Sư phụ tiếp tục chỉ điểm: "Một số người, sở dĩ họ kiên trì với những quan điểm trái ngược với thiên đạo, là bởi vì tâm bệnh của họ đã phát tác. Chúng ta cần làm bác sĩ chữa bệnh cho họ, chứ không phải đứng ở thế đối lập để rồi nổi giận với họ."
Cuối cùng tôi cũng đã hoàn toàn thông suốt.
Tâm họ có bệnh, nếu tôi cãi vã với họ, thì tâm của tôi cũng đã bị dẫn dụ đi sai đường rồi.
Người xưa có câu: Một bàn tay không vỗ nên tiếng.
Nếu tôi nổi giận với họ, thì đó không chỉ là vấn đề của họ, mà còn là vấn đề của chính tôi.
Cho nên vẫn là câu nói đó: Ai nổi giận, người đó tu hành chưa tới nơi tới chốn.
Tôi vui vẻ tổng kết với sư phụ: "Cảm ơn sư phụ, con đã hiểu rồi. Bất kể gặp phải chuyện gì, chúng ta đều phải giữ vững tâm mình, nhìn duyên khởi duyên diệt, duy trì một cái tâm như như bất động. Đồng thời trong quá trình đó, xem xét xem mình còn có thể làm được gì để mọi chuyện trở nên tốt đẹp hơn."
Sư phụ hài lòng gật đầu, đột nhiên người lại nổi hứng muốn thử thách tôi: "Nhìn duyên khởi duyên diệt, giữ tâm như như bất động. Đã như như bất động rồi, thì còn cần phải nỗ lực làm gì nữa sao?"
Đây là một câu hỏi về "vô vi" và "không", điểm này không phải chỗ vướng mắc của tôi, tôi nhẹ nhàng đáp: "Mặc dù Đạo Đức Kinh thường nhắc đến vô vi. Ví dụ như chương hai có giảng: Thánh nhân xử vô vi chi sự, hành bất ngôn chi giáo. Nhưng ngay sau đó chương ba lại nói: Thị dĩ thánh nhân chi trị, hư kỳ tâm, thực kỳ phúc... Nghĩa là, thánh nhân tuy xử việc vô vi, hành giáo hóa không lời, nhưng không có nghĩa là họ không làm gì cả, cho nên mới có cách nói 'thánh nhân chi trị'."
"Vô vi không phải là không làm gì, mà là nói về việc làm như thế nào cho đúng. Nếu không, Lão Tử đã chẳng cần viết Đạo Đức Kinh, bản thân việc viết sách cũng là 'vi'. Vô vi mà Đạo gia nói, chỉ việc không làm theo ý riêng của con người. Nhân + Vi = Ngụy (giả tạo). Vô vi, chỉ việc thiên nhân hợp nhất, thuận theo trời đất mà làm việc. Loại bỏ cái tư tâm của con người, trở về với bản chân, đó là tu chân. Tâm như như bất động nghĩa là không cưỡng cầu, nhưng những việc thuận theo trời đất thì vẫn phải làm."
"Hơn nữa, 'như như bất động' xuất phát từ Kinh Kim Cang, Phật gia giảng về 'không', giảng 'tất cả các pháp hữu vi như mộng huyễn bọt nước'. Nhưng đồng thời, Phật gia cũng giảng về hành thiện. Vạn pháp giai không, nhân quả bất không. Hàng ngàn năm qua, bao nhiêu kinh điển Phật gia được lưu truyền, có thể thấy cái 'không' mà Phật gia nói cũng không phải là không làm gì, việc thiện vẫn có thể làm. Việc thiện này cũng tương tự với những việc thuận theo trời đất mà Đạo gia nói. Cho nên, tâm như như bất động của chúng ta, cần giữ thì vẫn phải giữ. Sau khi không còn khởi cảm xúc, những việc có lợi cho chúng sinh thì vẫn phải làm."
Sư phụ cười nói: "Ừm, nói không tệ. Tri hành hợp nhất, làm được ngôn hành nhất trí là được rồi."
"Ưm..." Hiểu thì hiểu, nhưng để làm được thì quả thực không dễ dàng chút nào, tôi do dự nói: "Con sẽ nỗ lực."
Sư phụ cười bảo: "Vương Dương Minh từng giảng: Vô thiện vô ác giả lý chi tĩnh, hữu thiện hữu ác giả khí chi động. Không động vào khí, tức là vô thiện vô ác, đó gọi là chí thiện. Vương Dương Minh lại nói: Tuân lý tiện thị thiện, động khí tiện thị ác. Hãy hiểu cho kỹ lại đi."
"Tuân lý tiện thị thiện, động khí tiện thị ác?" Tôi lẩm nhẩm lại vài lần.
Người xưa nói, đọc sách trăm lần nghĩa tự hiện, quả nhiên là có đạo lý.
Tôi vừa niệm vừa hiểu ra.
Tuân lý, là chỉ việc tuân theo thiên lý.
Động khí, chính là cảm xúc cá nhân, điều này liên quan đến tư dục.
"Tuân lý tiện thị thiện, động khí tiện thị ác" nghĩa là, tuân theo thiên lý chính là thiện, vướng vào tư dục mà khởi cảm xúc chính là ác niệm.
"Vô thiện vô ác giả lý chi tĩnh, hữu thiện hữu ác giả khí chi động" chẳng phải đang nói về "tâm như như bất động" đó sao?
"Không động vào khí, tức là vô thiện vô ác, đó gọi là chí thiện", không khởi cảm xúc, không vướng vào sở thích cá nhân, tuân theo thiên đạo "vô thiện vô ác", đó mới là đại thiện.
Đây cũng là lý do vì sao nói, hễ khởi cảm xúc, đó chính là nơi chúng ta cần tu hành.
Tôi thở phào nhẹ nhõm, cuối cùng cũng đã thông suốt. Tuy nhiên, điều này cũng chỉ giới hạn ở việc hiểu trong đầu, còn việc cảm ngộ cụ thể đến mức độ nào, vẫn cần phải tôi luyện trong từng sự việc sau này.
[Phần ngoài lề:]
Trả lời ba câu hỏi.
Thứ nhất, nói với mọi người một mẹo nhỏ. Bị hôi chân, kẽ chân bong tróc, ngứa ngáy do nhiễm nấm, trước đây đã nói về cách dùng nước quả sung, hiệu quả thì có hiệu quả, nhưng mỗi cách đều có ưu nhược điểm. Xin chia sẻ thêm một cách đơn giản hơn: Dùng mặt trong của vỏ chuối chà xát thử xem. Thông thường chà một hai lần là thấy rõ rệt. Nhiều người mùa đông gót chân dễ khô nứt, cũng có thể thử cách này.
Thứ hai, hai chương trước thấy các bạn để lại bình luận hỏi "nổi giận trong mơ" có tính là nổi giận không. Giấc mơ là kênh chính kết nối các pháp giới khác nhau, rất nhiều giấc mơ không phải tự nhiên mà có. Đôi khi có thể là sự cảnh tỉnh và nhắc nhở, đôi khi cũng có thể là những bài kiểm tra từ "pháp giới" dành cho chúng ta. Bình thường ban ngày khi tỉnh táo, chúng ta sẽ vô tình hay hữu ý kiểm soát tính khí của mình. Nhưng bài kiểm tra trong mơ, thử một lần là chuẩn một lần. Không chỉ tính khí, mà còn bao gồm cả tham niệm. Trong mơ, có thể dùng lợi ích để kiểm tra tâm tính của chúng ta có thuần khiết hay không. Khi tỉnh, đại não có thể vô thức cân nhắc đến "Nhân Nghĩa Lễ Trí Tín", cân nhắc đến nhân tình thế thái, còn hành vi và phản ứng trong mơ mới là tâm tính chân thực hơn. Bất kể gọi giấc mơ là "tiềm thức" hay "chiều không gian cao", nếu sáng hôm sau tỉnh dậy vẫn nhớ rõ, có thể tự ngẫm xem có thâm ý gì không. (Ngộ ra được thì sửa, không ngộ ra được thì buông, đừng chấp niệm.)
Thứ ba, thấy rất nhiều bạn đang thức khuya. Giờ Tý và giờ Ngọ mỗi ngày, tương đương với đông chí và hạ chí của một năm, lúc này cần nghỉ ngơi cho tốt. Giờ Tý, chỉ từ 11 giờ đêm đến 1 giờ sáng, ngũ hành thuộc Thủy. Giờ Tý không ngủ, quá trình trao đổi chất của Thủy không tốt, hại thận. Ngoài ra, Thủy sinh Mộc, Mộc là gan mật. Một số người bị gan nhiễm mỡ không phải do ăn uống dầu mỡ, mà là do giờ Tý không ngủ. Mọi người cố gắng nghỉ ngơi sớm trước 11 giờ, đặc biệt là vào mùa đông.