Nghiệp vụ chuyển phát nhanh quan phương phát triển nhất ở Liêu Đông, chia thành văn phòng chuyển phát nhanh và cửa hàng chuyển phát nhanh. Văn phòng chuyển phát nhanh phụ trách việc vận chuyển vật tư của quan lại, cửa hàng chuyển phát nhanh thì lại phụ trách việc vận chuyển thư tín công văn.
Nghiệp vụ chuyển phát nhanh của nhân dân thì lại phát triển nhất ở Giang Nam và Sơn Tây, có tên là “Tín cục”. Khách hàng chủ yếu là các thân sĩ thương nhân, chẳng những hỗ trợ truyền tin mà thỉnh thoảng còn kiêm luôn cả vận chuyển hàng hóa, có thể coi là thuận phong, đức bang ở đời Minh.
Dịch vụ chuyển phát nhanh tư nhân có ba cách để trả tiền: trả trước khi gửi, trả sau khi nhận hàng, thu phí trước sau một nửa.
Những khách hàng lần đầu đến gửi thì phải trả trước khi gửi.
Những khách đã quen thì không chỉ có thể trả sau khi nhận hàng mà còn có thể ghi nợ, đợi đến mỗi quý hoặc cuối năm mới phải kết khoản tiền cần trả.
Phong hỏa liên tam nguyệt, gia thư để vạn kim. Chiến loạn khiến hơn nửa tín cục trên cả nước phải đóng cửa, cho dù không đóng cửa thì việc kinh doanh cũng trở nên khó khăn, rốt cuộc trong vài năm gần đây mới bắt đầu khôi phục.
Mà nay, quan phủ lại còn có thể tham gia vào nghiệp vụ chuyển phát hiện, thậm chí còn sản xuất ra cái loại tem quỷ ma gì đó.
“Đây, cái này này.” Hạ Nhất Bằng lấy một trang tem ra.
Chưởng quỹ hỏi: “Bao nhiêu tiền một trang?”
Hạ Nhất Bằng nói: “Tùy thuộc vào cân nặng hàng hóa và độ dài của quãng đường vận chuyển. Nếu chỉ là thư tín không quá sáu lạng chuyển qua lại giữa hai tỉnh thì một tấm năm xu là được. Thư tín càng nặng, địa điểm gửi qua bưu điện càng xa, tem này lại càng quý, không thể tính cụ thể giá tiền được. Hơn nữa, nếu vượt quá cân nặng thì sẽ không nhận, vẫn kiên quyết muốn gửi thì cứ đến tín cục tư nhân đi.”
Đây cũng là cách kiếm tiền của hệ thống dịch trạm, nếu không thì đã chi quá nhiều, dù sao cũng còn rất nhiều dịch tốt cần phải trả lương. Không giống Đại Minh, dịch tốt cũng cần được cấp lại tiền, vậy thì bây giờ phải có tiền lương.
Một chiếc thuyền quan cập bến, dịch soa đứng trên thuyền kêu: “Đến đây giúp dỡ hàng đi!”
“Biết rồi!” Hạ Nhất Bằng đáp lại.
Một nhóm dịch tốt của Trấn Giang bước nhanh tới, mang theo một cái bao tải, dịch soa cầm công văn của mình rồi rời thuyền.
Hạ Nhất Bằng hỏi: “Trong bao tải này là cái gì?”
“Báo chí.” Dịch soa nói: “Sau này không có công báo, đổi tên thành ‘Đại Đồng nguyệt báo’ rồi, hơn nữa còn in nhiều hơn trước nữa. Mỗi nha môn ở địa phương đều được phát miễn phí một bản. Trên bảng tin cũng cần dán một bản để cho dân chúng đọc. Toàn bộ số còn lại thì gửi bán cho dịch trạm, với mỗi phần báo chí bán ra, dịch trạm có thể trích phầm trăm lấy hai xu. Nếu bán không hết thì hai tháng sau sẽ mang về Nam Kinh.”
Hạ Nhất Bằng gật đầu: “Biết rồi.”
Dịch soa lại nói: “Để lại Trấn Giang phủ, còn thừa thì gửi hết đến Thượng Hải.”
Cấp bậc của Trấn Giang dịch trạm cũng rất cao, thuyền quan của dịch soa còn phải đến tận đây từ Nam Kinh dọc theo con kênh dẫn lên phía Bắc. Mà ở hạ du Trường Giang thì lại cần Trấn Giang dịch trạm phái thuyền chuyển đi.
Sau đó, dịch xoa lại lấy ra hơn mười bản phân công, nói: “Đưa hai bản đến Trấn Giang phủ nha, một bản đưa đến Trấn Giang phủ pháp viện, một bản để ở các dịch trạm. Số còn lại không cần để ở Trấn Giang phủ, muốn chuyển đi đâu cũng được. Ngươi may ký nhận đi, sau khi kiểm kê xong số báo chí cũng ký nhận lại một lần luôn.”
Hạ Nhất Bằng kiểm tra qua công văn và báo chí, sau đó nhanh chóng đóng dấu ký tên.
Dịch soa lấy lại tờ đơn đã được ký, lập tức quay về thuyền, sau khi chuyển hàng xong bèn đi vào trong điếm để ăn cơm.
Rốt cuộc hạm đội Đại Đồng cũng đã bị giải tán, bây giờ chỉ còn lại một nửa. Sau khi giải tán, những chiếc thuyền kia cũng không hề bị bán mà chỉ dỡ đi vũ khí, trực tiếp ném vào hệ thống dịch trạm, các tướng sĩ làm trong hạm đổi cũng chuyển thành dịch soa.
Hạ Nhất Bằng tò mò mở một tờ báo ra, chưởng quỹ cũng sáp lại xem cùng, hoàn toàn không dể ý đến chuyện làm ăn của tửu lâu của mình.
Hoàng Đế đã đích thân viết vài lời gửi cho tờ báo: Xét về báo, sinh ở Đường, hưng ở Tống, thịnh ở Minh. Trước đây, công báo đều là những bản sao chép chiếu lệnh, công văn, yếu sự, dùng để thông báo cho các chư phiên và quan lại địa phương. Tới thời Minh, thân sĩ thương nhân ngày càng chú trọng, từ đó phát minh ra thủ thuật in ấn công báo bằng văn tự rời. Trung Quốc Đại Đồng của ta, từ khi khai sinh đã luôn sống vì dân, hàng vạn dân chúng cũng lấy thiên hạ làm chủ, chú tiểu tóc trái đào cũng phải hiểu đại sự quốc gia. Nhân có ‘Đại Đồng nguyệt báo’, triều đình bề trên đã có thể tiếp cận với dân chúng. Tâm ý này, hẳn ai cũng rõ, khâm thử.
Chưởng quỹ nói: “Hạ Dịch đài, cho ta một tờ với.”
Hạ Nhất Bằng quét mắt nhìn công văn báo chí, bên trong cũng có để sẵn giá, lúc này mới nói: “Ba mươi đồng một tờ.”
Dựa theo giá cả ở tân triều Đại Đồng, ba mươi đồng có thể dùng để mua sáu cân gạo trong năm tháng thu hoạch, vào lúc xảy ra thiên tai cũng có thể mua hai cân gạo.
Nhưng không quý!