Thánh Columba lên đảo Iona, người bạn Oran của ông cùng đồng hành. Mặc dù có lời đồn rằng, Thánh Oran đã trốn trong bóng tối trên đảo vài ngày để chờ Columba đổ bộ. Nhưng tôi tin rằng, hai người họ như anh em, cùng từ Ireland đến hòn đảo này. Họ là Columba tóc vàng dũng cảm, và người đàn ông da đen được gọi là Oran.

Một cái tên khác của ông là Odhran, ông trông rất giống một con rái cá. Trong câu chuyện này còn có những người khác, họ lên đảo Iona rồi nói: "Chúng ta phải xây một nhà nguyện." Đây là điều mà các vị thánh luôn làm sau khi đặt chân lên đất liền. (Oran có nghĩa là mục sư của mặt trời hoặc ngọn lửa, hoặc cái tên này bắt nguồn từ Odhran, nghĩa là tóc đen). Nhưng nhà nguyện cứ xây xong lại đổ. Columba tìm ra câu trả lời từ giấc mơ hoặc khải huyền, rằng công trình của ông cần Oran, cần chôn vùi cái chết vào trong nền móng. Những người khác khẳng định đây là giáo lý, Thánh Oran tranh luận với Columba về thiên đường, người Ireland luôn thích tranh luận, sự thật của vấn đề từ lâu đã bị lãng quên, chúng ta chỉ có thể chắc chắn về hành động: (thông qua hành động chúng ta có thể hiểu được họ). Thánh Columba đã chôn cất Oran, chôn sống ông, rải đất bên cạnh ông; chôn thật sâu, rải đất lên trên đầu ông.

Ba ngày sau họ quay lại chỗ cũ, những tu sĩ thấp bé cầm theo xẻng và cuốc chim. Họ đào Thánh Oran lên để Columba có thể ôm lấy, chạm vào má ông và nói lời từ biệt. Oran đã chết ba ngày. Họ phủi sạch đất trên người ông, nhưng đôi mắt của Thánh Oran bỗng nhiên mở ra. Oran nhìn về phía Thánh Columba và cười toe toét. Ông đã từng chết, nhưng lại sống lại, ngôn ngữ ông nói chỉ người chết mới có thể hiểu được, giọng nói của ông tựa như dòng nước và gió.

Ông nói: "Không có thiên đường nào chờ đợi người tốt, người thiện và người lương; không có hình phạt vĩnh viễn, không có địa ngục nào chờ đợi những kẻ tội lỗi không kính sợ thần linh, cũng không có vị Chúa như các người tưởng tượng" — Thánh Columba hét lên: "Câm miệng!" Ông cứu Oran khỏi đám đất mà các tu sĩ chưa kịp xúc vào đúng cách.

Thế là họ chôn cất ông vĩnh viễn và gọi nơi này là Thánh tích Oran. Ở nghĩa trang nhà thờ đó, chôn cất tất cả các vị vua Scotland, tất cả các vị vua Na Uy, ngay trên đảo Iona.

Có người cho rằng, người được chôn cất là một mục sư mặt trời của giáo phái Druid. Ông được chôn trong mảnh đất Iona tươi đẹp để củng cố nền móng nhà thờ, nhưng đối với tôi, lời đồn này quá đơn giản và còn bôi nhọ danh tiếng của Thánh Columba. (Ông hét lên: "Đất! Ném đất lên người Oran, dùng bùn bịt miệng hắn lại, nếu không hắn sẽ dẫn chúng ta tới sự hủy diệt!"). Họ tưởng tượng đây là một vụ mưu sát, một vị thánh sống chôn một vị thánh khác dưới nhà nguyện thiêng liêng.

Mà khi cái tên Thánh Oran vẫn được lưu truyền, bị coi là kẻ dị giáo tử vì đạo, hài cốt của ông vẫn khiến nền móng nhà nguyện vững chãi. Chúng ta gia nhập cùng họ, các vị vua và hoàng tử, gia nhập nghĩa trang của ông, gia nhập nhà nguyện của ông, bởi vì nơi này được đặt tên theo Oran. Dựa vào những câu từ đơn giản, trong cái ôm, ông thốt ra lời nguyền — không có địa ngục trừng phạt tội nhân; không có thiên đường chờ đợi thánh nhân; Chúa không phải là hình dáng như các người tưởng tượng.

Có lẽ ông vẫn luôn thuyết giáo, vì sau khi chết ông lại sống lại, cho đến khi bị đất của Iona làm cho im lặng, đè nén và bịt kín miệng. Thánh Columba được chôn cất ở đảo Iona vài chục năm sau đó. Nhưng người ta đào hài cốt của ông lên, mang tới Downpatrick, ở đó ông được chôn cùng Thánh Patrick và Thánh Brigid. Thế là, Oran trở thành vị thánh duy nhất trên đảo Iona.

Đừng đào bới những vị vua, quyền quý, giám mục và tài sản của họ trong nghĩa trang đó. Tất cả họ đều được Thánh Oran canh giữ, ông sẽ sống lại từ trong đất mộ, tựa như bóng tối, giống như một con rái cá, vì ông không thể nhìn thấy mặt trời nữa. Ông sẽ chạm vào bạn, ông sẽ nếm thử bạn, ông sẽ để lại những lời của mình trong lòng bạn. (Chúa không phải là như bạn tưởng tượng; không có địa ngục, cũng không có thiên đường.)

Sau đó bạn sẽ rời xa ông và nghĩa trang của ông, quên đi nỗi kinh hoàng của bóng tối này, bạn sẽ xoa xoa cổ mình, điều duy nhất bạn có thể nhớ chỉ là: Ông ấy chết để cứu chúng ta. Chính Thánh Columba đã giết ông trên đảo Iona.

Thứ gì có một cái đầu, nhưng lại có mười cái lưỡi? Trong đó có một cái thò ra khỏi miệng, dùng để lấy bánh mì, nuôi sống người sống và kẻ chết?

— Câu đố cổ

(Hết)