Có một người bạn hỏi tôi về chữ "Thiện".
Nếu chúng ta làm việc thiện mà người khác chán ghét, làm việc ác mà mọi người lại yêu thích, vậy chúng ta nên làm chính mình hay nên thuận theo kỳ vọng của đám đông?
Nhân chủ đề này, trước tiên hãy cùng trò chuyện về mối quan hệ giữa người với người.
Chúng ta hình thành những mối quan hệ như thế nào với người khác?
Có người hỏi, gia đình không quyền không thế, không quan hệ cũng chẳng có tài nguyên, làm sao để bứt phá?
Thực ra đây là một mệnh đề giả.
Dù không quyền không thế, nhưng trong gia đình bạn, ông bà cha mẹ, anh chị em, cô dì chú bác, chẳng lẽ không có ai từng đi học? Không có ai từng làm việc sao?
Chỉ cần từng đi học, tự nhiên sẽ có thầy cô và bạn học.
Chỉ cần từng làm việc, chắc chắn sẽ có ông chủ và khách hàng.
Họ chẳng phải là quan hệ và tài nguyên hay sao?
Trên thế giới này, chỉ cần không phải là kẻ cô độc, thì không tồn tại người hoàn toàn không có tài nguyên hay quan hệ.
Vấn đề nằm ở chỗ, tại sao người ta phải giúp bạn?
Hãy thử đặt mình vào vị trí người khác, nếu chúng ta đang ở vị trí cao, liệu chúng ta có giúp đỡ người khác không?
Karl Marx từng nói: Bản chất con người trong tính hiện thực của nó, là tổng hòa của mọi mối quan hệ xã hội.
"Cải mệnh, cũng có thể hiểu là thay đổi các mối quan hệ xã hội của chính mình."
Người xưa có câu, một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao. Người đơn thương độc mã thì không thể đứng ở vị trí cao được.
Vì vậy, nhất định phải xây dựng mối quan hệ. Việc giúp đỡ, chắc chắn là phải giúp.
Vậy những người ở vị trí cao, họ sẵn lòng giúp đỡ kiểu người nào?
Người biết ơn? Hay người thông minh?
Giúp đỡ người khác, mục đích cuối cùng là làm cho mối quan hệ xã hội của chính mình thêm vững chắc.
Nếu giúp một người thông minh nhưng không biết ơn, một kẻ chỉ cần thấy có lợi là sẵn sàng giẫm đạp lên người khác, thì liệu có quý nhân nào muốn giúp họ không?
Lòng biết ơn, chính là vốn liếng lớn nhất của chúng ta.
Rất nhiều người ích kỷ mà không tự biết.
Một người suốt ngày chỉ biết than phiền về ông chủ, đồng nghiệp, cha mẹ, xã hội, liệu đó có phải là người hiểu được lòng biết ơn?
Trong cuộc sống có rất nhiều người, cái xấu nằm ở cái miệng.
Việc không làm ít, nhưng miệng cứ lầm bầm chẳng nói được câu nào tử tế, bao nhiêu công lao khó nhọc đều bị cái miệng làm cho mất sạch.
"Biết ơn vận khí hanh thông, oán trách đức hạnh chẳng còn."
Dù có bao nhiêu công lao, chỉ cần oán trách là mất hết.
Vạn sự đều chia âm dương.
Chúng ta đặt sự chú ý vào mặt tích cực của sự việc, mới không xua đuổi quý nhân, vận thế của chúng ta mới ngày càng tốt đẹp.
Quay lại câu hỏi ở phần ảnh chụp phía trên, chúng ta làm thiện hay làm ác, nên nghe theo chính mình hay thuận theo kỳ vọng của đám đông?
Chúng ta làm việc thiện mà bị mọi người chán ghét, vậy còn cần làm thiện nữa không?
Kiểu thiện nào sẽ khiến người khác chán ghét chúng ta?
Đây có chắc là thiện không?
Hay là lấy danh nghĩa "tôi vì tốt cho bạn" để làm những việc tự cho là đúng?
Ví dụ như tôi viết cuốn sách này.
Mọi người đọc xong cảm thấy có thu hoạch, đó coi là việc thiện.
Nếu tôi nhất quyết ép những người không muốn đọc phải đọc, khiến họ tức giận, nảy sinh tâm lý chán ghét, thì đó không coi là việc thiện.
Lại ví dụ như việc kèm con làm bài tập.
Người lớn trẻ nhỏ đều thích chơi, trẻ con không thích làm bài tập là chuyện bình thường.
Nếu con không làm bài tập mà mắng nhiếc nó, miệng nói vì tốt cho nó, nhưng lại mắng con không ra gì, khiến con ngoài việc bị tổn thương tâm hồn ra thì chẳng thu được gì, đó không coi là thiện.
Nếu con không làm bài tập, chúng ta tìm ra điểm nghẽn khiến con không muốn làm, giúp con giải quyết vấn đề, ví dụ như đưa cho con một phương pháp tính toán đơn giản hơn, khiến con cảm thấy mình trở thành một phiên bản xuất sắc hơn (đây chính là bản chất của niềm vui), bài tập làm càng nhanh, càng làm càng vui, đó mới là thiện.
Việc khiến người khác chán ghét, không thể gọi là thiện. (Rất có khả năng là đang lấy danh nghĩa thiện, nhưng lại không thực sự giúp đối phương giải quyết được vấn đề của họ.)
Tương tự, làm việc ác mà người khác đều thích, có nên làm không?
Kiểu ác nào mà mọi người đều thích?
Tiêu chuẩn về thiện ác, không phải là "tôi cho rằng", cũng không phải là "người khác cho rằng", mà là nhìn vào kết quả thực tế, "liệu lợi ích tổng thể của chúng sinh có được gia tăng hay không".
Mọi việc đều lấy sự thật làm căn cứ.
Hình dưới đây là lời nhắc nhở của nhà chiêm tinh.
Năm 2025 là một năm rất đặc biệt, ngàn năm khó gặp, thậm chí vạn năm khó gặp.
Năm 2025 rất khó khăn, khó đến mức nhiều chuyện không tiện nói ra.
Nguy cơ, tách ra mà nhìn chính là nguy hiểm và cơ hội.
Rất gian nan, nhưng đồng thời cũng là cơ hội to lớn.
Làm việc với tâm chính, niệm chính, chính là lá bùa hộ mệnh lớn nhất của năm 2025.