“Chuyện này không cần con nói,” Trịnh Chi Long cười nó, “Trịnh gia đã sớm kiếm đủ bạc rồi, mười bốn đời cũng tiêu không hết, còn quan tâm mấy cái thuế má đó? Thứ Trịnh gia cần là địa vi. Đợi sau khi về quê, sẽ bỏ tiền thành lập trường học, mời danh sư ở Phúc Kiến đến dạy học. Một khi bệ hạ khôi phục khoa cử, con cháu Trịnh thị ta có thể đi thi làm quan, tiếp sau trăm năm, Trịnh thị nhất định là thư hương thế gia!”
Triệu Hãn cho phép xây dựng trường học tư nhân, nữ giáo ở các nơi chính là do tư nhân thành lập, nhưng phải đến báo cáo quan phủ.
Trịnh Chi Báo rất ngưỡng mộ người đọc sách, nếu không cũng sẽ không tiêu tiền mua một cái danh Tú tài, hắn cũng cười nói: “Bệ hạ thánh minh, con cháu huân quý, cũng có thể đi thi làm quan. Sau này con cháy Trịnh thị ta, vừa là tước gia, vừa là sĩ tử, hai đầu đều có chỗ tốt!”
Các huynh đệ Trịnh thị cũng không ngồi kiệu, một đường đi bộ về chỗ ở, dọc đường tiếng nói chuyện cười vang. Giống như là giao ra chiến hạm, bọn họ còn kiếm được nhiều lợi.
Triệu Hãn lại bị Trịnh Chi Long nhắc nhở, hạ lệnh quan viên các nơi, nghiêm khắc kiểm tra “Thánh kinh” của da giáo, có chữ thiên chủ, Thượng Đế, toàn bộ thiêu hủy!
…
Tỉnh Giang Tô, huyện Gia Định.
Nơi này có phân bố của hội Chúa Jesus tại Trung Quốc, tổng bộ đặt ở Bắc Kinh!
Người đứng đầu phân bộ hội Chúa Jesus ở tỉnh là Phó Phiếm Tế, thị sát viên tên Ban An Đức, bọn họ liên hợp tổ chức hội nghị chuyên môn.
Hội nghị như vậy, đã diễn ra đến lần thứ ba.
Hai mươi năm qua, bên trong nội bộ hội chúa Jesus có nhiều ý kiến khác nhau, có người đồng ý sử dụng Thượng Đế, thiên chủ, lại có người phản đối sử dụng Thượng Đế, thiên chủ. Những người đồng ý tin nó sẽ càng có lợi hơn cho việc truyền giáo, người phản đối, cho rằng điều này là xuyên tạc giáo lý.
Lần đầu diễn ra hội nghị, tranh luận không có kết quả, vì thế họ đành áp dụng phương án thỏa hiệp: Không được sử dụng Thượng Đế và thiên, nhưng có thể sử dụng thiên chủ. Vì Thượng Đế và thiên, đều là từ ngữ của Trung Quốc, thiên chủ là do Matteo Ricci tạo ra.
Thực ra thiên chủ cũng là từ ngữ hiện có, là vị chủ thần trong tám vị thần thời Tần Hán, khi Tần Thủy Hoàng, Hán Vũ Đế phong thiện (vua chúa lên núi Thái Sơn hiến tế trời đất) hiến tế thiên chủ, chỉ là các nhà truyền giáo này đọc sách ít nên không rõ mà thôi.
Hội nghị lần hai, chính là vào chín năm trước, cho phép sử dụng Thượng Đế, thiên, thiên chủ để biểu đạt Deus và God khi truyền giáo.
“Đại Minh đã bị diệt, nghe nói Hoàng đế Đại Minh chết trong tay nông dân phản loạn” hội trưởng Phó Phiếm Tế nói, “Trung Quốc mới tên là Đại Đồng, Hoàng đế mới là Triệu Hãn. Vị Hoàng đế ở Nam Kinh đã tuyên bố mệnh lệnh, tiêu hủy một số bộ sách truyền giáo có những chữ Thượng Đế, Thiên, Thiên Chủ. Bên phía Gia Định, rất nhanh sẽ chấp hành, mọi người đều phát biểu ý kiến một chút đi.”
Nam Kinh cũng có truyền giáo sĩ của hội chúa Jesus, bọn họ nhận được tin, lập tức ngồi thuyền quay về thông báo cho tổng bộ.
Hội Jesus nhận được tin tức còn nhanh hơn tin tức chính thức, bởi vì đây cũng không phải chính lệnh khẩn cấp gì, quan địa phương cũng đang dựa theo tốc độ bình thường phát văn kiện xuống.
“Ta đã nói từ trước rồi, không thể sử dụng những từ ngữ Thượng Đế, thiên chủ này, các ngươi không nghe ý kiến của ta!” Long Hoa Dân kích động đập bàn.
Long Hoa Dân là người kế nhiệm của Matteo Ricci, vẫn luôn đảm nhiệm vị trí hội trưởng hội chúa Jesus ở Bắc Kinh.
Sau khi Sùng Trinh kế vị, hắn giao hết công việc ở Bắc Kinh cho Thang Nhược Vọng, bản thân mình thì chạy tới Sơn Đông truyền giáo.
Nửa năm trước, Sơn Đông bùng nổ ôn dịch, hắn từ Sơn Đông trốn về phía nam, khi đang nhập cư trái phép ở sông Hoài thì bị bắt, cách ly một tháng mới được thả ra. Truyền giáo sĩ cùng đi xuống phía nam, nửa đường bệnh chết sáu người, cuối cùng tháng này mới đến được Gia Định.
Đừng nhìn Long Hoa Dân phản đối sử dụng thiên chủ, Thượng Đế, thực ra hắn rất bảo thủ và ngoan cố.
Hắn cho rằng thiên chủ, Thượng Đế là thần truyền thống Trung Quốc, không cùng đẳng cấp với thâng Deus, God trong giáo lý, nếu không chính là phạm thượng với thần, chính là bị ép khuất phục với Nho gia!
Hắn còn cấm tín đồ Trung Quốc tế bái Khổng Tử và tổ tiên, cho rằng đây đều là hoạt động ngu muội mê tín, là hoàn toàn phản bội với giáo lí chân thần.
Matteo Ricci vừa vặn tương phản, ý đồ muốn dung hợp với Nho gia, cho phép tín đồ tế bái Khổng Tử và tổ tiên, cho rằng sử dụng Thượng Đế, thiên chủ càng có lợi cho truyền giáo hơn.
Long Hoa Dân càng nói càng kích động, trực tiếp đứng hẳn lên: “Hội Jesus truyền bá giáo lí ở Trung Quốc, không nên đi theo đường kẻ sĩ, mà nên đi theo con đường bình dân. Trong xã hội Trung Quốc là bất bình đẳng, rất nhiều nô lệ tồn tại. Ta truyền giáo ở Sơn Đông vô cùng thành công, ta nói với nhóm bình dân rằng, ở trước mặt Chúa mỗi người đều bình đẳng. Rất nhiều người dân muốn vào giáo, bởi vì bọn họ muốn bình đẳng! Mà kẻ sĩ cao cao tại thượng, bọn họ không cần tín giáo. Tín ngưỡng của bọn họ là trời và tổ tiên, tín ngưỡng Khổng Tử và Mạnh Tử, bọn họ là một cỗ lực lượng trở ngại đối với việc truyền giáo!”
Phó Phiếm Tế nhắc nhở nói: “Có lẽ hội trưởng tiên sinh mới từ phương bắc đến đây, đối với phía nam Trung Quốc còn chưa rõ. Hoàng đế mới của Trung Quốc, đã sớm tuyên bố mỗi người đều bình đẳng. Con đường truyền giáo theo phương pháp bình dân của ngài, ở phía nam không có tác dụng. Hai năm gần đây, rất nhiều tín đồ bình dân, thậm chí đều đã lựa chọn rời khỏi giáo.”