Tôi không nhận được tin từ L. trong hai ngày. Tôi đã dành khoảng thời gian này để ghi chú vào bản thảo, để phân tách những gì tôi thấy có vẻ giữ lại được và những gì sẽ bị xóa. Dần dần, tôi bắt đầu thoáng thấy câu chuyện này có thể trở nên như thế nào sau khi chỉnh sửa.

Một tối, L. gọi điện cho tôi để mời tôi đến dự sinh nhật cô, bữa tiệc được tổ chức vào ngay ngày hôm sau. Cô nói với tôi rằng sẽ có năm hoặc sáu người, không hơn, bởi cô thích các bữa tiệc thân mật giữa bạn bè với nhau. Nhất là tôi không được mang theo quà hay hoa cắm (cô không thể chịu đựng được chúng), cùng lắm thì chỉ một chai rượu nếu tôi muốn.

Tôi nhận lời không do dự. Tôi đã không gặp ai từ hai hay ba tuần nay, tôi rất vui khi ra ngoài một chút và gặp gỡ một vài người bạn của cô. Tôi đề xuất đến sớm hơn để giúp cô chuẩn bị, cô vui vẻ đồng ý, chúng tôi sẽ có thời gian nói chuyện một chút trước khi những người khác đến.

Thứ Bảy đó, tôi đến nhà cô lúc khoảng 7 giờ tối. Mọi thứ đã sẵn sàng.

L. cởi chiếc tạp dề đang buộc quanh eo, mời tôi uống khai vị. Cô mặc một chiếc váy da ngắn, bó sát, bên trong là quần tất đen, và một chiếc áo phông đen, rất đơn giản, bằng vải hơi bóng. Tôi nghĩ đó là lần đầu tiên tôi thấy cô trong một bộ trang phục gợi cảm như vậy.

Một mùi thơm ngọt ngào của gia vị và quế phảng phất trong căn hộ. L. vừa cho vào lò nướng một âu thịt hầm với quả mơ, một công thức nấu ăn mà cô đã thử nghiệm thành công và nó sẽ làm tôi thích, cô chắc chắn như thế, tôi vốn thích hỗn hợp ngọt và mặn.

Nằm ngăn cách giữa bếp với phòng khách, trên mặt quầy bar bày la liệt các món ăn khác nhau đủ màu sắc, được đựng trong những chiếc âu phù hợp. L. đã tự chuẩn bị mọi thứ: trứng cá trộn cà tím, đậu xay dầu vừng, trứng cá đánh nhuyễn, ớt chuông ướp. Trên tủ, vài món tráng miệng có vẻ được làm tại nhà nằm xếp thành hàng.

Không, không, tôi không thể làm gì giúp cô, mọi thứ đã sẵn sàng, cô rất vui vì tôi đến sớm hơn một chút.

Tôi nghĩ L. vừa mới dành hai ngày trong bếp để làm tất cả những thứ này.

Tôi an tọa trong phòng khách nhà cô. Cô đã thắp nến thơm và đặt khoảng năm hay sáu bộ dao dĩa cùng chén đĩa lên bàn để bát đĩa. Như vậy, cô nói với tôi từ khu bếp nơi cô đang kiểm tra nhiệt độ lò nướng, mỗi người đều có thể tự phục vụ và ngồi nơi mình muốn. Tôi nhìn xung quanh. Căn phòng được chiếu sáng bởi một loạt những chiếc đèn nhỏ giống hệt nhau, sắp đặt rất có gu. Chiếc bàn thấp bằng kính trong đến mức không chê vào đâu được. Giống như lần đầu tiên, tôi có cảm giác ngồi trong một khung cảnh nhân tạo, được sắp đặt toàn bộ. Phòng khách của L. – ánh sáng của nó, sự ăn khớp giữa các loại vật liệu và màu sắc, vị trí chính xác của từng đồ vật, khoảng cách giữa nó với các đồ vật khác, tất cả những thứ đó với tôi dường như đi ra từ một chương trình truyền hình thực tế, trong đó huấn luyện viên, trong một kỳ cuối tuần, biến nội thất nhà bạn thành một trang đúp quảng cáo cho hãng Ikea.

Theo như tôi có thể nhớ, tôi luôn gặp khó khăn nhất định trong việc để tâm đến bối cảnh. Ngay khi có người nào đó xuất hiện trong tầm nhìn của tôi, khung cảnh mờ dần, biến mất. Nếu tôi đi cùng François đến một địa điểm mới (ví dụ như một nhà hàng), thì sau đó, tôi có thể mô tả một cách chính xác khiến anh phải ngạc nhiên về mọi người xung quanh chúng tôi, kiểu quan hệ gắn kết họ với nhau, kiểu tóc hay quần áo của họ, và những chủ đề chính họ trao đổi với nhau hiếm khi thoát khỏi tôi. Về phần mình, François sẽ có thể kể lại mà không bỏ qua bất cứ chi tiết nào trong bố cục của căn phòng, bầu không khí ở đó, loại đồ nội thất trong đó, và, nếu cần, những món đồ trang trí hoặc những vật nhỏ có ở đó. Tôi thì lại không nhận thấy gì trong tất cả những thứ đó.

Tuy nhiên, trong căn hộ của L. có gì đó khiến tôi bấn loạn mà tôi không thể xác định rõ đó là điều gì.

L. đưa tôi một ly rượu vang trắng trong khi chờ bạn bè cô. Chúng tôi đã nói hết chuyện này sang chuyện khác, L. có đủ loại giai thoại để kể về những nhân vật ít nhiều nổi tiếng cô từng làm cho. Tối hôm đó, L. chia sẻ nhiều hơn thường lệ về công việc của cô. Cô nói với tôi về mối quan hệ gắn bó đã được hình thành trong vài tháng ấy, từ cuộc gặp này sang cuộc gặp khác, rồi cô im lặng. Cô đã không gặp lại bất kỳ người nào mà cô từng viết cho, thế đấy, cô không biết rõ lắm tại sao, có lẽ là vì sự thân mật bất ngờ, cần thiết ấy, sau đó, đã trở nên phiền phức.

Thời gian trôi đi và chúng tôi ở đó, trong phòng khách nhà cô, chờ đợi bạn bè cô.

Thỉnh thoảng, L. ngừng lời để vào bếp kiểm tra món ăn trong lò, tôi tranh thủ nhìn đồng hồ.

Khoảng 8 giờ rưỡi, chúng tôi mở một chai vang trắng và bắt đầu nếm thử các món khai vị mà L. đã làm.

Khoảng 9 giờ, khi chưa có ai đến, L. đứng dậy tắt lò, kẻo thịt khô. Cô không có vẻ lo lắng, trái lại cô tỏ ra bình thản hơi thái quá. Cô nói với tôi rằng cô đã không nêu rõ thời gian khi mời, ngày thứ Bảy, mọi người luôn bận rộn với đủ loại mua sắm.

Một lát sau, tôi hỏi L. đã kiểm tra xem điện thoại di động của cô có bật không, nhỡ đâu bạn bè cô gặp vấn đề gì.

Vào khoảng 9 giờ 45, L. đứng dậy xem giờ trên đồng hồ lò nướng và nói rằng họ sẽ không đến. Giọng cô không còn chắc chắn lắm nữa, tôi không dám hỏi gì thêm và đề nghị cô đợi thêm một chút.

Lúc 10 giờ, khi chúng tôi vừa mở chai thứ hai, tôi hỏi L. liệu bạn bè cô có định đến cùng nhau không. Cô không biết. Tôi gợi ý cô gọi cho họ, ít nhất là một số người, để xem sao.

L. trả lời rằng làm thế chỉ mất công . Tôi nghĩ rằng quả thực sẽ mất rất nhiều công vô ích nếu không có ai đến. Tôi hỏi L. có phải cô đã gọi điện để mời họ không. L. trả lời là không. Cô đã gửi mail cho họ, như mọi năm. Và như mọi năm, họ đã không đến.

Lúc khoảng 10 giờ 15, tôi tặng cho L. chiếc khăn choàng bằng vải cashmere mà tôi đã mua cho cô, bất chấp yêu cầu của cô. Khi cô lấy chiếc khăn ra khỏi gói và mở ra trước mặt, tôi thấy cổ họng cô co lại, má dần ửng đỏ, những giọt nước mắt cô cố kìm lại. Trong khoảnh khắc, tôi nghĩ cô sẽ vỡ vụn trước mắt tôi. Vì vậy, bằng một động tác an ủi, tôi vòng tay qua vai cô. Trong vài giây, tôi dường như cảm nhận được trong cơ thể cô trận chiến đang diễn ra, giữa kháng cự và đầu hàng. Khi tôi buông cô ra, L., sau khi đã bình tĩnh lại, mỉm cười với tôi.

– Tớ đã bảo là không mang quà mà! Nhưng dù sao cũng cảm ơn cậu, nó đẹp tuyệt.

Khoảng 10 giờ 30, trong khi L. dường như đã quên, tôi lấy âu thịt hầm trái cây ra khỏi lò và chúng tôi mỗi người lấy cho mình một đĩa nóng hổi.

Sau đó khi đã muộn hơn, có lẽ vì chúng tôi đã uống gần hết chai rượu thứ hai, L. giải thích với tôi rằng kể từ khi chồng cô mất, bạn bè cô (khoảng gần chục người mà họ thường gặp khi Jean còn sống) không trả lời cô nữa. Tuy nhiên mỗi năm vào ngày này, không chỉ là sinh nhật cô mà còn là ngày Jean mất, cô vẫn tiếp tục mời họ. Nhưng họ không bao giờ đến.

Tôi đã cố gắng tìm hiểu thêm, nhưng ngay từ những câu hỏi đầu tiên, L. đã khép mình lại.

Sau vài phút im lặng, cô nói với tôi rằng cô không sẵn sàng nói về chuyện đó. Cô không còn có thể chấp nhận nguy cơ bị phán xét.

Cô hứa với tôi rằng một ngày nào đó cô sẽ kể tôi nghe. Tôi không nài thêm.

Sau đó, L. vào phòng tắm vài phút. Khi cô vắng mặt, tôi nhìn căn phòng trống, những chiếc đĩa xinh xắn xếp chồng lên nhau, những món ăn chúng tôi chưa động đến, tôi nhớ mình đã nghĩ đến toàn bộ công sức ấy và tôi thấy buồn khủng khiếp.

Khi cô trở lại, chúng tôi đã nếm các món tráng miệng khác nhau và mở chút nhạc.

Chúng tôi cười, tôi đã quên mất là tại sao.

Sau nửa đêm, khi chúng tôi chạm ly lần thứ ba hoặc thứ tư, L. quan tâm đến bản thảo tôi vừa tìm lại được. Tôi đã bắt đầu làm việc trở lại? Tôi đã đưa ai đọc chưa? Tôi giải thích với L. rằng tôi thấy dường như còn quá sớm, tôi thích tiếp tục đã.

Ở sảnh, khi tôi chuẩn bị rời đi và cô đang nhìn tôi mặc áo khoác với vẻ buồn bã, cô nắm lấy tay tôi để nói lời cảm ơn.

– May mà cậu đã đến. Cậu không thể biết điều đó có nghĩa thế nào với tớ đâu.

Và rồi, bằng giọng nói ngọt ngào mà tôi bắt đầu quen ấy, cô đề nghị tôi đưa cô đọc – cô và chỉ mình cô – bản thảo tôi đã tìm thấy. Hoàn toàn kín đáo.

Tôi đã hứa.

Trở về nhà, tôi đóng rèm cửa trước khi bật đèn.

Giả thiết theo đó L. hẳn đã nghĩ ra và diễn toàn bộ trò lừa lọc này với mục đích duy nhất là làm tôi xúc động hoặc tán tỉnh tôi, mãi sau mới xuất hiện trong đầu tôi.

Tôi ngồi xuống tràng kỷ, tôi nhìn xung quanh, tôi cảm thấy nhẹ nhõm lạ thường. Và đột nhiên, nhờ sự tương phản mà tôi hiểu ra điều gì đã khiến mình cảm thấy bất an trong căn hộ của L.

Ở nhà cô, không có thứ gì bị hư mòn, ố vàng, hỏng hóc. Không một đồ vật, một đồ nội thất, một tấm vải, chứng thực cho một cuộc sống trước đó. Ở đó, mọi thứ đều mới nguyên. Mọi thứ dường như mới được mua ngày hôm trước hoặc vài tuần trước đó. Các căn phòng đều vô hồn và không lộn xộn.

Tôi không thấy bức ảnh nào, tấm bưu thiếp nào, món đồ trang trí nào có thể gợi lên một kỷ niệm nào đó.

Như thể ngày hôm qua không tồn tại.

Như thể L. tái tạo lại chính mình.

– Không, thành thật mà nói, không thể được. Tớ thích thành thật với cậu hơn ngay cả khi cậu thấy có vẻ hơi tàn nhẫn, vấn đề không phải là công việc, mà là một cái gì đó khác. Đó là một văn bản không có mạch, được viết mà không ai biết khi nào, và trong hoàn cảnh nào, làm sao cậu muốn hôm nay nó có thể được kết nối với quỹ đạo của cậu, với sự tiến triển của cậu, với những gì cậu phải viết? Hãy tin tớ đi. Tớ không nói với cậu rằng văn bản này chẳng ra gì hay nó sẽ không làm ai quan tâm, tớ nói rằng đó không phải là việc của cậu nữa. Nó không liên quan gì đến cậu, với tác giả mà cậu đã trở thành. Đó sẽ là một sự quay lui không hiểu nổi. Một thảm họa. Tớ đã đọc nó, phải, tất nhiên, đến cùng, đúng thế đấy, cậu tưởng sao chứ? Cậu muốn tớ nói cho cậu biết tớ nghĩ gì về nó và tớ cho phép mình nói với cậu rằng đó sẽ là một sai lầm, một sai lầm nghiêm trọng, phải, ngay cả khi nó đã được xem lại và chỉnh sửa, ngay cả khi nó được cải thiện, biến đổi, viết lại. Đây không phải là vấn đề độ chín. Tớ không muốn làm cậu nản lòng, tớ không muốn cậu tưởng dù chỉ một giây là tớ cho rằng cậu sẽ không đi đến đích. Cậu biết tớ tin cậu đến mức nào. Nhưng cái này thì không, không thể được. Nếu là cậu, tớ sẽ bỏ lại nó vào tận cùng ngăn kéo nơi tìm thấy nó. Cậu sợ hãi, cậu hoảng loạn, cậu đã sẵn sàng lao vào miếng mỡ đầu tiên cậu thấy. Chúng ta luôn quay lại điểm đó, cậu thấy đấy, chúng ta luôn quay lại cùng một điểm: cậu bị mắc kẹt vì cậu từ chối viết những gì cậu phải viết. Không, đó không phải là một dự đoán từ phía tớ, đó là điều mà tớ cảm thấy ở cậu, mà tớ cảm thấy ngay khi chúng ta gặp nhau. Tớ cảm thấy rằng cậu sợ. Cậu sợ đi đến nơi mà bước chân của cậu dẫn cậu đến. Cậu sai lầm vì việc của cậu không phải là chọn mình là nhà văn nào, tớ rất tiếc, cậu không phải là người quyết định điều đó, không. Vì chúng ta đang nói về điều đó, đôi khi tớ tự hỏi liệu cậu có nên dè chừng sự thoải mái vẫn ở trong cậu đó không, cái cuộc sống nhỏ mọn cuối cùng cũng khá yên bình ấy, giữa con cái cậu, người đàn ông của cậu, việc viết lách, tất cả những điều ấy được đong đếm một cách khéo léo, đôi khi tớ tự hỏi, chỉ là một câu hỏi, nhưng đúng là thế, tớ tự hỏi liệu có gì đó hơi... gây mê hay không. Có lẽ cậu cần điều đó, sự cân bằng đó, tớ có thể hiểu được điều ấy, tớ biết mình đang nói gì, tớ biết vết rạn nào gây ra bạo lực, và biết điều đó không thể sửa chữa được. Cậu nghĩ cậu cần điều ấy bởi cậu không đủ tin tưởng bản thân, nhưng dù sao cũng hãy cẩn thận đừng để mình ngủ quên. Tớ hiểu rằng cậu sợ, nhưng sợ hãi không bảo vệ được người ta khỏi điều gì, sợ hãi không ngăn được mối nguy hiểm. Cậu biết rõ mà. Còn mối nguy hiểm, tớ biết nó đến từ đâu. Gót chân Achilles của cậu là gì. Tớ biết người ta có thể hạ gục cậu bằng đòn tấn công nào, vì vậy cậu đừng buông xuôi, đó là tất cả những gì tớ muốn nói với cậu. Người ta biết rất rõ có thể gây hại đến cậu ở điểm nào nhưng lại không biết văn học là gì, xin lỗi cậu. Cần phải thừa nhận điều đó. Tớ đang nói về ai đây? Cậu biết rõ điều đó mà. Tớ chỉ nói với cậu rằng cậu không buộc phải đầu hàng, với cớ là để giữ gìn các mối quan hệ đã biến mất từ lâu và cậu là người duy nhất tin vào chúng. Hãy tự hỏi ai thực sự yêu cậu. Bởi chúng ta đang nói về điều đó. Tớ không chắc rằng cậu có thể bỏ qua nỗi cô đơn, tớ thậm chí còn nghĩ rằng cậu nên quan tâm đến việc chuẩn bị cho điều đó, bởi vì đó là số phận của nhà văn, đào huyệt quanh mình, tớ không nghĩ rằng có con đường nào khác, viết văn không sửa chữa được bất cứ điều gì, về điểm đó, lần này, chúng ta nhất trí với nhau, nó đào xới, nó cày bừa, nó vạch ra những rãnh hào ngày càng rộng hơn, sâu hơn, nó tạo sự trống rỗng xung quanh cậu. Một không gian cần thiết. Cuối cùng, quay lại với bản thảo này, phải, tất nhiên, nếu cậu gửi nó cho nhà xuất bản của cậu, họ sẽ không nói với cậu là không, họ sẽ khuyến khích cậu, họ sẽ nói với cậu rằng đó là một ý tưởng hay, họ không điên, họ cần cậu lôi chút tiền vào két của họ, không nên mắc lừa, đó là tất cả những gì họ quan tâm, ngay cả khi cuốn sách sắp tới của cậu rất dở, họ cũng vẫn có thể bán được cho vài nghìn độc giả. Và bởi bản thân họ, họ cũng phải chứng minh bản thân với cấp trên, nên họ sẽ không làm cao đâu, tin tớ đi. Hãy nghĩ một chút về những gì cậu phải làm, về bản nhạc cậu chơi. Cậu sợ sự trống rỗng nhưng cậu không được nhượng bộ. Bởi vì chúng ta đang nói về điều đó.