Tác giả: Woody Allen
Dịch giả: Tôn Trọng Húc
(Vở kịch này diễn ra trong phòng ngủ tại một căn nhà hai tầng ở Kew Gardens của Nat Ackerman. Sàn nhà trải thảm, có một chiếc giường đôi lớn và một bàn trang điểm. Căn phòng được bài trí tinh tế, trang trí thêm cả rèm cửa. Trên tường treo vài bức tranh, cùng một chiếc phong vũ biểu trông không mấy bắt mắt. Khi màn nhung mở ra, tiếng nhạc radio dìu dặt vang lên. Nat Ackerman — một nhà sản xuất trang phục, hói đầu, bụng phệ, năm mươi bảy tuổi — đang nằm trên giường, đọc nốt tờ "Tin tức mỗi ngày" số ra ngày mai. Ông mặc áo choàng tắm, chân đi dép lê, đọc báo dưới ánh đèn ngủ gắn trên đầu giường. Gần nửa đêm. Đột nhiên có tiếng động lạ, Nat ngồi dậy nhìn về phía cửa sổ.)
Nat: Chuyện quái gì thế này?
(Một bóng đen mặc áo choàng đang loay hoay trèo qua cửa sổ. Kẻ đột nhập đội mũ trùm đầu màu đen, mặc bộ đồ bó sát cùng màu. Mũ trùm che kín đầu nhưng không che được khuôn mặt — đó là gương mặt của một người trung niên, trắng bệch. Trông hắn có nét giống Nat. Hắn thở hồng hộc, sau đó vấp phải bậu cửa sổ và ngã nhào vào trong phòng.)
Thần Chết (vì chẳng thể là ai khác): Chết tiệt, suýt nữa thì gãy cổ.
Nat: (Nhìn với vẻ khó hiểu) Ngươi là ai?
Thần Chết: Thần Chết.
Nat: Ai cơ?
Thần Chết: Thần Chết. Này, tôi ngồi được không? Tôi suýt gãy cổ, giờ người vẫn còn run như cầy sấy đây này.
Nat: Ngươi là ai?
Thần Chết: Thần Chết. Cho tôi xin cốc nước được không?
Nat: Thần Chết? Ý ngươi là sao, Thần Chết?
Thần Chết: Ông bị làm sao thế? Không thấy bộ đồ đen này với cái mặt trắng bệch này à?
Nat: Thấy rồi.
Thần Chết: Giờ là lễ Halloween à?
Nat: Không phải.
Thần Chết: Thế thì tôi là Thần Chết rồi. Giờ cho tôi xin cốc nước, hoặc lon nước ngọt có được không?
Nat: Đùa vui thật đấy—
Thần Chết: Đùa gì chứ? Ông năm mươi bảy tuổi đúng không? Nat Ackerman? Địa chỉ 118 phố Pacific? Trừ khi tôi nhầm — tờ thông báo đâu nhỉ? (Hắn lục túi, cuối cùng lôi ra một tấm thẻ ghi địa chỉ, trông như một tờ séc.)
Nat: Ngươi muốn làm gì ta?
Thần Chết: Tôi muốn làm gì ông? Ông tưởng tôi muốn làm gì ông?
Nat: Chắc chắn ngươi đang đùa, sức khỏe ta vẫn còn tốt lắm.
Thần Chết: (Thản nhiên) Ừ hứ. (Nhìn quanh) Chỗ này được đấy, ông tự làm à?
Nat: Thuê thợ trang trí, rồi chúng tôi cũng nhúng tay vào làm cùng.
Thần Chết: (Nhìn bức tranh trên tường) Tôi rất thích mấy đứa trẻ mắt to đó.
Nat: Ta vẫn chưa muốn đi đâu.
Thần Chết: Ông không muốn đi? Làm ơn đừng diễn trò nữa. Nói thật nhé, tôi leo đến mức muốn nôn ra rồi đây.
Nat: Leo gì cơ?
Thần Chết: Tôi leo ống thoát nước lên, vốn dĩ muốn tạo chút kịch tính. Tôi thấy cửa sổ lớn, thấy ông chưa ngủ, đang đọc gì đó, nên nghĩ thử xem sao. Tôi định leo lên, rồi lúc vào sẽ làm một cú... ông biết đấy... (Búng tay) Đang leo thì gót chân vướng vào mấy cành dây leo, ống thoát nước nứt ra, tôi chới với ở đó, rồi áo choàng bắt đầu rách. Này, đi thôi. Tối nay quá đủ mệt rồi.
Nat: Ngươi làm hỏng ống thoát nước của ta?
Thần Chết: Nứt thôi, chưa đứt, chỉ hơi cong. Ông không nghe thấy gì à? Tôi ngã xuống đất đấy.
Nat: Ta đang đọc báo.
Thần Chết: Chắc ông đọc chăm chú lắm nhỉ. (Nhặt tờ báo Nat đang đọc) "Nữ sinh trường cảnh sát chè chén say sưa." Cho tôi mượn xem tí được không?
Nat: Ta còn chưa đọc xong.
Thần Chết: Ừm, tôi không biết nói với ông thế nào, này anh bạn...
Nat: Sao ngươi không nhấn chuông cửa ở dưới nhà?
Thần Chết: Tôi nói cho ông biết, tôi có thể nhấn, nhưng trông như thế thì ra cái gì? Tôi vào thế này mới có tính kịch, không đơn giản. Ông đọc "Faust" bao giờ chưa?
Nat: Cái gì?
Thần Chết: Hơn nữa, nếu ông đang ở cùng người khác thì sao? Ông đang ở cùng nhân vật quan trọng, tôi là Thần Chết — tôi lại đi nhấn chuông, rồi lảng vảng trước cửa nhà à? Ông nghĩ thế nào vậy?
Nat: Nghe này ông bạn, muộn lắm rồi.
Thần Chết: Đúng thế. Được rồi, ông có muốn đi không?
Nat: Đi đâu?
Thần Chết: Chết. "Cái đó". "Chuyện đó". "Vùng săn bắn hạnh phúc". (Nhìn đầu gối mình) Xem này, chỗ này đau thật, mới làm vụ đầu tiên mà đã suýt bị hoại tử rồi.
Nat: Này, đợi một phút. Ta cần thời gian, ta chưa sẵn sàng để đi.
Thần Chết: Xin lỗi, không giúp được. Tôi cũng muốn giúp, nhưng đến giờ rồi.
Nat: Sao lại đến giờ được? Ta vừa mới sáp nhập với Công ty Trang phục Modiste xong.
Thần Chết: Thì có liên quan gì? Chẳng qua là kiếm thêm được ít tiền thôi.
Nat: Đúng, ngươi quan tâm làm gì? Chi phí của các ngươi chắc chắn có người trả rồi.
Thần Chết: Giờ ông có đi cùng tôi không?
Nat: (Đánh giá hắn) Xin lỗi, nhưng ta không thể tin ngươi là Thần Chết.
Thần Chết: Tại sao? Ông tưởng tôi trông như thế nào — giống Rock Hudson à?
Nat: Không, không phải nói thế.
Thần Chết: Xin lỗi vì làm ông thất vọng.
Nat: Đừng giận. Ta cũng không biết nói sao, ta cứ nghĩ ngươi sẽ... ừm... cao hơn một chút.
Thần Chết: Tôi cao một mét bảy, với cân nặng của tôi thì là trung bình rồi.
Nat: Trông ngươi hơi giống ta.
Thần Chết: Không giống ông thì giống ai? Tôi là Thần Chết của ông mà.
Nat: Cho ta thêm chút thời gian, đợi thêm một ngày nữa thôi.
Thần Chết: Không được, ông muốn tôi nói thế nào đây?
Nat: Thêm một ngày nữa, hai mươi bốn tiếng.
Thần Chết: Ông cần một ngày để làm gì? Dự báo thời tiết nói mai trời mưa đấy.
Nat: Chúng ta có thể tìm cách giải quyết không?
Thần Chết: Ví dụ như?
Nat: Ngươi có biết chơi cờ không?
Thần Chết: Không, tôi không chơi.
Nat: Ta từng thấy bức ảnh ngươi chơi cờ.
Thần Chết: Không phải tôi đâu, vì tôi không chơi cờ, tôi có thể chơi Gin Rummy.
Nat: Ngươi chơi Gin Rummy à?
Thần Chết: Tôi chơi Gin Rummy à? Paris có phải là một thành phố không?
Nat: Ngươi chơi giỏi chứ, phải không?
Thần Chết: Rất giỏi.
Nat: Ta nói cho ngươi biết ta sẽ làm thế nào—
Thần Chết: Đừng mặc cả với tôi.
Nat: Ta chơi Gin Rummy với ngươi, nếu ngươi thắng, ta đi ngay lập tức. Nếu ta thắng, cho ta thêm chút thời gian, một chút thôi — đợi thêm một ngày.
Thần Chết: Ai rảnh mà chơi Gin Rummy chứ?
Nat: Thôi nào, nếu ngươi chơi giỏi như thế.
Thần Chết: Mặc dù tôi cũng hơi muốn chơi...
Nat: Thôi nào, nhanh gọn đi, chúng ta chỉ chơi nửa tiếng thôi.
Thần Chết: Tôi thực sự không nên chơi.
Nat: Ta có sẵn bộ bài đây, đừng chần chừ nữa.
Thần Chết: Được rồi, chơi thì chơi. Chơi một lát cho thư giãn vậy.
Nat: (Đi lấy bài, sổ tay và bút chì) Ngươi sẽ không hối hận đâu.
Thần Chết: Bớt hoa ngôn xảo ngữ đi. Đưa bài đây, lấy cho tôi lon nước ngọt, rồi kiếm gì đó ăn đi. Trời ạ, khách khứa đến nhà mà ông chẳng có lấy miếng khoai tây chiên hay bánh quy nào.
Nat: Dưới nhà trong đĩa có kẹo sô-cô-la.
Thần Chết: Kẹo sô-cô-la. Nếu Tổng thống đến thì sao? Ông ta cũng chỉ được ăn kẹo sô-cô-la thôi à?
Nat: Nhưng ngươi không phải Tổng thống.
Thần Chết: Chia bài đi.
(Nat chia bài, lấy ra tờ năm đô la.)
Nat: Ngươi có muốn chơi kiểu này không? Mười điểm một xu, thế mới thú vị.
Thần Chết: Với ông thế vẫn chưa đủ thú vị à?
Nat: Đánh tiền thì ta chơi tốt hơn.
Thần Chết: Tùy ông, Newt.
Nat: Là Nat, Nat Ackerman. Ngươi không biết tên ta à?
Thần Chết: Newt, Nat — nhức đầu quá.
Nat: Ngươi có muốn thắng năm đô la đó không?
Thần Chết: Không.
Nat: Bốc bài đi.
Thần Chết: (Bốc bài và nhìn vào quân bài trên tay) Trời ạ, tôi chẳng có gì cả.
Nat: Thế thì sẽ ra sao?
Thần Chết: Cái gì sẽ ra sao?
(Sau đó họ liên tục bốc bài, đánh bài)
Nat: Chết.
Thần Chết: Thế thì sẽ ra sao? Ông nằm đó thôi.
Nat: Sau đó còn gì nữa không?
Thần Chết: À há, ông giữ quân 2 không đánh à.
Nat: Ta đang hỏi ngươi, sau đó còn gì nữa không?
Thần Chết: (Lơ đãng) Rồi ông sẽ thấy.
Nat: Ồ, vậy là ta thực sự sẽ thấy gì đó sao?
Thần Chết: Hừ, có lẽ tôi không nên nói thế. Bỏ đi.
Nat: Muốn lấy được câu trả lời từ miệng ngươi thật khó.
Thần Chết: Tôi đang chơi bài.
Nat: Được rồi, chơi bài, chơi bài.
Thần Chết: Hơn nữa, tôi đang đánh cho ông từng quân bài đây này.
Nat: Đừng lật xem bài cũ.
Thần Chết: Tôi không xem, tôi đang xếp chúng cho ngay ngắn. Ngửa bài cần bao nhiêu điểm?
Nat: Bốn điểm. Ngươi muốn ngửa bài à?
Thần Chết: Ai nói tôi muốn ngửa bài? Tôi chỉ hỏi ngửa bài cần bao nhiêu điểm thôi.
Nat: Ta chỉ hỏi là ta còn hy vọng nhìn thấy gì không.
Thần Chết: Chơi bài đi.
Nat: Ngươi chẳng chịu nói gì cho ta biết à? Chúng ta đi đâu?
Thần Chết: Chúng ta? Nói thật với ông, ông sẽ ngã lăn ra sàn nhà đấy.
Nat: Ồ, ta không đợi được nữa rồi! Có đau không?
Thần Chết: Một phút là xong.
Nat: Tuyệt quá, (thở dài) ta cần thế này. Một người vừa sáp nhập với Công ty Trang phục Modiste...
Thần Chết: Bốn điểm thế nào?
Nat: Ngươi muốn ngửa bài?
Thần Chết: Bốn điểm được không?
Nat: Không được, ta có hai điểm.
Thần Chết: Ông đùa à.
Nat: Không, ngươi thua rồi.
Thần Chết: Lạy Chúa, tôi cứ tưởng ông giữ quân 6 không đánh.
Nat: Ta không có. Đến lượt ngươi chia bài. Hai mươi điểm, thêm bốn mươi điểm thưởng. Bắt đầu đi. (Thần Chết chia bài.) Ta nhất định phải ngã xuống sàn à? Ta không thể đứng cạnh ghế sô-pha khi chuyện đó xảy ra sao?
Thần Chết: Không được. Chơi bài đi.
Nat: Tại sao lại không được?
Thần Chết: Vì ông sẽ ngã xuống sàn! Đừng làm phiền tôi, tôi đang tập trung.
Nat: Tại sao nhất định phải ngã xuống sàn? Ta chỉ hỏi mỗi điểm này thôi! Tại sao khi toàn bộ chuyện đó xảy ra ta không thể đứng cạnh ghế sô-pha?
Thần Chết: Tôi sẽ cố hết sức. Giờ có thể chơi bài được chưa?
Nat: Ta chỉ hỏi mỗi điểm này thôi. Ngươi làm ta nhớ đến Moe Lefkovitz, ông ta cũng cứng đầu như thế.
Thần Chết: Tôi làm ông ta nhớ đến Moe Lefkovitz. Tôi là hình tượng đáng sợ nhất mà con người có thể tưởng tượng, vậy mà tôi lại làm ông ta nhớ đến Moe Lefkovitz. Ông ta là ai, tay buôn lông thú à?
Nat: Ngươi nên làm một tay buôn lông thú như vậy. Ông ta kiếm hơn tám mươi ngàn một năm, chuyên làm viền chỉ vàng. Hai điểm.
Thần Chết: Cái gì?
Nat: Hai điểm. Ta ngửa bài. Ngươi có bao nhiêu?
Thần Chết: Bài trên tay tôi cứ như tỉ số trận bóng chày ấy.
Nat: Toàn là quân rô.
Thần Chết: Nếu ông đừng nói nhiều như thế thì tốt biết mấy.
(Họ chia lại bài và tiếp tục chơi.)
Nat: Lúc nãy ngươi nói đây là vụ đầu tiên ngươi làm là ý gì?
Thần Chết: Nghe giống ý gì nào?
Nat: Ngươi đang bảo ta là — trước đây chưa từng có ai đi sao?
Thần Chết: Tất nhiên họ đi rồi, nhưng không phải do tôi đưa đi.
Nat: Thế ai đưa đi?
Thần Chết: Người khác.
Nat: Còn có người khác nữa à?
Thần Chết: Tất nhiên, mỗi người đều có cách đi riêng của mình.
Nat: Ta chưa bao giờ biết.
Thần Chết: Tại sao ông phải biết? Ông là cái thá gì chứ?
Nat: Ý ngươi là ta là cái thá gì? Sao nào — ta chẳng là gì cả sao?
Thần Chết: Không phải chẳng là gì, ông là một nhà sản xuất trang phục. Sao ông biết được bí mật vĩnh hằng chứ?
Nat: Ngươi đang nói gì vậy? Ta kiếm đống tiền, nuôi hai đứa con học đại học, một đứa làm quảng cáo, đứa kia kết hôn rồi. Ta có nhà riêng, lái xe hiệu Chrysler. Vợ ta muốn gì được nấy, người hầu, áo khoác lông chồn, nghỉ dưỡng. Giờ bà ấy đang ở Eden Roc, một ngày tốn năm mươi đô vì bà ấy muốn ở gần chị gái. Tuần tới ta định đến đó ở cùng bà ấy. Thế ngươi coi ta là gì — một gã vô danh ngoài đường à?
Thần Chết: Thôi, đừng có hở tí là nổi nóng thế.
Nat: Ai hở tí là nổi nóng?
Thần Chết: Nếu tôi mà cứ dễ bị xúc phạm như thế thì ông cảm thấy sao?
Nat: Ta xúc phạm ngươi à?
Thần Chết: Ông không nói là thất vọng về tôi à?
Nat: Ngươi muốn thế nào? Muốn ta mở tiệc lớn cho ngươi à?
Thần Chết: Tôi không nói cái đó, tôi nói về bản thân mình. Tôi quá thấp, tôi thế này thế nọ.
Nat: Ta đã nói là ngươi trông giống ta, như là bản sao vậy.
Thần Chết: Được rồi, chia bài, chia bài đi.
(Họ tiếp tục chơi bài, tiếng nhạc khẽ vang lên, ánh sáng mờ dần cho đến khi tối hẳn. Ánh sáng sáng trở lại, thời gian đã trôi qua, họ không chơi bài nữa. Nat đang đếm.)
Nat: Sáu mươi tám... một trăm năm mươi... này, ngươi thua rồi.
Thần Chết: (Chán nản lật đống bài) Tôi biết là không nên bỏ quân 9 đó mà. Chết tiệt.
Nat: Thế thì mai ta gặp lại ngươi.
Thần Chết: Ý gì, mai gặp lại tôi?
Nat: Ta thắng nên được sống thêm một ngày, đừng bám lấy ta nữa.
Thần Chết: Ông không đùa đấy chứ?
Nat: Chúng ta đã thỏa thuận rồi.
Thần Chết: Đúng, nhưng mà —
Nat: Đừng có "nhưng" với ta. Ta thắng hai mươi bốn tiếng, mai hãy quay lại.
Thần Chết: Tôi không biết chúng ta thực sự đang chơi bài để cược thời gian.
Nat: Thế là ngươi quá dở rồi, ngươi nên tập trung chút đi.
Thần Chết: Tôi đi đâu để qua hai mươi bốn tiếng này đây?
Nat: Có liên quan gì không? Quan trọng là ta thắng được sống thêm một ngày.
Thần Chết: Ông muốn tôi làm gì — lang thang ngoài đường à?
Nat: Thuê khách sạn, xem phim, tắm hơi, đừng gây ra vụ án lớn nào là được.
Thần Chết: Tính lại lần nữa đi.
Nat: Ngoài ra ngươi còn nợ ta hai mươi tám đô.
Thần Chết: Cái gì?
Nat: Đúng vậy, anh bạn. Ở đây này — nhìn đi.
Thần Chết: (Lục túi) Tôi có vài tờ một đô — không đủ hai mươi tám đô.
Nat: Ta nhận séc.
Thần Chết: Mở tài khoản ở đâu?
Nat: Nhìn xem ta đang giao dịch với ai đây này.
Thần Chết: Kiện tôi đi. Tôi có thể mở tài khoản séc ở đâu chứ?
Nat: Được rồi, có bao nhiêu đưa bấy nhiêu, chúng ta coi như xong nợ.
Thần Chết: Này, tôi cần tiền này.
Nat: Ngươi cần tiền để làm gì?
Thần Chết: Ông nói gì thế? Ông sắp đi "bên kia" rồi đấy.
Nat: Thì sao nào?
Thần Chết: Thì sao nào — ông có biết xa bao nhiêu không?
Thần Chết: Làm sao mua xăng? Làm sao trả phí qua đường?
Nat: Chúng ta đi bằng xe hơi à!
Thần Chết: Rồi ông sẽ biết. (Bồn chồn) Này — mai tôi quay lại, ông phải cho tôi cơ hội gỡ lại tiền, nếu không rắc rối của tôi chắc chắn không chạy thoát đâu.
Nat: Tùy ngươi. Gấp đôi hoặc không đánh tiền ta đều chiều. Ta sẽ thắng thêm một tuần hay một tháng nữa, với trình độ chơi của ngươi, có lẽ ta có thể thắng nhiều năm liền.
Thần Chết: Tôi lại bị trì hoãn ở đây rồi.
Nat: Mai gặp lại.
Thần Chết: (Bị dẫn ra cửa) Khách sạn nào được nhỉ? Sao mình lại nói đến khách sạn, mình đâu có tiền. Mình sẽ ngồi ở rạp Bickford vậy. (Nhặt tờ báo lên.)
Nat: Ra ngoài, ra ngoài. Đó là báo của ta. (Giật lấy tờ báo.)
Thần Chết: (Đi ra cửa) Mình không thể chỉ việc đưa ông ta đi thôi sao? Tại sao mình lại phải chơi Gin Rummy với ông ta chứ?
Nat: (Hét sau lưng hắn) Xuống lầu cẩn thận nhé, có bậc thang bị lỏng thảm đấy.
(Đúng lúc đó, có một tiếng va chạm mạnh vang lên. Nat thở dài, sau đó đi đến tủ đầu giường nhấc điện thoại.)
Nat: Alo, Moe à? Là ta đây. Nghe này, ta không biết là có ai đùa hay sao nữa, nhưng Thần Chết vừa mới ở đây. Chúng ta đã chơi một lát Gin... không, Thần Chết, chính bản thân hắn, hoặc là một kẻ tự xưng là Thần Chết. Nhưng mà này Moe, hắn đúng là một gã vô dụng!
(Hạ màn)