2010 năm, thu đông.
Sau kỳ thi giữa kỳ, Trần Việt tra cứu điểm số của mình trên hệ thống đào tạo, điểm thấp nhất là 86. Đa số các môn đều trên 90 điểm, môn cao nhất đạt 99 điểm. Ngày thứ hai sau khi có điểm, trước giờ học Toán cao cấp buổi sáng, Trần Việt ngồi ở hàng ghế cuối cùng trong lớp học nhỏ để đọc sách.
Đây là lớp học chuyên ngành quy mô nhỏ, một phòng học chỉ có năm sáu hàng ghế. Số chỗ ngồi nhiều, sinh viên ít nên không gian rất thoáng đãng. Những chiếc ghế ở hàng trước được gập xuống, ba nữ sinh ngồi vào hàng ghế ngay phía trước anh.
Anh không ngẩng đầu, chỉ chăm chú nhìn vào cuốn sách. Mạnh Quân ngồi ngay phía trước anh, trong ba nữ sinh thì cô là người có mái tóc dài nhất, buộc kiểu đuôi ngựa, những sợi tóc khẽ chạm vào lưng ghế rồi lướt nhẹ trên mặt bàn của anh.
Mái tóc cô gần như treo lơ lửng trước trán anh, màu hạt dẻ nhạt, thoang thoảng mùi dầu gội dịu nhẹ. Anh khẽ lùi người ra sau để giữ khoảng cách. Cũng đúng lúc đó, mái tóc cô nảy lên một cái rồi nhảy sang phía bên kia lưng ghế – cô đã gục đầu xuống bàn.
Trần Việt ngồi lại vị trí cũ, nghe thấy cô hỏi Khương Nham và Chu Tiểu Mạn: "Này, các cậu tra điểm chưa?"
Chu Tiểu Mạn đáp: "Tra rồi, tớ thi bình thường thôi."
Khương Nham nói: "Tớ cũng bình thường, tầm 80 điểm đổ lại."
Mạnh Quân vùi đầu vào cánh tay.
Khương Nham hỏi nhỏ: "Thi không tốt à?"
Giọng Mạnh Quân đầy tuyệt vọng: "Tớ nghi là mình đứng bét lớp mất. Mẹ tớ mà biết chắc chắn sẽ cắt tiền tiêu vặt của tớ, còn mắng tớ tơi tả nữa. Kỳ nghỉ đông này đừng hòng mơ đến chuyện đi du lịch nước ngoài."
Khương Nham thở dài: "Mẹ cậu đúng là đáng sợ thật. Mỗi tối nghe tiếng điện thoại cậu đổ chuông là tớ cũng thấy căng thẳng theo."
Chu Tiểu Mạn an ủi: "Sẽ không đứng bét đâu. Tớ cũng thi tệ mà."
Mạnh Quân nói: "Có đấy. Tớ có môn chỉ được 60 điểm, tớ cảm giác là thầy cô nương tay cho đấy."
Khương Nham và Chu Tiểu Mạn không nói gì, ngầm hiểu là các cô không có mức điểm 60 như vậy.
Mạnh Quân than thở: "Mới học kỳ đầu thôi đấy, học kỳ sau chắc chắn tớ sẽ bị nợ môn mất."
Khương Nham bảo: "Thì cố gắng học thôi. Rảnh rỗi thì lên thư viện tự học." Nói đoạn, cô quay đầu nhìn Trần Việt ở hàng ghế sau: "Trần Việt hình như ngày nào cũng lên thư viện. Trần Việt, cậu tra điểm chưa?"
Trần Việt ngước mắt: "Tra rồi."
Mạnh Quân cũng quay đầu lại, chằm chằm nhìn anh.
Trần Việt chỉ dám liếc nhìn cô bằng ánh mắt dư thừa.
Khương Nham hỏi: "Cậu thi thế nào?"
Trần Việt dời mắt lên mặt Mạnh Quân một chút rồi lại tránh đi, đáp: "Cũng được."
Khương Nham truy hỏi: "Cũng được là tốt hay không tốt?"
Trần Việt không đáp.
Chu Tiểu Mạn hỏi tiếp: "Điểm môn thấp nhất của cậu là bao nhiêu?"
Trần Việt trả lời: "86."
Ba nữ sinh đồng loạt há hốc mồm, Mạnh Quân nở một nụ cười giả tạo đầy lộ liễu, nói: "Đỉnh thật! Môn cao nhất của tớ mới được 79."
"..." Trần Việt nhìn cô một cái, cô không biểu cảm gì rồi quay người lại.
Chiều hôm đó, Trần Việt đi học môn tự chọn "Khái luận Địa kinh tế học". Lớp học đông, diễn ra trong phòng giảng đường lớn. Anh cố tình đến sớm, chọn vị trí hàng ghế cuối cùng. Thầy giáo này quá thích giao lưu bằng ánh mắt với sinh viên hàng đầu, đặc biệt là hay gọi người lên trả lời câu hỏi. Ngồi hàng cuối cho thảnh thơi.
Ngồi xuống chưa được bao lâu, phía sau có người hỏi: "Chỗ này có ai ngồi không?"
Là Mạnh Quân.
Cô hỏi về mấy chỗ trống bên cạnh anh.
Trần Việt lắc đầu: "Không có."
Anh ngồi chính giữa hàng cuối cùng, hai bên đều còn hơn mười chỗ trống, nếu Mạnh Quân muốn ngồi vào thì phải đi vòng từ bên cạnh vào. Không ngờ cô ném chiếc túi đeo chéo lên bàn, chống tay lên lưng ghế rồi nhảy một cái vào khe hở giữa bàn và ghế. Cô nhảy không được thuần thục lắm, làm chiếc bàn rung lên hai cái. Sách vở của Trần Việt và cánh tay anh đang đè trên bàn cũng rung động theo. Cô chẳng hề bận tâm, đẩy tấm ghế ra rồi ngồi xuống cách anh một chỗ, nhét tai nghe vào tai để nghe nhạc MP3.
Trong giờ học, Trần Việt vừa nghe giảng vừa học thuộc từ vựng tiếng Anh; Mạnh Quân thì cứ nghe nhạc suốt, thỉnh thoảng lại viết vẽ lên sách.
Hai người nước sông không phạm nước giếng.
Cho đến khi tan học, Trần Việt thu dọn sách vở vào cặp, Mạnh Quân đột nhiên tháo tai nghe ra hỏi: "Lúc không có tiết học, cậu đều lên thư viện tự học à?"
Trần Việt đáp: "Ừ."
Mạnh Quân nghiêm túc hỏi: "Tự học ở thư viện với tự học ở ký túc xá có gì khác nhau không?"
Trần Việt nói: "Ở ký túc xá thì coi như là vừa học vừa chơi thôi. Có vài người như vậy."
Hai người nhìn nhau.
Mạnh Quân nói: "Được rồi."
Cô kết thúc đoạn hội thoại vô nghĩa bất thình lình này rồi đứng dậy bỏ đi.
Trần Việt cũng chẳng để tâm.
Lần sau khi lên thư viện, anh đặt một cuốn sách ở chỗ ngồi bên tay trái.
Cứ như vậy suốt một tuần, có hôm Hà Gia Thụ muốn lên thư viện tự học nên nhờ Trần Việt giữ chỗ. Thế là anh đặt thêm một cuốn sách ở bên tay phải. Hà Gia Thụ đến được một lần thì chê thư viện xa quá, yên tĩnh quá, sau đó lại quay về tòa nhà dạy học để tự học.
Trần Việt vẫn đặt một cuốn sách ở chỗ bên tay trái. Đến ngày thứ mười, khi đang học anh vô tình ngẩng đầu lên, vừa đúng lúc thấy Mạnh Quân đi đến tầng này của thư viện, đang rướn cổ nhìn quanh tìm chỗ trống. Đây là giai đoạn nước rút ôn thi cao học của sinh viên năm tư, sau chín giờ sáng là thư viện không còn chỗ trống nào. Mà bây giờ đã là một giờ chiều.
Trần Việt lặng lẽ thu cuốn sách bên tay trái về, cúi đầu tiếp tục viết công thức. Trên bàn, cái bóng nhạt của cô lướt qua người anh rồi dừng lại bên tay trái anh. Anh nghe thấy cô thốt lên một tiếng "Oa" rất khẽ, có vẻ ngạc nhiên vì vận may của mình – vậy mà lại có chỗ trống.
Mạnh Quân ngồi xuống, lấy sách vở ra đặt lên bàn mà không để ý người bên cạnh là ai. Ngược lại, mấy nam sinh ngồi đối diện bàn dài lại liếc nhìn gương mặt Mạnh Quân vài lần.
Trong thư viện chật kín người nhưng lại vô cùng yên tĩnh. Thi thoảng chỉ có tiếng lật sách vang lên.
Người ngồi bên tay trái Trần Việt khá yên tĩnh, động tĩnh rất nhẹ, đầu bút lướt trên mặt giấy không một tiếng động. Khoảng nửa tiếng sau, cô bắt đầu ngồi không yên, lật sách nhanh, xoay bút, vươn vai, uống nước, xoay vai hoạt động gân cốt, lúc xoay người về phía anh thì đột nhiên dừng lại.
Trần Việt đoán chắc cô đã nhìn thấy mình rồi.
Anh giả vờ như không biết gì, chăm chú nhìn những dòng chữ trong vở, còn vô thức viết một dãy số.
Mạnh Quân cũng không làm phiền anh, nhưng không nghịch ngợm nữa mà ngồi ngay ngắn tiếp tục đọc sách. Chỉ là đọc một hồi, cô bắt đầu buồn ngủ, đầu cứ gục xuống rồi lại ngẩng lên.
Trần Việt cảm thấy ánh nắng mùa thu có chút rực rỡ quá mức.
Bên cạnh, đầu cô bất ngờ gục xuống, trán đập vào mặt bàn một cái "cộp". Lần này thì cô tỉnh hẳn.
Trần Việt thu tâm trí lại.
Không biết đã qua bao lâu, anh cẩn thận liếc nhìn người bên cạnh, cô đang nhét tai nghe, tay phải vẫn liên tục xoay bút.
Tốc độ xoay bút dừng lại, anh hạ tầm mắt xuống.
Cô đặt bút xuống rồi đứng dậy bỏ đi. Cặp sách vẫn để nguyên tại chỗ, bản thảo trải trên bàn, bên trên vẽ đầy các khuông nhạc.
Nửa tiếng sau, cô quay lại, ôm một chồng sách âm nhạc mượn từ thư viện, say sưa lật xem, thỉnh thoảng lại ghi chép vào sổ tay, tốc độ viết rất nhanh, tiếng bút sột soạt vang lên. Cô đọc đến tận giờ ăn tối mới đi, lúc đi cũng chẳng ai chào ai.
Ngày hôm sau, Mạnh Quân lại đến thư viện.
Trần Việt vẫn lén rút cuốn sách trên bàn đi trước khi cô phát hiện. Cô đi đến chỗ trống bên cạnh Trần Việt, dừng lại nhìn quanh, như thể đang nghiên cứu phong thủy, nếu không cô cũng không hiểu tại sao chỗ này lúc nào cũng không có người ngồi. Có lẽ vì nó quá khuất nên người khác không thấy.
Cô tự nhiên ngồi xuống, lại bắt đầu nghe nhạc và đọc "sách nhàn" của mình.
Trần Việt đi vệ sinh quay lại, lúc kéo ghế thì thấy cô đang xoay bút, ngẩng đầu nhìn anh rồi cười một cái coi như chào hỏi. Anh mím môi đáp lại. Ngồi xuống, cầm bút, đọc sách, ổn định một lúc lâu mới bắt đầu viết chữ.
Có lần cô cầm cốc đi lấy nước, lúc đứng dậy thấy cốc của anh hết nước. Cô cúi người, khẽ nói: "Tớ lấy nước giúp cậu nhé." Trần Việt chưa kịp phản ứng thì cô đã cầm cốc của anh đi rồi. Lúc cô quay lại đặt cốc xuống, anh đón lấy bằng hai tay, gật đầu nói cảm ơn một tiếng thật nhỏ.
Mạnh Quân tự cười một mình, cảm thấy người này dè dặt một cách thú vị.
Có những lúc cô mệt thì gục xuống bàn ngủ thiếp đi. Tư thế ngủ của cô rất kỳ lạ, một tay duỗi thẳng, đầu nghiêng trên cánh tay duỗi thẳng đó, mái tóc dài mượt mà phủ kín mặt bàn, sau gáy hướng về phía Trần Việt.
Trần Việt nhìn thấy đôi tai nhỏ nhắn và nửa phần xương hàm của cô, được ánh sáng ngoài cửa sổ chiếu vào trở nên trắng mịn rạng rỡ. Một đoạn cổ trắng ngần và một phần da lưng lộ ra ngoài cổ áo, tựa như ánh nắng buổi sớm mùa thu.
Ngoài cửa sổ sát đất của thư viện, lá cây ngô đồng chuyển từ xanh sang vàng, gió bắc thổi qua, lá rụng xào xạc. Ánh nắng mùa đông sáng sủa mà không chói mắt, nhẹ nhàng bao phủ khắp phòng tự học.
Đó là một buổi chiều thứ Bảy, gió rất lớn, những cây ngô đồng rụng mất một nửa lá ngoài cửa sổ đung đưa dữ dội.
Trong phòng, cửa sổ sáng sủa sạch sẽ.
Trần Việt đóng cuốn sách vật lý lại, vươn vai.
Đúng lúc này, Mạnh Quân gục xuống bàn, người nghiêng về phía anh, đưa cho anh hai chiếc tai nghe, thì thầm rất nhỏ: "Cậu nghe thử cái này xem."
Cô trông giống như một đặc vụ ngầm vậy.
Trần Việt nhìn cô: "Bài gì thế?"
"Cậu đừng quan tâm." Mạnh Quân nói, "Nghe xong đã, xem có hay không."
Trần Việt nhét tai nghe vào tai, đầu kia của dây tai nghe nối với một chiếc iPod nhỏ màu trắng nằm trong lòng bàn tay Mạnh Quân. Ngón cái cô lướt nhẹ trên iPod, nhạc vang lên.
Một giọng nữ trong trẻo đầy nội lực, hòa cùng tiếng guitar du dương, hát rằng: "Nghe nói bạn đi ngang qua bờ nam sông Tô Châu, nhìn thấy pháo hoa rơi trên bầu trời đêm phương Đông..."
Tiếng hát của cô gái khiến Trần Việt nhìn thấy những cơn gió len lỏi giữa lòng thành phố, lại khiến anh nhớ đến những cánh đồng lúa vàng óng dưới ánh mặt trời.
Đi đến đoạn cao trào, giai điệu trong trẻo, ẩn chứa sức mạnh bùng nổ:
"Vũ Khang, Tư Nam, từ tây sang đông từ bắc xuống nam, tôi thấy dòng sông chảy ngược trong gương, cũng không thấy mình ngoảnh đầu lại."
Ngón tay Mạnh Quân vô thức gãi nhẹ lên chiếc iPod.
Đầu kia của sợi dây trắng, Trần Việt im lặng lắng nghe, nhìn cái bóng của cây ngô đồng phản chiếu trên mặt bàn, ánh sáng lay động, thời gian như kéo dài ra, tựa như ngưng đọng.
Đoạn gảy đàn cuối cùng biến mất, ánh mắt Trần Việt chuyển sang gương mặt Mạnh Quân. Đôi mắt cô rất sáng, đen trắng rõ ràng, nhìn anh một cách trực diện và chân thành.
Trần Việt hơi cúi đầu, tháo tai nghe trả lại cho cô, không đợi cô hỏi đã nói trước: "Rất hay."
Mạnh Quân lập tức mỉm cười: "Thang điểm mười, cậu cho mấy điểm?"
Trần Việt đáp: "Chín điểm."
Mạnh Quân nhướng mày, có vẻ muốn điểm mười, nhưng với đánh giá chín điểm cô đã thấy hài lòng, thu dây lại rồi hỏi: "Một điểm trừ ở đâu?"
Trần Việt nói: "Người hát âm vực không rộng lắm."
Mạnh Quân ngẩn người, không vui lắm, nói: "Cậu thì biết cái gì?"
Trần Việt không nói nữa. Anh vốn định nói rằng mình nghe nhiều dân ca, sơn ca nên biết giọng hát thực sự rộng là như thế nào. Nhưng... vừa rồi cho chín điểm cô đã rất vui rồi, anh không nên bổ sung câu cuối cùng đó làm cô thất vọng.
Anh chân thành nói thêm một câu: "Nhưng âm sắc rất hay."
Mạnh Quân không nói gì, sắc mặt dịu đi đôi chút.
Trần Việt rất muốn tiếp tục trò chuyện với cô nên chủ động hỏi: "Cậu viết à?"
Má Mạnh Quân hơi phồng lên: "Còn là tớ hát nữa."
Trần Việt đáp: "Nghe ra rồi." Anh nói thêm, "Giọng hát của cậu khác hẳn với giọng nói bình thường."
Mạnh Quân hỏi: "Khác ở chỗ nào?"
Trần Việt nói: "Chỉ nghe cậu nói chuyện thì không đoán được là hát sẽ hay đến vậy."
Mạnh Quân cạn lời nhìn anh.
Trần Việt chữa cháy: "Câu này, thực ra là lời khen đấy."
Mạnh Quân nói: "Cảm ơn cậu nhé."
Trần Việt cảm thấy mình tốt nhất nên ít nói thôi, bèn cầm bút định đọc sách; Mạnh Quân đột nhiên lại ghé sát vào: "Cậu phải giữ bí mật đấy."
Trần Việt nói: "Ừ."
Mạnh Quân bảo: "Cậu là người ít nói nhất lớp tớ nên tớ mới cho cậu nghe đấy. Biết chưa?"
Trần Việt gật đầu: "Biết rồi."
Mạnh Quân nói thêm một câu: "Không được kể cho bất cứ ai."
Trần Việt đáp: "Câu này của cậu trùng ý với mấy câu trước rồi."
"..." Mạnh Quân cạn lời.
Trần Việt nói: "Ừ."
Mạnh Quân dặn: "Bất cứ ai, kể cả bạn thân nhất của cậu. Nếu không tớ sẽ giết người diệt khẩu."
Trần Việt cảm thấy việc cô lặp đi lặp lại có lẽ vì chữ "Ừ" của anh không có sức nặng, nên nói: "Tớ đảm bảo. Cậu yên tâm."
Mạnh Quân lúc này mới gật đầu: "Trần Việt, sau này nếu tớ hoặc ca sĩ của tớ mở concert, mời cậu ngồi hàng ghế đầu nhé."
Cô thu dọn iPod và sách vở, khoác túi rồi bỏ đi. Chỉ để lại một bóng cây loang lổ trên chỗ trống, chẳng bao lâu sau đã bị sinh viên khác lấp đầy.
Trần Việt nhìn sách, ghi nhớ câu nói đó của cô. Chỉ là anh chưa từng nghĩ rằng cô hay bài hát của cô sau này thực sự có thể mở concert. Giống như việc những bài hát cô viết sau này đã giúp Lâm Dịch Dương mở concert, cũng không mời anh ngồi hàng ghế đầu – cô đã sớm quên anh từ lâu rồi.
Cho nên anh chỉ có thể đứng trên khán đài, lặng lẽ nhìn cô ngồi ở hàng ghế đầu tiên.