“Mai Thôn nói vậy là sai rồi,” Mạo Tích Cương nói, "Minh Thái Tổ cũng từng bãi bỏ khoa cử, nhưng nếu không tuyển quan thông qua khoa cử thì chắc chắn sẽ phát sinh nhiều vấn đề. Minh Thái Tổ cũng nhận ra điều này, mới tự mình hạ lệnh khôi phục khoa cử. Mà nay các nơi đều có nhiều vụ án tham ô phát sinh, cứ tiếp tực như vậy, đương kim Thánh Thượng cũng sẽ nghĩ đến việc khôi phục khoa cử. Sĩ tử chúng ta kiên trì dâng sớ hàng năm, cũng là kê cho Bệ hạ một bậc thang khôi phục khoa cử.”
“Nói rất hay, chúng ta phải kiên trì!” Điền Hữu Niên tán dương.
Điền Hữu Niên này, cùng tên với bộ trưởng nội các Điền Hữu Niên đã nghỉ hưu trong năm nay. Nhưng Điền này không phải là Điền kia.
Điền Hữu Niên trước mặt này là người An Huy, là tiến sĩ đệ nhị giáp thứ năm vào năm Sùng Trinh thứ mười ba trong lịch sửa. Hắn và em trai Điền Phùng Niên chuyên nghiên cứu Mao Thi, bọn họ cũng được coi như là một trong những người khởi xướng cho việc khảo chứng về triều Thanh.
Ngô Vĩ Nghiệp lắc đầu nói: “Minh Thái Tổ bãi bỏ khoa cử là vì muốn tuyển chọn nhân tài từ Quốc Tử Giám, một Quốc Tử Giám nhỏ bé thì làm sao có thể chiêu mộ anh tài khắp thiên hạ? Đương kim bệ hạ đã thành lập các trường tiểu học, trung học và đại học. Đồng thời mở ra chế độ tuyển chọn quan lại các cấp, báo danh khảo thí hợp lệ thì có thể làm Lại viên dự bị. Lại viên dự bị trông coi chính trị và không nhận bổng lộc trong vòng nửa năm, sau khi đã làm quen với công việc sẽ được chuyển thành Lại viên chính thức. Lại quy định thể lệ thi cử các cấp, thăng chức theo bộ để các quan viên địa phương đều có thể quản lý chính trị, một làn gió quét sạch sự tầm thường của quan viên cuối triều Minh.”
“Nếu không,” Mạo Tích Cương nói, "Nếu tiếp tục sử dụng phương thức này lâu dài, vậy thì việc lựa chọn và bổ nhiệm quan lại không phân biệt xuất thân chắc chắn sẽ xuất hiện nhiều vấn đề bất cập. Lại viên của một huyện, ai có thể thi đậu, ai không thi đậu, đã có rất nhiều người giở trò gian lận nên Lại viên mới tuyển đều là những người tầm thường. Năm nay, các viên thanh tra liêm chính đã điều tra ra một vụ án lớn. Có một tú tài từ thời nhà Minh, khi còn làm khoa trưởng của khoa Lại ở huyện Như Cao, Lại viên huyện Như Cao thi đậu trong hai năm đó, có ba người bằng hữu của hắn. Có người thậm chí còn không biết chữ, toàn nhờ hắn lén đổi bài thi mới đậu. Lại văn cả một huyện đều như thế, nhìn ra khắp thiên hạ thì thế nào?"
“Đúng thật, đã có biểu hiện của tệ nạn, nhất định phải khôi phục khoa cử!” Sử Khả Trình vỗ tay nói.
"Rầm, rầm, rầm, rầm!"
Đột nhiên có người đập cửa, hơn nữa tiếng đập rất dồn dập.
Cửa phòng mở ra, Từ Lượng Công xông vào: “Các vị, xảy ra chuyện lớn rồi!”
Từ Lượng Công là cháu trai của Từ Hà Khách, theo lịch sử thì hắn sẽ chết đến vào nay năm, do bị đầy tớ tạo phản giết chết. Người này đã sớm bị phân tộc và chuyển đi nơi khác, địa chỉ nhà mới ở Sơn Đông, hắn chê Sơn Đông quá khốn khổ sau chiến tranh loạn lạc nên dẫn theo vợ con đến Nam Kinh làm “Kinh phiêu” một thời gian dài.
“Xảy ra chuyện gì mà ngươi hốt hoảng như vậy?” Ngô Vĩ Nghiệp hỏi.
Từ Lượng Công mở ra một tờ giấy, vết mực còn chưa khô: “Ta đã chép lại một bản thông cáo được dán hôm nay, triều đình quy định lại cấp bậc quan lại. Quan viên từ thời nhà Minh vẫn là Cửu phẩm cấp mười tám, Lại viên thì đổi thành Lục đẳng cấp mười hai. Lại viên trấn trên, thấp nhất là từ Lục đẳng. Đến huyện nha, trưởng khoa các khoa trở thành Lại viên Tam đẳng.”
Cái này chưa tính là gì, Lại văn của Đại Minh cũng có cấp bậc.
Mọi người vây quanh bản thông cáo kia xem, dần dần bọn họ lộ ra vẻ khiếp sợ, bởi vì nó mơ hồ tiết lộ thông tin về khoa cử.
Có lẽ là vì các nơi tuyển chọn Lại viên, liên tục xuất hiện các hành vi gian lận nghiêm trọng, triều đình Đại Đồng tạo ra thêm nhiều quy định nghiêm khắc hơn.
Muốn thi vào Lại viên dự bị, phải đưa ra chứng nhận tốt nghiệp tiểu học. Nói cách khác, nếu không có giấy chứng nhận tốt nghiệp tiểu học thì về sau không có tư cách làm Lại viên dự bị. Đồng thời, Lại viên từ Tam đẳng có thể làm việc tại huyện. Nhưng Lại viên từ Tam đẳng trở lên, cũng chính là trưởng khoa huyện nha trở lên, phải tuân thủ nguyên tắc bị điều đi nơi khác.
Thêm một quy định nữa là nếu người tham gia thi Lại viên dự bị có giấy chứng nhận tốt nghiệp trung học, sau khi chuyển sang chính thức sẽ được bổ nhiệm trực tiếp thành Lại viên tam đẳng, hoặc là trực tiếp đảm nhiệm chức quan cửu phẩm cuối cấp.
“Ôi, “ Ngô Vĩ Nghiệp thở dài, “Tâm tư của Bệ hạ đã hiện rõ qua thông cáo này. Cho dù sau này khoa cử được khôi phục, e rằng chúng ta vẫn phải có giấy chứng nhận tốt nghiệp đại học, công danh từ thời nhà Minh của chúng ta chắc chắn không tính là cái gì.”
“Bệ hạ thật hồ đồ!” Mạo Tích Cương không nhịn được thốt lên.
Nhưng không có ai ngăn cản, lén mắng Hoàng Đế cũng không sao cả, quan phủ có biết cũng chả quan tâm.
Sử Khả Trình đột nhiên đứng dậy: “Các vị, xin cáo từ, ngày mai ta phải trở về Hà Nam.”
“Chúc cho con đường làm quan của ngươi thuận buồm xuôi gió!” Mọi người chắp tay nói.
Trong bản thông cáo có nói, bởi vì việc xây dụng trường tiểu học ở Hà Nam, Sơn Đông, Tứ Xuyên và những nơi khác chưa hoàn thiện, cho nên tạm thời vẫn tiếp tục sử dụng phương thức tuyển Lại quan cũ.