-14-

Cả trại kéo nhau đi xem Cảnh-sát Mã Lai triển lãm một người Việt Nam ăn cắp. Phòng triển lãm ngoài trời kê sát đồn Cảnh-sát, gần hàng rào kẽm. Người Việt Nam, thằng nhóc khoảng 12 tuổi bị gọt đầu lởm chởm đeo cái biển trước ngực. Hai chữ Ăn Cắp do thông ngôn viết đầy đủ dấu. Nếu thông ngôn viết An Cap hay An Cat, Mã Lai cũng chẳng lưu ý. Thằng nhóc ăn cắp một trái táo đáng giá 50 cents Mã. Kẻ bị mất cắp là thuyền nhân. Thay vì trình An-ninh của Hội-đồng trại, bà ta lên thưa đồn Cảnh-sát. Và cảnh sát Mã Lai vốn sẵn lòng đố kỵ ân huệ định cư Mỹ, Úc, Pháp, Canada… của người Việt Nam đã có cơ hội tốt đẹp để bêu nhục danh dự người Việt Nam.

Thằng nhóc tội nghiệp đứng nghiêm. Mỗi lần cảnh sát gõ gậy lên đầu nó, nó phải hét dõng dạc:Tôi ăn cắp. Cảnh sát nói theo: Việt Nam ăn cắp. Và cười. Và khán giả thuyền nhân cười khoái chí! Cao-uỷ Giáo-dục, Cao-uỷ Xã-hội, Phái-đoàn đi qua cũng cười. Cảnh sát vừa bêu nhục người Việt Nam vừa trả thù con nít Việt Nam. Chả là, có một nhi đồng Việt Nam dạy cảnh sát Mã Lai ba tiếng Tôi ăn cứt và dịch luôn nghĩa tiếng Anh : I love you. Cảnh sát Mã Lai găp gái thuyền nhân cứ tít mắt tán tỉnh :Tôi ăn cứt. Gái thuyền nhân cười rũ. Cảnh sát tưởng hay ho lắm. Một chiều ở sân badminton gã cảnh sát Mã đòi Tôi ăn cứt thì một thuyền nhân lắc đầu No no rối rít. Ông thuyền nhân này ngu hơn con nít, không hiểu nhi đồng thuyền nhân ghét Cảnh-sát Mã Lai tàn ác, đã bắt nó tự bảo nó ăn cứt. Ông ta giải thích kỹ lưỡng, biểu diễn Anh ngữ giáo sư đại học. Gã cảnh sát Mã Lai tức giận. Cú đỡ trái cầu lông xuyên qua đít của đối thủ Việt bị coi là khinh bỉ Mã Lai. Và đối thủ suýt ăn bạt tai vì cú đỡ tuyệt vời! Gã cảnh sát Tôi ăn cứt tôi quen mặt. Chính gã đang cầm gậy gõ lên đầu thằng nhóc và bảo Việt Nam ăn cắp.

Trưởng trại không can thiệp. Hôm qua, tâm thư gửi đồng bào đọc trên đài phát thanh sáng, trưa, chiều, tối, ông ta còn dọa “Nếu đồng bào không tôn trọng kỹ luật, Hôi-đồng trại sẽ nhờ Cảnh-sát và Task Force can thiệp”! Thằng nhóc không ngừng hét Tôi ăn cắp. Gã cảnh sát Mã không ngừng phỉ báng Việt Nam ăn cắp. Khán giả đã thấm nhục hết cười, lặng lẽ ra về. Tôi đứng xem cho tới lúc thằng nhóc khan cổ. Và tôi là khán giả cuối cùng của cuộc triển lãm đê tiện. Văn hóa Mã Lai có vẻ thiếu thi sĩ. Văn chương của họ nghèo nàn. Văn hóa của họ càng đói kém. Một ký giả Pháp đã ví người Mã Lai như khỉ sống trong chòi quả là đúng. Có lẽ, nên cám ơn Mã Lai hơn là thù hận họ. Mã Lai, Thái Lan, Nam Dương và Phi Luật Tân đã dạy chúng ta bài học vỡ lòng về niềm tủi nhục mất quê hương, ỏ các trại ti nạn. Nói như thế với đồng bào tôi nơi này, chắc chắn, tôi sẽ bị nguyền rủa. Một lần, trong trại tập trung lao động khổ sai, các bạn tù của tôi than vãn rằng Cộng sản gian ác, đầy đọa con người cùng tận. Tôi bảo bản chất của Cộng sản là thế, than vãn ích gì. Chúng ta cần cám ơn Cộng sản vì họ đã dạy chúng ta thức tỉnh nuôi thù. Tôi đã bị coi là dở hơi, là khiếp nhược. Và tôi cô đơn.

Ông nhà báo ngồi đợi tôi ở bàn trà. Ông công chức, ông nhà buôn không còn thích trà đàm nữa. Ho tìm chỗ đánh cờ tướng, hút thuốc lào.

– Hiểu biết thêm một tí, hả ?

– Dạ.

– Nỗi nhục hôm nay là lửa chiến đấu của ngày mai.

– Bác ạ…

– Gì?

– Hình như bác muốn dấu cháu điều chi ?

Ông nhà báo cười sảng khoái:

– Cậu thông minh quá. Tôi thử cậu chút thôi. Chưa có kế hoạch nào bàn với thằng Hải cả. Theo cậu thuật, cô Christmas sẽ rềnh ràng thủ tục vô tận. Tôi phải ngắm con tầu dưới chân cầu Jetty.

Tôi hỏi :

– Nguy hiểm không bác ?

Ông nhà báo nói :

– Thằng Hải muốn về tìm bưng biền. Tôi cũng vậy. Về bằng máy bay sẽ vào tù, hết khôn lớn.

– Thưa bác…

– Cậu thích về?

– Vâng, cháu thích sống cạnh bác.

Ông nhà báo lắc đầu :

– Cậu đi có lợi hơn cậu về. Tôi về, cậu đi, chúng ta sẽ gặp lại nhau trong chiến đấu.

– Bác tin cháu đi có lợi ?

– Tôi tin.

– Vậy cháu nghe bác. Nhưng mà…

– Sao ?

– Lúc nào bác về, bác cho cháu biết

– Đương nhiên.

Buổi chiều hôm ấy, ông nhà báo rủ tôi dạo bãi biển. Chúng tôi đã đứng thật lâu ở sân phát thực phẩm, gần bệnh xá, phóng mắt nhìn con tầu của anh Sĩ neo dưới cầu Jetty. Cuộc đời ông nhà báo thật lạ lùng. Đại dương chẳng hiểu có đầy lòng ông ? Ông nhà báo say mê nhìn con tầu. Tưởng chừng như con tầu đang nôn nóng chờ ông. Từ những nghiêng chao sóng nước, con tầu như thầm thì gọi ông. Và ông, với đôi mắt vời vợi, tôi nghĩ ông đang mường tượng một bờ bãi Việt Nam. Rồi con tầu trườn bãi cát. Ông sẽ nằm sấp, úp mặt trên đất quê hương mà khóc.

– Bác ạ…

– Nói di!

– Đặt chân lên đất Việt Nam, bác sẽ cảm giác ra sao ?

– Tôi sẽ viết tiểu thuyết gửi lén sang cho cậu. Tôi chưa hề viết tiểu thuyết. Cuốn tiểu thuyết để đời của tôi sẽ là tác phẩm vinh tôn quê hương yêu dấu Tôi vẫn cho rằng tôi đã hết nước mắt nhưng tôi sẽ khóc, sẽ khóc nhiều. Tôi thèm ăn đất Việt Nam. Tôi thèm nói một câu duy nhất : Tổ quốc ơi, con đã về, trước khi chết.

– Bác làm cháu muốn khóc.

Ông nhà báo khoác vai tôi :

– Chúng ta là bạn.

Tôi nói :

– Là cha con.

– Là bạn. Cậu xứng đáng là bạn tôi. Tôi có một đứa con trai. Bây giờ nó là Na Uy, tâm hồn Na Uy, vợ con Na Uy. Nó đã quên tổ quốc Việt Nam. Nó hết là con tôi.

– Vậy cháu xin được làm con bác.

– Cậu là bạn, là chiến hữu của tôi.

– Tại sao bác từ chối lời yêu cầu chân thành của cháu ?

– Vì tình bạn cao cả hơn tình cha con. Coi cậu là bạn có nghĩa là coi cậu hơn con tôi.

Ông nhà báoxoắn vai tôi. Tôi cảm động rưng rưng. Ông nhà báo không phải là người phi thường, ông ta rất bình thường. Có phải những ai bình thường đều đã làm nên những việc phi thường? Nếu thế tôi chứa chan hy vọng người bình thường Nguyễn Đam Thanh. Với tâm hồn ông, ông xứng đáng lãnh đạo đất nước. Nhưng ông chỉ khiêm tốn hiến dâng máu ông cho quê hương. Chúng ta khan hiếm lãnh tụ có tâm hồn. Và chúng ta cam đành lạc hậu, chia lìa, đói khổ.

Chúng tôi leo đồi Tôn Giáo để xuống bãi biển khu O. Rồi chúng tôi kê dép ngồi cạnh nhau. Sóng dạt bờ nghe cảm xúc chi lạ. Ông nhà báo nói:

– Tôi đã du lịch nhiều nước trên thế giới, khi về tôi bảo Việt Nam đẹp nhất, người ta cười tôi, mỉa mai tôi “quốc văn giáo khoa thư”.

– Bác nói đúng.

– Sẽ thấm thía hơn ngày cậu sang Âu châu, Mỹ châu. Cậu sẽ hãnh diện khoe tôm hùm Nha Trang ngon hơn tôm hùm Miami; cua Rạch Giá, Vũng Tầu ngon hơn cua Bretagne; xoài Mỹ Tho ngon hơn xoài Phi châu. Ôi, tất cả đều ngon hơn. Gà, heo, bò, vịt, rau cỏ..

Ông nhà báo cảm khái:

– Và nắng. Và mưa. Nắng vàng xoài, mưa xanh vú sữa… Tôi chưa kể con người.

Ông hỏi tôi :

– Cậu đã ngửi mùi rơm chưa ?

Tôi đáp:

– Chưa.

– Chắc cậu cũng chưa hít hà mùi lúa vào sữa, mùi chiều lối mòn thôn ổTôi yêu mùi hoa cau, hoa lý.

– Bác sẽ tìm lại.

– Phải, tôi sẽ tìm lại cả cái mùi “nồng mặn” trong “thớ vó” của dân chài Phan Thiết.

– Thưa bác đó là hạnh phúc tìm thấy sau thời gian tưởng đã mất vĩnh viễn.

– Đúng, cậu rất đúng. Cậu sẽ có con…

Tôi cắt lờí ông nhà báo:

– Cháu sắp có.

Ông nhà báo đập nhẹ lưng tôi:

– Tuyệt, tuyệt. Nhớ đừng để nó hết là con của cậu.

– Vâng. Cháu sẽ bắt Kiều Nhị cho nó bú sữa mẹ tháng đầu, sẽ ru nó bằng lục bát ngô, ca dao lúa, sẽ dạy nó nói thông, đọc thạo tiếng Việt, chữ Việt.

– Viết nữa.

– Vâng.

– Cậu đọc cái truyện ngắn La dernière classe của Aphonse Daudet chưa nhỉ ?

– Thưa đã.

– Đó, chìa khoá trở về là chữ Việt, tiếng Việt. Không bao giờ là súng đạn cả. Chúng ta không dám đoán chắc ngày nào chúng ta trở về nhưng phải về. Và nước Việt Nam tương lai sẽ ra sao với hai ba triệu công dân biết nói đủ thứ tiếng, trừ tiếng Việt. Quên tiếng Việt, chữ Việt là hết đường về.

– Cháu nhớ.

– Quê hương mình nghèo. Sẽ giàu. Và nghèo, vẫn một người lao động nuôi mười người. Quê người giầu mà chồng làm không đủ nuôi vợ, nợ nần tứ tung. Riêng chuyện này đã đủ yêu quê hương mình rồi.

Ông nhà báo kéo tôi đứng dậy. Chúng tôi rời bãi biển về nhà qua ngã khu F. Đêm đó, tôi trằn trọc, không ngủ được dễ dàng. Hình ảnh thằng nhóc Việt Nam đeo biển Ăn Cắp, hình ảnh thằng Mã Lai phỉ báng Việt Nam ăn cắp chập chờn, quay cuồng trong đầu óc tôi. Chẳng có mùi hương thơm nào trên đất nước Mã Lai. Tôi đang bị ngửi mùi tanh ươn của bò hộp, cá hộp; mùi thối tha của luật rừng, lệ đảo; mùi cóc chết của nhân cách Mã Lai. Tản mạn quanh những mùi đó là mùi ngai ngái của nguyên tắc định cư cứng ngắt, mùi thum thủm của những kẻ vênh váo tưởng mình giữ chìa khóa vào nước Trời. Nhưng tất cả đã chìm xuống, chìm xuống thật sâu khi hình ảnh ông nhà báo hiện ra. Tôi thấy ông bốc đất Cà Mau hít hàVà ông ăn đất ngon lành. Nước mắt ròng ròng chảy. Tôi bỗng gặp mùi hương thơm nồng tình tự của quê hương tôi. Và tôi nhắm mắt.

Những mùi hương thơm nồng dẫn tôi vào giấc ngủ đêm qua đã bay về Việt Nam cả rồi. Tôi lại nhìn Pulau Bidong sáng nay, ngửi mùi tanh ươn, thối tha, cóc chết ngai ngái, thum thủmThanh niên Học chạy tới bàn trà báo tin sốt dẻo:

– Thầy Đích và thầy Hạ bị bắt rồi, bác ạ!

Ông nhà báo chậm rãi hỏi:

– Tội gì thế?

– Hai thầy thắp nến soạn bài rao Phúc Âm cho thánh lễ cầu hồn những người chết ở nhà tù, trại tập trung Việt Nam và những thuyền nhân chết ở biển cả.

– Cảnh sát dám xông vào Nhà Chúa ?

– Chúng nó sợ gì, quân vô liêm sỉ ấy.

– Rồi sao ?

– Có lẽ hai Thầy thoát nhục gọt đầu nhưng, chắc chắn, thọ án cu ly ba tháng.

Ông nhà báo thản nhiên:

– Không nhằm nhò chi cả. Chúa Jésus bị đóng đính trên thập giá, các thánh tử đạo bị chém rơi đầu thì hai ông thầy thuyền nhân có bị gọt đầu, tưởng cũng nhẹ nhàng.

Và ông chép miệng :

– Tàn dư của cuộc thánh chiến đấy. Cảnh sát Mã Lai đã vinh danh Đấng của họ. Phúc cho thầy Đích thầy Hạ và vô phúc cho thầy Đích thầy Hạ. Chúa ở mọi nơi, Chúa thường trú trên miền đất khổ, hai thầy bỏ cái có tìm cái không, dẫu bi gọt đầu cũng đáng. Tôi không xúc động về những nhà tu hành thuyền nhân gặp hoạn nạn. Tu đã là tù, hơn cả tù nữa. Thì tự do cá nhân là ích kỷ, là phản bội Chúa, phản bội Phật. Bởi vậy tôi rất kính trọng các Giáo Hội thầm lặng.

Thanh niên Học chứng hửng. Anh ta lặng lẽ rời bàn trà, lên đồn cảnh sát trình diện. Án phạt của anh còn một tháng nữa. Buổi sáng hôm nay tẻ nhạt, vô vị. Có thể, tôi đồng ý với ông nhà báo, nhưng tâm hồn tôi vẫn cứ đầy những ngọn sóng ngậm ngùi. Cộng sản đã phá sập Phật đài ở biển hồ Pleiku, đã bắn tượng Chúa ở nhà thờ Vinh Sơn Sàigòn. Cộng sản đã bắt các thượng tọa, các linh mục tống vô ngục thất. Đó là chuyện bên kia nửa trái đất. Cảnh sát Mã Lai đã xông vào Nhà Thờ bắt thầy Đích, thầy Hạ làm cu ly vì hai thầy thắp nến trong giờ giới nghiêm của thế giới tự do soạn bài rao Phúc Âm. Đó là chuyện bên này trái đát. Thứ sáu tới, chẳng hiểu tôi có nghe lời kinh Hồi giáo vọng ra từ đồn Cảnh-sát Mã Lai ?

—>15