếu không thể viết, tôi vẫn có thể nói.

Hai ngày sau, cô phóng viên bấm chuông nhà tôi. Cô có thói quen di chuyển tới nhà các đối tượng để ghi âm trong không gian sống của họ, với một thiết bị tương đối nhẹ, cô đã nói rõ với tôi như vậy qua điện thoại, cô có thói quen tới gặp gỡ những vị khách mời, trong thế giới của họ. Từ cuộc phỏng vấn, sau đó cô dựng lại để phát trong chương trình.

Chúng tôi vừa ăn trưa xong thì người phụ nữ trẻ đến, L. cáu kỉnh, cô không tán thành việc tôi tiếp tục nói về một số cuốn sách của tôi mà không xứng để tôi phải nhìn lại.

L. lánh vào phòng trước khi tôi đón cô phóng viên. Người phụ nữ trẻ chọn ngồi trong phòng khách, cô đề nghị tôi mở hé cửa sổ để có âm thanh nền và sau đó giải thích quá trình phỏng vấn. Chúng tôi uống cà phê, cô khởi động máy. Tôi kể lại ý tưởng về cuốn sách đó đến với tôi như thế nào, vào một buổi sáng kiệt sức trên tuyến D tàu nhanh địa phương và cách tôi đã viết. Sau đó chúng tôi dành gần một giờ để nói về những chuyện trên trời dưới biển, cô nhà báo rất nhiệt tình, tôi cho rằng tôi nhớ là chúng tôi đã nói về khu phố nhà tôi, nơi cô đã sống vài năm trước, một hoặc hai bộ phim chiếu rạp về vấn đề bạo lực trong các mối quan hệ tại công sở, và sau đó cuộc trò chuyện chuyển hướng sang các chủ đề tầm phào hơn. Có lúc, khi chúng tôi vừa cười với nhau, dường như tôi nghe thấy tiếng cửa phòng L. mở, tôi nghĩ cô muốn biết chúng tôi đang làm gì.

Một lát sau, tôi tiễn người phụ nữ trẻ tới cửa ra vào. Cô lấy ra cuốn sổ ghi lịch làm việc để cho tôi biết ngày phát sóng chương trình. Chúng tôi bắt tay nhau, tôi đóng cửa lại và tôi cảm thấy sự hiện diện của L. sau lưng tôi, ngay sát gần. Khi tôi quay lại, L. chặn đường tôi. Trong một khoảnh khắc, tôi nghĩ rằng mình đã phạm phải một lỗi không thể sửa được và việc vào căn hộ của chính tôi giờ đã bị cấm. Nhưng L. đã tránh ra để tôi đi qua và theo sát bước chân tôi vào tận phòng khách, như một cái bóng trách móc.

– Cậu kết bạn mới đấy à?

Tôi cười.

– Cậu tưởng tớ không nghe thấy các cậu nói chuyện sao?

Tôi tìm trên khuôn mặt cô nụ cười xác nhận với tôi rằng đó là một câu nói đùa, nhưng nét mặt cô khiến người ta chẳng thể nghi ngờ gì về giọng điệu trong lời nói của cô. Tôi không kịp phản ứng.

– Nếu cậu nghĩ đó là cách sẽ giúp cậu thoát khỏi khó khăn thì cậu nhầm rồi. Phải, tớ đã nghe thấy các cậu nói, Delphine ạ, và tất cả những trò này để biết cậu đang ở đâu, “và vậy là cô trở lại với hư cấu sao?” (bằng một cử chỉ cô đã đặt câu hỏi trong dấu ngoặc kép), nhưng chuyện đó thì có liên quan gì đến cô ta nhỉ, chúng ta có hỏi cô ta không, chúng ta ấy, cô ta làm thể loại báo chí gì, với cái máy ghi âm Nagra giá hai nghìn của cô ta, và cô ta là ai mà lại cho ý kiến về vấn đề này, hả, chúng ta có hỏi cô ta không?

Trên khuôn mặt cô, dường như múi cơ nhỏ nhất cũng đang căng ra. L. giận tôi vì đã dành quá nhiều thời gian cho người phụ nữ trẻ này, vì đã cười với cô ta, vì đã để khoảng thời gian ấy kéo dài trong sự ngọt ngào của buổi chiều. Cô buộc tội tôi tự làm hại thanh danh của mình, vì chiều lòng người khác. Nếu một người đàn ông nói điều này với tôi, tôi sẽ nghĩ ngay đến một cơn ghen và chấm dứt cuộc nói chuyện mà không cần tranh luận gì. Như thể đã đọc được suy nghĩ của tôi, cô dịu lại một chút.

– Tớ xin lỗi. Tớ phát điên lên khi thấy cậu để mất thời gian. Đó không phải là chống lại cậu. Cậu biết tớ mong muốn cậu lại tìm thấy con đường viết lách đến chừng nào. Để làm được điều đó, một ngày nào đó cậu sẽ phải thừa nhận rằng cậu không liên quan gì đến nhà văn mà người ta muốn cậu trở thành. Thật tiện cho tất cả mọi người khi dán cho cậu một cái nhãn và cậu cứ dính vào nó. Nhưng tớ thì tớ hiểu cậu. Chỉ có tớ mới biết chính xác cậu là ai và cậu có thể viết gì.

Tôi không biết tại sao, nhưng có lẽ là vì tôi đã trải qua một khoảng thời gian vui vẻ và cô vừa làm hỏng nó, nên tôi bùng nổ:

– Nhưng cậu không thấy rằng tớ không hề biết tớ là kiểu nhà văn nào à? Cậu không thấy rằng tớ không thể làm bất cứ điều gì nữa, rằng tớ sợ đến chết đi được hay sao? Cậu không thấy rằng tớ đã đi đến tận cùng và rằng sau đó chẳng có gì cả, CHẲNG CÓ GÌ, CHẲNG CÓ GÌ, CHẲNG CÓ GÌ? Cậu làm tớ bực mình với những câu chuyện về cuốn sách ma của cậu, không có đâu, không có hình bóng của một cuốn sách được che giấu đâu, cậu không hiểu sao? Không có gì ở dưới đáy mũ, cũng không có gì sau tấm rèm, không có điều cấm kỵ, không có kho báu, không có cấm đoán! Còn sự trống rỗng thì có, cái đó thì có đấy. Nhìn tớ cho kỹ đi, nếu may mắn, cậu sẽ nhìn xuyên qua tớ được đấy.

Tôi lấy áo khoác và đi ra ngoài. Tôi cần hít thở không khí trong lành.

François đã đi quá lâu rồi, tôi thấy nhớ anh. Tôi đi lang thang trên phố. Sau đó, tôi nghĩ rằng mình đã đến rạp chiếu phim, nhưng tôi không chắc lắm. Hoặc có lẽ cuối cùng tôi đã ghé vào một quán cà phê.

Buổi tối, khoảng 7 giờ, tôi về nhà. Mùi rau nấu chín và nước dùng gà phảng phất trong căn hộ. Tôi thấy L. trong bếp, tạp dề quấn quanh eo. Cô đang chuẩn bị một món xúp. Tôi tới ngồi cạnh cô. Tôi quan sát cô trong vài phút mà không cất lời. Tóc cô được kẹp vống lên, nhưng dường như cô không túm được hết nên nhiều lọn tóc thò ra ngoài, một sự rối loạn khác thường trên tóc L. Đột nhiên cô như trở nên nhỏ bé, thu lại trong mắt tôi, và rồi tôi nhận thấy đôi chân trần của cô trên nền gạch lát và tôi nhớ ra đó là lần đầu tiên tôi thấy cô không đi giày cao gót. Cô mỉm cười với tôi, chúng tôi không trao đổi một lời. Tôi cũng mỉm cười. Đèn lò nướng bật sáng, qua cửa kính tôi thấy một khay khoai tây hầm bỏ lò. Có vẻ như L. đã dành rất nhiều thời gian trong bếp. Cô đã mua và mở một chai vang. Mọi thứ dường như đã đâu vào đấy trở lại. Tôi cảm thấy dễ chịu. Chuyện buổi chiều chỉ còn là một ký ức xa lạ, không rõ ràng, tôi không còn hoàn toàn chắc chắn là cuộc trò chuyện ấy đã diễn ra. Mùi thức ăn hòa với hơi nóng của căn phòng. Tôi ngồi xuống. L. rót cho tôi một ly rượu vang.

Khi rau chín, tôi xem L. đổ rau vào máy xay. Cô thêm một chút nước dùng và sau đó tìm cách bật máy. Một lần, hai lần. Không thành công. Tôi thấy cô rút phích cắm và cắm lại cái máy xay. Trong một tiếng thở dài, cô kiểm tra xem chân máy đã được gắn chặt vào máy chưa. Cô quan sát lưỡi dao ở đầu cọc, lấy đầu ngón tay kiểm tra xem nó có quay không. Và rồi tôi lại thấy cô bắt đầu lại tất cả, từ đầu: lắp ráp từng chi tiết, cắm điện, tìm cách bật lên.

L. có vẻ rất bình tĩnh. Một sự bình tĩnh đáng lo ngại.

Tôi định bảo cô nhìn tôi thì L. nhấc máy lên cao quá đầu rồi đập xuống bàn làm bếp. Cô làm lại động tác ấy, với một cơn thịnh nộ mà tôi chưa từng thấy ở cô trước đây, dùng hết sức mình nện rồi lại nện cái máy xuống, cho đến khi máy xay vỡ tan thành nhiều mảnh. Lưỡi dao rơi xuống chân tôi.

L. dừng hẳn lại. Cô dựa vào bàn, thở dốc, lặng nhìn những mảnh máy vỡ tung tóe khắp sàn nhà. Tôi cứ tưởng cơn thịnh nộ của cô đã chấm dứt, nhưng trong cơn giận dữ cuối cùng, cô vớ lấy cái cán bột làm bánh, và chỉ bằng hai cú, đập nát những gì còn lại của chiếc máy.

Và rồi cô ngước nhìn tôi. Tia sáng của sự chiến thắng và man rợ nhảy múa trong mắt cô tối hôm đó, tôi chưa từng thấy bao giờ.