Tôi lưỡng lự khi đến trước rạp chiếu phim. Ai nên bước vào? Tôi hay người kia?
Gã trực ở quầy không thèm ngẩn mặt lên bảo tôi là phim bắt đầu chiếu rồi. Tôi đáp không sao cả vì tôi xem rồi, tôi mua vé rồi len vào bóng tối, mang theo người kia trong chiếc túi nhựa. Bốn người họ ngồi liền nhau trên cùng một hàng ghế ở giữa. Tôi đến ngồi nhanh xuống cạnh chồng tôi ngay đầu hàng.
- Sao rồi anh? Tôi thì thầm, rụt rè bối rối vì xuất hiện ở đây chính là mình.
- Sao em lại đến? Anh nghiến răng hỏi.
- Để được gần bên anh ngày chủ nhật, tôi đáp rất dịu dàng. Để cho anh thấy em không hề thay đổi.
Anh không nhúc nhích. Vài phút sau anh đánh liều đưa mắt về phía lối vào. Tôi nhẹ nhàng đặt tay lên tay anh, dịch chân sát vào chân anh, nhưng anh rút chân về ngày. Thế nên tôi ôm chặt cái túi bên người.
Một cô gái tóc nâu dài rời ghế của mình. Tôi và chồng tôi nhận ra cô ta cùng một lúc. Cô ta đi ngang qua chúng tôi thướt tha, uyển chuyển, va phải đầu gối tôi khiến tôi làm rơi túi. Mùi phong lan thoát ra, vây bọc quanh cô ta khi đi ngang qua. Chồng tôi giật nảy người. Toàn thân anh vươn căng về phía cô ta, bất động, lúc ấy tôi mới hiểu anh thèm muốn cô ta biết bao, và anh tự kiềm chế nhường nào vì tôi. Điều này khiến tôi xúc động tột cùng. Chưa bao giờ tôi cảm thấy mình tồn tại mạnh mẽ đối với anh như vậy.
Cô ta bỗng dừng lại. Tôi ngưng thở. Cô ta quay bước, khom người đi ngang qua màn hình, tóc dài xõa kính khuôn mặt, cô ta quay lại lấy cái ô bỏ quên ở chỗ ngồi, rồi đi ra lối bên kia để không làm phiền đến ba lần cùng một đám khán giả.
Chồng tôi bật dậy. Anh ra khỏi rạp sau khi giẫm lên chân tôi mà không hề hay biết. Không suy nghĩ, tôi cầm túi chạy theo anh nghe có tiếng Gisèle cự nự là nếu không thích thì cũng phải để người khác xem với chứ.
Tôi không đau khổ, không, tôi tổn thương vì anh có thể lẫn lộn tôi với một người xa lạ. Tôi phải nói với anh, nói sự thật: không phải cô ta, đó là người khác không liên quan gì đến chúng ta.
Nhưng khi ra khỏi rạp, tôi nhìn thấy anh tìm hết phải sang trái, hoàn toàn mất phương hướng: cô ta đã biến mất. Anh ngồi xuống một băng ghế giang rộng tay sang hai bên, đầu ngửa ra, như hôm chúng tôi hôn nhau lần đầu tiên. Tôi ham muốn anh kinh khủng. Muốn làm tình với anh kinh khủng mà không cần anh phải nhận ra tôi. Để chúng tôi được gặp nhau thêm lần thứ hai, nhưng thực như chúng tôi đang sống trong thực tại, sâu thẳm trong chúng tôi, tự do và mới mẻ, không có những vấn đề thời thơ ấu, không những nỗi sợ hãi, không những bế tắc đã biến chúng tôi thành một đôi vợ chồng bé nhỏ thảm hại, hai người xa lạ. Nhưng không phải lúc. Hôm nay là chủ nhật, gia đình, nghĩa vụ, những bề ngoài giả dối. Chúng tôi vẫn còn thời gian cho nhau. Tôi nghĩ nên để anh một mình mà thất vọng.
Vì anh không nhìn thấy tôi rời khỏi rạp, tôi lại quay vào.
Tôi ngồi xuống ghế bảo Gisèle ngậm miệng lại, nó đang không ngừng hỏi tôi vừa xảy ra chuyện gì. Quả có hơi nhẫn tâm thật. Tôi cố nhìn lên màn hình hai phút rồi nhắm mắt lại. Khi ánh sáng bừng lên, Gisèle chĩa ngón trỏ dưới mũi tôi, thì thầm để bố mẹ chồng tôi khỏi nghe tiếng:
- Tớ không biết chồng cậu có chuyện gì nhưng cách anh ta xử sự giống hệt ông anh trai: nếu cậu không nhẫn nhịn hơn thì chuẩn bị tinh thần mất chồng đi là vừa.
Ngón tay nó lướt xuống trước miệng tôi, tôi cắn nó. Nó thốt kêu lên nghẹn ngào, tôi xách túi bước ra. Chồng tôi vẫn ngồi trên băng ghế. Tôi bảo anh lái xe đưa bố mẹ về Malakoff, còn tôi sẽ đi bộ về nhà.
- Tại sao? Em bị làm sao thế?
- Em không kết hôn với bố mẹ anh, và anh cũng không cưới mẹ em. Cả hai chúng ta đều có quyền nghỉ ngơi ngày chủ nhật, phải không? Bị tất cả mọi người đè đầu cưỡi cổ làm em ngán đến tận cổ rồi!
Anh rít qua kẽ răng bảo tôi im đi, anh lại chỗ bố mẹ, dẫn họ ra bãi đỗ xe không buồn nhìn tôi. Gisèle giữ tôi lại bảo tôi hung hăng thế chẳng giải quyết được vấn đề gì: tôi chỉ có một người bạn gái duy nhất, và nếu tôi bắt đầu cắn nó khi nó nói thẳng suy nghĩ về tôi thì chẳng nên trông cậy nó sẽ vực tôi dậy khi tôi còn lại một mình. Tôi đáp rằng tôi chưa tiêm phòng, và tốt nhất nó nên đi tiêm phòng uốn ván. Nó quay đi, rút di động ra hỏi địa chỉ một quầy dược phẩm bất kỳ còn mở. Tôi không thể chịu nổi những người tôi yêu quý, và đấy không phải lỗi của họ, tôi hủy hoại cuộc đời tôi và thế là hơn. Tôi nhìn cái túi nhựa của mình, buông lỏng tay một cách máy móc, như để người đàn bà kia thở.
Dọc đường về nhà, càng bước đi tôi càng quyết tâm hơn. Tôi sẽ đi khỏi nhà. Mất tích. Để một ngày nào đó quay về dưới hình dạng của người kia. Có lẽ vậy. Trở thành cô ta thật sự.
Vì hay tắc đường nên trước khi Roger quay về từ Malakoff tôi còn những một giờ đồng hồ. Tống cổ mẹ và Henriette, chất đồ đạc vào vali, để lại dòng tin nhắn. Tôi soạn tin nhắn trong đầu khi đi dọc theo những bức tường mà tôi sẽ không nhìn thấy nữa. Tôi giải thích, tôi biện bạch, tôi gạch xóa: tin nhắn còn lại vỏn vẹn “Em đi đây”. Tôi sẽ đi không chủ định, nơi nào đó, bất cứ nơi đâu.
Rồi chẳng chuyện gì xảy ra đúng như dự định. Mở cửa bước vào nhà tôi đã thấy mẹ đang cuống quýt lên. Henriette ngồi tựa vào lưng ghế, đầu gục về phía các quân bài.
- Thế đấy: mày không có di động nên không bao giờ liên lạc được! Mẹ gọi bác sĩ riêng rồi: ông ấy không có nhà!
Tôi bảo bà bình tĩnh đã. Tôi bắt mạch Henriette. Tôi buồn vì tôi rất yêu quý bà nhưng cùng lúc tôi tự nhủ: vậy mới đúng là bà. Ra đi bất ngờ, kín đáo, không phiền lụy đến ai, không giải thích, không phàn nàn. Mẹ tôi vớ lấy chay uýt-ki dốc ra nửa ly.
- Mẹ uống hết chỗ ấy sao?
- Mày muốn mẹ cũng lên cơn đau tim như thế hả? Mày gọi ai?
- Cho Gisèle. Con gọi di động cho nó.
- Có những người may mắn thế chứ.
Họ quay về nhà cùng một lúc. Gisèle chạy vội đến ôm ghì lấy mẹ và trong sự hăm hở đến hung tợn của nó đã làm bà ngã khỏi ghế. Bố mẹ chồng tôi thốt lên kinh hãi “Ôi”, còn mẹ tôi đã uống sang ly uýt-ki thứ ba nói:
- Tôi thấy trong người khó chịu quá đi mất.
Gisèle há hốc mồm, không nói được tiếng nào. Rồi tất cả mọi người lên tiếng cùng một lúc và lăng xăng hối hả quanh Henriette. Người muốn đặt bà ngồi lại, người bảo tốt nhất là không xê dịch đi đâu cả. Tôi không nghĩ được gì. Tôi nghe, tôi đứng đó nhưng tâm trí tận đâu đâu.
- Phải báo cho nhà tang lễ, chồng tôi quyết định.
- Báo bên tòa thị chính! Bố chồng tôi sửa lại. Bên đó mới lo chuyện này.
Tôi nhắc nhở hôm nay là chủ nhật.
- Báo cho nhà thờ vậy, mẹ chồng tôi đề xuất.
- Không đời nào! Gisèle nhìn vô định. Gọi cấp cứu!
Tôi nhìn Henriette, tôi thử cầu nguyện cho linh hồn bà nhưng không thể: các bà sơ tốt bụng đã làm hỏng Chúa của tôi. Tôi tự hỏi bây giờ bà đang ở đâu, liệu bà có nhìn thấy chúng tôi hay bà không còn nhớ đến ai, đã quên hết cuộc sống trước đây, như nửa giờ trước tôi đã quyết định quên đi cuộc sống của mình. Tôi tự nhủ mình đã quyết định rồi, vẫn chưa đổi ý. Nhưng đồng thời tôi lại nhụt chí: liệu tôi đủ can đảm nữa hay không?
Chồng tôi pha cà-phê mang lên cho mọi người. Khi ngang qua tôi, anh xiết chặt vai tôi. Tôi bỗng thấy mình thật tệ. Tôi hình dung anh xới tung mặt đất lên để xem tôi biến đi đâu, và chính vì thế, tôi muốn quay lại.
Khi bác sĩ tới, mẹ tôi, đang nằm dài trên ghế, chân gác lên ba gối dựa, rên khàn khàn:
- Ôi bác sĩ, ông đây rồi!
Bà duỗi tay ra cho ông ta đo huyết áp. Chúng tôi để bà làm vậy vì bà rất xanh xao và vì đã có một người qua đời rồi. Ông ta vỗ vỗ cái áp kế vẻ bối rối, gỡ vòng đo ra nói với bà giọng trấn an:
- Huyết áp của bà gần như huyết áp của thiếu nữ.
- Sao lại gần như? Mẹ tôi đáp và túm tay áo ông ta với một sức mạnh phi thường. Ông cứ nói tôi biết sự thật đi: tôi có tiền sử bệnh huyết áp rồi.
- Mẹ ơi, bác sĩ đến để lo chuyện Henriette.
Bà mím môi và ông ta có thể khám chứng tử. Chúng tôi giúp ông đặt thi thể nằm dài trên tràng kỷ sau khi yêu cầu mẹ tôi nhường chỗ. Ông bác sĩ bảo phải liên hệ với nhà tang lễ nhưng có thể giữ Henriette đến ngày mai vì hôm nay mới là chủ nhật. Tôi giải thích với ông đây không phải là nhà người quá cố. Ông bảo không quan trọng, nhưng chúng tôi không có quyền dời xác chết đi nơi khác. Ngay trước lúc ra về, ông ta vỗ nhẹ lên tay mẹ tôi thì thầm:
- Bà hãy uống một ly uýt-ki, rượu uýt-ki sẽ khiến bà phấn chấn hơn. Thần kinh bà bị kích động: chuyện bình thường thôi.
Mẹ tôi chớp mắt, nhìn sâu vào mắt ông nở nụ cười của nàng Joconde dành riêng cho giới y bác sĩ.
- Bác sĩ, để tôi tiễn ngài, ngài có số di động chứ?
Chúng tôi đặt Henriette nằm trên giường của vợ chồng tôi. Gisèle thấy vậy sẽ tề chỉnh hơn khi túc trực bên người quá cố. Roger nhường phòng chúng tôi không nói một câu. Anh rót vào tai tôi rằng tình hình này anh sẽ ngủ lại bên nhà bố mẹ. Tôi gục gặc ra vẻ hiểu, ra vẻ không sao hết, ra vẻ thấy bình thường khi anh bỏ tôi một mình trong tình huống như vậy.
Họ đi khỏi, tôi giam mình trong bếp rửa bát đĩa. Tôi không biết tôi có đi nữa không nhưng tôi muốn mọi thứ để lại sau lưng được sạch sẽ. Chiếc đĩa nào cũng hiện lên khuôn mặt Henriette, những cuộc pic-nic ngày còn bé khi bà đến đón chúng tôi ở ký túc trên chiếc Fiat trắng nhỏ xinh của bà, vào mỗi ngày chủ nhật hàng tháng. Bà thường gọi chiếc xe này là hũ sữa chua. Tóc bay trong gió hay ướt sũng vì mưa dưới mui xe vải xốp, tôi và Gisèle, chúng tôi gần như hạnh phúc. Bà chọc chúng tôi cười bằng nghề nghiệp của mình. Đại lý đồ lót cao cấp vùng ngoại ô Paris, bà luôn sẵn hàng nghìn giai thoại người lớn mà chúng tôi hấp tấp kể lại trong phòng ngủ. Chúng tôi ăn trưa dưới bóng râm của một kho thóc hay trên tấm khăn carô trải trên cỏ bên sông. Bà nhồi nhét cho chúng tôi thịt ướp, bánh kem cà phê rưới thêm vang sủi bọt và đó là bít mật của chúng tôi. Những chủ nhật khác, khi bà đi cùng chồng hay cùng mẹ tôi chúng tôi lại dùng bữa trong những nhà hàng lịch sự, món cá đầy xương, nước khoáng, khăn ăn trắng tinh và nhớ ngồi cho thẳng. Tôi khóc bên bồn rửa màu vàng nhạt hiệu Paic. Bất chợt lúc ấy tôi biết mình đã mất Henriette, vì tôi đang ở trong bếp có một mình và không thể làm gì cho bà nữa. Bà không phải là cái xác kia đang nằm thẳng đờ lạnh lẽo trên giường tôi với cô con gái đang canh giữ. Bà là bà tiên chủ nhật của tôi ngồi trong hũ sữa chua của bà cùng những khoanh thịt lợn và rượu vang Clairette de Die.
Tôi trở lại phòng khách, mẹ tôi đang ngồi trên ghế khóc thổn thức. Tôi đặt tay lên vai bà. Bà xiết chặt tay tôi. Chia sẻ cùng một nỗi buồn thật dễ chịu.
- Mẹ đang nghĩ chính mẹ có thể đang nằm đó, trên giường mày…
Tôi rút tay ra.
- Là cô ấy mẹ ạ. Bạn của mẹ đấy. Mẹ có thể nói lời vĩnh biệt với cô ấy chứ?
Bà bật dậy:
- Mày trách mẹ vì mẹ còn sống đấy à!
- Con không trách mẹ chuyện gì cả: con chỉ mong mẹ đau khổ thêm một chút, thế thôi.
- Mày dám nói với mẹ thế à? Mày có biết chỉ cần một chuyện nhỏ cũng đủ làm tim mẹ đập loạn lên không? Mẹ buộc phải giữ cho mình đấy chứ…
Tôi không trả lời, bảo sẽ đưa bà về nhà để bà có thể ngủ một chút.
- Khi tôi chết thì tha hồ ngủ.
- Nhưng mẹ chưa chết! Tôi bỗng gào lên và lắc mạnh vai bà. Mẹ làm con hết chịu nổi vì những hồi hộp của mẹ, mẹ chẳng có gì hết, mẹ tàn nhẫn lắm, mẹ chỉ thương bản thân mình thôi! Bạn mẹ còn phục vụ mẹ chơi bài! Còn con, con dùng vào việc gì đây? Mẹ nói xem?
Chuông điện thoại reo làm tôi ngưng lại. Là anh chồng tôi vừa gọi về Malakoff và đang không hiểu tại sao Roger ngang nhiên gác máy không nói chuyện. Tôi cũng làm vậy, tôi rút giắc điện thoại rồi đi hâm nóng cà phê.
Khi tôi trở vào, mẹ tôi lại nằm trên tràng kỷ, chân bà bỏ giày gác trên ba tầng gối dựa. Tôi hiểu ngay là bà đã ngủ. Như thể tôi chưa nói gì. Như thể bà nhân từ không gợi lại chuyện mà hôm sau tôi sẽ lấy làm hối tiếc.
Tôi mang cà phê cho Gisèle, nó đang lả đi trên cái ghế đem kê trước giường. Tôi ngồi cạnh nó, vuốt tóc nó như vuốt tóc một đứa trẻ, nó xiết tay tôi rất chặt. Một đứa có thói quen động một chút là gào lên như nó giờ lại bình thản đến mức tôi phát sợ. Chúng tôi ngồi như vậy, không cử động, để nhìn mẹ nó cũng đang bất động, đầu đặt ngay ngắn trên gối với mái tóc uốn rất bền nếp. Ba nỗi cô đơn trong yên lặng.
- Nếu mình tin vào Chúa thì sẽ đỡ hơn phải không?
Tôi bảo tôi không biết.
Lát sau, Gisèle hỏi tôi có tấm chăn nào không.
- Cậu lạnh à?
- Không, để đắp cho mẹ tớ. Bà chịu lạnh kém lắm.
Chăn ở dưới tấm trải giường, ngay dưới chỗ Henriette nằm. Tôi đi tìm cái chăn nhỏ của tôi rồi cố hết sức phủ kín lên Henriette đang bắt chéo tay trên bụng như khi dùng bữa xong. Khi đặt bà nằm xuống tôi chắp hai tay theo tư thế cầu nguyện nhưng Gisèle đã chỉnh lại. Tôi ngồi xuống. Nó lúc lắc đầu, mắt chăm chú vào thi thể mà tấm chăn màu hồng của tôi đang tiếp thêm một chút sinh khí. Bỗng nó quay sang tôi vẻ lo lắng, bảo:
- Trông thật giống cậu.
Tôi nhìn Henriette rồi nghĩ đến cuộc đời mình. Có lẽ mọi chuyện chưa phải quá muộn.
- Cậu đi đâu thế?
- Mình sẽ quay lại.